Giao lưu văn hóa là khái niệm nói về một hiện tượng phổ biến mang tính quy luật thường xuyên chi phối quá trình vận động, Bản chất của giao lưu văn hóa là phát triển trong mọi nền văn hóa dân tộc trên thế giới. Nó là hệ quả của sự tiếp xúc (contact) và là nguyên nhân, điều kiện cho sự hội nhập (intégration) của các nền văn hóa khác nhau khi có dịp gặp gỡ nhau trong những điều kiện, hoàn cảnh nào đó.
Trang 1I.TƯƠNG TÁC VĂN HÓA
1 Bản chất của giao lưu văn hóa văn hóa
Giao lưu văn hóa là khái niệm nói về một hiện tượng phổ biến mang tínhquy luật thường xuyên chi phối quá trình vận động,
Bản chất của giao lưu văn hóa là phát triển trong mọi nền văn hóa dân tộctrên thế giới Nó là hệ quả của sự tiếp xúc (contact) và là nguyên nhân, điềukiện cho sự hội nhập (intégra-tion) của các nền văn hóa khác nhau khi códịp gặp gỡ nhau trong những điều kiện, hoàn cảnh nào đó
Giao lưu văn hóa chính là quá trình trao đổi chất giữa các nền văn hóa vớinhau Mỗi nền văn hóa dân tộc sẽ bị suy thoái nếu không có quá trình trao đổichất này Mà quá trình này chính là sự tác động biện chứng giữa yếu tố nội sinh
và yếu tố ngoại sinh của nền văn hóa dân tộc Yếu tố nội sinh là những yếu tốvốn có, nội thuộc của một nền văn hóa, còn những yếu tố ngoại sinh là nhữngyếu tố có nguồn gốc từ nền văn hóa khác nhau giao lưu đã nhập vào nền vănhóa chủ thể Trong hai loại yếu tố này, thì yếu tố nội sinh thường có vai trò quantrọng hơn Bởi yếu tố nội sinh là chủ thể, yếu tố nội sinh làm nên thực chất củamột nền văn hóa, còn yếu tố ngoại sinh chỉ là một khách thể, bổ sung và làmcho nền văn hóa đó phong phú hơn, đa dạng hơn Yếu tố nội sinh còn quy định
sự tiếp nhận yếu tố ngoại sinh nào và cách tiếp nhận nó Tuy vậy, không phảilúc nào và ở đâu yếu tố nội sinh cũng đóng vai trò chủ đạo Trong xã hội hiệnđại, xu thế quốc tế hóa và toàn cầu hóa ngày càng diễn ra mạnh mẽ thì yếu
tố ngoại sinh cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng Vì vậy, khinghiên cứu sự vận động và phát triển nền văn hóa dân tộc không thể coi nhẹ cảhai yếu tố kể trên
2 Định nghĩa thế nào là giao lưu văn hóa
Giao lưu văn hóa bao hàm trong đó sự chung sống của ít nhất hai nền vănhóa ( của hai cộng đồng,hai dân tộc, hai đất nước) và giao lưu là hình thức quan
hệ trao đổi cung có lợi, giúp đáp ứng một số nhu cầu không thể tự thỏa mãn của
Trang 2mỗi bên, giúp tăng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nền văn hóa đẻ từ đó nhằmnảy sinh nhiều nhu cầu mới thúc đẩy mỗi bên văn hóa phát triển Do đó giao lưuvăn hóa là dạng cộng sinh giữa các nền văn hóa.
