Bài 1 KHÁI NIỆM, NGUỒN GỐC, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH I. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU; KHÁI NIỆM VÀ HỆ THỐNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH I. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 1.1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của môn tư tưởng Hồ Chí Minh là “hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh” 1 . 1.2. Phương pháp nghiên cứu + Nắm vững những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Theo nguyên tắc này, cần chú ý các quan điểm, đồng thời là các phương pháp nghiên cứu sau: Thứ nhất, quan điểm khách quan. Thứ hai, quan điểm thực tiễn. Thứ ba, quan điểm hệ thống và quan điểm phát triển. Thứ tư, quan điểm kết hợp cái lịch sử và cái lôgích và quan điểm so sánh. + Quán triệt những quan điểm của Đảng và chỉ dẫn của các nhà lãnh đạo chủ chốt của Đảng trong nghiên cứu về Hồ Chí Minh và tư tưởng của Người. + Kế thừa có chọn lọc những kinh nghiệm và thành tựu của khoa học nghiên cứu về các vĩ nhân trên thế giới. 2. Khái niệm và hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh 2.1. Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh - Quan niệm về tư tưởng Hồ Chí Minh được ghi trong Báo cáo chính trị của BCHTW Đảng tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại. Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế và văn hoá, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau; về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân… Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta” (Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2001, tr. 83-84). - Định nghĩa khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh (Giáo trình): Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người. - Phân tích định nghĩa khái niệm Tư tưởng Hồ Chí Minh. 2.2. Hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh 1 Hội đồng trung ương chỉ đạo biên soạn Giáo trình quốc gia các môn khoa học Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh: Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh. Nxb CTQG, H, 2003, tr. 13. 1 Hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống tri thức mang tính quy luật về đối tượng, không chỉ được phản ánh trong văn kiện, tác phẩm của Người mà còn được quán triệt trong mọi chủ trương đường lối của Đảng, trong toàn bộ cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh. Bước đầu, những tư tưởng chủ yếu sau đây được lựa chọn và giới thiệu: - Tư tưởng về dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc; - Tư tưởng về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội; - Tư tưởng về Đảng Cộng sản Việt Nam; - Tư tưởng về đại đoàn kết; - Tư tưởng về quân sự; - Tư tưởng về xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân; - Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh; - Tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh … II. ĐIỀU KIỆN LỊCH SỬ-XÃ HỘI, NGUỒN GỐC VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1. Điều kiện lịch sử – xã hội a. Xã hội Việt Nam thế kỷ XIX đầu XX - Xã hội Việt Nam thế kỷ XIX trước khi Pháp xâm lược là một xã hội phong kiến, nông nghiệp lạc hậu, với những chính sách đối nội, đối ngoại bảo thủ, phản động của triều đình nhà Nguyễn. - Pháp xâm lược, thi hành những chính sách cai trị tàn bạo và sự chống đối mạnh mẽ, liên tục của nhân dân Việt Nam với nền thống trị của thực dân Pháp. - Sự bế tắc về đường lối cứu nước (sự thất bại của các phong trào yêu nước theo ý thức hệ phong kiến, dân chủ tư sản v.v ) b. Quê hương và gia đình - Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước, gần gũi với nhân dân, với tinh thần yêu nước, thương dân sâu sắc. - Quê hương Nghệ Tĩnh là mảnh đất giàu truyền thống yêu nước, chống ngoại xâm; quê hương giàu truyền thống văn hóa và hiếu học. - Từ nhỏ, Nguyễn Sinh Cung đã đau xót chứng kiến cuộc sống nghèo khổ, bị đàn áp, bị bóc lột cùng cực của đồng bào mình ngay trên mảnh đất quê hương. c. Thời đại - Chủ nghĩa tư bản từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn tư bản độc quyền, chủ nghĩa đế quốc xác lập được sự thống trị trên phạm vi toàn thế giới. - Cách mạng Tháng Mười Nga thành công, dẫn tới sự ra đời của Nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới, mở đầu cho thời đại mới – thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. - Đấu tranh giải phóng dân tộc là cuộc đấu tranh chung của các dân tộc