Tài liệu học tập - Phần 2

Tình cảm này được khẳng định bởi Michael Yang, người sáng lập của Being.com, một trang mua sắm so sánh, người tin rằng các kỹ năng quan sát nhạy bén và sẵn sàng đứng đầu trong các xu hướ

CHƯƠNG 7 NHẬN RA CƠ HỘI VÀ TẠO Ý TƯỞNG

KẾT QUẢ HỌC TẬP MONG ĐỢI CỦA CHƯƠNG

Sau khi học xong chương này, người học có thể:

 Phân biệt được cơ hội và ý tưởng

 Áp dụng được ba cách tiếp cận chung mà các doanh nhân sử

dụng để xác định các cơ hội

 Giải thích được về đặc điểm cá nhân của các doanh nhân góp

phần vào khả năng nhận ra cơ hội kinh doanh của họ

 Xác định và mô tả các kỹ thuật mà doanh nhân sử dụng để tạo ra

ý tưởng

 Thảo luận và đưa ra các hành động thực hiện để khuyến khích

phát triển liên tục các ý tưởng mới trong các công ty khởi

nghiệp

GIỚI THIỆU

Xác định cơ hội là rất quan trọng trong kinh doanh, chương này

sẽ thảo luận về tầm quan trọng của việc hiểu sự khác biệt giữa ý tưởng

và cơ hội Mặc dù các ý tưởng là thú vị và có thể hấp dẫn chúng ta

như những khả năng, nhưng thực tế không phải mọi ý tưởng đều là

nguồn gốc của một cơ hội cho một doanh nhân theo đuổi Ngoài việc

mô tả sự khác biệt giữa ý tưởng và cơ hội, chương này cũng thảo luận

về cách tiếp cận mà các doanh nhân sử dụng để phát hiện cơ hội, cũng

như các yếu tố hoặc điều kiện trong môi trường bên ngoài có thể dẫn

đến cơ hội Ngoài ra, một số đặc điểm nhất định dường như được liên

kết với các cá nhân lão luyện trong việc tìm ra các cơ hội kinh doanh

khả thi cũng được đề cập

7.1 SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CƠ HỘI VÀ Ý TƯỞNG

Về cơ bản, các doanh nhân nhận ra một cơ hội và biến nó thành một doanh nghiệp thành công (Yang, Zheng, & Zhao, 2014) Cơ hội là một tập hợp hoàn cảnh thuận lợi tạo ra nhu cầu về một sản phẩm, dịch

vụ hoặc doanh nghiệp mới Hầu hết các dự án kinh doanh được bắt đầu theo một trong hai cách Một số là đơn vị kinh doanh mạo hiểm được kích thích từ bên ngoài Trong trường hợp này, một doanh nhân quyết định thành lập một công ty, tìm kiếm và nhận ra một cơ hội và sau đó bắt đầu kinh doanh, như Jeff Bezos đã làm khi ông tạo ra Amazon.com Năm 1994, Bezos từ bỏ công việc rất tốt của mình tại một công ty đầu tư ở thành phố New York và đến Seattle với kế hoạch tìm kiếm một cơ hội hấp dẫn và ra mắt một công ty thương mại điện

tử Các công ty khác được kích thích trong nội bộ, như iCracked Một doanh nhân nhận ra một vấn đề hoặc một khoảng cách (GAP) và cơ hội và tạo ra một doanh nghiệp để giải quyết vấn đề hoặc lấp đầy khoảng trống được xác định

Bất kể cách nào trong hai cách này mà một doanh nhân bắt đầu một doanh nghiệp mới, cơ hội rất khó để phát hiện ra Việc xác định một sản phẩm, dịch vụ hoặc cơ hội kinh doanh không phải là một phiên bản khác của một thứ gì đó đã có sẵn, do vậy nó là rất khó Một lỗi phổ biến mà các doanh nhân mắc phải trong quá trình nhận biết cơ hội là chọn một sản phẩm hoặc dịch vụ hiện có mà họ thích hoặc đam

mê và sau đó cố gắng xây dựng một doanh nghiệp xung quanh phiên bản tốt hơn một chút Mặc dù cách tiếp cận này có vẻ hợp lý, nhưng thường thì không phải vậy Chìa khóa để nhận biết cơ hội là xác định một sản phẩm hoặc dịch vụ mà mọi người cần và sẵn sàng mua, không phải là sản phẩm mà một doanh nhân muốn sản xuất và bán

Như trong Hình 2.1, một cơ hội có bốn đặc điểm cơ bản: Đó là (1) hấp dẫn, (2) kịp thời, (3) bền bỉ và (4) được gắn với một sản phẩm,

dịch vụ hoặc doanh nghiệp tạo ra hoặc tăng giá trị cho nó người mua hoặc người dùng cuối Để một doanh nhân tận dụng cơ hội, cửa sổ cơ hội của nó phải được mở Cửa sổ cơ hội là một phép ẩn dụ mô tả khoảng thời gian mà một công ty có thể thực sự bước vào một thị trường mới Khi thị trường cho một sản phẩm mới được thiết lập, cửa

sổ cơ hội của nó sẽ mở ra Khi thị trường phát triển, các công ty tham gia và cố gắng thiết lập một vị trí có lợi nhuận Tại một số thời điểm, thị trường đáo hạn và cửa sổ cơ hội đóng lại Đây là trường hợp với các công cụ tìm kiếm Internet Yahoo, công cụ tìm kiếm đầu tiên, xuất hiện vào năm 1995 và thị trường phát triển nhanh chóng, với việc bổ sung Lycos, Excite và một số công ty khác Google gia nhập thị trường vào năm 1998 với công nghệ tìm kiếm tiên tiến Kể từ đó, thị trường công cụ tìm kiếm đã trưởng thành và cửa sổ cơ hội ít nổi bật hơn Ngày nay, sẽ rất khó để một công ty tìm kiếm khởi nghiệp mới thành công trừ khi nó mang lại lợi thế hấp dẫn so với các đối thủ cạnh tranh đã được thiết lập hoặc nhắm mục tiêu một thị trường thích hợp một cách mẫu mực

Hình 7.1: Bốn đặc điểm cần thiết của một cơ hội

Bền bỉ/lâu dài

Gắn với một sản phẩm, dịch vụ hoặc giá trị

Cơ hội

Bing, công cụ tìm kiếm của Microsoft, đang chiếm lĩnh với khoảng 18% thị phần (so với 67% của Google), nhưng chỉ sau khi Microsoft nỗ lực rất nhiều trong cuộc cạnh tranh trực tiếp với Google Điều quan trọng là phải hiểu rằng có một sự khác biệt giữa một

cơ hội và một ý tưởng Một ý tưởng là một ý nghĩ, một ấn tượng hoặc một ý niệm Một ý tưởng có thể hoặc không thể đáp ứng các tiêu chí của một cơ hội Đây là một điểm quan trọng bởi vì nhiều dự án kinh doanh thất bại không phải vì các doanh nhân khởi động họ đã làm việc chăm chỉ, mà là vì không có cơ hội thực sự để bắt đầu Trước khi hào hứng với một ý tưởng kinh doanh, điều quan trọng là phải hiểu liệu ý tưởng đó có đáp ứng nhu cầu hay không và đáp ứng các tiêu chí cho một cơ hội Doang nhiệp cần trả lời các câu hỏi cụ thể:

 Vấn đề doanh nghiệp đang cố gắng giải quyết cho khách hàng hoặc người dùng là gì?

 Có bao nhiêu người có vấn đề này? Nói cách khác, quy mô của thị trường là gì?

 Khách hàng tiềm năng hoặc người dùng có biết về vấn đề này không, hoặc là nhu cầu tiềm ẩn, nghĩa là chưa được khám phá?

 Thị trường ổn định hay tăng trưởng? Nếu nó tăng trưởng, với tốc

độ hàng năm?

 Giải pháp của doanh nghiệp sẽ mang lại lợi ích cho khách hàng hay người dùng như thế nào?

 Bao nhiêu phần trăm của tổng thị trường mà sản phẩm hoặc dịch

vụ có thể hy vọng đạt được một cách hợp lý trong vài năm tới?

 Một sản phẩm hoặc dịch vụ khác từ các đối thủ cạnh tranh có sẵn cho một phần nhu cầu này không?

 Chính xác ai là khách hàng tiềm năng? Doanh nghiệp có thể đặt tên cho chúng? có thể mô tả chúng?

 Làm thế nào doanh nghiệp có thể tiếp cận với các khách hàng tiềm năng và thực hiện giao dịch trên trang web hoặc địa điểm trực tiếp; thông qua các nhà phân phối như cửa hàng ứng dụng trên Internet; hoặc thông qua các kênh bán lẻ đang tồn tại?

 Tiện ích của sản phẩm hoặc dịch vụ so với các sản phẩm thay thế như thế nào?

