Tài liệu Bài 4. Hàn (welding) ppt

of Technology, Mechanical Engineering Department Nguyen Tan Tien - Phan Hoang Long -Hà làphươngphá côngnghệnốicáckimloạihoặcphi kimloạivớinhau b ngcáchnungn ngchổnốđếntrạngtháih nchảyhoặ

Trang 1

§4 Hà (welding)

HCM City Univ of Technology, Mechanical Engineering Department Nguyen Tan Tien - Phan Hoang Long

-Hà làphươngphá côngnghệnốicáckimloạihoặcphi kimloạivớinhau

b ngcáchnungn ngchổnốđếntrạngtháih n(chảyhoặcdẻo) Sauđ

kimloạih arắnhoặcthôngqua cólựcé , chỗnốitạothànhmốiliênkết

bềnvữnggọi àmốih n

-Ưuđiểm

+ Tiếtkiệmkimloại

+ Nốiđượckimloạicócáctnhchấtkhácnhau

+ Tạođượccácchi tiết, kếtcấumáyphứctạpmàcácphươngphá khác

khônglàmđượchoặcgặpnhiềukhókhăn

+ Độbềnmốih ncao, mốih nkín

-Nhượcđiểm: Tồntạiứngsuấtdưlàmsảnphẩmbịcong vênhkhinguội

General Mechanical Engineering 4.48

-Phânloại

Trang 2

Hàn áp lực

Hàn giáp mối (butt welding)

Hàn siêu âm (ultrasonic welding)

Hàn nổ

Hàn nguội

Hàn điện tiếp xúc (contact welding) Hàn ma sát (friction welding) Hàn khuyếch tán trong chân không

Hàn cao tần

Hàn rèn

Hàn điểm (spot welding) Hàn đường (seam welding) Hàn dưới tác

động của t 0 + lực

I Hà điệnhồquangkimloạib ngtay(arc welding)

-Dùngđiệnmộtchiềuhay xoaychiềuđểtạorah quangđiện

-Điệncựcbằngkimloạicóbọcthuốch nđểổnđịnhhồquangvìhồ

quangtạomôitrườngdễion hoávàbảovệkimloạikhỏibịoxy hoá

-Điệ cựcn ngchảytrongh quangcungcấ kimloạichomốih n

-Nhiệtcầ thiếtđ n ngchảykimloạiđượccungcấ từh quangđiệ

giữađiệ cựckimloạivàkimloạin n Hồquangđiệnlàsựphóngđiệ

liêntụcqua đườngd nd ngkhígiữahaiđiệ cực

Trang 3

-ỞVN, h nh quangtaychiếmđ n90% khốilượngh n

-Hà h quangkimloạib ngtayrấtphổbiế , đanăng, chi phíkhôngcao

II Hà TIG (tungsten inert-gas arc welding)

-Kim loạin ngchảyvàh quangđượcb ovệb nglớpkhítrơ, argon,

heli, hoặch nhợpargon-heli

-Kim loạiđiề đ y(n ucầ thiết) đượcđưavà h quangtừbênngoàiở

d ngdâytrầ

-Dùngh ncáchợpkimnhôm, ồng, …

-Nhiệt ậ trungtrongquátrìnhh nTIG chophé tăngtốcđ h n giảm

biế d ngvàtăngchấtlượngmốih n

-Hà TIG (h nh quangwolfram -khítrơ) làquátrìnhtrongđ nguồ

nhiệtlàh quangđượctạ thànhgiữađiệ cựcwolfram khôngtiêuh y

vàchi tiếtgiacông

tungsten electrode contact tip cold (filler) wire

gas shield

arc weld pool

weld metal

Trang 4

III Hà MIG (metal inert-gas welding)

-Khôngcầ kimloạiđiề đ ydo điệ cựccungcấ h quangđ ngthời à

kimloạiđiề đ y

-Phươngphá h nMIG đượcd ngchoh uh tcácloạikimloại

-Hà MIG d cơkhíh a tựđ ngh a→tăngchấtlượng, năngsuấth n

-Hà MIG (h nkimloạikhítrơ) làquátrìnhtrongđ nguồ nhiệtlàh

quangđượctạ ragiữađiệ cựckimloạivàchi tiếtgiacông

-Kim loạin ngchảyvàh quangđượcb ovệb nglớpkhítrơ, argon,

heli, hoặch nhợpargon-heli

gas nozzle

contact tube

arcweld metal

gas shield parent

metal

weld pool consumable electrode

IV Hà ti pxúc(contact welding)

