ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC XỬ LÝ THÔNG TIN 4

Vận dụng được cách phân tích chủ đề và cách xác định khái niệm đặc trưng cho nội dung vào từng tài liệu cụ thể.. và từ khóa tài liệu về nhân vật vật và vận dụng được phương pháp định đề

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI KHOA THƯ VIỆN – THÔNG TIN



BỘ MÔN THÔNG TIN HỌC

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

XỬ LÝ THÔNG TIN 4

Trang 2

Hà Nội – 20

1 Thông tin về giảng viên

- Họ và tên:

- Chức danh, học hàm, học vị:

- Thời gian làm việc: Sáng thứ 2 hàng tuần

- Địa điểm làm việc: Văn phòng Khoa Thư viện Thông tin Trường Đại học Văn hóa Hà Nội.

- Địa chỉ liên hệ: Khoa Thư viện Thông tin Trường Đại học Văn hóa Hà Nội + Điện thoại cơ quan: 04.38511971, máy lẻ 114, 119

+ Điện thoại di động: 0983695986

+ Địa chỉ email: lethuyhien0209@gmail.com

- Hướng nghiên cứu chính:

+ Định đề mục chủ đề

+ Định từ khóa

2 Thông tin chung về môn học

- Tên môn học: Xử lý thông tin 4

- Mã môn học:

- Số tín chỉ: 03

- Môn học: + Bắt buộc: 

+ Lựa chọn:

- Các môn học tiên quyết: Biên mục mô tả.

- Các môn học kế tiếp:

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết: 30 giờ

- Địa chỉ Khoa/Bộ môn phụ trách môn học: Khoa Thư viện Thông tin, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, 418 La Thành, Đống Đa, Hà Nội.

Trang 3

3.1 Mục tiêu chung của môn học:

Sau khi học xong môn học này, sinh viên sẽ:

- Về kiến thức:

+ Nắm vững những khái niệm và ứng dụng của định đề mục chủ đề và định từ khóa.

+ Nắm vững cấu trúc và cách sử dụng của một số Bảng đề mục chủ đề,

Bộ từ khóa và Từ điển từ khóa.

+ Nắm được phương pháp định đề mục chủ đề và từ khóa

- Về kỹ năng:

+ Xác định chính xác, đầy đủ đề mục chủ đề

+ Xác định chính xác, đầy đủ từ khóa

- Về thái độ:

+ Nghiêm túc, trung thực trong công việc

+ Luôn học hỏi, chia sẻ, tương trợ đồng nghiệp

3.2 Mục tiêu chi tiết của môn học

Mục tiêu

Nội dung

Nội dung 1

Mục 1, chương 1.

Khái niệm Định đề

mục chủ đề, Đề mục

chủ đề, Bảng đề

mục chủ đề

I.A.1 Nắm được

các khái niệm định

đề mục chủ đề, đề mục chủ đề, bảng

đề mục chủ đề

I.A.2 Nắm được

tiêu chí phân loại

và các loại đề mục chủ đề

I.C.1 So sánh

được sự giống nhau

và khác nhau giữa định đề mục chủ đề

và định từ khóa

Nội dung 2

Từ khóa, Định từ

khóa, Bộ từ khóa

Ứng dụng của định

đề mục chủ đề và từ

II.A.1 Nắm được

các khái niệm từ khóa, định từ khóa,

bộ từ khóa, tiêu chí phân loại và các loại từ khóa

II.A.2 Nắm được

II.B.1 Hiểu và

phân tích được ý nghĩa của từng ứng dụng

II.C.1 So sánh

được sự giống nhau

và khác nhau được giữa đề mục chủ đề

và từ khóa

II.C.2 Biết được

các ứng dụng này

Trang 4

khóa. các ứng dụng của

định đề mục chủ đề

và từ khóa

được những thư viện nào áp dụng

Nội dung 3

Mục 1, chương 2 .