Giao lưu văn hóa là sự trao đổi qua lại hai chiều những sản phẩm văn hóa
giữa các cộng đồng dân tộc quốc gia với nhau, là sự giao thoa, học tập lẫn nhau,ảnh hưởng lẫn nhau, bổ sung cho nhau để làm phong phú cho văn hóa của mình.Trong cuộc sống hàng ngày cũng vậy, con người có thể ảnh hưởng lẫn nhau, cóảnh hưởng chủ động (học người) và ảnh hưởng thụ động
Giao lưu VH là sự vận động thường xuyên gắn với sự phát triển của vănhóa xã hội Trong đời sống xã hội, giao lưu càng mạnh mẽ thì mọi sáng tạo vănhóa được phổ biến và chuyển tải càng rộng rãi, sẽ góp phần nâng cao đời sốngvăn hóa của cộng đồng Ngược lại, đời sống cộng đồng càng được nâng caocàng có điều kiện mở rộng giao lưu văn hóa Đó là phép biện chứng của sự pháttriển văn hóa trong cộng đồng xã hội
3.Đặc điểm của giao lưu văn hóa
3.1 Hình thức tiếp xúc giao lưu giữa các nền văn hóa
- Phương thức bạo lực: qua chiến tranh, xâm lược, đế quốc chủ nghĩathực dân:đối đầu (xung đột) văn hóa
- Phương thức hòa bình: qua buôn bán truyền bá tôn giáo tư tưởng, traođổi văn hóa nghệ thuật tức là đối thoại văn hóa (văn minh)
3.2 Mụch đích đạt được
Mụch đích của giao lưu văn hóa là làm phong phú thêm đời sống văn hóatinh thần, khả năng về vật chất cho quốc gia, dân tộc Sự sáng tạo ra những cáimới trên cơ sở tinh thần những cái cũ
4 Trong quá trình giao lưu các giá trị văn hóa truyền thống có thể thay đổi để thích ứng với nhau giữa các nền văn hóa
Giao lưu văn hóa - quy luật phát triển của mọi nền văn hóa
Kế thừa di sản văn hóa không có nghĩa là đóng khung trong di sản,không
Trang 3chỉ có kế thừa văn hóa truyền thống và còn phải biết kế thừa tinh hoa vănhóa nhân loại, cho nên kế thừa văn hóa không tách rời giao lưu văn hóa và nó
đã trở thành quy luật trong sự phát triển văn hóa
Giao lưu văn hóa theo quan điểm hiện đại, nó là một phạm trùdùng để chỉ sự trao đổi trên cơ sở dung hợp, tích hợp những dòng tư tưởng,những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể các dân tộc để tạo ra cơ sở, tiền đềcho sự tồn tại lẫn nhau giữa các nền văn hóa trong quá trình hợp tác và pháttriển Giao lưu văn hóa thực chất là sự trao đổi các giá trị văn hóa vừa làm nảysinh các giá trị văn hóa mới vừa làm nảy sinh các hình thức giao lưu kiểu mớitheo quy luật nhân quả
Giao lưu văn hóa là quy luật phát triển của văn hóa bởi vì giao lưuvăn hóa là cả một quá trình dung hợp, tích hợp những cái đúng, cái tốt, cái đẹp,cái hữu ích, cái hợp lý, tiến bộ, tích cực của các nền văn hóa các dân tộc trongmột cộng đồng quốc gia; giữa nền văn hóa dân tộc này với nền văn hóa của dântộc khác, nó vừa nâng cao được văn hóa truyền thống, vừa khắc phục được sựhẫng hụt của nền văn hóa cổ truyền, nó làm cho các nền văn hóa ngày càng xíchlại gần nhau, tạo ra được những điều kiện khả thi để nhân dân và các dân tộctrên thế giới cùng đấu tranh thực hiện những khát vọng mà loài người xưa nayhướng tới: hòa bình, độc lập, tự do, dân chủ, công bằng, bác ái
Qua lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, nền văn hoá Việtnam phát triển mạnh mẽ cho đến ngày nay là sản phẩm của cả một quá trìnhgiao lưu văn hóa trên cơ sở dung hợp, tích hợp nền văn hóa Trung Hoa, văn hóa
Ấn Độ, văn hóa Pháp, văn hóa xã hội chủ nghĩa Đông Âu, văn hóa Đông Nam