7.2.1 Quan sát xu hướng

Cách tiếp cận đầu tiên để xác định các cơ hội là quan sát xu hướng và nghiên cứu cách chúng tạo ra cơ hội cho các doanh nhân theo đuổi Các xu hướng quan trọng nhất cần tuân theo là xu hướng

kinh tế, xu hướng xã hội, tiến bộ công nghệ và hành động chính trị và thay đổi quy định Là một doanh nhân hoặc một doanh nhân tiềm năng, điều quan trọng là phải nhận thức được những thay đổi trong các lĩnh vực này Tình cảm này được khẳng định bởi Michael Yang, người sáng lập của Being.com, một trang mua sắm so sánh, người tin rằng các kỹ năng quan sát nhạy bén và sẵn sàng đứng đầu trong các xu hướng môi trường thay đổi là những thuộc tính quan trọng của các doanh nhân thành công:

Một trong những thuộc tính quan trọng nhất của một doanh nhân giỏi là có khả năng quan sát nhạy bén Về cơ bản nhìn thấy những gì cần thiết trong cuộc sống hàng ngày của mọi người và đưa ra những ý tưởng và dịch vụ mới, đáp ứng những nhu cầu đó Tôi luôn tin rằng các doanh nhân dự đoán xu hướng và duy trì quan sát những gì cần thiết để giải quyết những nhu cầu đó sẽ có cơ hội thành công cao hơn trong thị trường (Gohmann & Fernandez, 2014)

Khi nhìn vào xu hướng môi trường để phân biệt các ý tưởng kinh doanh mới, có hai điều cần lưu ý Đầu tiên, nó rất quan trọng để phân biệt giữa xu hướng (trend) và mốt (fads) Các doanh nghiệp mới thường không có đủ nguồn lực để tăng tốc đủ nhanh để tận dụng lợi thế của mốt Thứ hai, mặc dù chúng ta thảo luận về từng xu hướng riêng lẻ, chúng được kết nối với nhau và nên được xem xét đồng thời khi động não các ý tưởng kinh doanh mới Ví dụ, một lý do khiến điện thoại thông minh rất phổ biến là vì chúng được hưởng lợi từ một số xu hướng hội tụ cùng một lúc, bao gồm dân số di động ngày càng tăng (xu hướng xã hội), thu nhỏ điện tử liên tục (xu hướng công nghệ) và khả năng giúp người dùng tốt hơn trong việc quản lý tiền của họ thông qua ngân hàng trực tuyến và so sánh mua sắm (xu hướng kinh tế) Nếu

có bất kỳ xu hướng nào trong số những xu hướng hiện tại, thì điện

thoại thông minh sẽ thành công như họ và sẽ giữ được nhiều lời hứa

sẽ tiếp tục thành công hơn nữa trong tương lai

Hình 7.2: Xu hướng môi trường gợi ý những khoảng trống cơ hội

kinh doanh hoặc sản phẩm

Công nghệ mới Công

nghệ mới nổi Công

dụng mới của công

Khoảng cách cơ hội kinh doanh, sản phẩm hoặc dịch vụ

Sự khác biệt giữa những gì có sẵn và những gì có thể

Hình 7.2 cung cấp một bản tóm tắt về mối quan hệ giữa các yếu

tố môi trường vừa được đề cập và xác định các khoảng trống cơ hội Tiếp theo, hãy nhìn vào cách các doanh nhân có thể nghiên cứu từng yếu tố này để giúp họ phát hiện ra những khoảng trống cơ hội kinh doanh, sản phẩm và dịch vụ

 Áp lực kinh tế

Hiểu xu hướng kinh tế là hữu ích trong việc xác định các lĩnh vực chín muồi cho các ý tưởng kinh doanh mới, cũng như các lĩnh vực cần tránh (Coomes, Fernandez, & Gohmann, 2013) Khi nền kinh tế phát triển mạnh, mọi người có nhiều tiền hơn để chi tiêu và sẵn sàng mua các sản phẩm và dịch vụ tùy ý giúp nâng cao cuộc sống của họ Ngược lại, khi nền kinh tế yếu kém, mọi người không chỉ có ít tiền để chi tiêu, họ thường miễn cưỡng chi tiêu số tiền họ có, vì sợ nền kinh tế

có thể trở nên tồi tệ hơn, và đến lượt họ, họ có thể mất việc vì của một nền kinh tế suy yếu Tuy vậy, trong một nền kinh tế yếu cũng tạo ra cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp khởi nghiệp với các sản phẩm, dịch vụ giá thấp hơn, giúp người tiêu dùng và doanh nghiệp tiết kiệm chi phí

Khi nghiên cứu các lực lượng kinh tế ảnh hưởng đến cơ hội kinh doanh, điều quan trọng là phải đánh giá ai có tiền để chi tiêu và họ chi tiêu vào việc gì Ví dụ, sự gia tăng số lượng phụ nữ trong lực lượng lao động và thu nhập khả dụng liên quan của họ phần lớn chịu trách nhiệm cho số lượng các nhà bán lẻ trực tuyến và cửa hàng quần áo cửa hàng nhắm vào phụ nữ chuyên nghiệp đã mở trong vài năm qua Tương tự, sức mua ngày càng tăng của dân số trẻ em đã dẫn đến sự gia tăng của các nhà hàng chuyên biệt cho bà bầu và trẻ em ở Việt Nam trong những năm qua

Thế hệ những người già (Baby boomers) là một nhóm tiềm năng khác để kiểm tra Những cá nhân này, những người được sinh ra từ năm 1946 đến 1964, đang nghỉ hưu với số lượng lớn và sẽ nghỉ hưu với số lượng thậm chí còn lớn hơn trong năm năm tới Kỳ vọng là những người này sẽ chuyển một phần lớn tài sản của họ sang các sản phẩm và dịch vụ tạo điều kiện cho họ nghỉ hưu Xu hướng này sẽ luôn sinh ra các doanh nghiệp mới trong nhiều lĩnh vực, phần lớn là do những người làm nghề bùng nổ trẻ em có thu nhập khả dụng cao hơn

so với các thế hệ trước Ví dụ, những đứa trẻ thế hệ Y, thế hệ Z có khả năng chi tiêu mua sắm mạnh tay Các lĩnh vực khác chăm sóc sức khỏe, du lịch và hàng tiêu dùng đóng gói gia tăng cho thế hệ này Chi phí năng lượng cao, cùng với mong muốn có trách nhiệm với xã hội, cũng đã tạo ra một số lượng lớn các công ty khởi nghiệp đang phát triển các sản phẩm và dịch vụ giúp doanh nghiệp và người tiêu dùng tiết kiệm năng lượng hơn

Hiểu biết về xu hướng kinh tế cũng giúp xác định các khu vực cần tránh Ví dụ, quyết định thành lập một công ty bán sản phẩm hoặc dịch vụ cho các các khu vực công không phải là một điều khôn ngoan trong thời kỳ suy thoái kinh tế Tại Việt Nam và các quốc gia khác, các khu vực công cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc cắt giảm ngân sách tài trợ của chính phủ Việc cắt giảm đã làm giảm đáng kể khả năng để mua sản phẩm và dịch vụ mới

 Các lực lượng xã hội

Sự hiểu biết về tác động của các lực lượng xã hội đối với các xu hướng và cách chúng ảnh hưởng đến các sản phẩm, dịch vụ và ý tưởng kinh doanh mới là một phần cơ bản của câu đố nhận biết cơ hội Thông thường, lý do mà một sản phẩm hoặc dịch vụ tồn tại có liên quan nhiều hơn đến việc thỏa mãn nhu cầu xã hội hơn là nhu cầu minh bạch hơn về sản phẩm Chẳng hạn, sự phát triển của các nhà hàng thức

ăn nhanh, chủ yếu là vì một bộ phận người trẻ rất thích đồ ăn nhanh, nhưng vì thực tế là mọi người bận rộn và thường không có thời gian

để tự nấu bữa ăn hoặc đó là nơi để gặp gỡ bạn bè trong nhưng dịp sinh nhật, kỷ niệm Tương tự, các trang mạng xã hội như Facebook, Twitter và Instagram đang phổ biến vì chúng có thể được sử dụng để đăng thông tin và ảnh trên một trang web Họ phổ biến vì họ cho phép mọi người kết nối và giao tiếp với nhau, đó là xu hướng tự nhiên của con người

Những thay đổi trong xu hướng xã hội thay đổi cách mọi người

và doanh nghiệp cư xử và cách họ đặt ưu tiên của họ Những thay đổi này ảnh hưởng đến cách sản phẩm và dịch vụ được xây dựng và bán Dưới đây là ví dụ về các xu hướng xã hội hiện đang ảnh hưởng đến cách các cá nhân cư xử và đặt ưu tiên của họ:

 Lão hóa dân số

 Sự đa dạng ngày càng tăng của lực lượng lao động

 Tăng cường tham gia vào các mạng xã hội

 Tăng trưởng trong việc sử dụng thiết bị di động

 Tập trung ngày càng tăng vào sức khỏe và sức khỏe

 Nhấn mạnh vào các dạng năng lượng sạch, bao gồm điện gió, điện mặt trời, nhiên liệu sinh học và các loại khác

 Di cư liên tục của người dân từ các thị trấn nhỏ và khu vực nông thôn đến các thành phố