-Đốtn ngchảychổtiếpxúc2 vậth nbằngdòngđiệnđiqua chổtiếpxúc

Mậtđộdòngkhoảng100~150 A/mm2vàlựcé khoảng25 N/mm2

-Năngsuấtcao, ùngnhiềutrongchếtạoxehơi, máyké , máybay, chế

tạodụngcụđo, cắt, …

-Cácphươngphá h n

+ Hà đ iđ u(butt welding)

Trang 5

+ Hà điểm(spot welding)

Máyh nb mxáchtay

+ Hà đường(seam welding)

Máyh nđường

Trang 6

-Dùngnhiệtsinhratrongphảnứngcháycủakhíđốttrongoxy đểnung

n ngchảykimloạicầnh n

Phânb nhiệttrongngọ lửah n

V Hà khí(gas welding)

-Queh nlàkimloạiđồngchấtvớivậtliệuh n

-Dùngh n:

C

0

2000 C

0

1000 C

0

600

O H CO O H

2 2

2

1 95 , 0 05 , 0

2

2 ÷

=

H O

V V

1 14 , 1 04 , 1

2

2 ÷

=

H O

V V

1 70 , 1 15 , 1

2

2 ÷

=

H O

V V

Ngọ lửah nphụthuộctỉ ệkhícháy

+ cácđườngốngdẫn

+ kếtcấubằngthé vàsảnphẩmcóthànhmỏng

+ sữachữacácchi tiếtgang

+ cácchi tiếtphi kimloại

+ khoảngchiềud ychi tiết1 ~ 6mm

-Thiếtbịh nkhí

Trang 7

-Khuyết ậtbênngoài: kíchthước, tiếtdiệ ngangmốih nkhôngđ tyêu

cầ , mốih nkhôngđ u rỗtậtbênngoài, …

VI Cáckhuyết ậth nvàphươngphá kiểmtra

-Khuyết ậtbêntrong: khôngngấ , rỗkhí, rỗco, rỗxỉ, ứt, quánhiệt, …

-Lýdo

+ Taynghềthợh n

+ Queh nkhôngđ ngchấtlượng

+ Quytrìnhchuẩ bịmốih nchưatốt

+ Chếđ h nkhônghợplý

+ Kếtcấ h nkhônghợplý

-Phươngphá kiểmtra

+ Bằngmắtthườngkiểmtracáckhuyết ậtbênngoài

+ Bằngsiêuâmkiểmtracáckhuyết ậtbêntrongmốih n

VII Cắtđứtkimloại

-Cácphươngphá cắtđứtkimloạiđượcchiathành2 nhómchính: cắt

b ngcơh cvàcắtb ngnhiệt

-Cácphươngphá cắtđứtkimloạib ngnhiệt

Trang 8

-Nungchảyvàcắtđứtbằngnhiệtcủahồquangđiện

1 Cắtb ngh quangkimloạib ngtay

-Nhượcđiểm

+Xỉcắtnhiều haokimloại

+Nhiệtcắtnhiềugâybiếndạngkimloại

-Đâylàphươngphá cắtthôsửd ngđiệ cựch nthôngd nghoặc

điệ cựcđượcthiếtkếđ cbiệtvớicườngđ dòngđiệ caohơn30%

~ 50% so vớidòngđiệ h quangtươngứng

+Khôngcắtđượctấmd y

-Nungchảyvàcắtđứtbằngnhiệtcủagas cháy

2 Cắtbằngngọnlửakhí(gas cutting)

Trang 9

-Côngsuấtkhoảng100KW cóthểcắtthé d y30mm vớivậntốccắt

4m/phú

3 Cắtbằngplasma (plasma cutting)

-Dòngkhíthổiqua vùnghồquangđiệnion h a nhiệtđộcaolàmn ng

chảyvàthổibay kimloại

-Ưuđiểm

+ Cóthểđiềukhiểnđểcắtthủnghoặccắtkhôngthủngvậtliệu

+ Cóthểcắtđượcnhiềuloạivậtliệukhácnhau

+ Í biếndạngnhiệtdo tậptrungnhiệtđộcaotrênmộtdiệntchnhỏ

plasma

