đã chết + Phần 1: Có nhiệm vụ nêu ra chủ đề được nói => Vb thường có bố cục 3 phần : Mở bài, tới trong vb - Giới thiệu ông Chu Văn An thân bài, kết bài + Phần 2: Trình bày các nội dung c[r]
Trang 1Tuần:02 NS: 23/08/2014
Văn bản: TRONG LÒNG MẸ (Trích Những ngày thơ ấu) - Nguyên Hồng
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
- Có được những kiến thức sơ giảng về thể văn hồi kí
- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi kí qua ngòi bút Nguyên Hồng :thấm đượm chất trử tình , lời văn chân thành , dạt dào cảm xúc
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG , THÁI ĐỘ :
1 Kiến thức :
- Khái niện thể hồi kí
- Cốt truyện , nhân vật , sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ
- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật
- Ý nghĩa giáo dục : những thành kiến cổ hủ , nhỏ nhen , độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng thiêng liêng
2 Kĩ năng :
- Bước đầu biết đọc- hiểu văn bản hồi kí
- Vận vụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm
3 Thái độ :
- Giúp học sinh có thái độ biết trân trọng những tình cảm tốt đẹp của gia đình
- Đồng thời thể hiện thái độ bất bình trước những điều đi ngược lại với đạo lí
C PHƯƠNG PHÁP :
- Vấn đáp , nêu và giải quyết vấn đề , bình giảng
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1.Ổn định tổ chức.
Lớp:8a1 :Vắng:…………
Phép:… , Không phép:……
2.Kiểm tra bài cũ.
- Văn bản Tôi đi học được viết theo thể loại nào ? Vì sao em biết ?
- Phân tích tình cảm xúc thiết tha, trong trẻo của nhân vật ''tôi'' trong truyện ngắn “Tôi đi học”
3.Bài mới : GV giới thiệu bài
Trong tâm hồn mỗi chúng ta , tình mẫu tử luôn là tình cảm trong sáng và thiêng liêng nhất Một lần nữa chúng ta sẽ được sống lại tình cảm ấy khi đọc hồi kí của nhà văn Nguyên Hồng , ở
đó trong tâm hồn của một em bé cô đơn luôn bị hắt hủi vẫn luôn tha thiết và ấm áp tình yêu quí
dành cho người mẹ khốn khổ của mình Một đoạn của hồi kí ấy mang tên Trong lòng mẹ và đó
là nhan đề của bài học hôm nay
Hoạt động1:GV hướng dẫn tìm hiểu chung về tác giả và
tác phẩm
Gọi hs đọc phần chú thích dấu sao
(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả Nguyên Hồng ?
Nguyên Hồng (1918-1982 ) tên khai sinh là Nguyễn
Nguyên Hồng , Quê ở Thành phố nam Định , trước CMT8
sống chủ yếu ở thánh phố cảng Hải Phòng
Ông là nhà văn của những người cùng khổ , có nhiều
sáng tác ở các thể loại kí, tiểu thuyết , thơ
(?) Trong lòng mẹ trích từ chương mấy trong tập hồi kí
Những ngày thơ ấu ?
I.GIỚI THIỆU CHUNG : 1.Tác giả:(sgk)
2.Tác phẩm : a.Xuất xứ:
“Trong lònng mẹ” trích trong tập: “Những ngày thơ ấu” (1938) Tác phẩm gồm 9 chương,
"Trong lòng mẹ" nằm trong chương 4
b.Thể loại: Hồi kí
Trang 2- Vị trí : Trích từ chương VI trong tập hồi kí “Những ngày
thơ ấu ”
(?) Tác phẩm được viết ở thể loại nào ( Hồi kí )
(?) Vậy em hiểu gì về thể loại hồi kí ?
- Hồi kí là thể văn ghi chép lại những biến cố xảy ra trong
quá khứ mà tác giả đồng thời là người kể , người tham gia
hoặc người chứng kiến
Hoạt động 2:Hướng dẫn đọc- hiểu văn bản
- Gv đọc mẫu sau đó hướng dẫn cho hs đọc ( Giọng chậm
tình cảm, chú ý các hình ảnh, từ ngữ thể hiện cảm xúc thay
đổi của nhân vật tôi, nhất là đoạn cuối cuộc trò chuyện
với bà cô
-GV hương dẫn tìm hiểu chú thích khó
(?) Vb này chia làm mấy phần? Nêu nội dung từng phần
- Phần 1; từ đầu đến … người ta hỏi đến chứ : Cuộc trò
chuyện với bà cô, ý nghĩ, cảm xúc của chú về người mẹ bất
hạnh
- Phần 2: Còn lại: Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con và cảm
giác vui sướng cực điểm bé Hồng
HS đọc lại đoạn 1
(?) Ở đoạn một này có những nhân vật nào?