 Mong muốn cá nhân hóa (tạo ra nhu cầu về các sản phẩm và dịch

vụ mà mọi người có thể điều chỉnh theo sở thích của riêng họ) Mỗi xu hướng này đang cung cấp động lực cho các ý tưởng kinh doanh mới Việc di cư liên tục của người dân từ các thị trấn nhỏ và khu vực nông thôn đến các thành phố, chẳng hạn, đang tạo ra nhiều

tắc nghẽn trong các thành phố Các doanh nghiệp như Grab, GoViet… với dịch vụ chia sẻ xe hơi và xe gắn máy đã được bắt đầu một phần để giải quyết vấn đề này Tương tự, sự già hóa của dân số đang tạo ra các

cơ hội kinh doanh từ cung cấp dịch vụ đặt ăn tại nhà (Grabfood), chăm sóc sức khỏe tại nhà…

Sự phổ biến của điện thoại thông minh là một xu hướng xã hội

mở ra cơ hội kinh doanh cho các doanh nhân trên toàn cầu Hơn Sự phổ biến của điện thoại thông minh và cách mạng nền tảng (flatform), 5G đã và đang thúc đẩy ra sinh ra các doanh nghiệp mới ở cả Việt Nam và trên toàn thế giới Đôi khi các xu hướng xã hội hội tụ để tạo

ra một ý tưởng kinh doanh hấp dẫn Sự quan tâm ngày càng tăng đối với các trang mạng xã hội như Facebook, Twitter và LinkedIn là một

xu hướng xã hội rất dễ thấy Ngoài việc cung cấp cho mọi người những cách thức mới để giao tiếp và tương tác với nhau, mạng xã hội còn đóng vai trò là nền tảng cho các doanh nghiệp khác xây dựng

 Những tiến bộ công nghệ

Những tiến bộ trong công nghệ thường xuyên phù hợp với những thay đổi kinh tế và xã hội để tạo ra cơ hội Ví dụ, có nhiều sự chồng chéo giữa sự tập trung gia tăng về sức khỏe và sức khỏe cùng với công nghệ Các thiết bị “sinh – điện tử” đeo giúp mọi người duy trì lối sống lành mạnh bằng cách theo dõi chuyển động, tiêu hao năng lượng và giấc ngủ của họ Ngày càng có nhiều ứng dụng theo dõi hoạt động di động truyền dữ liệu họ thu thập đến các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của họ để họ có thể theo dõi các hoạt động của họ

và thông báo cho các phương pháp điều trị Các công ty bảo hiểm và tập đoàn đang ngày càng hợp tác với các công ty công nghệ để thiết lập các chương trình giúp khuyến khích lối sống lành mạnh

Tiến bộ công nghệ cũng cung cấp cơ hội để giúp mọi người thực hiện các công việc hàng ngày theo những cách tốt hơn hoặc thuận tiện hơn Ví dụ: googlemap là một ứng dụng hướng dẫn di chuyển giúp người dùng lựa chọn cung đường ngắn nhất và thuận tiện nhất Phần mềm theo dõi không khí AirVisual giúp người dùng biết mức độ ô nhiễm không khí ở các khu vực theo thời gian thực để có biện pháp thể phòng, tránh ô nhiễm một cách tốt nhất

Một khía cạnh khác của tiến bộ công nghệ là một khi công nghệ được tạo ra, các sản phẩm thường xuất hiện để phát triển nó Ví dụ, việc tạo ra Apple iPod, iPhone, iPad và các thiết bị tương tự đã lần lượt tạo ra toàn bộ các ngành sản xuất các thiết bị tương thích Ví dụ, Rokit là một công ty phụ kiện di động cao cấp chuyên sản xuất vỏ điện thoại thông minh, tai nghe, bộ sạc thiết bị USB di động và loa Bluetooth Tương tự, ngày càng có nhiều start-up làm việc trên các ứng dụng điện thoại thông minh Ví dụ là Ubersense, chủ đề của tính năng You Be the VC 5.2 Ubersense đã tạo ra một ứng dụng điện thoại thông minh và máy tính bảng cho phép vận động viên, huấn luyện viên và phụ huynh quay video về một vận động viên hoặc thi đấu của vận động viên, sau đó phân tích video theo nhiều cách khác nhau

 Hành động chính trị và những quy định

Thay đổi chính trị và quy định cũng cung cấp cơ sở cho các ý tưởng kinh doanh Ví dụ, các luật mới thường thúc đẩy các công ty khởi nghiệp được đưa ra để tận dụng các thông số kỹ thuật của họ Sự kết hợp của các quy định mới, khuyến khích các doanh nghiệp chuyển sang kế toán điện tử, khai báo hải quan điện tử, chữ ký số, dịch vụ công trực tuyến… đang thúc đẩy các doanh nhân khởi động các ứng dụng Trong một số trường hợp, toàn bộ ngành xoay quanh việc một

số quy định của chính phủ có phát triển theo hướng có lợi cho ngành hay không Ví dụ, có một số Start-up đã sẵn sàng để thương mại hóa

việc sử dụng máy bay không người lái cho một số mục đích nông nghiệp như phun thuốc trừ sâu, bón phân

Thay đổi chính trị cũng mang đến cơ hội kinh doanh và sản phẩm mới Ví dụ, sự bất ổn chính trị toàn cầu và mối đe dọa khủng bố

đã dẫn đến nhiều công ty trở nên có ý thức bảo mật hơn Các công ty này cần các sản phẩm và dịch vụ mới để bảo vệ tài sản vật chất và tài sản trí tuệ của họ và để bảo vệ khách hàng và nhân viên của họ

Bảng 7.1: Thay đổi xu hướng môi trường cung cấp cơ hội kinh

doanh và sản phẩm mới

Xu hướng môi trường Tạo ra các cơ hội kinh doanh, sản

phẩm và dịch vụ mới

Xu hướng kinh tế

-Tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho

nhiên liệu hóa thạch truyền thống

-Lão hóa dân số

-Xăng sinh học, năng lượng mặt trời, năng lượng gió…

-Các ứng dụng chăm sóc người già

Xu hướng xã hội

-Sự quan tâm đến thực phẩm an toàn,

ngon hơn và lành mạnh hơn

-Sự quan tâm ngày càng tăng đối với

sức khỏe, cảnh báo mối nguy hiểm

của việc thừa cân

-Thực phẩm hữu cơ, thực phẩm chức năng, phòng tập gym và yoga, giảm cân

-Hệ điều hành điện thoại thông minh, ứng dụng điện thoại thông minh, phụ kiện điện thoại thông minh

-Luật phòng chống tác hại rượu bia

-Qui định thủ tục hành chính điện tử

-Dịch vụ đưa đón khách ăn nhậu -Các công ty dịch vụ kế toán, khai báo hải quan

Ví dụ, ngành công nghiệp lưu trữ dữ liệu sao lưu đang mở rộng

vì xu hướng mới này trong xu hướng cảm thấy cần phải bảo vệ dữ liệu nhiều hơn so với trước đây Một ví dụ về khởi nghiệp trong lĩnh vực này là Box.net, được tài trợ bởi Mark Cuban, chủ sở hữu của Dallas Mavericks Box.net cho phép khách hàng của mình lưu trữ dữ liệu ngoại vi trực tuyến trên các máy chủ Box.net và truy cập thông qua bất kỳ kết nối Internet nào Bảng 7.1 đưa ra các ví dụ về những thay đổi trong xu hướng môi trường cung cấp cơ hội và các khái niệm tiếp theo để tận dụng lợi thế của chúng Một điều mà các doanh nhân luôn luôn làm khi xu hướng môi trường thay đổi khiến họ nghĩ về cơ hội kinh doanh là tìm hiểu thêm về xu hướng trong nỗ lực định hình và định hình ý tưởng của họ Công ty khởi nghiệp Younet Media ra đời với các dịch vụ giúp việc sử dụng hiệu quả phương tiện truyền thông

xã hội

7.2.2 Giải quyết vấn đề

Cách tiếp cận thứ hai để xác định các cơ hội là nhận ra các vấn

đề đang gặp phải và tìm cách giải quyết chúng Các vấn đề có thể được nhận ra bằng cách quan sát những thách thức mà mọi người phải đối mặt trong cuộc sống hàng ngày và thông qua các phương tiện đơn giản hơn, chẳng hạn như trực giác, sự ngẫu nhiên hoặc cơ hội John Gardner, người sáng lập Nguyên nhân chung, đã nhận xét: Nhận xét Mọi vấn đề là một cơ hội được ngụy trang rực rỡ (Kotler, 2003) Có rất nhiều vấn đề phù hợp với quan sát này Nhiều công ty đã được ra đời bởi những người đã trải qua một vấn đề trong cuộc sống của họ và sau đó nhận ra rằng giải pháp cho vấn đề này đại diện cho một cơ hội kinh doanh Chẳng hạn, năm 1991, Jay Sorensen cầm phải một tách cà phê giấy quá nóng Kinh nghiệm này đã khiến Sorensen phát minh ra một tay áo cốc cách nhiệt và bắt đầu một công ty bán nó Kể từ khi ra

mắt công ty của mình (công ty Java Jacket) đến năm 2016 đã bán được hơn bốn tỷ cốc tay áo

Tương tự như vậy, sau khi chứng kiến vô số phụ nữ đi bộ về nhà bằng chân trần sau một đêm dài, các sinh viên tài chính của Đại học New York là Katie Shea và Susie Levitt đã lập một công ty có tên CitySlips để tạo ra những đôi giày thoải mái, dễ mang theo Họ đã tạo

ra một chiếc cặp có thể gấp lại để vừa với túi zip có kích thước bỏ túi,

dễ dàng phù hợp với hầu hết các ví nữ khác Khi một người phụ nữ bật lên đôi giày, chiếc túi mở ra một chiếc túi tote để mang giày cao gót Hai người bắt đầu bán CitySlips vào năm 2009; ngày nay, sản phẩm của họ được mang trong hơn 500 cửa hàng (www.cityslips.com)

