Bài 12: Biến đổi câu sau thành câu nghi vấn, cảm thán, câu tồn tại mà không làm thay đổi ý nghĩa của câu: Hình ảnh của những con ngời đã đi tìm đợc một lẽ sống đầy ý nghĩa cho cuộc đời m[r]
Trang 1Bài tập tiếng việt
Bài 1: Phân tích ngữ pháp và cho biết câu sau là câu chủ động hay câu bị động:
Thể thơ lục bát trong Truyện Kiều đợc nhà thơ khai thác triệt để khả năng biểu hiện của nó, tinh tế, giản dị mà có âm vang, có thể diễn tả đợc nhiều sắc thái của cuộc sống và những nét tinh vi, tế nhị trong tình cảm của con ngời.
Bài 2: Phân tích ngữ pháp và nhận dạng loại câu (Về mặt cấu trúc ngữ pháp) a Mõ lại thúc, trống lại giục và tù và lại inh ỏi thổi lên
b Câu thơ run rẩy sự sống nh một sợi dây thần kinh bị bóc trần ra khỏi vỏ, trực tiếp chạm vào nóng lạnh của môi trờng
c Dế Choắt là tên tôi đặt cho nó một cách chế giễu và trịnh thợng thế
d Nếu anh ứng cử thì, tôi nói thật đấy, cả xã sẽ ủng hộ anh
Bài 3: Cho đoạn trích sau: Mẹ nó đâm nổi giận, quơ đũa bếp dọa đánh, nó phải gọi nhng lại nói trổng: - Vô ăn cơm! Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi "Ba vô ăn cơm" Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra: - Cơm chín rồi! Anh cũng không quay lại. a Câu nào chứa hàm ý? Tại sao? b Chỉ ra hàm ý từ những câu đã xác định?
Bài 4: Cho đoạn văn sau:
Vào mùa sơng, ngày ở Hạ Long nh ngắn lại Buổi sớm, mặt trời lên ngang cột buồm, sơng tan, trời mới quang Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sơng đã buông nhanh xuống mặt biển.
a Tìm câu ghép
Trang 2b Phân tích ngữ pháp và xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép vừa tìm đ -ợc
Bài 5: Chỉ ra khởi ngữ:
a, Tôi đeo gùi sau lng, khoác súng bên vai và giơng trên đầu một chiếc dù lớn bằng da
dê, xấu xí vụng về nhng lại là thứ cần thiết cho tôi, bên khẩu súng của tôi còn về diện mạo của tôi, nó không đến nỗi đen cháy nh các bạn có thể nghĩ về một kẻ chẳng quan tâm tí gì đến da dẻ của mình lại sống vào khoảng chín hoặc mời độ vĩ tuyến miền xích
đạo Râu ria của tôi, đã có lúc tôi để mặc cho nó mọc dài đến hơn một gang tay.
b, Tình yêu thơng, một tình yêu thơng thực sự nồng nàn đầu tiên phát sinh bên trong nó Trớc kia nó cha hề cẩm thấy tình yêu thơng nh vậy lúc ở nhà thẩm phán Mi-lơ dới thung lũng Xan-ta Cla-ra mơn man ánh nắng Với những cậu con trai ông Thẩm, trong những buổi đi săn hoặc đi lang thangđâu đó, tình cảm ấy chỉ là chuyện làm ăn cùng hội cùng phờng Với những đứa cháu của ông Thẩm, là trách nhiệm ra oai hộ vệ; Còn đối với bản thân ông Thẩm, đó là thứ tình bạn trịnh trọng và đàng hoàng Nhng tình yêu thơng sôi nổi, nồng cháy, yêu thơng đến độ tôn thờ, thơng yêu đến cuồng nhiệt thì phải đến Giôn Thooc-tơn mới khơi dậy lên đợc.