Á với văn hóa dân tộc trên cơ sở chọn lọc phù hợp với truyền thống tốt đẹp củamình đã tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo hiếm thấy trên thế giới Không có giaolưu văn hóa thì sẽ không có chữ Nôm, chữ quốc ngữ, không có thơ mới, tiểuthuyết, truyện ngắn, sân khấu, nhiếp ảnh, báo, phát thanh, truyền hình Nói mộtcách ngắn gọn, không có giao lưu văn hóa với nước ngoài thì không có nền vănhóa Việt Nam hiện đại như ngày nay Ở các vùng núi xa xôi hẻo lánh cũng vậy,
Trang 4không có giao lưu văn hóa thì sẽ không có sự phát triển văn hóa các dântộc thiểu số Văn hóa các dân tộc thiểu số hiện nay có sự phát triển phong phú,
đa dạng và cao hơn nhiều so với trước đây cũng không tách rời quy luật này
Sự nhận thức và vận dụng trong thực tiễn nước ta Nhận thức sâu sắc cácquy luật này từ trước đến nay, Đảng ta đã đề ra đường lối: Kế thừa truyền thốngvăn hóa tốt đẹp trong cộng đồng các dân tộc
Việt Nam, mở rộng giao lưu văn hóa với nước ngoài, tiếp thu tinh hoavăn hóa nhân loại để “làm giàu đẹp thêm nền văn hóa dân tộc” và “góp phầnlàm phong phú thêm nền văn hóa của nhân loại”
Tuy nhiên trong quá trình kế thừa và phát huy truyền thống của dântộc cần phải:
Một là, phải xuất phát từ một xã hội hiện đại thì mới thấy rõ được
bộ mặt truyền thống, từ kết cấu sự vận động đến khả năng mà nó có thể đạtđược trong các điều kiện lịch sử xác định Chẳng hạn, nếu xem xã hội Việt Namhiện đại là sự phát triển lên từ xã hội truyền thống thì hiểu được xã hội ViệtNam ngày nay là điều kiện để thấy rõ truyền thống của mình
Hai là, phải kế thừa có phê phán văn hoá truyền thống, không bênguyên si văn hoá truyền thống mà cần có sự gạt bỏ, lọc bỏ, vượt qua nhữnghạn chế lịch sử của văn hoá truyền thống, nghĩa là chỉ tiếp thu những tinh hoa,những hạt nhân hợp lý của nó để làm phong phú thêm nền văn hoá đương đại vàphục vụ tốt nhất cho mục tiêu phát triển
Ba là, phải nâng cao những gì đã được kế thừa từ truyền thống lênngang tầm thời đại mới ở một trình độ mới, bằng cách bổ sung thêm những tưtưởng mới, thổi thêm sinh khí của thời đại mới cho phù hợp với hoàn cảnh hiệnđại và mới tiếp tục phát huy tác dụng trong điều kiện mới
Bốn là, quá trình kế thừa văn hoá truyền thống phải gắn liền với sựphát triển sáng tạo trong đó kế thừa những yếu tố tích cực chính là tạo tiền đề,tạo động lực cho sự phát triển và sáng tạo Điều này cho phép tạo ra nền văn
Trang 5hoá mới vừa mang bản sắc dân tộc, vừa mang tính thời đại, đồng thời còn tạo ramôi trường thuận lợi để hoà nhập vào nền văn hoá thế giới.
5 Các loại hình giao lưu văn hóa
5.1 Tương tác trực tiếp – gián tiếp
Ít nhất phải có 2 đối tượng cùng tham gia (nhóm người; đối tượng…) họphải gặp nhau; phải tiếp xúc; trao đổi qua cấc hình thức trực tiếp như: xem cácchương trình diến thuyết, trao đổi, xem các chương trình văn hóa nghệ thuật,truyền giáo,…hay gián tiếp như qua các kênh phương tiện thông tin đại chúng,kênh báo chí…họ có thể trên tinh thần tự nguyện hoặc cưỡng bức
5.2 Hợp tác – cạnh tranh
Thông qua bối cảnh hiện nay thể hiện trên các lĩnh vực cụ thể như kinhthế , chính trị, bản sắc văn hóa của từng dân tộc, quốc gia Quốc gia, dân tộc nàophát triển mạnh hơn thì sức chi phối về văn hóa trên các lĩnh vực đó sẽ có sứcảnh hưởng mạnh hơn Và quá trình hợp tác – cạnh tranh là để cùng sinh lợi,cùng học hỏi làm mới mẻ thêm bản sắc văn hóa dân tộc, khu vực Sự phát triểnlớn mạnh đòi hỏi sự khôn ngoan trong quá trình hợp tác – cạnh tranh trong giaolưu văn hóa
6 Nguyên tắc trong giao lưu văn hóa
6.1 Chấp nhận sự khác biệt
Mỗi quốc gia, dân tộc đều có bản sắc, đặc trưng riêng biệt của mình vìvậy chấp nhận sự khác biệt đó la lẽ đương nhiên trong nguyên tắc giao lưu vănhóa Đó là nền văn hoá tiên tiến,