Sự phổ biến của điện thoại thông minh cho phép mọi người kết nối tốt hơn, nhưng dẫn đến các vấn đề khi mọi người không thể truy cập điện để sạc điện thoại trong một khoảng thời gian Một số công ty

đã giải quyết vấn đề này theo những cách sáng tạo Ví dụ như BioLite, một bếp lò dành cho những người cắm trại sử dụng gỗ để tạo năng lượng để sạc lại điện thoại thông minh và BikeCharge, một bộ thiết bị được đặt gần bánh sau của xe đạp và trên tay lái của bạn sạc điện thoại thông minh trong khi bạn đi xe

7.2.3 Tìm khoảng trống trên thị trường

Trên thị trường là nguồn cơ hội kinh doanh thứ ba Có rất nhiều

ví dụ về các sản phẩm mà người tiêu dùng cần hoặc muốn mà không

có sẵn hoặc không có sẵn ở một địa điểm cụ thể Một phần của vấn đề được tạo ra bởi các nhà bán lẻ lớn, như Co.opMart và BigC, cạnh tranh chủ yếu về giá cả và cung cấp các mặt hàng phổ biến nhất nhắm vào người tiêu dùng chính Trong khi phương pháp này cho phép các nhà bán lẻ lớn đạt được quy mô kinh tế, nó để lại những khoảng trống trên thị trường Đây là lý do mà các cửa hàng quần áo, cửa hàng đặc

sản và các trang web thương mại điện tử tồn tại Khoảng trống sản phẩm trên thị trường đại diện cho các cơ hội kinh doanh khả thi Ví

dụ, Trung nguyên nhận ra rằng không có cà phê nào trên thị trường được sản xuất dành riêng cho phụ nữ Để lấp đầy khoảng trống này, Trung Nguyên tung ra sản phẩm Passiona dành riêng cho phụ nữ Tương tư, để phục vụ những người lái xe nghiền cà phê và giúp họ tỉnh táo, càphê đóng lon ra đời

Một công ty khác đang lấp đầy khoảng trống trên thị trường là Con Cưng, một công ty bán quần áo và đồ dùng cho trẻ em, đây là một thị trường lớn đáng ngạc nhiên Một start-up trong một ngành hoàn toàn khác là Tropica đã lấp khoảng trống trong ngành đào tạo là cung cấp dịch vụ đào tạo trực tuyến trực tuyến

Một cách phổ biến mà các khoảng trống trên thị trường được nhận ra là khi mọi người trở nên thất vọng vì họ có thể tìm thấy một sản phẩm hoặc dịch vụ mà họ cần và nhận ra rằng những người khác cũng cảm thấy như vậy Kịch bản này đã diễn ra cho Lorna Ketler và Barb Wilkins, những người đã trở nên thất vọng khi họ không thể tìm thấy quần áo phong cách cộng với kích cỡ phù hợp Để đáp lại sự thất vọng của họ, họ đã bắt đầu Bodility, một cửa hàng bán quần áo vui nhộn và sành điệu, cộng với kích cỡ phù hợp Kinh nghiệm của Ketler

và Wilkins, minh họa mức độ hấp dẫn của một ý tưởng kinh doanh khi

nó đạt được hợp âm đúng bằng cách lấp đầy một khoảng trống cộng hưởng sâu sắc với một nhóm khách hàng cụ thể Phản ánh về sự thành công của Bodility, Wilkins nói: Nó rất bổ ích khi bạn chấp nhận rủi ro

và nó trả giá cho bạn và mọi người đang nói với bạn mỗi ngày, tôi rất vui vì bạn đang ở đây

Chúng tôi đã có người khóc trong cửa hàng của chúng tôi Nó xảy ra rất nhiều Họ khóc vì họ rất hạnh phúc tìm quần áo phù hợp) Một người phụ nữ mặc một chiếc quần jean vừa vặn với cô ấy, và cô

ấy gọi cho tôi một tiếng sau đó và nói, họ vẫn trông ổn, ngay cả khi ở nhà! Thỉnh thoảng mọi người có một sự thay đổi cơ thể xảy ra, cho dù

họ bị bệnh hay có bầu và có rất nhiều cảm xúc liên quan đến nó Nếu bạn có thể đi và mua quần áo vừa vặn, điều đó giúp mọi người cảm thấy tốt về bản thân (www ladieswholaunch.com) Một kỹ thuật liên quan để tạo cơ hội kinh doanh mới là lấy một sản phẩm hoặc dịch vụ hiện có và tạo một danh mục mới bằng cách nhắm mục tiêu vào một thị trường mục tiêu hoàn toàn khác Cách tiếp cận này về cơ bản liên quan đến việc tạo ra một khoảng cách và lấp đầy nó

Một điều mà các doanh nhân phải lưu tâm trong việc theo đuổi các cơ hội kinh doanh, bất kể cơ hội có dẫn đến thay đổi xu hướng môi trường, giải quyết vấn đề hay tìm ra lỗ hổng trên thị trường hay không, đó là cơ hội cuối cùng phải được đưa vào một doanh nghiệp thành công

7.3 ĐẶC ĐIỂM CÁ NHÂN CỦA DOANH NHÂN

Làm thế nào mà Michael Dell nảy ra ý tưởng xây dựng một công

ty máy tính cho chính mình? Làm thế nào mà Dave Roberts, người sáng lập PopCap Games, phát hiện ra rằng có một thị trường rộng lớn

và đang phát triển cho các trò chơi điện tử thông thường Các nhà nghiên cứu đã xác định một số đặc điểm có xu hướng làm cho một số người nhận ra cơ hội tốt hơn những người khác Chúng ta đã định nghĩa một cơ hội là một tình huống thuận lợi tạo ra nhu cầu về sản phẩm, dịch vụ hoặc kinh doanh mới, nhưng thuật ngữ nhận biết cơ hội

đề cập đến quá trình nhận thức về khả năng kinh doanh mới có lợi nhuận hoặc sản phẩm mới hoặc dịch vụ Đó là, một cơ hội không thể được theo đuổi cho đến khi nó nhận ra Bây giờ, hãy cùng xem xét một số đặc điểm cụ thể được chia sẻ bởi những người xuất sắc trong việc nhận ra một cơ hội

7.3.1 Kinh nghiệm

Một số nghiên cứu cho thấy kinh nghiệm trước đây trong một ngành giúp các doanh nhân nhận ra cơ hội kinh doanh Ví dụ, bằng chứng theo thời gian về những người sáng lập công ty xuất hiện trong danh sách Inc 500 cho thấy hơn 40% những người được nghiên cứu

có ý tưởng cho các doanh nghiệp mới của họ khi làm nhân viên cho các công ty trong cùng ngành (Lafley & Charan, 2008)) Phát hiện này phù hợp với những báo cáo của các học giả nghiên cứu mối quan hệ giữa kinh nghiệm trong ngành và có thể nhận ra cơ hội (Jones & Casulli, 2014)

Có một số giải thích cho những phát hiện này Bằng cách làm việc trong một ngành, một cá nhân có thể phát hiện ra một phân khúc thị trường không được đánh giá cao Cũng có thể là trong khi làm việc trong một lĩnh vực cụ thể, một cá nhân xây dựng một mạng lưới liên

hệ xã hội trong ngành đó có thể cung cấp những hiểu biết dẫn đến cơ hội (Mollick, 2014) Mặc dù kinh nghiệm trước đây rất quan trọng trong một ngành, trong hầu hết các trường hợp, có bằng chứng cho thấy rằng những người bên ngoài một ngành đôi khi có thể tham gia vào nó với một cách nhìn mới, và kết quả là đổi mới theo cách mà những người có kinh nghiệm trước đó có thể gặp khó khăn

7.3.2 Yếu tố nhận thức

Nhận biết cơ hội có thể là một kỹ năng bẩm sinh hoặc một quá trình nhận thức (Lim, Busenitz, & Chidambaram, 2013) Có một số người cho rằng các doanh nhân có một giác quan thứ sáu, cho phép họ nhìn thấy những cơ hội mà người khác bỏ lỡ Giác quan thứ sáu này được gọi là sự tỉnh táo của doanh nhân, được định nghĩa chính thức là khả năng chú ý mọi thứ mà không tham gia vào tìm kiếm có chủ ý (McCaffrey, 2014) Hầu hết các doanh nhân đều nhìn thấy mình trong

ánh sáng này, tin rằng họ có nhiều cảnh báo hơn so với những người khác Sự tỉnh táo phần lớn là một kỹ năng được học và những người

có kiến thức về một lĩnh vực có xu hướng cảnh giác hơn với các cơ hội trong lĩnh vực đó hơn những người khác Một kỹ sư máy tính sẽ cảnh giác hơn với nhu cầu và cơ hội trong ngành công nghiệp máy tính so với luật sư Các kết quả nghiên cứu về sự tỉnh táo của doanh nhân là hỗn hợp Một số nhà nghiên cứu kết luận rằng sự tỉnh táo vượt

ra ngoài nhận thấy mọi thứ và liên quan đến một nỗ lực có mục đích hơn Ví dụ, một học giả tin rằng có sự khác biệt quan trọng giữa người tìm kiếm cơ hội (tức là, doanh nhân) và người không tham gia là những đánh giá tương đối của họ về thị trường