thuộc địa chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân, gắn liền với cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản quốc tế. 2. Nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh a. Tư tưởng và văn hóa truyền thống Việt Nam - Chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước. - Tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái. - Truyền thống lạc quan, yêu đời. - Cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong sản xuất và chiến đấu, ham học hỏi, không ngừng mở rộng cửa đón nhận tinh hoa văn hoá của nhân loại. b. Tinh hoa văn hóa nhân loại - Tư tưởng và văn hóa phương Đông + Nho giáo: triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo, giúp đời; lý tưởng về một xã hội bình trị; triết lý nhân sinh: tu thân, dưỡng tính; đề cao văn hoá, lễ giáo, tạo ra truyền thống hiếu học. 2 + Phật giáo: tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ cứu nạn, thương người như thể thương thân; nếp sống có đạo đức, trong sạch, giản dị, chăm lo làm điều thiện; tinh thần bình đẳng, tinh thần dân chủ chất phác; luật “chấp tác”: “nhất nhật bất tác, nhất nhật bất thực”; chủ trương sống gắn bó với nhân dân, với đất nước, tham gia vào cộng đồng, vào cuộc đấu tranh của nhân dân, chống kẻ thù dân tộc. - Tư tưởng và văn hóa phương Tây + Nền văn hóa dân chủ và cách mạng phương Tây: Tuyên ngôn độc lập 1776 của Mỹ; Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp, các tác phẩm của các nhà tư tưởng khai sáng: Voltaire, Rousseau, Montesquieu . + Hấp thụ tư tưởng dân chủ và hình thành được phong cách dân chủ từ trong cuộc sống thực tiễn: tham gia hội họp, đảng phái, ra báo, sinh hoạt khoa học ở Câu lạc bộ Faubourg . c. Chủ nghĩa Mác-Lênin: cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh - Những phạm trù cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh nằm trong những phạm trù cơ bản của lý luận Mác-Lênin; - Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng sáng tạo, phát triển và làm phong phú chủ nghĩa Mác-Lênin. d. Nhân tố chủ quan - Tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, với đầu óc phê phán tinh tường, sáng suốt trong việc nghiên cứu, tìm hiểu các cuộc cách mạng tư sản hiện đại, không để bị đánh lừa bởi cái hào nhoáng bên ngoài. - Ham học hỏi, chiếm lĩnh vốn tri thức phong phú của thời đại, vốn kinh nghiệm đấu tranh của phong trào giải phóng dân tộc, phong trào công nhân quốc tế để có thể tiếp cận với chủ nghĩa Mác-Lênin, khoa học về cách mạng của giai cấp vô sản quốc tế. - Tâm hồn của một nhà yêu nước, một chiến sĩ cộng sản nhiệt thành cách mạng, một trái tim yêu nước, thương dân, thương yêu những người cùng khổ, sẵn sàng chịu đựng những hy sinh cao nhất vì độc lập của Tổ quốc, vì tự do, hạnh phúc của đồng bào. 3. Quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh a. Giai đoạn hình thành tư tưởng yêu nước (trước 1911) - Tiếp nhận truyền thống yêu nước và nhân nghĩa của dân tộc; - Hấp thụ văn hóa Hán học, Quốc học và bắt đầu tiếp xúc với văn hóa phương Tây; - Chứng kiến cuộc sống khổ cực, điêu đứng của nhân dân và tinh thần đấu tranh bất khuất của cha anh, hình thành hoài bão cứu dân, cứu nước; - Bước đầu phê phán con đường cứu nước không thành của các bậc tiền bối. b. Giai đoạn tìm tòi, khảo nghiệm (1911-1920) - Xuất dương sang Pháp tìm đường cứu nước (6-1911); - Bôn ba khắp các châu lục; - Năm 1920: tiếp xúc với Luận cương của Lênin, tìm thấy con đường chân chính cho sự nghiệp cứu nước, giải phóng dân tộc; tán thành đứng về Quốc tế III, tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp. c. Giai đoạn hình thành cơ bản về con đường cách mạng Việt Nam (1921-1930) - Hoạt động thực tiễn (xuất bản báo, lập Hội liên hiệp thuộc địa, Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ., dự các đại hội quốc tế ở Mátxcơva) - Hoạt động lý luận (bài viết báo, tạp chí, tham luận, báo cáo .) Chính trong giai đoạn này, tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam đã được hình thành về cơ bản d .Giai đoạn vượt qua thử thách, kiên trì con đường đã xác định cho cách mạng Việt Nam (1930-1945) - Những trở lực của Quốc tế Cộng sản đối với tư tưởng Hồ Chí Minh (do không nắm được tình hình thực tế các thuộc địa, sự thống trị của quan điểm “tả” khuynh). Tư tưởng Hồ Chí Minh không được đưa vào cuộc sống mà bị phê phán nặng nề. - Tư tưởng Hồ Chí Minh được khẳng định lại, từ sau Đại hội VII Quốc tế Cộng sản. 3 - Sự trở về nước của Nguyễn Ái Quốc đầu năm 1941, sự gặp gỡ giữa tư tưởng Hồ Chí Minh và những thay đổi chiến lược của Đảng ta từ cuối năm 1939, tại Hội nghị Trung ương VIII ở Pác Bó. - Hoàn thiện việc thay đổi chiến lược của Đảng ta theo tư tưởng Hồ Chí Minh (đặt nhiệm vụ dân tộc lên trên trước hết, tạm thời rút khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, bỏ vấn đề Liên bang Đông Dương, lập Mặt trận Việt Minh, .) - Thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Tám –1945 là thắng lợi của sự chuẩn bị về đường lối, về lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang của Đảng ta, và cũng là sự khẳng định tính cách mạng và khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh . e. Giai đoạn phát triển và thắng lợi của tư tưởng Hồ Chí Minh (1945-1969) - Thời kỳ nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) với đường lối đúng đắn của chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta: phát động một cuộc chiến tranh nhân dân (toàn dân, toàn diện, trường kỳ, dựa vào sức mình là chính). - Từ 1954 đến 1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với TW Đảng lãnh đạo đất nước thực hiện cùng một lúc hai chiến lược cách mạng khác nhau: cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng giải phóng dân tộc ở miền Nam, thống nhất đất nước. * Trong hoàn cảnh mới, tư tưởng Hồ Chí Minh được bổ sung, phát triển và hoàn thiện trên một loạt những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam. III. Ý NGHĨA CỦA VIỆC HỌC TẬP, NGHIÊN CỨU TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1. Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác- Lênin ở Việt Nam - Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin; - Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể, phù hợp với Việt Nam, giải đáp những yêu cầu lý luận và thực tiễn của cách mạng Việt Nam. Cách mạng Việt Nam thắng lợi nhờ có chủ nghĩa Mác-Lênin đồng thời có tư tưởng Hồ Chí Minh. 2. Cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội - Đây là mục tiêu theo đuổi suốt đời của Hồ Chí Minh; dưới ngọn cờ tư tưởng Hồ Chí Minh, cách mạng Việt Nam đã giành được những thắng lợi lịch sử có tầm vĩ đại; - Đây là một trong những năng lực nội sinh làm nền tảng cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay. 3. Tư tưởng Hồ Chí Minh là mẫu mực của tinh thần độc lập, tự chủ, đổi mới và sáng tạo - Hồ Chí Minh là con người của độc lập, tự chủ, đổi mới và sáng tạo. Luôn luôn xuất phát từ thực tế, hết sức tránh lặp lại những lối cũ, đường mòn, không ngừng đổi mới và sáng tạo là nét đặc sắc nhất của tinh thần Hồ Chí Minh, phong cách Hồ Chí Minh. - Thế giới ngày nay đang diễn biến hết sức phức tạp, chúng ta phải trở về với lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Học tập chủ nghĩa Mác-Lênin là học tập cái tinh thần cách mạng và khoa học, cái tinh thần biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin để giải quyết cho tốt những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn đổi mới hiện nay, tức là phải luôn luôn biết gắn lý luận với thực tiễn, từ tổng kết thực tiễn mà bổ sung, làm phong phú thêm lý luận. - Tóm lại, nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh là để: + Thấm nhuần sâu sắc hệ thống quan điểm và phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh; + Nâng cao thêm lòng yêu nước, tinh thần phục vụ nhân dân, đạo đức cách mạng của mỗi người; + Làm cho chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thực sự trở thành nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của chúng ta. 1. Nội dung ôn tập 4 - Khái niệm và hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh - Điều kiện lịch sử – xã hội và nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh - Quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh - Ý nghĩa của việc học tập, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh 2. Tài liệu tham khảo - Giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh trong thời đại ngày nay. Trường ĐH Sư phạm Hà Nội I-Viện TTKHXH, H, 1993. - Trần Văn Giàu: Sự hình thành về cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh. Nxb CTQG, H, 1997. - Song Thành (chủ biên): Một số vấn đề phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu về Hồ Chí Minh. Nxb CTQG, H, 1997. - V.I. Lênin: Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa. Toàn tập, tập 41. Nxb Tiến bộ, M, 1977, tr. 197-206. 3. Tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Trần Dân Tiên: Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch. Nxb Văn học, H, 2001. - Hồ Chí Minh: Con đường dẫn tôi đền chủ nghĩa Lênin. Toàn tập, tập 10. Nxb CTQG, H, 2002, tr. 126-128. 5 Bài 2 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC 1. Vấn đề dân tộc theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin - C. Mác và Ph. Ăngghen đã nêu ra các quan điểm cơ bản có tính chất phương pháp luận để nhận thức và giải quyết những vấn đề nguồn gốc, bản chất của vấn đề dân tộc, những quan hệ cơ bản của dân tộc, thái độ của giai cấp công nhân và đảng của nó đối với vấn đề dân tộc. V.I. Lênin đã phát triển những quan điểm này thành một hệ thống lý luận toàn diện và sâu sắc về vấn đề dân tộc. 2. Vấn đề dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh - Vấn đề dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về cơ bản là vấn đề dân tộc thuộc địa. Vấn đề dân tộc thuộc địa thực chất là vấn đề đấu tranh giải phóng của các dân tộc thuộc địa nhằm thủ tiêu sự thống trị của nước ngoài, giành độc lập dân tộc, xoá bỏ ách áp bức, bóc lột thực dân, thực hiện quyền dân tộc tự quyết, thành lập nhà nước dân tộc độc lập. - Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc trong thời đại cách mạng vô sản được thể hiện trong các luận điểm cơ bản sau đây: 2.1. Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc Xuất phát từ khát vọng của một người dân mất nước: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” 2 , kết hợp với các nhân tố có giá trị của các bản Tuyên ngôn nổi tiếng: Tuyên ngôn độc lập 1776 của nước Mỹ và Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền 1791 của nước Pháp, Hồ Chí Minh đã khái quát nên chân lý bất di bất dịch về quyền cơ bản của các dân tộc: “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do 3 . 6/1919, Bản Yêu sách 8 điểm gửi đến Hội nghị hòa bình Vécxây; Trong Chánh cương vắn tắt và Lời kêu gọi nhân dịp thành lập Đảng; Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược năm 1941, thể hiện qua Hội nghị Trung ương 8, thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh, ra báo Việt Nam độc lập, v.v Hồ Chí Minh đã đúc kết ý chí đấu tranh cho độc lập, tự do của nhân dân ta trong một câu nói bất hủ: “Dù có phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập!” .; Tuyên ngôn độc lập (2-9-1945) và các bức thư, điện văn gửi tới Liên hợp quốc và Chính phủ các nước trong thời gian đó khẳng định về quyền tự do, độc lập bất khả xâm phạm của dân tộc Việt Nam; “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Đây không chỉ là tư tưởng mà còn là lẽ sống, là học thuyết cách mạng Hồ Chí Minh. 2.2. Kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế - Tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp dân tộc với giai cấp, dân tộc với quốc tế, độc lập dân tộc với chủ nghĩa chủ nghĩa thể hiện ở các luận điểm chủ yếu sau: + Chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính là một động lực lớn của đất nước * Khái niệm chủ nghĩa dân tộc của Nguyễn Ái Quốc chính là chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính của nhân dân Việt Nam đã được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử, vốn là một động lực tinh thần vô giá trong các cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc; nó khác về chất so với chủ nghĩa dân tộc sôvanh, vị kỷ của giai cấp tư sản đã bị lịch sử lên án. * Vì vậy, những người cộng sản phải nắm lấy và phát huy, không để ngọn cờ dân tộc rơi vào giai cấp nào khác, phải nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên lập trường của giai cấp vô sản, kết hợp chủ nghĩa dân tộc với chủ nghĩa quốc tế. 2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 4. Nxb CTQG, H, 2002, tr. 161. 3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 4. Nxb CTQG, H, 2002, tr. 1. 6 + Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội: Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự gắn bó thống nhất giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa chủ nghĩa vừa phản ánh quy luật khách quan của sự nghiệp giải phóng trong thời đại cách mạng vô sản, vừa phản ánh sự gắn bó khăng khít giữa mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người. + Độc lập cho dân tộc mình đồng thời độc lập cho tất cả các dân tộc Hồ Chí Minh khẳng định: quyền tự do, độc lập là quyền bất khả xâm phạm của các dân tộc. Là một chiến sĩ quốc tế chân chính, Người không chỉ đấu tranh cho độc lập của dân tộc mình mà còn đấu tranh cho độc lập của tất cả các dân tộc bị áp bức. Ở Hồ Chí Minh, chủ nghĩa yêu nước chân chính luôn luôn thống nhất với chủ nghĩa quốc tế trong sáng. Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc vừa mang tính khoa học đúng đắn, vừa có tính chất cách mạng sâu sắc, thể hiện sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa dân tộc và giai cấp, chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng, độc lập cho dân tộc mình đồng thời độc lập cho tất cả các dân tộc. II. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC 1. Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản - Sự thất bại của các phong trào yêu nước cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX ở Việt Nam là do thiếu một đường lối và phương pháp đấu tranh đúng đắn trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc đã thành một hệ thống thế giới. - Giai cấp vô sản ở chính quốc và nhân dân ở các thuộc địa có chung một kẻ thù, vì vậy phải phối hợp và cổ vũ nhau, kết hợp cách mạng vô sản ở chính quốc và cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa: cách mạng thuộc địa phải như là “một trong những cái cánh của cách mạng vô sản”, phát triển nhịp nhàng với cách mạng vô sản; mặt khác cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản, tức là phải đi theo đường lối Mác- Lênin. - Đó là một cuộc cách mạng triệt để, làm cho mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân, giành độc lập cho dân tộc và tự do, hạnh phúc cho nhân dân (qua nghiên cứu các cuộc cách mạng Mỹ, Pháp và Nga). 2. Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo - Các nhà yêu nước tiền bối cũng đã bước đầu nhận thức được tầm quan trọng và vai trò của chính đảng cách mạng, nhưng đều chưa thành công vì các đảng đó thiếu một đường lối chính trị đúng đắn và một đường lối tổ chức chặt chẽ, lại không có cơ sở rộng rãi trong quần chúng. - Đảng lãnh đạo cuộc cách mạng giải phóng dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh là Đảng của giai cấp công nhân, Đảng được xây dựng theo các nguyên tắc Đảng kiểu mới của Lênin, được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác-Lênin. 3. Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết của toàn dân, trên cơ sở liên minh công nông - Lực lượng tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc là lực lượng toàn dân. Trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, Nguyễn Ái Quốc chủ trương vận động, tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân Việt Nam vào một mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi nhằm huy động sức mạnh của toàn dân tộc, đấu tranh giành độc lập tự do. - Trong đó, Người nhấn mạnh: “Công nông là người chủ cách mệnh… Công nông là gốc cách mệnh”. Như vậy, trong khi chủ trương đoàn kết, tập hợp rộng rãi các lực lượng dân tộc chống đế quốc, Hồ Chí Minh vẫn rất quán triệt quan điểm giai cấp. 4. Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc Đây là một luận điểm mới mẻ và sáng tạo của Hồ Chí Minh. 7 - Trong phong trào cộng sản quốc tế từng tồn tại quan điểm xem thắng lợi của cách mạng thuộc địa phụ thuộc trực tiếp vào thắng lợi của cách mạng vô sản ở chính quốc. - Nguyễn Ái Quốc, người dân thuộc địa, người cộng sản lăn lộn trong phong trào thực tiễn, nhận thức được thuộc địa là một khâu yếu trong hệ thống của chủ nghĩa đế quốc và đánh giá đúng đắn sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, khẳng định: cách mạng thuộc địa không những không phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước. Đây là một luận điểm sáng tạo, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn, một cống hiến rất quan trọng vào kho tàng lý luận Mác-Lênin, đã được thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam chứng minh là hoàn toàn đúng đắn. 5. Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường bạo lực, kết hợp lực lượng chính trị của quần chúng với lực lượng vũ trang trong nhân dân Năm 1924, trong Báo cáo về Bắc kỳ, Trung kỳ, Nam kỳ, Nguyễn Ái Quốc đã đề cập khả năng thắng lợi của một cuộc vũ trang khởi nghĩa ở Đông Dương, với điều kiện cuộc vũ trang đó: - Phải có tính chất một cuộc khởi nghĩa quần chúng chứ không phải một cuộc nổi loạn, … - Phải được nước Nga ủng hộ - Phải trùng hợp với cách mạng vô sản Pháp - Phải gắn mật thiết với sự nghiệp của vô sản thế giới. Tóm lại, Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo và phát triển học thuyết của Lênin về cách mạng thuộc địa thành một hệ thống luận điểm mới mẻ, sáng tạo, bao gồm cả đường lối chiến lược, sách lược và phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa. Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám và hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã chứng minh hùng hồn tính khoa học đúng đắn, tính cách mạng sáng tạo của tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam. III.VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC TRONG CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI HIỆN NAY 1. Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, nguồn động lực mạnh mẽ để xây dựng và bảo vệ đất nước - Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước, chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc đã được phát huy cao độ, biến thành chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đưa đến những thắng lợi vĩ đại, giải phóng đất nước, thống nhất đất nước, thống nhất Tổ quốc. - Trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, truyền thống quý báu ấy cần được tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ, biến nó thành một nguồn nội lực vô tận để đưa đất nước vượt qua mọi nguy cơ, thử thách, vững bước tiến lên. 2. Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên quan điểm giai cấp - Khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân, vai trò độc quyền lãnh đạo của Đảng của giai cấp công nhân trong quá trình cách mạng Việt Nam từ giải phóng dân tộc đi tới chủ nghĩa chủ nghĩa. - Đại đoàn kết dân tộc rộng rãi nhưng dựa trên nền tảng liên minh công nông và tầng lớp trí thức. - Sử dụng bạo lực cách mạng của quần chúng để chống lại bạo lực phản cách mạng của kẻ thù. - Mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội… Đó là những quan điểm có tính nguyên tắc, bất biến mà chúng ta cần vận dung, quán triệt trong bất cứ hoàn cảnh nào. 8 Cần tránh các khuynh hướng cực đoan trong khi nhìn nhận các vấn đề dân tộc-giai cấp (hoặc chí nhấn mạnh một chiều quan điểm giai cấp, coi nhẹ vấn đề dân tộc; hoặc chỉ nhấn mạnh yếu tố dân tộc, yếu tố nhân loại, coi nhẹ hoặc vứt bỏ yếu tố giai cấp, từ bỏ đấu tranh cách mạng, từ bỏ chủ nghĩa quốc tế vô sản). Cũng cần khắc phục quan điểm sơ cứng, giáo điều trong nhìn nhận vấn đề giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa chủ nghĩa ở nước ta, thoát ly bối cảnh và điều kiện lịch sử cụ thể của dân tộc. Những lệch lạc về phía này hay phía khác đều trái với tư tưởng Hồ Chí Minh. 3. Chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối quan hệ giữa các dân tộc anh em và trong cộng đồng dân tộc Việt Nam - Đây là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Trong thời kỳ lịch sử mới, Đảng ta tiếp tục giương cao ngọn cờ đại đoàn kết của Hồ Chí Minh, ra sức phấn đấu để tăng cường và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân, lấy giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng; lấy mục tiêu độc lập, thống nhất, tiến lên dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh làm điểm tương đồng,… - Trong xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc phải chăm lo giải quyết tốt hơn nữa mối quan hệ giữa các dân tộc anh em trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam. - So với nhiều nước trên thế giới hiện nay, mối quan hệ giữa các dân tộc anh em ở nước ta là tốt đẹp và ổn định. Tuy nhiên, không phải không có những cơ sở để cho các thế lực thù địch khai thác, lợi dụng. Để loại trừ những nguyên nhân có thể dẫn đến căng thẳng trong mối quan hệ giữa các dân tộc, có thể bị kẻ thù lợi dụng, chúng ta phải thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đại hội IX đã đề ra cho miền núi, xây dựng thành công khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy tiềm năng của toàn dân tộc trong sự nghiệp đổi mới đất nước. 1. Nội dung ôn tập - Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc. - Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc. - Vân dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc trong công cuộc đổi mới hiện nay. 2. Tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Yêu sách của nhân dân An Nam. Toàn tập, tập 1. Nxb CTQG, H, 2002, tr. 435-436. - Đông Dương. Toàn tập, tập 1. Nxb CTQG, H, 2002, tr. 27-28. - Phong trào cộng sản quốc tế. Toàn tập, tập 1. Nxb CTQG, H, 2002, tr.33-36. - Báo cáo về Bắc kỳ, Trung kỳ về Nam kỳ. Toàn tập, tập 1. Nxb CTQG, H, 2002, tr. 464-469. - Cuộc kháng chiến. Toàn tập, tập 1. Nxb CTQG, H, 2002, tr. 412-416. - Bản án chế độ thực dân Pháp. Toàn tập, tập 2. Nxb CTQG, H, 2002, tr. 21-133. 3. Tài liệu tham khảo - Trịnh Nhu, Vũ Dương Ninh: Về con đường giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh. Nxb CTQG, H, 1996. - Furuta Motoo: Hồ Chí Minh – giải phóng dân tộc và đổi mới. Nxb CTQG, H, 1997. 9 Bài 3 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ BẢN CHẤT VÀ MỤC TIÊU CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI 1. Con đường hình thành tư duy Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam - Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin đã làm sáng tỏ bản chất của chủ nghĩa xã hội từ những kiến giải kinh tế – xã hội, chính trị – triết học. - Hồ Chí Minh cũng tiếp cận chủ nghĩa xã hội khoa học từ quan điểm duy vật lịch sả của Mác, nghĩa là từ học thuyết hình thái kinh tế – xã hội và từ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân – giai cấp trung tâm của thời đại mới. - Từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh còn tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ chủ nghĩa yêu nước và truyền thống văn hoá dân tộc, nên cũng bổ sung những nét riêng của mình về bản chất và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội. Cụ thể là: + Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ lập trường yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc. + Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ phương diện đạo đức. + Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ truyền thống lịch sử, văn hoá và con người Việt Nam. Như vậy, quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội là sự thống nhất biện chứng giữa các nhân tố kinh tế, chính trị, xã hội với các nhân tố nhân văn, đạo đức, văn hoá. - Từ bản chất ưu việt của chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đã đi tới khẳng định tính tất yếu của sự lựa chọn chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta. 2. Quan niệm của Hồ Chí Minh về những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội - Quan niệm của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin về đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội với tư cách một chế độ xã hội, giai đoạn thấp của chế độ công sản chủ nghĩa. Khái quát những luận điểm tư tưởng của Hồ Chí Minh, có thể thấy những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh như sau: + Chủ nghĩa xã hội là một chế độ xã hội do nhân dân làm chủ. + Chủ nghĩa xã hội có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu, nhằm không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, trước hết là nhân dân lao động. + Chủ nghĩa xã hội là một xã hội phát triển cao về văn hoá, đạo đức. + Chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng và hợp lý. + Chủ nghĩa xã hội là công trình tập thể của nhân dân, do nhân dân tự xây dựng lấy dưới sự lãnh đạo của Đảng. Tóm lại, quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội là một quan niệm khoa học, hoàn chỉnh, hệ thống, dựa trên học thuyết hình thái kinh tế xã hội của Mác, đồng thời bổ sung thêm một số đặc trưng khác phản ánh truyền thống, đặc điểm Việt Nam. Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa xã hội là một xã hội dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, đạo đức và văn minh, một chế độ xã hội ưu việt nhất trong lịch sử, một xã hội tự do và nhân đạo, phản ánh được khát vọng tha thiết của loài người. Vì vậy, để giữ vững được độc lập, tự do, để đảm bảo cho nhân dân một cuộc sống tự do, ấm no, hạnh phúc, chúng ta không có con đường nào khác là tiến lên chủ nghĩa xã hội. 3. Quan niệm của Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của chủ nghĩa xã hội 3.1. Về bản chất và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội Bản chất và mục tiêu của chủ nghĩa xã hội có quan hệ chặt chẽ với nhau. Những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh sau khi đã được nhận thức đều trở thành những mục tiêu cơ bản cần đạt tới trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Cụ thể như sau: 10 [...]... Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Nxb CTQG, H, 2003 - Hoàng Trang (chủ biên): Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Nxb LĐ, H, 2000 6 Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 8 Nxb CTQG, H, 2002, tr 449 13 Bài 4 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC; KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH. .. tạo thành những phong trào quần chúng ngày càng sâu rộng 1 Nội dung ôn tập - Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức - Tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh - Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá - Vận dụng tư tưởng đạo đức, nhân văn, văn hóa Hồ Chí Minh vào việc xây dựng con người Việt Nam mới trong bối cảnh hiện nay 2 Tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Đời sống mới Toàn tập, tập 5 Nxb CTQG, H, 2002, tr 93-110 - Sửa đổi... tiễn đã trở thành một đặc trưng nổi bật của Hồ Chí Minh 1.2 Nguồn gốc tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh - Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, đồng thời kế thừa tư tưởng đạo đức phương Đông, những tinh hoa đạo đức nhân loại; đặc biệt là tư tưởng đạo đức và tấm gương đạo đức trong sáng của Mác-Ăngghen-Lênin - Hồ Chí Minh sử dụng những khái niệm, những phạm trù... thống tư tưởng Hồ Chí Minh Nhờ thiên tài trí tuệ và vốn hoạt động thực tiễn phong phú, Hồ Chí Minh đã sớm đến được với chủ nghĩa Mác-Lênin Chính thế giới quan, phương pháp luận Mác-Lênin – hệ tư tưởng của giai cấp công nhân - đã giúp Hồ Chí Minh thấy rõ được đặc điểm và bản chất của thời đại, đề ra được đường lối đúng đắn để dẫn dắt nhân dân ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Tư tưởng Hồ Chí Minh. .. hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh - Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước; xây dựng, chỉnh đốn Đảng với cải cách bộ máy hành chính 25 1 Nội dung ôn tập - Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam - Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước - Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản và Nhà nước của dân, do dân, vì dân trong điều kiện hiện nay 2 Tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh. .. 698-700 - Thường thức chính trị Toàn tập, tập 7 Nxb CTQG, H, 2002, các trang: 216-221; 228-249 - Ba mươi năm hoạt động của Đảng Toàn tập, tập 10 Nxb CTQG, H, 2002, tr 7-22 3 Tài liệu tham khảo - Nguyễn Đình Lộc: Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân Nxb CTQG, H, 1998 - Mạch Quang Thắng: Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Nxb CTQG, H, 1997 26 Bài 6 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC, NHÂN... TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC, NHÂN VĂN, VĂN HOÁ I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC 1 Hồ Chí Minh và nền đạo đức mới Việt Nam 1.1 Đạo đức, một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu của Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng - Hồ Chí Minh là một trong những nhà tư tưởng, nhà lãnh tụ cách mạng bàn nhiều nhất đến vấn đề đạo đức - Sự thống nhất giữa tư tưởng và hành vi, động cơ và hiệu quả, giữa lý luận... chính phải gắn với chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giai cấp công nhân II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI 1 Sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại - Hồ Chí Minh là nhà yêu nước vĩ đại Rời Tổ quốc ra đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh mang theo nhận thức và niềm tin bất diệt vào sức mạnh dân tộc - Nhận thức của Hồ Chí. .. đại: hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội 1 Nội dung ôn tập - Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc - Tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại - Vân dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại 2 Tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Kính cáo đồng bào Toàn tập, tập 3 Nxb CTQG, H, 2002, tr 197-198 - Thư... tr 480-481 - Bài nói tại buổi khai mạc Đại hội thống nhất Việt Minh- Liên Việt Toàn tập, tập 6 Nxb CTQG, H, 2002, tr 181-182 - Thư gửi đồng bào cả nước Toàn tập, tập 8 Nxb CTQG, H, 2002, tr 196-198 18 3 Tài liệu tham khảo - Phùng Hữu Phú: Chiến lược đại đoàn kết Hồ Chí Minh Nxb CTQG, H, 1995 - Nguyễn Dy Niên: Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh Nxb CTQG, H, 2002 19 20 Bài 5 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG . niệm và hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh 2.1. Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh - Quan niệm về tư tưởng Hồ Chí Minh được ghi trong Báo cáo chính trị của BCHTW. của tư tưởng Hồ Chí Minh - Những phạm trù cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh nằm trong những phạm trù cơ bản của lý luận Mác-Lênin; - Tư tưởng Hồ Chí Minh