electrode torch charge electrical gas cutting

cut

gas shielding

workpeace

4 Cắtbằngtialaser (laser beam cutting)

-Tialaser làtiaánhsángcườngđộcao, cóthểtậptrungnănglượng

trongmộtdiệntchnhỏlàmn ngchảyvàđốtcháyvậtliệugiacông

-Ưuđiểm

+ cóthểcắtđượcnhiềuloạivậtliệukhácnhau

+ biếndạngnhiệt t

beam laser incoming

lens focusing

assist inletgas

nozzle cutting direction

workpeace edge

cut

Trang 10

§5 Cácphươngphá giacôngcắtg t

-Hiệ tượngvậtlý: ụngcụé và kimlọai→biế d ngđ nh i(0A) →

biế d ngd o(AB) →đứt(C)

I Cơchếcủ quátrìnhcắtkimloại

A

D

ε

σ

0

-Quátrìnhcắtkimloại àquátrìnhhớtđimộtlớpphoitrênb mặtgiacông

đ cóchi tiếtđ thìnhd ng, kíchthướcvàđ b ngb mặttheoyêucầ

-Cơsởcủ tấtcảcácquátrìnhcắtkhácnhaulàquátrìnhtiệ , còncơsở

củ tấtcảcácloạid ngcụcắtlàdaotiệ

-Cácphươngphá thườngd ng

-Tấtcảcácd nggiacôngn yđ uthựchiệ trênmáycắtkimloạib ngcác

d ngcụkhácnhau: daotiệ , mũikhoan, daophay, …

Trang 11

-Quátrìnhcắtg tnhưsau

α β γ

-Đểthựchiệ mộtquátrìnhcắtn ođ , cầ thiếtphảicóhaichuyể đ ng

+ Chuyể đ ngchính(chuyể đ nglàmviệc)

+ Chuyể đ ngchạydao

Cácchuyể đ ngtronggiacôngtiệ vàphay

Trang 12

-Yêucầ củ vậtliệ làmdao

+ Bề cơh c: chịun n u n vađ p, rung đ ng, …

+ Chịumòntốtđ tăngtuổib n

+ Chịunhiệtcàngcaocàngtốt→giữchod ngcụcắtcóđ cứngcầ

thiếtvàchốngmàimòn

+ Độcứngcủ daophảicaohơnnhiề so vớiđ cứngcủ phôi

+ Phảiphụch iđượcvàcôngnghệchếtạ tốt

+ Giáthànhh

-Vậtliệ thườngd ng

Nhiệtluyệ đ tđ cứng60~63 HRC, d màisắcvàcóđ b ngcao

Thườngd ngchod ngcụcắtởgiacôngnguội: cưa, ũ , ục, …

Nhưthé carbon d ngcụnhưngtnhnhiệtluyệ caohơn, í biế d ng,

màimòn Dùnglàmtaro, ren, …

+ Thé carbon d ngcụ

+ Thé d ngcụhợpkim

+ Thé gió

Đượcsửd ngphổbiế nhất, ộcứngcao, chịunhiệtcao(~6500C)

Dùnglàmmũikhoan, daophay, …

+ Hợpkimcứng

+ Ceramic

+ Kim cươngnhântạ

Cứnghơnhợpkimcứng5~6 lầ , nhiệtđ n ngchảykhoảng12000C,

giòn Dùngtronggiacôngtinh, làmh tmài, chếtạ đ mài, …

-Đểtăngđ b ndao→sửd ngdung dịchtrơnnguộikhigiacông

Trang 13

-Dựatheotnhchấtcủ d ngcụcắtngườitachiacácphươngphá gia

côngcắtg tthànhhainhómchính

+ Bằngd ngcụvớilưỡicắtcóhìnhd nghìnhh cxácđịnh: ệ , phay,

b o xọc, khoan, khoét, doa, tarô, chuốt, …

+ Bằngd ngcụvớilưỡicắtcóhìnhd nghìnhh ckhôngxácđịnh: mài,

màinghiề , màikhôn, …

II Tiệ (lathing)