7.3.3 Mạng lưới xã hội

Phạm vi và độ sâu của mạng lưới xã hội mà cá nhân tham gia có ảnh hưởng đến việc nhận biết cơ hội (Kacperczyk, 2013) Người xây dựng một mạng lưới quan hệ xã hội và nghề nghiệp đáng kể sẽ tiếp xúc với nhiều cơ hội và ý tưởng hơn so với những người có mạng lưới thưa thớt Sự tiếp xúc này có thể dẫn đến việc bắt đầu kinh doanh mới Kết quả nghiên cứu theo thời gian luôn cho thấy rằng khoảng 40% đến 50% những người bắt đầu kinh doanh có ý tưởng thông qua các liên

hệ xã hội (Harris, & Rae, 2010) Trong một nghiên cứu liên quan, sự khác biệt giữa các doanh nhân solo (những người tự xác định ý tưởng kinh doanh của riêng họ) và mạng lưới các doanh nhân (những người xác định ý tưởng của họ thông qua các liên hệ xã hội) đã được kiểm tra Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng các doanh nhân mạng lưới xác định nhiều cơ hội hơn so với các doanh nhân solo (Hills, Hultman, Kraus& Schulte, 2010)

Một khái niệm quan trọng làm sáng tỏ tầm quan trọng của mạng lưới xã hội đối với nhận biết cơ hội là tác động khác biệt của mối quan hệ mạnh mẽ so với quan hệ yếu Mối quan hệ với những người

khác được gọi là mối quan hệ trên mạng lưới Tất cả chúng ta đều có mối quan hệ Mối quan hệ ràng buộc mạnh mẽ được đặc trưng bởi sự tương tác thường xuyên, chẳng hạn như mối quan hệ giữa đồng nghiệp, bạn bè và vợ chồng Mối quan hệ ràng buộc yếu được đặc trưng bởi sự tương tác không thường xuyên, giống như mối quan hệ giữa những người quen biết thông thường Theo nghiên cứu trong lĩnh vực này, nhiều khả năng một doanh nhân sẽ có được ý tưởng kinh doanh mới thông qua mối quan hệ ràng buộc yếu hơn là mối quan hệ ràng buộc mạnh mẽ, bởi vì mối quan hệ ràng buộc mạnh mẽ mà nó thường hình thành giữa các cá nhân có cùng chí hướng, những hiểu biết và ý tưởng mà các cá nhân đã có (Arregle, Batjargal, Hitt, Webb, Miller, & Tsui, 2015)

Mặt khác, mối quan hệ yếu hình thành giữa những người quen biết thông thường không thích hợp giữa những người có cùng chí hướng, vì vậy một người có thể nói điều gì đó với người khác gây ra một sự hoàn toàn mới đối với ý tưởng Một ví dụ có thể là một thợ điện giải thích cho chủ nhà hàng cách anh ta giải quyết vấn đề kinh doanh Sau khi nghe giải pháp, chủ nhà hàng có thể nói, tôi sẽ không bao giờ nghe giải pháp đó từ ai đó trong công ty hoặc ngành của tôi Cái nhìn sâu sắc đó là hoàn toàn mới đối với tôi và có thể giúp tôi giải quyết vấn đề của mình

7.3.4 Sáng tạo

Sáng tạo là quá trình tạo ra một ý tưởng mới lạ hoặc hữu ích Xác định cơ hội có thể, ít nhất là một phần, là một quá trình sáng tạo Trên cơ sở giai thoại, dễ dàng nhận thấy sự sáng tạo liên quan đến việc hình thành nhiều sản phẩm, dịch vụ và doanh nghiệp Ngày càng nhiều các nhóm doanh nhân làm việc trong một công ty là nguồn sáng tạo cho công ty của họ (Klotz, Hmieleski, KBradley, & Busenitz,

2014) Đối với một cá nhân, quy trình sáng tạo có thể được chia thành năm giai đoạn trong Hình 7.3 (Anderson, Potočnik& Zhou, (2014) Hãy xem xét các giai đoạn này liên quan đến quá trình nhận biết

cơ hội như thế nào Trong hình, các mũi tên nằm ngang chỉ từ hộp này sang hộp khác cho thấy quá trình sáng tạo tiến triển qua năm giai đoạn Mũi tên dọc gợi ý rằng nếu ở bất kỳ giai đoạn nào, một cá nhân (chẳng hạn như một doanh nhân) sẽ bị mắc kẹt, hoặc không có đủ thông tin hoặc hiểu biết sâu sắc để tiếp tục, lựa chọn tốt nhất là quay trở lại giai đoạn chuẩn bị để có thêm kiến thức hoặc kinh nghiệm trước khi tiếp tục tiến về phía trước

Sự chuẩn bị: Chuẩn bị là nền tảng, kinh nghiệm và kiến thức mà một doanh nhân mang đến cho quá trình nhận biết cơ hội Giống như một vận động viên phải luyện tập để trở nên xuất sắc, một doanh nhân cần có kinh nghiệm để phát hiện ra các cơ hội Theo thời gian, kết quả nghiên cứu cho thấy rằng có từ 50 đến 90 phần trăm ý tưởng khởi nghiệp xuất hiện từ kinh nghiệm làm việc trước đây của một người Ươm tạo: ươm tạo là giai đoạn mà một người xem xét một ý tưởng hoặc suy nghĩ về một vấn đề; đó là những thứ nghiền ngẫm của

họ trong giai đoạn đó Đôi khi ươm tạo là một hoạt động có ý thức, và đôi khi nó vô thức và xảy ra trong khi một người đang tham gia vào một hoạt động khác Một nhà văn đã mô tả hiện tượng này bằng cách nói rằng những ý tưởng của người đảo lộn xung quanh dưới ngưỡng của ý thức

Thấu hiểu: Thấu hiểu là cái nhìn sâu sắc, là ánh sáng của sự công nhận khi giải pháp cho một vấn đề được nhìn thấy hoặc một ý tưởng được sinh ra Đôi khi nó được gọi là kinh nghiệm của Eureka

Hình 7.3: Năm bước để tạo ý tưởng sáng tạo

Hình 7.4: Quy trình xác định cơ hội

Chuẩn

bị

Ươm tạo

Đánh giá

Tinh chỉnh

Sự khác biệt giữa những gì có sẵn

và cái có thể có

Ý tưởng kinh doanh, sản phẩm và dịch vụ mới

Trong bối cảnh kinh doanh, đây là thời điểm một doanh nhân nhận ra một cơ hội Đôi khi kinh nghiệm này thúc đẩy quá trình tiến

về phía trước, và đôi khi nó thúc đẩy một cá nhân quay trở lại giai đoạn chuẩn bị Ví dụ, một doanh nhân có thể nhận ra tiềm năng cho một cơ hội, nhưng có thể cảm thấy rằng cần có thêm kiến thức và suy nghĩ trước khi theo đuổi nó

Đánh giá: Đánh giá là giai đoạn của quá trình sáng tạo trong đó một ý tưởng phải chịu sự xem xét và phân tích về tính khả thi của nó Nhiều doanh nhân đã nhầm lẫn bỏ qua bước này và cố gắng thực hiện một ý tưởng trước khi họ khẳng định rằng nó khả thi Đánh giá là một giai đoạn đặc biệt thách thức của quá trình sáng tạo bởi vì nó đòi hỏi một doanh nhân phải có cái nhìn thẳng thắn về khả năng tồn tại của một ý tưởng

Tinh chỉnh: Tinh chỉnh là giai đoạn mà ý tưởng sáng tạo được đưa vào hình thức cuối cùng: Các chi tiết được thực hiện và ý tưởng được chuyển thành một cái gì đó có giá trị, chẳng hạn như một sản phẩm mới, dịch vụ hoặc khái niệm kinh doanh Trong trường hợp của một doanh nghiệp mới, đây là điểm mà tại đó một kế hoạch kinh doanh được viết ra Hình 7.4 minh họa quá trình nhận biết cơ hội Như thể hiện trong hình, có một mối liên hệ giữa nhận thức về các xu hướng mới nổi và các đặc điểm cá nhân của doanh nhân vì hai khía cạnh của sự thừa nhận cơ hội là phụ thuộc lẫn nhau Ví dụ, một doanh nhân có mạng lưới xã hội được thiết lập tốt có thể ở vị trí tốt hơn để nhận ra các xu hướng công nghệ mới nổi so với một doanh nhân có mạng lưới xã hội kém Hoặc nhận thức về một xu hướng công nghệ mới nổi, như số hóa có thể khiến một doanh nhân tham dự hội nghị hoặc hội thảo để tìm hiểu thêm về chủ đề, mở rộng mạng lưới xã hội,