Bài 6: Xác định thành phần biệt lập
a Thông thờng ngời đi xa trở lại quê nhà hay kể với bà con láng giềng chuyện lạ phơng
xa Riêng tôi về làng về xứ, lúc nào cũng thích nói đến cái đẹp, cái lớn quê mình Có lẽ vì tôi yêu quê hơng thắm thiết, yêu đến độ đam mê nh một kẻ si tình yêu cả cái hay cái
dở của ngời yêu
b, Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những ngời chuyên môn mới định đợc, ngời ta gặt mang về Rồi một loạt cách chế biến, những cách thức làm truyền từ đời này sang đời khác, một sự bí mật, trân trọng và khe khắt giữ gìn, các cô gái vòng làm ra thứ cốm dẻo
và thơm ấy Tất nhiên là nhiều nơi cũng biết cách làm cốm nhng không đâu có đợc hạt cốm dẻo thơm và ngon đợc bằng làng Vòng, gần Hà Nội
c, Ôi, quê mẹ nơi nào cũng đẹp, nơi nào cũng rực rỡ chiến tích, kỳ công
d, Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của ngời hút nhiều xái cũ:
- Thằng kia! Ông tởng mày chết hôm qua rồi, còn sống đấy à? Nộp tiền su mau!
e, Nhng còn cái này nữa mà ông sợ, có lẽ còn ghê sợ hơn cả những tiếng kia nhiều
Trang 3g, Chao ôi, bắt gặp một con ngời nh anh ta là một cơ hội hãn hữu cho sáng tác, nhng hoàn thành sáng tác còn là một chặng đờng dài
Bài 7: Phân tích cấu tạo và nêu tác dụng của thành phần phụ chú
a Vũ Thị Thiết, ngời con gái quê ở Nam Xơng, tính tình thùy mị, nết na lại thêm t dung tốt đẹp
b Khoảng năm Giáp Ngọ, Ât Mùi (1774-1775), trong nớc vô sự, Thịnh Vơng (Trịnh Sâm) thích chơi đèn đuốc, thờng ngự ở các li cung trên Tây Hồ, núi Tử Trầm, núi Dũng Thúy
c - Chúng ta vừa đi qua Sa Pa, bác không nhận ra ? - Ngời lái xe bỗng nhiên lại hỏi
- Có, Tôi có nhận ra Sa Pa với những rặng đào Với những đàn bò lang cổ có đeo chuông ở các đồng cỏ trong thung lũng hai bên đờng Chỗ ấy là Tả Phình phải không bác? - Nhà họa sĩ trả lời
d Chúng tôi cùng thoát li đi kháng chiến đầu năm 1946, sau khi tỉnh nhà bị chiếm Lúc
đi, đứa con gái đàu lòng của anh - và cũng là đứa con duy nhất của anh, cha đầy một tuổi
e Hàng trăm, hàng nghìn năm nay, tình cảm lo nớc thơng dân nồng cháy và lý tởng cao cả - yêu cầu khẩn thiết thay đổi hiện thực đen tối - của Đỗ Phủ mãi mãi kích động tâm khảm tác giả và phát huy tác dụng tích cực
g Cô bé nhà bên (có ai ngờ) cũng vào du kích
h Truyện Kiều là đỉnh cao của nền thơ cổ Việt Nam, nếu không phải là đỉnh cao nhất văn
học nớc ta tính đến hôm nay
Bài 9: Sửa lỗi về dấu câu trong những câu sau:
a, Bằng ngọn bút tài tình của các nhà thơ lớn đã làm lòng ta rung động trớc bao khung cảnh thiên nhiên Mùa xuân với sắc hoa lê trắng điểm tô cho màu cỏ xanh non, hiện lên rất đẹp trong thơ Nguyễn Du Còn Nguyễn Khuyến, chỉ bằng vài ba nét bút đơn sơ giản
dị Ông đã diễn tả thật tuyệt vời hình ảnh mùa thu trên nông thôn miền Bắc
b, Qua truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của nguyễn Thành Long đã đa ta tới một nơi phong
cảnh tuyệt vời với hình ảnh những cây thông non rung rinh ngón tay bằng bạc Và làn mây bị nắng xua lăn trên các vòm lá ớt sơng Còn đẹp hơn nữa là cái nắng Sa Pa, cái nắng làm rực rỡ rừng cây, rực rỡ bó hoa trong tay cô gái trẻ Rõ ràng, những bức tranh thiên nhiên, một trong những vẻ đẹp của toàn thiên truyện