(?) Theo dõi cuộc đối thoại giữa người cô và bé Hồng ,
cho biết nhân vật người cô có quan hệ ntn với chú bé Hồng
( Quan hệ cô – cháu ruột )
(?) Cuộc gặp gỡ giữa Hồng và bà cô diễn ra trong hoàn
cảnh nào? Đó có phải là cuộc gặp gỡ vô tình,tự nhiên của
cô và cháu không?
(?) Nhân vật người cô hiện lên qua những cử chỉ , lời nói
điển hình nào với cháu ? (chú ý lời nói,cử chỉ,ánh mắt của
bà cô)
(?) Vẻ mặt bà cô ra sao?cái cười đó theo em có thiện cảm
không?em hiểu vẻ mặt rất kịch là như thế nào?
(?) Bà tiếp tục tấn công chú bé Hồng như thế nào?
(?) Bà cô có đạt dược mục đích không?
(?) Những lời lẽ đó bộc lộ tính cách nào của người cô ?
- Hẹp hòi , tàn nhẫn
(?) Qua cuộc đối thoại này em có thể cảm nhận được điều
gì về nhân vật này ?
(Bà cô là người nham hiểm,thực tế bên ngoài chúng ta cứ
ngỡ bà rất quan tâm đến đứa cháu côi cút bất hạnh,song kì
thực bà ta dang cố gắng gieo rắc những điều xấu xa về mẹ
vào tâm hồn non nớt của chú bé Hồng.Bà ta muốn cắt đứt
tình mẫu tử thiêng liêng của mẹ con Hồng.Bà là hiện thân
của xã hội phong kiến với tâm dịa ích kỉ hẹp hòi.Bà hành
hạ,hắt hủi cả một tâm hồn bé dại)
HẾT TIẾT 5,CHUYỂN SANG TIẾT 6
-GV chuyển ý: Trước trò đùa nhẫn tâm của bà cô thì chú bé
Hồng xử sự ntn và diễn biến tâm trạng ra sao?
(?) Cảnh ngộ của chú bé Hồng có gì đặc biệt ?
- Mồ côi cha , mẹ tha phương cầu thực Hồng sống nhờ
nhà người cô , không được yêu thương , còn bị hắt hủi
(?) Từ đó bé Hồng có thân phận như thế nào ?
- Cô độc, tuổi cực , luôn khao khát tình yêu thương
- Hồi kí là một thể của kí, ở đó
người viết kể lại những chuyện, những điều chính mình đã trải qua, đã chứng kiến
II, ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1, Đọc - hiểu từ khó : sgk
2 Tìm hiểu văn bản :
a Bố cuc : 2 phần
b Phân tích b.1 Cuộc đối thoại giữa bà cô
và bé Hồng
* Nhân vật bà cô
+.Vẻ mặt:Tươi cười nhưng rất kịch,mắt long lanh,nhìn chằm chặp
->Bản chất giả dối,độc ác +Giọng nói:hai tiếng "phát tài"
và "em bé"cố kéo dài thật ngọt ->Xăm xoi,ác ý,độc địa
+Cử chỉ:Hỏi luôn,vỗ vai,đổi giọng, nghiêm nghị,tỏ sự ngậm ngùi, thương xót
->Kể tả,khéo léo
=>Người đàn bà lạnh lùng nhâm hiểm, đại diện cho hình ảnh xã hội thực dân phong kiến tàn ác giả nhân giả nghĩa,cổ hủ lạc hậu
b Nhân vật chú bé Hồng :
* Hoàn cảnh
- Mồ côi cha
- Mẹ do nghèo túng phải bỏ con
để đi tha hương cầu thực
- Sống với họ hành bên nội bị khinh khi,ghẻ lạnh
-> Cô độc không được yêu
Trang 3* GV Trong cuộc đối thoại này , bé Hồng đã bộc lộ những
cảm xúc và suy nghĩ của mình
(?) Theo em khi nghe bà cô nói bé Hồng có nhận ra dược
dụng ý của cô không?Tâm trạng của bé Hồng được diễn
đạt qua những chi tiết nào ?
(?) Đặc biệt khi hiểu được các hủ tục đang đày đọa mẹ thì
bé Hồng đã có thái độ ntn ?
(?) Qua lần nói chuyện này ta thấy Hồng là người thế nào?
Tình cảm của em đối với mẹ ?
(khi nói chuyện với bà cô Hồng rất nhạy cảm nhận rõ tâm
địa độc ác của cô.Lòng em lúc này rất ấm ức,đau đớn
nhưng vẫn một lòng tin nơi mẹ.)
(?) Khi kể về cuộc đối thoại của người cô với bé Hồng , tác
giả đã sử dụng nghệ thuật gì ? ( Tương phản )
(?) Hãy chỉ ra phép tương phản này ? nhận xét về ý nghĩa
của phép tương phản đó ?
- Đặt hai tính cách trái ngược nhau : Tính cách hẹp hòi ,
tàn nhẫn của người cô >< Tính cách trong sáng giàu tình
yêu thương của bé Hồng
- Làm nổi bật lên tính cách của người cô và khẳng định
tình mẫu tử, cao cả của bé Hồng
(?) Qua lần nói chuyện này,ta thấy bé Hồng là người thế
nào? Tình cảm của em với mẹ ra sao?
GV dẫ dắt:Nhờ tình thương và niềm tin ấy nên khi gặp mẹ
bé Hồng đã có cảm xúc và tâm trạng gì? Chúng ta sang
phần tiếp theo?
HS đọc phần 2
* Câu hỏi thảo luận:Bé Hồng có tuổi thơ bất hạnh,mất cha,
xa mẹ Niềm vui ấy đã đến.em hãy tìm và phân tích tâm
trạng bé Hồng khi gặp mẹ
(?) Khi thoáng thấy người giống mẹ mình thì chú bé Hồng
đã làm gì ?
(?) Tiếng gọi rối rít thể hiện điều gì?
(?) Khi nghĩ rằng người trong xe không phải là mẹ mình thì
điều gì sẽ sảy ra? Ở đây tác giả dùng nghệ thuật gì?
- Hạnh phúc quá khi người trong xe là mẹ em.Chiếc xe
chậm lại, người dàn bà vẫy nón……và tâm trạng của bé
Hồng ra sao? Tác giả thành công ở đoạn này là gì? Qua đó
tác giả bộc lọ rõ cảm xúc gì?
(?) Khi dược mẹ ôm gọn trong lòng thì bé Hồng có những
cảm giác gì?Hãy tìm và phân tích các chi tiết diễn tả tâm
trạng cảm xúc đó?
(?) Sự sung sướng ngây ngất khi ngồi trong lòng mẹ được
thể hiện rõ nhất ở chi tiết nào?
(Nỗi khát khao gặp mẹ thường trực trong tâm hồn bé
Hồng Vì vậy khi thoáng thấy người giống mẹ thì cậu rối
rít gọi Tiếng gọi tha thiết đã nến chặt bấy lâu nay thốt ra
thạt thieng liêng xúc động.Người mẹ khốn khổ ấy rất
thương con,bà đã đem về cho con thơ một thế giới đầy tình
thương và niềm tin cậy Niềm tin tưởng tự hào về người mẹ
đã được đền đáp.Một niềm hạnh phúc giản dị mà thiêng
liêng quá)
(?) Qua phân tích em có nhận xét gì về cách kể chuyện,
cách xây dựng? Giọng văn?
thương , còn bị hắt hủi , khao khát tình yêu thương của mẹ
* Tâm trạng bé Hồng khi trò chuyện với người cô
- Lúc đầu toan trả lời->cúi đầu không đáp->sau thì cười không đáp
- Kìm nén không nói thực lòng -> Nhận ra tâm địa của bà cô
- Lòng thắt lại,khóe mắt cay cay
- Nước mắt ròng ròng rớt xuống
- Cười dài trong tiếng khóc
- Cổ nghẹ ứ không khóc ra tiếng -> đau đớn, hờn tủi căm tức và thương mẹ
- "Giá những cổ tục …….thì vồ lấy mà cắn,mà nhai,mà nghiến cho kì nát vụn… "
-> nhịp văn gấp, so sánh liên tiếp, dồn dập,động từ mạnh Miêu tả tâm lí tài tình
=>Yêu thương,kính trọng mẹ.Thông cảm sâu sắc với nỗi đau của mẹ.Căm thù những hủ tục phong kiến đã đày đọa mẹ
b3 Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con
*Khi gặp mẹ
-Thấy người giống mẹ->gọi rối
rít
- Tiếng gọi: Mợ ơi! Mợ ơi!Mợ ơi
!…đầy nỗi nhớ và vui mừng
- Thở hồng hộc -Trán đẫm mồ hôi
- Chân ríu lại
- Òa khóc khi mẹ xoa đầu ->Miêu tả tâm lý nhân vật tài tình
=>Xúc đông vui sướng đến nghẹ nghào
* khi ngồi trong lòng mẹ
-Đầu ngả vao tay mẹ -Cảm giác ấm áp,mơn man,êm dịu
-Hơi thở từ khuôn mặt ăn trầu -> thơm tho lạ thường -> cảm giác êm dịu Sự ngất ngây trong tình mẫu tử giúp bé Hồng quên hết mọi thứ
-> Kết hợp lời văn kể chuyện với miêu tả, biểu cảm trực tiếp =>
Bé Hồng là người hết lòng yêu thương và kính trọng
Trang 4(?) Với những NT ấy đoạn trích đã làm nổi bật được điều
gì?
* HS thảo luận để rút ra ghi nhớ
Cách kể chuyện chân thực,giọng kể cảm xúc,cốt truyện
giản dị, gần gũi…….Đoạn trích đã làm nổi bật những cay
đắng, tủi cực cũng như tình yêu thương cháy bỏng của chú
bé Hồng vó mẹ
Hoạt động3:Hướng dẫn tự học
mẹ, người mẹ không thể thiếu được trong cuộc sống
3, Tổng kết:
a Nghệ thuật:
b.Nội dung:
* Ý nghĩa văn bản:
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Đọc một vài đoạn văn ngắn trong đoạn trích trong lòng mẹ , hiểu tác dụng của một vài chi tiết miêu tảva2 biểu cảm trong đoạn văn đó
- Ghi lại một trong những kỉ niệm của bản thân với người thân
- Soạn bài “ trường từ vựng)
E.RÚT KINH NGHIỆM.
………
………
………
A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
- Hiểu được thế nào là trường từ vựng và xác lập được một số trường từ vựng gần gũi
- Biết cách sử dụng các từ cùng trường từ vựng để nâng cao hiệu quả diễn đạt
B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG , THÁI ĐỘ :
1 Kiến thức :
- Khái niện trường từ vựng
2 Kĩ năng :
- Tập hợp các từ có chung nét nghĩa vào cùng một trường từ vựng
- Vận dụng kiến thức về trường từ vựng để đọc hiểu tạo lập văn bản
3.Thái độ :
Trang 5- Lắng nghe chăm chỉ phát biểu, nghiêm túc trong giờ học
C PHƯƠNG PHÁP :
- Vấn đáp , nêu và giải quyết vấn đề ,hoạt động nhóm
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1.Ổn định lớp
Lớp:8a1 :Vắng:…………
Phép:… , Không phép:……
2.Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là từ nghĩa rộng, từ nghĩa hẹp ? Cho ví dụ minh hoạ
3.Bài mới : GV giới thiệu bài
Ở lớp 7, các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Bây giờ em nào có thể nhắc lại một số ví dụ về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa ? ( Máy bay – phi cơ , đèn biển – hải đăng , trắng – đen ) Em có nhận xét gì về mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ ngữ trong hai nhóm trên ? Các
từ bình đẳng về mặt ngữ nghĩa cụ thể: các từ đồng nghĩa trong nhóm có thể thay thế có thể thay thế cho nhau được còn các từ trái nghĩa trong nhóm có thể loại trừ nhau khi lựạ chọn để đặt câu Từ nhận xét đó hoàn toàn đúng Hôm nay , chúng ta học bài mới: Cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ
* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu chung
- Gv: Gọi hs đọc đoạn văn trong sgk
(?) Các từ in đậm dùng để chỉ đối tượng là
người , động vật hay sự vật ? Tại sao em biết được
điều đó ? (chỉ người, biết được điều đó vì các từ
đó đều nằm trong câu văn cụ thể, có ý nghĩa xác
định )
(?) Nét nghĩa chung của nhóm từ trên là gì ?
- HS: Phát hiện, trả lời cá nhân.
- GV: Chốt ( Chỉ bộ phận cơ thể người )
(?) Nếu tập hợp các từ in đậm ấy thành một nhóm
từ thì chúng ta có một trường từ vựng Vậy theo
em Trường từ vựng là gì ?
- HS: Dựa vào ghi nhớ sgk trả lời.( Ghi nhớ sgk)
* Bài tập nhanh :
- Cho các từ sau : Cao, thấp, lùn, lòng khòng , lêu
khêu, gầy, béo, xác ve, bị thịt, cá rô đực …
- Nếu dùng nhóm từ trên để miêu tả người thì
Trường từ vựng của nhóm từ là gì ?
* Những điều cần lưu ý
- GV: Yêu cầu HS đọc phần 2 trong sgk
*Thảo luận nhóm
(?) Trường từ vựng mắt bao gồm những trường từ
vựng nhỏ nào ? cho vd?
- HS: Thảo luận, trình bày nhận xét.
- Gv: Chốt, ghi bảng
(?) Trong một trường từ vựng có thể tập hợp
những từ có từ loại khác nhau không ? Tại sao?
- HS: Suy nghĩ trả lời.
(?) Do hiện tượng nhiều nghĩa , một từ có thể
thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau không ?
Cho vd
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Thế nào là trường từ vựng ?
a XétVD: Vd 1/21
- Mặt, mắt, da, gò má, đùi, đầu, cánh tay -> Nét chung về nghĩa: Đều chỉ bộ phận trên cơ thể con người => trường từ vựng
b kết luận: Ghi nhớ Sgk/21
2 Những điều cần lưu ý:
a Một trường từ vựng có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn.
- Các từ trong các trường:
+ Bộ phận của mắt : lòng đen, lòng trắng, lông mày, lông mi……
+ Đặc điểm của mắt: Đờ đẫn, sắc, lờ đờ, tinh anh……
+ Cảm giác của mắt : Hoa, cộm, chói, quáng
+ Bệnh về mắt: Qúang gà, thong manh, cận thị ,viễn thị………
+ Hoạt động của mắt : Nhìn trông, thâý, liếc , nhòm
b Một trường từ vựng có thể bao gồm
những từ khác biệt nhau về từ loại.
+ Từ loại :
- Các danh từ như: con ngươi, lông my,
- Các động từ như: nhìn trông, v.v ,
- Các tính từ như: lờ đờ ,''toét, v.v
c Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau
- Trường mùi vị: Ngọt, cay , đắng, chát,
Trang 6- HS: Phát hiện, trả lời cá nhân.
- GV: Chốt, ghi bảng.
(?) Tác dụng của cách chuyển trường từ vựng
trong thơ văn và trong cuộc sống hàng ngày ? Cho
vd
- HS: Từ trường từ vựng về người chuyển sang
trường từ vựng về động vật :
- Suy nghĩ của con người : Tưởng , ngỡ , nghĩ …
- Hành động của con nguời: Mừng , vui , buồn
- Các xưng hô của con người: Cô , cậu , tớ
* HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn Hs Luyện tập
1 Bài tập 1 : SGK /23
- Gv : Cho hs đọc đề bài
- Hs: Thảo luận nhóm, trình bày, nhận xét.
- Gv: Chốt sửa sai
2 Bài tập 2 : SGK /23
- Gv : Cho hs đọc đề bài
- Hs: Học sinh làm nhanh, đứng dậy trả lời
- Gv: Chốt sửa sai
3 Bài tập 3 : SGK /23
- Gv : Cho hs đọc đề bài
- Hs: Thảo luận nhóm, trình bày, nhận xét.
- Gv: Chốt sửa sai
4 Bài tập 4 : SGK /23
- Gv : Cho hs đọc đề bài
- Hs: Thi tìm nhanh
- Gv: Chốt sửa sai, chấm điểm 2 học sinh làm
nhanh nhất
* HOẠT ĐỘNG 3:Hướng dẫn tự học
- GV: Hướng dẫn học sinh học và làm bài tập.
- HS: Làm theo hướng dẫn
thơm
- Trường âm thanh : Ngọt, the thé, êm dịu, chối tai
- Trường thời tiết : Hanh , ẩm
d Tăng thêm tính nghệ thuật của ngôn
từ (phép nhân hóa, ẩn dụ, so sánh, v.v )
II LUYỆN TẬP :
1 Bài tập 1 : SGK /23 : Tìm các trường
từ vựng: Tôi, thầy tôi, mẹ, cô tôi, anh em tôi
2 Bài tập 2 : SGK /23 : Đặt tên trường
từ vựng
- Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản
- Dụng cụ để đựng
- Hoạt động của chân
- Trạng thái tâm lí
- Tính cách
- Dụng cụ để viết
3 Bài tập 3 : SGK /23
- Trường từ vựng thái độ
4 Bài tập 4 : SGK /23
- Khứu giác : Mũi, thơ, điếc, thính
- Thính giác: Tai, nghe, điếc, rõ, thính
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
* Bài cũ :
- Học phần ghi nhớ
- Vận dụng kiến thức về trường từ vựng
đã học viết một đoạn văn sử dụng ít nhất
5 trường từ vựng nhất định
* Bài soạn:
- Chuẩn bị bài : “Bố cục của văn bản”.
E.RÚT KINH NGHIỆM.
………
………
………
Trang 7Tuần: 02 NS: 26/08/2014
Tập làm văn: BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN
A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
- Nắm được yêu cầu của văn bản về bố cục
- Biết cách xây dựng bố cụa văn bản mạch lạc , phù hợp với đối tượng phản ánh , ý đồ giao tiếp của người viết và nhận thức của người đọc
B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG , THÁI ĐỘ :
1 Kiến thức :
- Bố cục của văn bản , tác dụng của việc xây dựng bố cục
2 Kĩ năng :
- Sắp xếp các đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản
3 Thái độ :
- Giúp HS có tinh thần yêu thích việc tạo lập một văn bản hoàn chỉnh có bố cục rõ ràng
C PHƯƠNG PHÁP :
- Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình, hoa động nhóm
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1.Ổn định lớp
Lớp:8a1 :Vắng:…………
Phép:… , Không phép:……
2 Kiểm tra bài cũ.
- Chủ đề của văn bản là gì ?
Trang 8- Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản ? Làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đó?
3 Bài mới : GV giới thiệu bài
Ở lớp 7 các em đã học bố cục và mạch lạc của vb Các em đã nắm được bố cục của một vb gồm 3 phần và chức năng nhiệm vụ của chúng Bởi vậy, bài học này ôn lại kiến thức đã học , đồng thời chúng ta đi sâu vào tìm hiểu cách sắp xếp, tổ chức nội dung phần thân bài - phần chính của vb như thế nào ?:
* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu chung về Bố cục
của văn bản Cách bố trí , sắp xếp nội dung
phần thân bài của vb
- GV: Gọi hs đọc vb ở mục I sgk
? Văn bản trên có thể chia làm mấy phần ? Chỉ
ra các phần đó ?
- HS: Chia làm ba phần :
+ Phần 1: Từ đầu đến danh lợi
+ Phần 2: Tiếp theo đến vào thăm ;
+ Phần 3: Còn lại
? Hãy cho biết nhiệm vụ từng phần của văn
bản?
+ Phần 1: Có nhiệm vụ nêu ra chủ đề được nói
tới trong vb - Giới thiệu ông Chu Văn An
+ Phần 2: Trình bày các nội dung chủ yếu làm
sáng tỏ chủ đề của vb- Công lao, uy tín và tính
cách của ông CVA
+ Phần 3: tổng kết chủ đề của vb - Tình cảm
của mọi người đối với ông CVA.
? Phân tích mối quan hệ giữa các phần trong
vb?
- HS: Phát hiện, trả lời cá nhân.
- GV: Chốt ( Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau,
phần trước là tiền đề cho phần sau, còn phần
sau là sự tiếp nối phần trước Các phần đầu
tập trung làm rõ cho chủ đề của vb là nguời
thầy đạo cao đức trọng)
(?) Từ việc phân tích trên , hãy cho biết một
cách khái quát : Bố cục của vb gồm mấy phần ?
Nhiệm vụ của từng phần ? Các phần của vb
quan hệ với nhau ntn?
- Hs: Đọc ghi nhớ sgk)
(?) Phần thân bài vb Tôi đi học của Thanh Tịnh
kể về những sự kiện nào? Các sự kiện ấy được
sắp xếp theo thứ tự nào ?