7.4 KỸ THUẬT TẠO Ý TƯỞNG

Nói chung, doanh nhân xác định nhiều ý tưởng hơn cơ hội vì nhiều ý tưởng thường được tạo ra để tìm cách tốt nhất để tận dụng cơ hội (Alvarez, Barney, & Anderson, 2013) Một số kỹ thuật có thể được sử dụng để kích thích và tạo điều kiện cho việc tạo ý tưởng mới cho sản phẩm, dịch vụ, và doanh nghiệp Hãy để một cái nhìn vào một

số trong số họ

7.4.1 Động não (Brainstorming)

Một cách phổ biến để tạo ra ý tưởng kinh doanh mới là thông qua hoạt động động não Nói chung, động não chỉ đơn giản là quá trình tạo ra một số ý tưởng về một chủ đề cụ thể Các cách tiếp cận bao gồm từ một người ngồi xuống với một miếng giấy màu vàng và ghi lại những ý tưởng kinh doanh thú vị cho đến các phiên động não chính thức, do người điều hành có liên quan đến một nhóm người Trong một buổi động não chính thức, trưởng nhóm yêu cầu những người tham gia chia sẻ ý tưởng của họ Một người chia sẻ một ý tưởng, một người khác phản biện lại nó, một người khác phản biện với người phản biện v.v Biểu đồ lật hoặc bảng trắng điện tử thường được

sử dụng để ghi lại tất cả các ý tưởng Một phiên sản xuất (productive)

là tự do và sống động Phiên này không được sử dụng để phân tích hoặc đưa ra quyết định cho các ý tưởng được tạo ra trong một phiên động não cần phải được lọc và phân tích, nhưng điều này sẽ được thực hiện sau Bốn quy tắc nghiêm ngặt để tiến hành phiên động não chính thức trong Bảng 7.2

Quy tắc số một cho một phiên động não là không được phép chỉ trích, bao gồm cả cười khúc khích, nhướng mày hoặc biểu cảm trên khuôn mặt thể hiện sự hoài nghi hoặc nghi ngờ Phê bình cản trở sự sáng tạo và ức chế luồng ý tưởng tự do Các phiên động não dành

riêng để tạo ý tưởng kinh doanh mới thường ít trang trọng hơn Một trí tưởng tượng cá nhân là một yếu tố hạn chế duy nhất để động não Yêu cầu sinh viên hoàn thành báo cáo lỗi là một kỹ thuật phổ biến được sử dụng trong các lớp học để dạy động não Để biên soạn một báo cáo lỗi, các sinh viên được hướng dẫn liệt kê 50 đến 75 điều kiện hoặc những điều khác mà TRỰC TIẾP là lỗi của họ trong cuộc sống hàng ngày Yêu cầu sinh viên xác định một số điều kiện hoặc những điều khiến họ giảm khả năng họ sẽ chỉ định những điều rõ ràng gây ra lỗi cho họ (ví dụ: mang thức ăn vào lớp học, trong lớp không chú ý học bài, bạn cùng phòng không gọn gàng Sinh viên cũng có thể được khuyến khích tổ chức các nhóm tập trung với bạn bè để điều kiện động não có thể được đưa vào danh sách lỗi chung của họ

7.4.2 Nhóm tập trung

Bảng 7.2: Quy tắc cho một phiên động não chính thức

1

Không được chỉ trích, kể cả cười khúc khích, nhướng mày hoặc biểu cảm thể hiện sự hoài nghi hoặc nghi ngờ Phê bình cản trở sự sáng tạo và ức chế luồng ý tưởng tự do

2

Tự do, đó là sự thể hiện vô tư của các ý tưởng không có quy tắc hoặc hạn chế, được khuyến khích; càng nhiều càng tốt Ngay cả những ý tưởng điên rồ hoặc kỳ quặc có thể dẫn đến một ý tưởng tốt hoặc một giải pháp cho một vấn đề

3

Di chuyển nhanh chóng và không có gì được phép làm chậm tốc độ của phiên Ví dụ, điều quan trọng hơn là nắm bắt bản chất của một ý tưởng hơn là dành thời gian để viết

nó một cách gọn gàng, đẹp đẽ

4

Nhảy cóc được khuyến khích Điều này có nghĩa là sử dụng một ý tưởng như một phương tiện để nhanh chóng chuyển sang các ý tưởng khác cao, xa hơn

Một nhóm tập trung là một nhóm gồm từ 5 đến 10 người được chọn vì mối quan hệ của họ với vấn đề đang được thảo luận Các nhóm tập trung được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, bao gồm

cả việc tạo ra các ý tưởng kinh doanh mới Các nhóm tập trung thường liên quan đến một nhóm người quen thuộc với một chủ đề, được tập hợp lại để trả lời các câu hỏi và làm sáng tỏ vấn đề thông qua tính chất cho và nhận của một cuộc thảo luận nhóm Các nhóm tập trung thường hoạt động tốt nhất như là một cách tiếp theo phiên động não, khi ý tưởng chung cho một doanh nghiệp đã được hình thành nhưng cần phải hoàn thiện thêm ý tưởng Thông thường, các nhóm tập trung được thực hiện bởi người điều hành được đào tạo Các mục tiêu chính của người điều hành là để giữ cho nhóm tập trung vào nhóm và tạo ra cuộc thảo luận sôi nổi Phần lớn hiệu quả của phiên nhóm tập trung phụ thuộc vào khả năng của người điều hành để đặt câu hỏi và theo dõi cuộc thảo luận

7.4.3 Nguồn từ thư viện và các nghiên cứu trên internet

Cách tiếp cận thứ ba để tạo ra ý tưởng kinh doanh mới là tiến hành nghiên cứu thư viện và Internet Một xu hướng tự nhiên là nghĩ rằng một ý tưởng nên được chọn và quá trình nghiên cứu ý tưởng nên bắt đầu Cách tiếp cận này quá tuyến tính Thông thường, những ý tưởng hay nhất xuất hiện khi khái niệm chung về một ý tưởng, giống như tạo ra các trò chơi điện tử thông thường cho người lớn, được kết hợp với thư viện và nghiên cứu Internet rộng lớn, có thể cung cấp cái nhìn sâu sắc về loại trò chơi thông thường tốt nhất để tạo ra

Thư viện thường là một nguồn thông tin không được sử dụng đúng mức để tạo ra ý tưởng kinh doanh Cách tiếp cận tốt nhất để sử dụng thư viện là thảo luận về lĩnh vực quan tâm chung của bạn với người thủ thư tham khảo, người có thể chỉ ra các tài nguyên hữu ích, chẳng hạn như tạp chí chuyên ngành, tạp chí thương mại và báo cáo

ngành Chỉ cần duyệt qua một số vấn đề của một tạp chí thương mại

về một chủ đề có thể châm ngòi cho những ý tưởng mới Các công cụ tìm kiếm và cơ sở dữ liệu rất mạnh cũng có sẵn thông qua các thư viện đại học và công cộng lớn, sẽ tốn hàng trăm hoặc hàng ngàn đô la để bạn tự truy cập Một ví dụ là IBISWorld (www.ibisworld.com), một công ty xuất bản nghiên cứu thị trường về tất cả các ngành công nghiệp và phân loại chính trong các ngành công nghiệp

Nghiên cứu qua Internet cũng rất quan trọng Nếu bạn đang bắt đầu từ đầu, chỉ cần nhập ý tưởng kinh doanh mới của mình vào Google hoặc Bing sẽ tạo ra các liên kết đến các bài báo và tạp chí về những ý tưởng kinh doanh mới nhất của những người sốt sắng nhất Mặc dù các loại bài viết này có bản chất chung, nhưng chúng đại diện cho điểm khởi đầu nếu bạn đang cố gắng tạo ra các ý tưởng kinh doanh mới từ đầu Nếu có một ý tưởng cụ thể trong đầu, một kỹ thuật hữu ích là thiết lập cảnh báo email Google Google sử dụng các từ khóa liên quan đến chủ đề bạn quan tâm Thông báo qua email của Google là các cập nhật email về kết quả mới nhất của Google, bao gồm thông cáo báo chí, bài viết tin tức, bài trên blog dựa trên chủ đề của bạn Kỹ thuật này có sẵn miễn phí, sẽ cung cấp cho bạn một luồng tin tức và bài đăng trên blog hàng ngày về các chủ đề cụ thể

Một cách tiếp cận khác là theo dõi các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và các chuyên gia trong các ngành công nghiệp mà bạn quan tâm trên Twitter Cách tốt nhất để xác định vị trí mọi người trên Twitter mà bạn có thể quan tâm sau đây là nhập vào thanh tìm kiếm các từ khóa có liên quan trước ký hiệu # # Ví dụ: nếu bạn cực kỳ quan tâm đến năng lượng mặt trời, hãy nhập loại #solarpower vào thanh tìm kiếm Tất cả các kết quả sẽ là những người hoặc công ty tweet về chủ đề năng lượng mặt trời Một khi một doanh nhân có một

ý tưởng, nó thường cần phải được định hình và hoàn thiện Một cách

để thực hiện điều này cùng với những gợi ý đã được đưa ra trước đó là hãy tranh thủ một người cố vấn để giúp đỡ Một lời giải thích về cách

sử dụng một người cố vấn trong vấn đề này, và nơi có thể tìm thấy người cố vấn, được mô tả trong tính năng của đối tác để thành công 7.4.4 Kỹ thuật khác