Quy trình chung của

định đề mục chủ đề

và từ khóa

- Phân tích chủ đề

- Xác định khái niệm

đặc trưng cho nội

dung

III.A.1 Nắm được

nội dung bước 1:

phân tích chủ đề

IV.A.1 Nắm được

xác định khái niệm đặc trưng cho nội dung

III.B.1 Hiểu được

cách phân tích nội dung tài liệu

IV.B.1 Hiểu được

cách xác định khái niệm đặc trưng cho nội dung

III.C.1 Phân tích,

đánh giá đúng nội dung của tài liệu và xác định chính xác các khái niệm đặc trưng cho nội dung tài liệu

Nội dung 4

Làm bài tập

IV.A.1 Củng cố lại

kiến thức đã học ở mục 1 chương 2

IV.B.1 Vận dụng

được cách phân tích chủ đề và cách xác định khái niệm đặc trưng cho nội dung vào từng tài liệu cụ thể

Nội dung 5

Quy trình chung của

định đề mục chủ đề

và từ khóa

- Mô tả khái niệm

đặc trưng bằng từ

vựng

- Trình bày đề mục

chủ đề và từ khóa

V.A.1 Nắm được

mô tả khái niệm đặc trưng bằng từ vựng

V.A.2 Nắm được

cách trình bày đề mục chủ đề và từ khóa

V.B.1 Hiểu được

cách xác định đề mục chủ đề và từ khóa

V.C.1 Xác định

đúng đề mục chủ

đề và từ khóa

Nội dung 6

- Làm bài tập

VI.A.1 Củng cố

lại kiến thức đã học

ở mục 1 chương 2

VI.B.1 Vận dụng

được quy trình định

đề mục chủ đề và từ khóa vào từng tài liệu

VI.C.1 Phân tích,

đánh giá đúng chủ

đề và xác định đúng

đề mục chủ đề và từ khóa cho tài liệu

Nội dung 7

Mục 2 chương 2.

Định đề mục chủ đề

VII.A.1 Nắm

được phương pháp định đề mục chủ đề

VII.B.1 Xác định

được tài liệu nào là tài liêu viết về nhân

VII.C.1 Tìm được

tài liệu về nhân vật

rồi phân tích, đánh

Trang 5

và từ khóa cho các

nhóm tài liệu cụ thể.

- Tài liệu về nhân

vật

và từ khóa tài liệu

về nhân vật

vật và vận dụng được phương pháp định đề mục chủ đề

về nhân vật cho từng tài liệu cụ thể đó

gía và xác định đúng đề mục chủ

đề và từ khóa cho tài liệu đó

Nội dung 8

nhóm tài liệu cụ thể

- Tài liệu về cơ quan

tổ chức

VIII.A.1 Nắm

về cơ quan tổ chức

VIII.B.1 Xác định

được tài liệu nào là tài liêu viết về cơ quan tổ chức và vận dụng được phương pháp định

đề mục chủ đề và

từ khóa tài liệu về

cơ quan tổ chức cho từng tài liệu cụ thể đó

VIII.C.1 Tìm

được tài liệu về cơ quan tổ chức rồi phân tích, đánh gía

và xác định đúng

từ khóa cho tài liệu đó

Nội dung 9

Làm bài tập

IX.A.1 Củng cố

IX.B.1 Vận dụng

và từ khóa vào từng tài liệu

IX.C.1 Phân tích,

đánh giá đúng chủ

đề và xác định đúng

đề mục chủ đề và từ khóa cho tài liệu

Nội dung 10

- Tài liệu về đối

tượng địa lý

X.A.1 Nắm được

phương pháp định

từ khóa tài liệu về đối tượng địa lý

X.B.1 Xác định

được tài liệu nào là tài liêu viết về đối tượng địa lý và vận dụng được phương pháp định đề mục chủ đề và từ khóa tài liệu về đối tượng địa lý cho từng tài liệu cụ thể đó

X.C.1 Tìm được

tài liệu về đối tượng địa lý rồi phân tích, đánh gía

từ khóa cho tài liệu

đó

Nội dung 11

XI.A.1 Nắm được

phương pháp định

XI.B.1 Xác định

được tài liệu nào là

XI.C.1 Tìm được

tài liệu văn học rồi

Trang 6

- Tài liệu văn học

đề mục chủ đề tài liệu văn học

tài liêu văn học và vận dụng được phương pháp định

từ khóa tài văn học cho từng tài liệu cụ thể đó

phân tích, đánh gía

từ khóa cho tài liệu đó

Nội dung 12

Làm bài tập

XII.A.2 Củng cố

XII.C.1 Áp dụng

được phần lý thuyết ở mục 1 chương 2 và mục 2 chương 2 vào từng tài liệu cụ thể để xác định và trình bày đúng đề mục chủ đề của từng tài liệu cụ thể

Nội dung 13

Bảng đề mục chủ đề

của Thư viện Quốc

hội Mỹ (LCSH)