Trang 4c, Qua bài thơ của Bác Hồ đã cho ta thấy một hoàn cảnh ngắm trăng thật đặc biệt Trong thơ ca phơng Đông, các thi nhân khi đón trăng, thởng trăng vẫn thờng phải có hoa có
r-ợu, vậy mà lại không có ở nơi Bác bị giam cầm Nhng Bác lại không thể hờ hững với trăng Có lẽ trong các nhà thơ từng say đắm với trăng Cha ai từng trải qua nỗi bối rối
tr-ớc đêm trăng
nh Bác
d, Trong tác phẩm Truyện Kiều của thi hào dân tộc Nguyễn Du đã tỏ ra rất tài tình trong
việc khắc họa ngoại hình nhân vật Với ND, việc miêu tả diện mạo, phục sức, dáng điệu của nhân vật Đó không bao giờ chỉ đơn thuần là việc vẽ lại hình dáng bề ngoài Ngợc lại, dới ngòi bút của bậc thiên tài ấy Cái dáng vẻ bề ngoài luôn giúp ngời đọc hình dung
rõ hơn bản chất,
tính cách bên trong
c, Bài thơ Qua đèo Ngang, bức tranh đẹp về một vùng non nớc Qua bài thơ đã vẽ ra trớc
mắt ta một cảnh trí thật nên thơ của hoa cỏ, núi sông miền Trung nớc Việt Cái tài của nhà thơ la ở chỗ: chỉ cần một vài nét chấm phá đơn sơ Mà tác giả vẫn có thể làm cho phong cảnh đèo Ngang lu lại những ấn tợng không thể mờ phai trong kí ức của biết bao ngời đọc
Bài 10: Nêu tác dụng của câu đặc biệt
a, Gió Ma Não nùng
Chửi Kêu Đấm Đá Thụi Bịch Cẳng chân, cẳng tay
b, Sài gòn Mùa xuân năm 1975 Các cánh quân đã sẵn sàng cho trận tấn công lịch sử
c, Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
d, Lão Hạc ơi! Bây giờ thì tôi đã hiểu
Bài 11: Cho đoạn văn sau:
Nhiều tác phẩm thơ ca từ sau cách mạng tháng Tám đã xây dựng thàng công hình
ảnh những con ngời mới Bài thơ Lợm của Tố Hữu đã khắc hoạ hình ảnh con ngời mới là một chú thiếu niên Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu đã viết về những ngời chiến sĩ bình
dị trong cuộc kháng chiến chống Pháp Còn Bài thơ về tiểu đội xe không kính của PTD
lại phản ánh những con ngời mới là những anh bộ đội lái xe ở Trờng Sơn thời chống Mỹ, những chàng trai dũng cảm có pha chút nghịch ngợm, ngang tàng
a, Tìm các câu chủ động?
Trang 5
b, Hãy làm cho các câu văn sau đây tránh sự đơn điệu trong cách đặt câu bằng cách chuyển một trong số những câu chủ động thành câu bị động?
Bài 12: Biến đổi câu sau thành câu nghi vấn, cảm thán, câu tồn tại mà không làm thay đổi ý nghĩa của câu: Hình ảnh của những con ngời đã đi tìm đợc một lẽ sống đầy ý nghĩa cho cuộc đời mình thật là đẹp đẽ
Bài 13: Tố Hữu viết: Ôi! Tổ quốc giang sơn hùng vĩ Nguyễn Đình Thi viết: Việt Nam đất nớc ta ơi! a Trong hai câu thơ trên, từ Tổ quốc, đất nớc, giang sơn có phải là những từ đồng nghĩa không?
b Nhận xét cách dùng từ Tổ quốc, đất nớc của hai nhà thơ ở mỗi câu?
Bài 14: Trời chiều bảng lảng bóng hoàng hôn Tiếng ốc xa đa vẳng trống đồn Gác mái ng ông về viễn phố Gõ sừng mục tử lại cô thôn Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi Dặm liễu sơng sa khách bớc dồn Kẻ chống Chơng Đài ngời lữ thứ Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn (Chiều hôm nhớ nhà - Bà Huyện Thanh Quan) a Xác định và giải thích các từ Hán Việt trong bài thơ? b Nêu tác dụng của việc sử dụng từ Hán Việt?