Các công ty sử dụng một loạt các kỹ thuật khác để tạo ra ý tưởng Một số công ty thành lập ban cố vấn khách hàng đáp ứng thường xuyên để thảo luận về nhu cầu, mong muốn và các vấn đề có thể dẫn đến những ý tưởng mới Các công ty khác tiến hành các hình thức nghiên cứu nhân học khác nhau, chẳng hạn như nghiên cứu trong cuộc sống Intuit, nhà sản xuất Quicken, Quickbooks và TurboTax, thực hành nghiên cứu hàng ngày trong cuộc sống Công ty thường xuyên gửi các nhóm người thử nghiệm đến nhà và doanh nghiệp của người dùng để xem các sản phẩm của họ đang hoạt động như thế nào

và để tìm hiểu sâu sắc về ý tưởng sản phẩm mới

7.5 KHUYẾN KHÍCH PHÁT TRIỂN Ý TƯỞNG MỚI

Ở nhiều công ty, việc tạo ý tưởng là một quá trình khó hiểu Tuy nhiên, các dự án kinh doanh có thể thực hiện một số bước cụ thể để xây dựng một tổ chức khuyến khích và bảo vệ các ý tưởng mới Hãy cùng xem các bước này là gì

7.5.1 Thiết lập một tiêu điểm cho ý tưởng

Một số công ty gặp thách thức trong việc khuyến khích, thu thập

và đánh giá ý tưởng bằng cách chỉ định một người cụ thể sàng lọc và theo dõi họ, nếu đó là công việc của mọi người, đó có thể không phải

là trách nhiệm của ai (De Jong, 2013) Một cách khác là thiết lập một ngân hàng ý tưởng, là một kho lưu trữ vật lý hoặc kỹ thuật số để lưu trữ ý tưởng

7.5.2 Khuyến khích sự sáng tạo ở cấp độ công ty

Bảng 7.3: Hành động khuyến khích và ngăn cản sự sáng tạo

 Không thuê người sáng tạo

 Duy trì văn hóa tổ chức kìm hãm con người

 Giữ chân mọi người trong cùng một công việc trong nhiều năm, ngăn họ trải nghiệm sâu rộng

 Thúc đẩy một tâm lý cho thấy rằng các giải pháp tốt nhất cho tất cả các vấn đề đã được biết

 Trừng phạt mọi người vì những ý tưởng thất bại

 Khăng khăng về sự chính xác và chắc chắn ngay từ đầu trong quá trình sáng tạo

 Không tập trung, hành động xa cách và giữ im lặng khi nhân viên muốn thảo luận về ý tưởng mới

 Coi nhân viên là bình đẳng

 Suy đoán, cởi mở với ý tưởng của người khác

 Bảo vệ những người trung thực sai lầm và cam kết học hỏi từ họ

Một ví dụ về ngân hàng ý tưởng sẽ là một vị trí được bảo vệ bằng mật khẩu trên mạng nội bộ của công ty, chỉ dành cho những nhân viên có trình độ Nó có thể có một tệp cho các ý tưởng đang được tích cực suy nghĩ và một tệp cho các ý tưởng không hoạt động Các công ty khác không có ngân hàng ý tưởng, mà thay vào đó khuyến khích nhân viên giữ các tạp chí về ý tưởng của họ

Có một sự khác biệt quan trọng giữa sáng tạo và đổi mới Đổi mới đề cập đến việc giới thiệu thành công các kết quả mới của một công ty Ngược lại, sáng tạo là quá trình tạo ra một ý tưởng mới lạ hoặc hữu ích; Tuy nhiên, sáng tạo không yêu cầu thực hiện một ý tưởng Nói cách khác, sáng tạo là nguyên liệu thô đi vào đổi mới Một nhóm nhân viên có thể đưa ra hàng trăm ý tưởng sáng tạo hợp pháp cho một sản phẩm hoặc dịch vụ mới, nhưng cuối cùng chỉ có một ý tưởng có thể được thực hiện Tất nhiên, có thể mất hàng trăm ý tưởng sáng tạo để khám phá ý tưởng lý tưởng thỏa mãn một cơ hội

Một nhân viên có thể thể hiện sự sáng tạo theo một số cách, bao gồm giải quyết vấn đề hoặc tận dụng cơ hội và sử dụng nó để phát triển ý tưởng sản phẩm hoặc dịch vụ mới Mặc dù sự sáng tạo thường được coi là một thuộc tính riêng lẻ, nó có thể được khuyến khích hoặc không khuyến khích ở cấp độ công ty Mức độ mà một tổ chức khuyến khích và khen thưởng sáng tạo ảnh hưởng đến đầu ra sáng tạo của nhân viên (Gong, Kim, Lee, & Zhu, 2013) Bảng 2.5 cung cấp danh sách các hành động và hành vi khuyến khích và không khuyến khích sự sáng tạo ở cả cấp độ tổ chức và cấp độ giám sát viên

TÓM TẮT CHƯƠNG Một ý tưởng là một ý nghĩ, một ấn tượng hoặc một ý niệm Cơ hội là một ý tưởng có phẩm chất hấp dẫn, bền bỉ và kịp thời và được gắn trong một sản phẩm hoặc dịch vụ tạo ra giá trị cho người mua hoặc người dùng cuối Không phải tất cả các ý tưởng là cơ hội Khi một cơ hội được nhận ra, một cửa sổ sẽ mở ra và thị trường để lấp đầy

cơ hội phát triển Tại một số thời điểm, thị trường trưởng thành và trở nên bão hòa với các đối thủ cạnh tranh, và cánh cửa cơ hội đóng lại Quan sát xu hướng, giải quyết vấn đề và tìm ra lỗ hổng trên thị trường là ba cách tiếp cận chung mà các doanh nhân sử dụng để xác định cơ hội kinh doanh Lực lượng kinh tế, lực lượng xã hội, tiến bộ công nghệ, và hành động chính trị và thay đổi quy định là bốn xu hướng môi trường là công cụ chủ yếu trong việc tạo ra cơ hội Thông qua cách tiếp cận thứ hai, các doanh nhân xác định các vấn đề mà họ

và những người khác gặp phải trong các phần khác nhau của cuộc sống và sau đó tiến hành phát triển một hàng hóa hoặc dịch vụ nhằm giải quyết vấn đề đã xác định Quan sát cẩn thận mọi người và hành động họ thực hiện là một cách tuyệt vời để tìm ra các vấn đề mà khi được giải quyết sẽ tạo ra giá trị cho khách hàng Tìm khoảng trống trên thị trường là cách thứ ba để phát hiện cơ hội kinh doanh Thông thường, cách thức hoạt động này là một doanh nhân nhận ra rằng một

số người quan tâm đến việc mua các sản phẩm chuyên dụng hơn, chẳng hạn như guitar được sản xuất cho người chơi thuận tay trái hoặc kéo cho những người thuận tay trái

Theo thời gian, kết quả nghiên cứu và quan sát của các doanh nhân trong hành động chỉ ra rằng một số người giỏi nhận ra cơ hội hơn những người khác Kinh nghiệm trước đây, các yếu tố nhận thức, mạng xã hội và sáng tạo là những đặc điểm cá nhân chính mà các nhà

nghiên cứu đã xác định và quan sát cho thấy xu hướng làm cho một số người nhận ra cơ hội kinh doanh tốt hơn những người khác

Các doanh nhân sử dụng một số kỹ thuật cho mục đích xác định

ý tưởng cho các sản phẩm và dịch vụ mới Động não là một trong số này Cụ thể hơn, động não là một kỹ thuật được sử dụng để nhanh chóng tạo ra một số lượng lớn ý tưởng và giải pháp cho các vấn đề Một lý do để tiến hành một phiên động não là tạo ra các ý tưởng có thể đại diện cho các cơ hội sản phẩm, dịch vụ hoặc kinh doanh Một nhóm tập trung, một doanh nhân kỹ thuật thứ hai sử dụng, là một tập hợp gồm 5 đến 10 người đã được lựa chọn trên cơ sở các đặc điểm chung của họ liên quan đến vấn đề đang được thảo luận Một lý do để tiến hành một nhóm tập trung là tạo ra các ý tưởng có thể đại diện cho các cơ hội kinh doanh hoặc sản phẩm Tìm kiếm cẩn thận và rộng rãi của một thư viện vật lý nắm giữ và các trang web Internet là một kỹ thuật thứ ba Ở đây, doanh nhân sử dụng một tư duy cởi mở để sắp xếp thông qua một lượng lớn thông tin và dữ liệu để xem liệu họ có thể xác định được một vấn đề có thể giải quyết bằng cách tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ sáng tạo hay không

Các doanh nhân và công ty của họ tham gia vào một số hành động để khuyến khích phát triển và duy trì các ý tưởng kinh doanh Sáng tạo là trọng tâm của một nỗ lực đổi mới của công ty để đổi mới; như vậy, các công ty có hành động để nuôi dưỡng sự sáng tạo Cụ thể hơn, các doanh nhân và công ty của họ khuyến khích sự sáng tạo ở cấp độ công ty thông qua cả người hỗ trợ cấp độ tổ chức và cá nhân của người sáng tạo Các ví dụ về người hỗ trợ cấp độ tổ chức của sự sáng tạo bao gồm hỗ trợ sáng tạo Tầm quan trọng và thuê những người có kỹ năng và quan điểm khác nhau so với những nhân viên hiện tại Ví dụ về những người thúc đẩy mức độ giám sát cá nhân của người sáng tạo bao gồm lắng nghe chăm chú nhằm mục đích thừa

nhận và hỗ trợ các ý tưởng sớm trong quá trình phát triển của họ và bảo vệ những người mắc lỗi trung thực và cam kết học hỏi từ họ Các

ý tưởng từ việc thực hiện sáng tạo được lưu trữ trong một ngân hàng ý tưởng, đó là một kho lưu trữ vật lý hoặc kỹ thuật số để lưu trữ các ý tưởng được tạo ra trong một liên doanh kinh doanh

CÂU HỎI ÔN TẬP

1 Giải thích khoảng cách (GAP) cho cơ hội sản phẩm là gì? Làm thế nào một doanh nhân có thể nói nếu một có khoảng cách cơ hội thì sản phẩm tồn tại?