Bảng đề mục chủ đề

RAMEAU của Thư

viện Quốc gia Pháp

XIII.A.1 Nắm được lịch sử, cấu trúc của LCSH

III.A.2 Nắm được

lịch sử, cấu trúc của Bảng đề mục chủ đề RAMEAU

XIII.B.1 Hiểu được LCSH áp dụng ở Việt Nam như thế nào

Nội dung 14

Mục 3, chương 3 Bộ

từ khóa của Thư

viện Quốc gia Việt

Nam

Từ điển từ khóa

Khoa học và Công

nghệ của Cục Thông

tin Khoa học và

XIV.A.1 Nắm được lịch sử và cấu trúc của Bộ từ khóa của Thư viện Quốc gia Việt Nam

IV.A.2 Nắm được

lịch sử và cấu trúc của Từ điển từ khóa Khoa học và Công nghệ

XIV.B.1 Hiểu và

vận dụng được Bộ

từ khóa của TVQG khi định từ khóa

IV.B.1 Hiểu và

vận dụng được Bộ

từ khóa của TVQG khi định từ khóa

XIV.C.1 So sánh

được sự giống và khác nhau giữa cách quy định chính tả, cách trình bày tên người, cách trình bày từ khóa địa danh, cách trình bày từ khóa tên cơ quan tổ chức trong

Trang 7

Công nghệ Quốc gia Bộ từ khóa của

Thư viện Quốc gia Việt Nam và Từ điển từ khóa Khoa học và Công nghệ của Cục TTKH & CNQG

Nội dung 15

- Làm bài tập tra tìm

các thuật ngữ trong

LCSH, Bộ từ khóa

của TVQG, Từ điển

KH & CN

XV.A.1 Củng cố

ở chương 3

XV.B.1 Hiểu được

cách lập chỉ dẫn của các đề mục chủ

đề trong LCSH

V.B.2 Hiểu được

cách lập chỉ dẫn của các từ khóa trong Bộ từ khóa

và từ điển từ chuẩn

Chú thích: - Bậc 1: Nhớ (A)

- Bậc 2: Hiểu, vận dụng (B)

- Bậc 3: Phân tích, tổng hợp, đánh giá (C)

- Số La mã (I, II, III, IV …): Nội dung

- Số Ả rập (1, 2, 3, 4): Thứ tự mục tiêu

4 Tóm tắt nội dung môn học

Nội dung môn học Định đề mục chủ đề và định từ khóa bao gồm các mảng kiến thức cơ bản sau đây:

- Tổng quát về môn học Định đề mục chủ đề và định từ khóa: Giới thiệu

cho sinh viên một số khái niệm, ứng dụng và một số bảng đề mục chủ đề, bộ từ khóa và từ điển từ khóa của môn học:

+ Khái niệm: Định đề mục chủ đề, Đề mục chủ đề, Bảng đề mục chủ đề,

Từ khóa, Định từ khóa

+ Ứng dụng: Tổ chức các phương tiện tra cứu theo chủ đề: Mục lục chủ

đề, Hộp phiếu chuyên đề, Ô tra chủ đề chữ cái, Mục lục kiểu từ điển; Hỗ trợ

Trang 8

cho phân loại; Giúp cho việc biên soạn các bản thư mục chuyên đề; Xây dựng kho mở theo chủ đề; Xây dựng các cơ sở dữ liệu; Biên soạn bảng đề mục chủ đề

và bộ từ khóa.

+ Bảng đề mục chủ đề của Thư viện Quốc hội Mỹ, Bảng đề mục chủ đề RAMEAU của Thư viện Quốc gia Pháp, Bộ từ khóa của Thư viện Quốc gia Việt Nam, Từ điển từ khóa Khoa học và Công nghệ của Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia.

- Mảng kiến thức cụ thể của môn học: Giới thiệu cho sinh viên các vấn đề:

+ Phương pháp định đề mục chủ đề và từ khóa

- Mảng kiến thức liên hệ thực tế:

+ Định đề mục chủ đề một số tài liệu ở Thư viện thực hành của Khoa và tài liệu của giảng viên bộ môn.

+ Định từ khóa một số tài liệu ở Thư viện Thực hành của Khoa và tài liệu của giảng viên bộ môn.