-Tiệ làmộtphươngphá giacôngcắtg tthôngd ngnhất

1 Chuyể đ ngtạ hình

-Máyti nchiếmkhoảng25%~35% tổngsốthiếtbịtrongphânxưởnggia

côngcắtg t

-Chuyể đ ngchính: chuyểnđộngquay tròn

củachi tiếtgiacông

-Chuyể đ ngchạydao: chuyểnđộngtịnhtiế (d cvàngang) củadaoti n

2 Dụngcụcắt(daoti n)

-Dao tiệncókếtcấuđơngiản làmộtdụngcụcắtđơngiảnnhấtvà

thườngd ngnhất

-Dao tiệnbaogồmcácyếutốcơbảncủacácloạidao

-Dao tiệnchỉcómộtvàilưỡicắtthẳng Đốivớitiệnđịnhhình, lưỡicắt

cong tùytheobiêndạngcủabềmặtgiacông

Trang 14

1

α

1

β

1

γ

ϕ

1

ϕ

V

S

α β γ

-Cácthànhphầncơbảncủadaoti n

-Cácdạngmảnhhợpkim+ thândaotiệ tươngứngvớicácdạngbề

mặtgiacôngkhiti n

-Dao tiệnbaog mlưỡicắtvàthândaotiệ

-Dao tiệnb ngthé gió lưỡicắtvàthândaocùnglàmb ngthé gió

-Dao tiệncólưỡicắtbằnghợpkim, mảnhhợpkimcóthểh nhoặcgắn

và daob n mộtcơcấukẹpđơngiản

Trang 15

3 Máytiệ

Máyti nngang

chi tiết gia công (workpiece)

xa dao ngang (compound rest)

ụ đuôi (tailstock) vít-me (leadsrew)

trục dẫn (feed rod) trục dẫn (travel rod)

máng đựng phoi (chip pan)

trục dẫn (spindle control)

xa dao (apron)

hộp điều khiển

(control)

đảo chiều trục chính

(feed reverse)

thay đổi tốc độ trục chính (speed change levers) ụ trục chính

(headstock) kẹp dao (tool holder)

cần gạt chế độ chạy dao nhanh (rapid traverse)

cần điều chỉnh bưóc ren (feed-thread change handle)

Máyti nđứng

đầu dao đứng

(vertical tool head)

hộp điều khiển

(control box)

bàn máy quay

(rotaring table)

bệ máy

(bed)

thân máy (housing)

sống trượt ngang (cross rail)

đầu dao ngang (side tool head)

Trang 16

-Khảnăngtạ hìnhcủ tiệ

4 Khảnăngcôngnghệcủ tiệ

Trang 17

-Khảnăngđ tđ chínhxácgiacôngkhitiệ

Độchínhxáccủ nguyêncôngkhitiệ phụthuộcchủyế và cácyế

tốsau

+ Độchínhxáccủ máy: ộđ otrụcchính, ộsong songcủ sống

trượtvớiđườngtâmtrụcchính, ộđ ngtâmgiữaụđ ngvàtâm

trụcchính, …

+ Tìnhtrạngdaocụ

+ Trìnhđ taynghềcủ côngnhân

Trang 18

-Cácphươngphá g đ tchi tiếtkhitiệ

5 Cácbiệ phá côngnghệkhiti n

Tùytheocáchchọ chuẩ cóthểcócáccáchg đ tsauđâykhigia

côngtrênmáyti n

Địnhvịb ng

mặtngoài

Địnhvịb ng mặtngoài+ mặtđ u

Địnhvịb ng mặtlỗ+ mặtđ u

Địnhvịb ngmặtngoài+ mũitâm

Địnhvịb nghaimũitâm

Trang 19

Dùngluynetđ tăngđ cứngvữngcủ chi tiếtgiacông

-Cácphươngphá g đ tdaokhitiệ

+ Thôngthườngphảig đ tdaosaocholưỡidaocắtn mtrongmặt

phẳngn mngangđiqua tâmcủ chi tiết, ặtbiệtđ ivớiti ncắt

đứtvàtiệ ren

+ Cáchso tâmkhig đ tdaotiệ

Tiêu đề	Hàn (welding)
Tác giả	Nguyen Tan Tien, Phan Hoang Long
Trường học	Ho Chi Minh City University of Technology
Chuyên ngành	General Mechanical Engineering
Thể loại	Presentation
Thành phố	Ho Chi Minh City

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	5,42 MB