Sắp xếp theo hồi tưởng những kỉ niệm về buổi
tựu trường đầu tiên của tác giả
(?) Phân tích những diễn biến tâm trạng của
cậu bé Hồng ở vb trong lòng mẹ của Nguyên
Hồng ?
Tình thương mẹ và thái độ căm ghét ….bịa
chuyện nói xấu mẹ em Niềm vui sướng cực độ
của cậu bé Hồng khi khi được ở trong lòng mẹ
(?) Khi tả người ,vật, con vật, phong cảnh …,
em sẽ lần lượt miêu tả theo trình tự nào? Hãy kể
một số trình tự thường gặp mà em biết ?
I TÌM HIỂU CHUNG:
1 Bố cục của văn bản:
a Xét ví dụ: Vd/Sgk/25
- Đoạn 1: Mở bài, giới thiệu ông Chu Văn
An và đặc điểm của ông
- Đoạn 2a : Kể về ông Chu An người thầy giỏi, tính tình cứng cỏi không màng danh lợi
- Đoạn 2b: Các đặc điểm ấy lại tiếp tục giữ khi ông đã về ẩn dật
- Đoạn 3: Tình cảm của mọi người khi ông
đã chết
=> Vb thường có bố cục 3 phần : Mở bài, thân bài, kết bài
- Phần Mở bài có nhiệm vụ nêu ra chủ đề của vb
- Phần Thân bài thường có một số đoạn nhỏ trình bày các khía cạch của chủ đề
- Phần Kết bài tổng kết chủ đề của vb
b kết luận : Ghi nhớ1,2/25
2 Cách bố trí , sắp xếp nội dung phần thân bài của vb:
a Xét ví dụ : Vd, 2, 3, 4 sgk/ 25 26
- Nội dung phần thân bài thường được sắp xếp theo một thứ tự tuỳ thuộc vào kiểu vb, chủ đề vb, ý đồ giao tiếp của người viết
- Các ý trong phần thân bài thường được sắp xếp theo trình tự thời gian , không gian , sự phát triển của sự việc hay một mạch suy luận , dòng tình cảm cốt sao cho phù hợp với sự triển khai chủ đề và sự tiếp nhận của người đọc
b kết luận: Ghi nhớ 3: sgk / 25
Trang 9- HS: Suy nghĩ, trả lời cá nhân.
? Phân tích trình tự sắp xếp các sự việc ở phần
thân bài trong vb, Người thầy đạo cao đức
trọng
- HS: Các sự việc nói về Chu Văn An là người
tài cao Các sự việc nói về CVA là người đạo
đức, được học trò kính trọng
(?) Việc sắp xếp nội dung phần thân bài tuỳ
thuộc vào những yếu tố nào ? Các ý trong phần
thân bài thường được sắp xếp theo trình tự nào ?
- HS: Hs đọc ghi nhớ sgk
* HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn Hs Luyện tập
Bài tập 1 : SGK /26
- Gv : Cho hs đọc đề bài
- Hs: Thảo luận nhóm, trình bày, nhận xét.
- Gv: Chốt sửa sai
Bài tập 2:
- GV: Hướng dẫn học sinh cách làm
* HOẠT ĐỘNG 3:Hướng dẫn tự học
- GV: Hướng dẫn học sinh học và làm bài tập.
- HS: Về nhà học bài và chuẩn bị bài mới
II LUYỆN TẬP : Bài tập 1: Nêu cách trình bày các ý trong các đoạn văn
a Trình bày theo thứ tự không gian : nhìn
từ xa - đến gần - đến tận nơi -đi xa dần theo điểm nhìn của người ngồi trên thuyền
b Trình bày ý theo thứ tự thời gian : Sáng -chiều - tối đó là sự biến ảo lạ lùng của
Ba Vì theo từng giờ
c Đoạn văn nói về sức sống của dân tộc
VN theo trí tưởng tượng
Bài tập 2 :
- Phản ứng tâm lí của Hồng trước những lời xúc phạm của người cô đối với mẹ
- Cảm giác sung sướng của Hồng khi gặp lại mẹ
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
* Bài học:
- Nắm vững nhiệm vụ từng phần của bố cục, cách trình bày nội dung trong phần thân bài
- Làm các bài tập còn lại và bài tập trong Sách bài tập
* Bài soạn:
- Soạn bài mới “Tức nước vỡ bờ”
E.RÚT KINH NGHIỆM.
………
………
………