Trang 6
Bài 15: Trong Tiếng Việt, những từ Hán Việt thờng có rất nhiều nghĩa Hãy chỉ ra các nét nghĩa của các từ sau và cho ví dụ cụ thể: - Di - Phi - Thiên - Phong
Bài 16: Trong di chúc, lúc đầu Bác Hồ viết: Khi ngời ta đã ngoài 70 tuổi Sau đó Bác sửa chữ tuổi thành chữ xuân Cách thay từ nh vậy hay ở chỗ nào?
Bài 17: Nhận xét cách dùng từ trong các ví dụ sau: - Bây giờ chồng thấp vợ cao Nh đôi đũa lẹch so sao cho bằng - Thân thể ở trong lao Tinh thần ở ngoài lao
Bài 18: Chỉ ra ý nghĩa của tình thái từ: a, Con ngời đáng kính ấy giờ cũng phải theo gót Binh T để có cải ăn ?
b, Em bé đáng thơng thay!
Trang 7Bài 19:
Sáng hè đẹp lắm em ơi
Đầu non cỏ lục mặt trời vừa lên
Da trời xanh ngắt thần tiên
Đỏ au đờng lớn mang tên Bác Hồ
Trờng Sơn mây núi lô xô
Quân đi sóng lợn nhấp nhô bụi hồng
a Tìm các tính
từ:
b Tìm các từ láy và giải thích nghĩa:
c Chỉ ra và nêu tác dụng của biên pháp tu từ:
Bài 20: Xác định nghĩa của từ ngọt:
a Em ạ, Cu Ba ngọt lịm đờng
b Anh đà có vợ hay cha
Mà anh ăn nói gió đa ngọt ngào
c Con dao này cắt rất ngọt
Bài 21: Chữa lỗi dùng từ
Nguyễn Trãi làm rực rỡ dân tộc ta Ông có những phẩm chất tuyệt đối khiến cho chúng
ta khuất phục Ông còn là nhà thơ, nhà văn lớn, tác gia của những vần thơ, bài văn muôn
đời chói sáng
Bài 22: Chữa lỗi lặp:
a Trong bài thơ Hãy nhớ lấy lời tôi, nhà thơ Tố Hữu với một cảm xúc chân thành đã xây
dựng đợc một hình tợng đẹp về ngời thanh niên mới Đó là anh Nguyễn Văn Trỗi - con ngời đã trở thành tấm gơng cho thế hệ thanh niên những năm dân tộc ta chiến đấu, hy sinh vì đọc lập tự do Cuộc sống của anh khiến ta kính trọng và cái chết giữa tuổi thanh niên của anh để lại trong ta niềm tiếc thơng sâu xa
Trang 8b Bài thơ Khi con tu hú đợc trích từ tập thơ Từ ấy Nhà thơ Tố Hữu đã sáng tác bài này
khi bị giam cầm trong nhà tù thực dân
c Qua các đoạn trích nh Chị em TK, MGS mua Kiều, Kiều ở lầu Ngng Bích, chúng ta
từng biết đến tài năng miêu tả nhân vật chính diện của ND Nhng ngòi bút tài hoa của
ND không chỉ vẽ những con ngời đẹp mà ND còn thần tình trong việc khắc họa những nhân vật phản diện Có thể thấy rõ điều đó khi ta tìm hiểu Truyện Kiều
Bài 23: Tìm hiểu tính nhiều nghĩa của từ:
a Chân trời:
- Cỏ non xanh tận chân trời
- Nhắn ai góc bể chân trời
- Những chân trời kiến thức mới đang mở ra trớc mắt chúng ta
b xuân:
Mùa xuân là Tết trồng cây
Làm cho đất nớc càng ngày càng xuân
c quê:
- Buồn trông phong cảnh quê ngời
- Lời quê cóp nhặt dông dài
Bài 24: Xác định từ đơn, từ ghép, từ láy
a Xanh xanh bãi mía bờ dâu
Ngô khoại biêng biếc
Đứng bên này sông sao nhớ tiếc
Sao xót xa nh rụng bàn tay
b Sách vở ích gì cho buổi ấy
áo xiêm nghĩ lại thẹn thân già
c Hàng năm, cứ vào cuối thu, lá ngoài đờng rụng nhiều và trên không có ngững đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng