VIÊM MỐNG MẮT – THỂ MI

Khám lâm sàng:... Có th làm: Công th c máu, kháng th kháng nhân ANA, RPG ho c VDRL.. - FTA – ABS MHS – TP micro hemaggluttination test for antibody to Treponema Pallidum, là nh ng test đ

BV

ÂN

5

VIÊM M NG M T – TH MI

Ban hành kèm theo Quy nh s QĐ- BV ngày 13/3/2014

1 I C NG:

1.1 nh ngh a:

Viêm m ng m t th mi (viêm màng b đào tr c) là tình tr ng viêm c a m ng m t

và th mi B nh m t khá ph bi n, th ng có nh ng t n th ng n ng n , nhi u bi n

ch ng, hay tái phát, khó xác đ nh nguyên nhân, có th d n đ n mù lòa

1.2 Nguyên nhân:

1.2.1 Do nhi m khu n ho c do viêm:

M t v t th ng nông ho c xuyên nhãn c u do d v t n i nhãn, b ng m t ho c m t

ph u thu t n i nhãn đ u có t là c n nguyên c a viêm màng b đào

1.2.2 Do t kháng th :

- Viêm màng b đào do kháng nguyên th y tinh th

- Viêm màng b đào m t kia do nhãn viêm giao c m

1.2.3 Nguyên nhân khu v c:

Nhi m trùng tai m i h ng ho c r ng đôi khi là c n nguyên c a m t viêm màng b đào tr c

1.2.4 Nguyên nhân toàn thân:

ó là nguyên nhân nhi m trùng (nhi m ký sinh trùng, virus Herpes, Zona; Lao,

giang mai ho c nhi m n m…) viêm kh p ho c chuy n hóa (b nh gút)

2 ÁNH GIÁ B NH NHÂN:

2.1 B nh s :

Xu t hi n đ t ng t ho c t t , m i xu t hi n l n đ u hay tái phát Nhìn m , đau

nh c, s ánh sáng, ch y n c m t t nhiên

2.2 Khám lâm sàng:

BV

ÂN

5

2.2.1 Tri u ch ng c n ng:

+ Nhìn m xu t hi n ngay t đ u

+ au: là tri u ch ng ch quan n i b t nh t c a viêm m ng m t – th mi

2.2.2 Tri u ch ng th c th :

- C ng t rìa, ph n ng th mi (+)

- M t sau giác m c: có th có l ng đ ng ch t xu t ti t

- M ng m t: s m màu, đ ng t co nh , gi m m t ph n x ánh sáng, dính sau

- Giai đo n mu n đ ng t có th b méo mó do dính sau

- Th y d ch: v n đ c, d u hi u Tyndall (+) ti n phòng

- Th th y tinh: có nh ng ch m s c t m ng m t bám m t tr c

- Nhãn áp giai đo n đ u th ng th p Song có th cao trong đ t viêm c p do xu t

ti t làm bít di n đ ng t ho c ngh n góc ti n phòng

2.3 C n lâm sàng:

- Siêu âm ki m tra môi tr ng trong su t c a nhãn c u

- Xét nghi m đ c hi u: khi c n xác đ nh nguyên nhân Có th làm: Công th c máu,

kháng th kháng nhân (ANA), RPG ho c VDRL

- FTA – ABS MHS – TP (micro hemaggluttination test for antibody to Treponema Pallidum, là nh ng test đ phát hi n giang mai)

- X-quang ph i

- Tìm ký sinh trùng

3 CH N OÁN:

3.1 Ch n đoán xác đ nh:

- au nh c, đ m t, s sáng, gi m th l c, ch y n c m t

- Có t bào và v n đ c trong ti n phòng, Tylldan(+)

3.2 Ch n đoán nguyên nhân:

R t khó xác đ nh, vì tính đa d ng c a nguyên nhân sinh b nh nh vi khu n, virus,

n m, ký sinh trùng, d ng, ho c liên quan đ n mi n d ch

BV

ÂN

5

3.3 Ch n đoán phân bi t:

- Glaucoma c p: đ ng t dãn, ti n phòng nông, nhãn áp t ng

- Bong võng m c có l rách: đ ng t dãn nh , ph n x ánh sáng ch m, siêu âm th y

bong võng m c r ng

- D v t n i nhãn: có ti n s ch n th ng, siêu âm th y d v t trong nhãn c u

- Viêm c ng m c – màng b đào: có t n th ng c ng m c, l h c m c màu s m

3.4 Ch n đoán bi n ch ng:

- Dính m ng m t-th y tinh th

- Dính m ng m t-giác m c

- Glaucoma c p th phát

- c th y tinh th

- Viêm d ch kính

- Viêm màng b đào sau

- Phù hoàng đi m

4 I U TR :

4.1 M c đích đi u tr :

Ch ng viêm, ch ng dính m ng, h n ch t i đa di ch ng và bi n ch ng

4.2 Nguyên t c đi u tr :

- i u tr b nh c n là v n đ quan tr ng

- i u tr tri u ch ng

4 3 i u tr c th :

4.3.1 i u tr theo nguyên nhân:

i u tr v i các thu c đ c hi u nh thu c ch ng virus, thu c ch ng lao, kháng n m,

kháng khu n, n u có nguyên nhân rõ ràng

4.3.2 i u tr tri u ch ng và h tr :

4.3.2.1 Thu c dãn đ ng t , li t th mi:

- Tác d ng gi m đau và phòng ch ng dính m ng

BV

ÂN

5

- B nh nh đ n v a: thu c làm li t th mi cyclopentolate 1 – 2% x 2 l n/ngày

- B nh n ng: Scopolamine 0,25% ho c là Atropine 1,0% 2 – 4 l n/ngày

4.3.2.2 Thu c ch ng viêm:

- Steroid là thu c ch l c trong đi u tr

+ T i m t : Collyre Prednisolon acetate 1% , ho c collyre Lotemax 1 – 6 gi nh 1

l n tùy theo b nh n ng hay nh

+ N u không đáp ng t t v i thu c nh nhi u l n s tiêm steroid quanh nhãn c u

ho c d i bao tenon v i methylprednisolone 40 – 80mg

+ N u sau khi dùng thu c t i ch , không k t qu , s d ng steroid toàn thân, v i solumedrol li u 1,5 mg/1kg

+ Tuy nhiên, nh ng đ t đi u tr đ u th ng ph i h p đi u tr t i ch và toàn thân

c bi t nh ng tr ng h p n ng g p ng i tr

- Thu c ch ng viêm không steroid : s d ng khi có ch ng ch đ nh dùng steroid,

ho c đ c dùng ph i h p nh Collyre Indomethacine 0,1%

4.3.2.3 Thu c c ch mi n d ch:

S d ng khi các thu c trên không hi u qu , song ph i th n tr ng vì có nhi u tác

d ng ph

4.3.3 i u tr glaucoma th phát

4.3.4 i u tr các tác d ng ph : có th có do corticoid gây ra

5 THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM:

5.1 Tiêu chu n nh p vi n:

B nh nghi ng có tri u ch ng viêm m ng m t-th mi

5.2 Theo dõi:

- Là m t b nh d tái phát và có nhi u di ch ng, bi n ch ng nên theo dõi và ch đ

tái khám r t quan tr ng

- Khi ph n ng ti n phòng gi m, có th gi m t t vi c nh Steroid ch ng viêm

tái phát , cho li u steroid th p hàng ngày ho c cách nh t

BV

ÂN

5

- Gi m d n thu c li t th mi Ti p t c s d ng ít nh t 1 l n khi đi ng cho đ n khi

h t t bào trong ti n phòng

- C n chú ý ph n ng ti n phòng và nhãn áp khi khám

- Ki m tra các bi n ch ng nh dính m ng, t ng nhãn áp

- Theo dõi các bi n ch ng do dùng corticoid dài ngày nh glaucoma, đ c th y tinh,

viêm loét d dày

5.3 Tiêu chu n xu t vi n:

- Tình tr ng m t n đ nh, không bi n ch ng

- Corticoid chuy n sang li u u ng duy trì

5.4 Tái khám:

- Giai đo n c p tính 1 – 7 ngày khám m t l n tùy theo m c đ n ng nh

- Giai đo n b nh n đ nh 1 – 6 tháng khám l i m t l n

Tài li u tham kh o:

1 Phác đ đi u tr B nh vi n Ch R y 2013, Nhà xu t b n Y h c, tr

611-686

2 American Academy of Ophthalmology, (2010 – 2011), Intraocular

inflammation and uveitis, The Eye MD, Association, 101 – 173 pp

3 Basic and clinical science course , (2010 – 2011), Retina and vitreous,

American academy of ophthalmology, section 12

4 The Wills Eye Manual (2009), Lippincott Williams and Wilkins, PP 370

– 373