5 Nội dung chi tiết môn học

Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ ĐỊNH ĐỀ MỤC CHỦ ĐỀ VÀ ĐỊNH TỪ KHÓA

1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM

1.1.1 Định đề mục chủ đề, Đề mục chủ đề, Bảng đề mục chủ đề

1.1.2 Từ khóa, Định từ khóa, Bộ từ khóa

1.2 ỨNG DỤNG CỦA ĐỊNH ĐỀ MỤC CHỦ ĐỀ VÀ ĐỊNH TỪ KHÓA

1.2.1 Tổ chức các phương tiện tra cứu theo chủ đề

1.2.1.1 Mục lục chủ đề 1.2.1.2 Hộp phiếu chuyên đề 1.2.1.3 Ô tra chủ đề chữ cái 1.2.1.4 Mục lục kiểu từ điển

1.2.2 Hỗ trợ cho công tác phân loại

1.2.3 Giúp cho viêc biên soạn thư mục chuyên đề

1.2.4 Xây dựng kho mở theo chủ đề

Trang 9

1.2.5 Xây dựng các cơ sở dữ liệu

1.2.6 Biên soạn bảng đề mục chủ đề và bộ từ khóa

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH ĐỀ MỤC CHỦ ĐỀ VÀ TỪ KHÓA

2.1 QUY TRÌNH CHUNG

2.1.1 Phân tích chủ đề

2.1.2 Xác định khái niệm đặc trưng cho nội dung

2.1.3 Mô tả khái niệm đặc trưng bằng từ vựng

2.1.4 Trình bày đề mục chủ đề và từ khóa

2.2 ĐỊNH ĐỀ MỤC CHỦ ĐỀ VÀ TỪ KHÓA CHO CÁC NHÓM TÀI LIỆU CỤ THỂ

3.2.1 Tài liệu về nhân vật

3.2.2 Tài liệu về cơ quan tổ chức

3.2.3 Tài liệu về đối tượng địa lý

2.2.4 Tài liệu văn học

Chương 3 CÁC CÔNG CỤ KIỂM SOÁT TỪ VỰNG

3.1 BẢNG ĐỀ MỤC CHỦ ĐỀ CỦA THƯ VIỆN QUỐC HỘI MỸ

3.1.1 Lịch sử

3.1.2 Cấu trúc

3.2 BẢNG RAMEAU CỦA THƯ VIỆN QUỐC GIA PHÁP

3.2.1 Lịch sử

3.2.2 Cấu trúc

3.3 BỘ TỪ KHÓA CỦA THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT NAM

3.3.1 Lịch sử

3.3.2 Cấu trúc

3.4 TỪ ĐIỂN TỪ KHÓA KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CỦA CỤC THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUỐC GIA

3.4.1 Lịch sử

3.4.2 Cấu trúc

Trang 10

6 Học liệu

1 Học liệu bắt buộc (HLBB):

1.1 Vũ Dương Thúy Ngà, Vũ Thúy Bình (1998), Định chủ đề và định từ khóa tài liệu: Giáo trình Nxb Đại học Quốc gia HN

1.2 Thư viện Quốc gia Việt Nam (2012), Bộ từ khóa HN.

1.3 Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia (2010), Từ điển từ khóa Khoa học và Công nghệ HN.

1.4 Phan Huy Quế (2001), Mô tả nội dung bằng từ khóa: Định từ khóa tài liệu Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia HN.

2 Học liệu tham khảo (HLTK):

2.1 TCVN 5453 – 1991: Hoạt động Thông tin và tư liệu: Thuật ngữ và khái

niệm cơ bản.

2.2 LC Library of Congress Subject Heading

* Sinh viên có thể đọc, sao chụp tất cả các tài liệu trên tại Thư viện Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Thư viện Thực hành của Khoa, Thư viện Quốc gia Việt Nam hoặc có thể nhận được từ giảng viên.

7 Hình thức tổ chức dạy học

7.1 Lịch trình chung

Nội dung

Hình thức tổ chức dạy học môn học

Tự học

Lý thuyết Thảo

luận

Trang 11

Nội dung 14 3 0 0 6

45

7.2 Lịch trình chung (15 tuần, mỗi tuần 03 giờ tín chỉ)

Hình

thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa

điểm

Nội dung chính

Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi

chú

Tuần 1

Lý

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 1

- Đọc HLBB số 1, tr 12-14, 21-22;

HLTK số 1 và xây dựng đề cương sơ lược đề cương mục 1 chương 1 trước khi đến lớp

Tuần 2

Lý

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 2

- Đọc HLBB số 1, tr 15-20, 22-23;

HLTK số 1 và xây dựng đề cương mục 1 chương 1 và đọc HLBB số 1 tr

26 – 27 và chuẩn bị đề cương mục 2 chương 1

Tuần 3

Lý

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 3

- Đọc HLBB số 1 tr 83-86, 124-128,

số 4 và chuẩn bị đề cương cho mục 2.1.1, 2.1.2

Tuần 4

Bài tập 3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 4

- Đọc lại HLBB của tuần 3 và mỗi sinh chuẩn bị 5 quyển sách (trừ tác phẩm văn học) để làm bài tập do gv ra

