Bài 1: Để được tự do quan hệ với tình nhân là A, C đã bàn với A việc giết ông B (chồng C). Một buổi tối, thấy ông B chuẩn bị tư trang, tự lái ô tô đến tỉnh G để giao dịch, buôn bán. C báo cho A chuẩn bị kế hoạch sau đó nấu mì tôm và lén bỏ thuốc ngủ vào cho ông B ăn. Khi lái xe đi cách nhà khoảng 20km, ông B quá buồn ngủ (do thuốc ngủ C bỏ vào mì tôm) phải dừng xe bên đường để ngủ. A tiếp cận, dùng búa đập vỡ kính chắn gió và đạp búa vào đầu làm ông B tử vong. A chuyển xác ông B xuống ghế sau, lái xe đến đoạn đường hiểm trở (bên núi cao, bên vực sâu), chuyển lại xác ông B vào ghế lái rồi đẩy xe xuống vực, tạo hiện trường giả là vụ tai nạn giao thông (chiếc xe của B trị giá 400 triệu đồng bị thiệt hại hoàn toàn). A bị Tòa án xử phạt tử hình về tội giết người (khoản 1 điều 123), 7 năm tù về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (khoản 3 điều 178), hình phạt chung là tử hình; C chỉ bị phạt tù chung thân. Câu hỏi: 1. Trường hợp phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của A thuộc loại tội phạm nào theo cách phân loại tại điều 9 BLHS ? 2. C có bị coi là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản không ? Tại sao ? 3. Nếu A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội cướp tài sản (chưa được xóa án tích) nay lại phạm tội như tình huống nêu trên thì trường hợp phạm tội của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm ? 4. Giả định A mới 17 tuổi khi thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì hình phạt nặng nhất A phải chịu là bao nhiêu năm tù ?
Trang 1BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
BÀI TẬP MÔN: LUẬT HÌNH SỰ
Bắc Giang, tháng 05 năm 2020
Trang 2Bài 1: Để được tự do quan hệ với tình nhân là A, C đã bàn với A việc giết
ông B (chồng C) Một buổi tối, thấy ông B chuẩn bị tư trang, tự lái ô tô đến tỉnh G
để giao dịch, buôn bán C báo cho A chuẩn bị kế hoạch sau đó nấu mì tôm và lén
bỏ thuốc ngủ vào cho ông B ăn Khi lái xe đi cách nhà khoảng 20km, ông B quá buồn ngủ (do thuốc ngủ C bỏ vào mì tôm) phải dừng xe bên đường để ngủ A tiếp cận, dùng búa đập vỡ kính chắn gió và đạp búa vào đầu làm ông B tử vong A chuyển xác ông B xuống ghế sau, lái xe đến đoạn đường hiểm trở (bên núi cao, bên vực sâu), chuyển lại xác ông B vào ghế lái rồi đẩy xe xuống vực, tạo hiện trường giả là vụ tai nạn giao thông (chiếc xe của B trị giá 400 triệu đồng bị thiệt hại hoàn toàn) A bị Tòa án xử phạt tử hình về tội giết người (khoản 1 điều 123), 7 năm tù
về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (khoản 3 điều 178), hình phạt chung
là tử hình; C chỉ bị phạt tù chung thân
Câu hỏi:
1 Trường hợp phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của A thuộc loại tội phạm nào theo cách phân loại tại điều 9 BLHS ?
2 C có bị coi là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản không ? Tại sao ?
3 Nếu A vừa chấp hành xong bản án 7 năm tù về tội cướp tài sản (chưa được xóa án tích) nay lại phạm tội như tình huống nêu trên thì trường hợp phạm tội của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm ?
4 Giả định A mới 17 tuổi khi thực hiện hành vi phạm tội nêu trên thì hình phạt nặng nhất A phải chịu là bao nhiêu năm tù ?