2 Cơ hội là gì? Phân tích đặc điểm của một cơ hội và giải thích tại sao mỗi đặc điểm lại quan trọng?

3 Mô tả bốn xu hướng môi trường trọng nhất trong việc tạo ra cơ hội cho doanh nghiệp khởi nghiệp?

4 Cung cấp một ví dụ về từng xu hướng môi trường và loại cơ hội kinh doanh mà nó có thể giúp tạo ra?

5 Giải thích cách làm thế nào có thể tìm thấy một khoảng trống trên thị trường (GAP) tạo ra một cơ hội kinh doanh?

TÀI LIỆU THAM KHẢO Alvarez, S A., Barney, J B., & Anderson, P (2013) Forming and exploiting opportunities: The implications of discovery and creation processes for entrepreneurial and organizational research Organization science, 24(1), 301-317

Anderson, N., Potočnik, K., & Zhou, J (2014) Innovation and creativity in organizations: A state-of-the-science review, prospective commentary, and guiding framework Journal of management, 40(5), 1297-1333

Arregle, J L., Batjargal, B., Hitt, M A., Webb, J W., Miller, T., & Tsui, A S (2015) Family ties in entrepreneurs’ social networks and new venture growth Entrepreneurship Theory and Practice, 39(2), 313-344

CitySlips Homepage, www.cityslips.com, Truy cập 18/10/2019

Coomes, P A., Fernandez, J., & Gohmann, S F (2013) The rate of proprietorship among metropolitan areas: the impact of the local economic environment and capital resources Entrepreneurship theory and practice, 37(4), 745-770

De Jong, J P (2013) The decision to exploit opportunities for innovation: A study of high–tech small–business owners Entrepreneurship Theory and Practice, 37(2), 281-301 Gong, Y., Kim, T Y., Lee, D R., & Zhu, J (2013) A multilevel model of team goal orientation, information exchange, and creativity Academy of Management Journal, 56(3), 827-851 Harris, L., & Rae, A (2010) The online connection: transforming marketing strategy for small businesses Journal of Business Strategy

Hills, G E., Hultman, C M., Kraus, S., & Schulte, R (2010) History, theory and evidence of entrepreneurial marketing–an overview International Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 11(1), 3-18

Jones, M V., & Casulli, L (2014) International entrepreneurship: Exploring the logic and utility of individual experience through comparative reasoning approaches Entrepreneurship Theory and Practice, 38(1), 45-69

Kacperczyk, A J (2013) Social influence and entrepreneurship: The effect of university peers on entrepreneurial entry Organization Science, 24(3), 664-683

Klotz, A C., Hmieleski, K M., Bradley, B H., & Busenitz, L W (2014) New venture teams: A review of the literature and roadmap for future research Journal of management, 40(1), 226-

911

Mollick, E (2014) The dynamics of crowdfunding: An exploratory study Journal of business venturing, 29(1), 1-16

Yang, H., Zheng, Y., & Zhao, X (2014) Exploration or exploitation? Small firms' alliance strategies with large firms Strategic Management Journal, 35(1), 146-157

Yang, M (2006) Interview with Michael Yang, CEO of Become.com npost, originally posted on April 24, 2006, Truy cập từ http://www.npost com/?s=become.com, ngày 20/10/2019

CHƯƠNG 8 PHÂN TÍCH TÍNH KHẢ THI

KẾT QUẢ ĐẦU RA MONG ĐỢI CỦA CHƯƠNG

Sau khi nghiên cứu chương này, bạn nên sẵn sàng:

 Giải thích được tính khả thi là gì và tại sao nó lại quan trọng

 Mô tả phân tích tính khả thi của sản phẩm / dịch vụ, giải thích

được mục đích của việc phân tích khả thi

 Mô tả, phân tích được tính khả thi của ngành/thị trường, giải

thích mục đích của nó

 Giải thích được phân tích tính khả thi của tổ chức là gì, mục đích

của phân tích tính khả thi

 Mô tả phân tích khả thi tài chính là gì, giải thích tầm quan trọng

của nó

 Mô tả một mẫu phân tích khả thi và giải thích tại sao điều quan

trọng đối với các doanh nhân là sử dụng mẫu này

GIỚI THIỆU

Xác định cô hội là quan trọng, tuy nhiên cơ hội đó có khả năng

khai thác không, có khả thi không là bước quan trọng tiếp theo

Chương này sẽ thảo luận về tầm quan trọng của phân tích khả thi

Tiến hành phân tích tính khả thi được xây dựng tốt, trước khi phát

triển một mô hình kinh doanh, là một bước quan trọng để làm sáng tỏ

giá trị của một ý tưởng kinh doanh Ngoài ra, chương này cung cấp

một phương pháp để tiến hành phân tích tính khả thi bằng cách mô tả

bốn lĩnh vực chính của nó: tính khả thi của sản phẩm / dịch vụ, tính

khả thi của ngành / thị trường mục tiêu, tính khả thi của tổ chức và

tính khả thi về tài chính

8.1 PHÂN TÍCH TÍNH KHẢ THI

Phân tích khả thi là quá trình xác định xem một ý tưởng kinh doanh có khả thi hay không (xem Hình 8.1) Nếu một ý tưởng kinh doanh không phù hợp với một hoặc nhiều trong bốn thành phần của phân tích tính khả thi, thì nó nên bị loại bỏ hoặc suy nghĩ lại, như trong hình Nhiều doanh nhân mắc sai lầm khi xác định ý tưởng kinh doanh và sau đó nhảy thẳng vào phát triển mô hình kinh doanh mà không phân tích tính khả thi Trình tự này thường bỏ qua hoặc cung cấp ít thời gian cho bước quan trọng để kiểm tra tính khả thi của một ý tưởng kinh doanh Một sự chuyển đổi tinh thần phải được thực hiện khi hoàn thành phân tích khả thi từ việc nghĩ ra ý tưởng kinh doanh như chỉ là một ý tưởng để nghĩ về nó như một doanh nghiệp

Một phân tích khả thi là một đánh giá về một doanh nghiệp tiềm năng chứ không hoàn toàn là một ý tưởng sản phẩm hoặc dịch vụ Bản chất tuần tự của các bước trong Hình 8.1 tách biệt rõ ràng phần điều tra về tư duy thông qua giá trị của một ý tưởng kinh doanh từ phần lập

kế hoạch và bán hàng trong quy trình Phân tích khả thi là bản chất điều tra và được thiết kế để phê phán giá trị của một doanh nghiệp được đề xuất Một kế hoạch kinh doanh tập trung hơn vào kế hoạch và bán hàng Lý do nó rất quan trọng để hoàn thành toàn bộ quá trình, theo John W Mullins, tác giả của cuốn sách được đánh giá cao (The New Business Road Test), là để tránh rơi vào “mọi thứ về cơ hội của tôi là chế độ tuyệt vời” Theo quan điểm của Mullins, việc không điều tra đúng các ưu điểm của ý tưởng kinh doanh trước khi phát triển mô hình kinh doanh và một kế hoạch kinh doanh được viết ra có nguy cơ làm cho một doanh nhân gặp rủi ro vốn có liên quan đến doanh nghiệp tiềm năng và dẫn đến kết quả quá tích cực của kế hoạch (Mullins, (2017)

Hình 8.1: Vai trò của phân tích khả thi trong việc phát triển ý

tưởng kinh doanh thành công Một phác thảo cho cách tiếp cận phân tích tính khả thi mà chúng tôi mô tả trong chương này được cung cấp trong Bảng 8.1 Hoàn thành một phân tích khả thi đòi hỏi phải thực hiện cả nghiên cứu sơ cấp và thứ cấp Nghiên cứu sơ cấp là nghiên cứu mà dữ liệu được thu thập bởi người phân tích Nó thường bao gồm nói chuyện với khách hàng

Thời gian và nguồn lực cần để tiến lên phía trước với ý tưởng kinh doanh phụ thuộc vào

Đề xuất dự án kinh doanh

Tính khả thi

của sản

phẩm/D.vụ

Tính khả thi của ngành/ thị

T mục tiêu

Tính khả thi của tổ chức

Tính khả thi về tài chính

Có cả bốn

lĩnh vực

Không trong một hoặc nhiều lĩnh vực

Tiến hành

kế hoạch kinh doanh

Bỏ hoặc suy nghĩ lại

ý tưởng kinh doanh