Tuần 5

Lý

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 5

- Đọc HLBB số 1 tr.83-103, 128 -139,

số 4 và chuẩn bị trước đề cương sơ lược mục 2.1.3, 2.1.4

Tuần 6

giảng đường

Nội dung 6

- Đọc lại HLBB của tuần 3, 5 và mỗi sinh viên chuẩn bị 5 quyển sách (trừ tác phẩm văn học) để làm bài tập do

gv ra

Tuần 7

Trang 12

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 7

- Đọc HLBB số 1 tr.103-111, 139-141

và chuẩn bị trước đề cương sơ lược mục 2.2.1

- Làm bài kiểm tra giữa kỳ

Tuần 8

Lý

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 8

- Đọc HLBB số 1 tr.111-114; 141-142

Tuần 9

giảng đường

Nội dung 9

- Chuẩn bị tài liệu ở Thư viện thực hành của Khoa, mỗi sinh viên 5 quyển sách để định đề mục chủ đề và từ khóa

Tuần 10

Lý

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 10

- Đọc HLBB số 1 tr.114 – 117;

142-143 và chuẩn bị trước đề cương sơ lược mục 2.2.3

Tuần 11

Lý

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 11

- Đọc HLBB số 1 tr.119-121, 144-149

Tuần 12

giảng đường

Nội dung 12

- Chuẩn bị tài liệu nhiếu bản ở Thư viện thực hành của Khoa để định đề mục chủ đề và định từ khóa

Tuần 13

Lý

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 13

- Đọc HLBB số 1 tr.47-60, HLTK số

2 và chuẩn bị đề cương sơ lược mục 3.1, 3.2

Tuần 14

Lý

thuyết

3 giờ trên

giảng đường

Nội dung 14

- Đọc HLBB số 1 tr.70-77, số 2,3 và chuẩn bị trước đề cương mục 3.3, 3.4

Tuần 15

15

- Chuẩn bị tài liệu ở Thư viện thực hành của Khoa, mỗi sinh viên 5 quyển sách để định đề mục chủ đề và từ khóa

Trang 13

8 Chính sách đối với môn học và các yêu cầu khác của giảng viên

Sinh viên học tập môn Định đề mục chủ đề và định từ khóa cần phải:

- Thực hiện đầy đủ các nội dung có liên quan trong mục 7.2, cụ thể là:

+ Đọc và xây dựng đề cương sơ lược của các chương (khoảng 02 trang A4/01 chương) trước khi lên lớp nghe giảng lý thuyết; hoàn chỉnh đề cương sau khi nghe giảng lý thuyết

+ Làm đầy đủ các bài tập

- Có thái độ nghiêm túc, tích cực, chủ động, sáng tạo trong việc chuẩn bị

đề cương các chương.

- Tham dự đầy đủ, nghiêm túc các giờ lý thuyết và bài tập theo quy định.

9 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học

9.1.Mục đích và trọng số kiểm tra - đánh giá

Hình thức Tính chất của nội

dung kiểm tra Mục đích kiểm tra Trọng số

- Có mặt đầy đủ trên

lớp

- Bài tập cá nhân và

đánh giá thường

xuyên

-Nghiêm túc, có ý thức xây dựng bài.

- Mục tiêu 1: các vấn

đề lý thuyết.

Đánh giá thái độ và ý thức

học tập, khả năng nhớ, tái

hiện và vận dụng các nội

dung cơ bản của môn học

10%

Kiểm tra giữa kỳ Mục tiêu bậc 2 và 3:

Chủ yếu về lý thuyết, hiểu sâu và có liên hệ thực tế

Đánh giá kỹ năng nghiên cứu độc lập và kĩ năng trình bày

20%

Kiểm tra cuối kỳ Mục tiêu bậc 1,2 và

3: hiểu sâu lý thuyết,

đánh giá được giá trị của lý thuyết trên cơ

sở liên hệ lý thuyết với tài liệu thực tế

Đánh giá trình độ nhận thức

và kỹ năng liên hệ lý thuyết với tài liệu thực tế

70%

Tổng: 100%

9.2 Tiêu chí đánh giá các loại bài tập và kiểm tra đánh giá

9.2.1 Loại bài tập cá nhân

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	156 KB