TRẢ LỜI
Câu 1 Trường hợp A thuộc loại tội phạm nào theo cách phân loại BLHS
Trường hợp của A thuộc loại tội phạm rất nghiêm trọng, vì: Tòa án xử phạt đối với A là 7 năm tù về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo khoản 3, điều 178: “Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng thì bị phạt tù từ 5 năm đến 10 năm” Theo khoản 3, điều 178, mức cao nhất của khung hình phạt là 10 năm tù Căn cứ điểm c, khoản 1, điều 9 BLHS 2015 quy định về phân loại tội phạm: “Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt do Bộ luật này quy định đối với tội ấy là từ trên 7 năm tù đến 15 năm tù”
Trang 3Vậy nên, A phạm tội hủy hoại tài sản bị Tòa án xử phạt 7 năm tù theo khoản
3, điều 178 thuộc loại tội phạm rất nghiêm trọng theo điểm c, khoản 1, điều 9 BLHS 2015
Câu 2 C có bị coi đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản không Tại sao Hai trường hợp có thể sảy ra như sau:
+ Trường hợp: C là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản, nếu: Nếu C
bàn bạc với A về cách tạo hiện trường giả trong vụ giết B, bàn bạc việc hủy hoại chiếc xe nhằm tạo hiện trường giả thì C bị coi là đồng phạm với A trong tội hủy hoại tài sản
+ Trường hợp: C không bị coi là đồng phạm với A tội hủy hoại tài sản:
Nếu trong kế hoạch bàn bạc giết B, C không bàn về việc hủy hoại chiếc xe và do quá trình thực hiện tội phạm A tự ý xử lý chiếc xe như vậy thì C không phải là đồng phạm
→Vì đồng phạm, theo điều 17 BLHS 2015: “Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm” Theo đó, mỗi người đồng phạm đều phải chịu trách nhiệm hình sự độc lập về việc cùng thực hiện tội phạm Trách nhiệm hình sự độc lập về việc cùng thực hiện tội phạm thể hiện ở chỗ mức
độ nguy hiểm của hành vi phạm tội đến đâu thì áp dụng trách nhiệm đến đó Người đồng phạm này không phải chịu trách nhiệm hình sự về sự vượt quá của người đồng phạm khác Việc hủy hoại tài sản nếu C và A không bàn bạc thống nhất thì A hoàn toàn không chịu trách nhiệm về hành vi vượt quá sự bàn bạc
Câu 3 Trường hợp của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm.
Trường hợp phạm tội của A là Tái phạm nguy hiểm Vì: Căn cứ theo
khoản 2, điều 53 BLHS 2015 Những trường hợp sau đây được coi là tái phạm nguy hiểm:
a Đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý;
b Đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do
cố ý
Như vậy A phạm tội cướp tài sản là tội phạm rất nghiêm trọng, theo khoản
1, điều 168 BLHS 2015 quy định về tội cướp tài sản: “Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù
từ 03 năm đến 10 năm”
Trang 4Sau khi ra tù, A chưa được xóa án tích lại phạm tội thuộc trường hợp rất nghiêm trọng do cố ý nên hành vi của A được coi là tái phạm nguy hiểm theo quy định của BLHS 2015
Câu 4 Giả định A mới 17 tuổi, hình phạt nặng nhất của A là bao nhiêu năm tù.
Căn cứ khoản 1 điều 91 BLHS 2015 quy định nguyên tắc xử lý đối với người dưới 18 tuổi phạm tội: “Việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của người dưới 18 tuổi và chủ yếu nhằm mục đích giáo dục, giúp họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích cho xã hội
Việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải căn cứ vào độ tuổi, khả năng nhận thức của họ về tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nguyên nhân
và điều kiện gây ra tội phạm”
Theo khoản 5, điều 91 BLHS 2015: “Không xử phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người dưới 18 tuổi phạm tội”
Tại khoản 6, điều 91 có quy định: “Tòa án chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi phạm tội khi xét thấy các hình phạt và biện pháp giáo dục khác không có tác dụng răn đe, phòng ngừa”
Khi xử phạt tù có thời hạn, Tòa án cho người dưới 18 tuổi phạm tội được hưởng mức án nhẹ hơn mức án áp dụng đối với người đủ 18 tuổi trở lên phạm tội tương ứng và với thời hạn thích hợp ngắn nhất
Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Căn cứ khoản 1, điều 101, mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội được quy định: “Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; nếu
là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định”
Như vậy hành vi của A phạm tội giết người theo khoản 1 điều 123 BLHS
2015, có thể bị áp dụng khung hình phạt cao nhất là tử hình Tuy nhiên, do A mới
17 tuổi nên áp dụng xử phạt theo khoản 1, điều 101 BLHS 2015, hình phạt nặng
nhất đối với A không quá 18 năm tù.
Khi không áp dụng hình phạt tù chung thân, tử hình với người chưa thành niên phạm tội là một trong những chính sách pháp luật nhân đạo mà Nhà nước ta đưa ra, nhằm tác động tới những đối tượng chưa thành niên theo hướng tích cực
Trang 5Bên cạnh đó, với quy định như trên cũng giúp nhận thức được trách nhiệm giáo dục về pháp luật cho những người chưa thành niên thuộc về cả xã hội và cộng đồng Ngoài ra quy định về mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù cũng đã mở ra cơ hội thứ hai làm lại cuộc đời với những đối tượng chưa thành niên phạm tội