đậm đà bản sắc dân tộc, có cái riêng, cái quá khứ độc đáo của truyềnthống, tâm
hồn, cốt cách, lối sống, phong tục và tập quán , kết hợp những tinh hoa văn hoá nhân loại, đồng thời dung hợp, tích hợp những giá trị văn hoá củathời
Trang 66.2 Tôn trọng lẫn nhau
Chấp nhận sự khác biệt thể hiên sự tôn trọng nền văn hóa truyền thốngcủa mỗi quốc gia, dân tộc Có tôn trọng họ thì họ mới tôn trọng lại mình Đi tớiđâu cần tôn trọng nét văn hóa riêng ở nơi đó, có thể gọi là nhập gia tùy tục
6.3 Hướng tới sự gần gũi, tương đồng
Trong quá trình giao lưu văn hóa thường tìm được những nét tương đồnggọi là điểm trồng lên nhau Khi có điểm đó các quốc gia dân tộc đó thường trởnên gần gũi hơn, thân thiết hơn và dễ dàng hợp tác tiến tới phát triển hơn
7 Vai trò của văn hóa truyền thống trong giao lưu văn hóa
7.1 Khái niệm về văn hóa truyền thống – các yếu tố tạo nên văn hóa truyền thống
Bên cạnh các tính từ cổ truyền và hiện đại trong các khái niệm văn hoá cổtruyền, văn hoá hiện đại nói trên, còn có các tính từ truyền thống và hiệnđại trong các khái niệm: xã hội truyền thống, văn hoá truyền thống, xã hội hiệnđại, văn hoá hiện đại
Khi nói văn hoá truyền thống và văn hoá hiện đại, các nhà chuyên mônkhông quan tâm đến việc phân biệt về thời gian mà chú ý phân biệt về haiphương thứcsinh tồn xã hội dựa trên hai mô hình tổ chức Họ đã phân biệt hailoại hình xã hội khác nhau về phương thức sinh tồn xã hội như là sự phân biệtcủa hai loại tập hợp con người và xã hội: một loại tập hợp mang tính chất cộngđồng và một tập hợp không mang tính chất cộng đồng Loại thứ nhất được tổchức nên bởi các đơn vị cộng đồng và loại thứ hai được tổ chức nên bởi các đơn
vị tập đoàn Sự phân biệt cơ bản giữa hai loại tập hợp xã hội đó là: các tập hợp
có tính chất cộng đồng dựa trên tính trội của truyền thống, còn các tập hợpkhông có tính chất cộng đồng thì dựa trên tính trội của sự suy lí Cộng đồng làđơn vị xã hội truyền thống, còn tập đoàn là đơn vị xã hội duy lí, hiện đại
Trang 7Theo nhận thức của PGS Chu Xuân Diên, khái niệm con người chứcnăng do PGS Trần Đình Hượu đề xuất và gần đây PGS Phan Ngọc thường sửdụng, có lẽ có nội dung trùng hợp với khái niệm nhân vật của Giăng Poariê Sựkhác nhau giữa hai loại đơn vị trên đây là cơ sở cho sự phân loại xã hội thànhhai loại lớn Đó là:
1 Các loại xã hội truyền thống (gồm các xã hội cổ xưa, là những xã hộitiền công nghiệp ở các xứ nhiệt đới hoặc các xã hội nông nghiệp của châu Âu cũ
mà một số vẫn còn tồn tại dai dẳng cho đến ngày này)
2 Các xã hội duy lí, các xã hội hiện đại, tức xã hội công nghiệp
Năm 1991, Giăng Poariê lại phân biệt chi tiết hơn bốn loại xã hội sau:
1 Các xã hội truyền thống sản xuất (có nông nghiệp và chăn nuôi)
2 Các xã hội truyền thống chủ nghĩa (có chữ viết)
3 Các xã hội duy lí chủ nghĩa (có máy móc mở ra thời đại công nghiệp)
4 Các xã hội kiểu duy lí (xã hội hậu công nghiệp)
Theo cách phân loại trên đây, xã hội Việt Nam thời Đại Việt (xã hội củangười Việt) thuộc loại thứ hai (các xã hội truyền thống có chữ viết)(3) PGS ChuXuân Diên cho rằng, hiện nay, xã hội Việt Nam (xã hội của người Việt) đangtrong quá trình chuyển biến sang loại hình xã hội công nghiệp, đồng thời có cả
sự bắt đầu những mầm mống của xã hội hậu công nghiệp Cùng với sự chuyểnbiến của xã hội từ truyền thống sang hiện đại như vậy, cũng đang diễn ra sựchuyển biến từ văn hoá truyền thống Việt Nam sang loại hình văn hoá hiện đại
(4)
Như vậy, văn hoá truyền thống và văn hoá hiện đại không phải là hai vănhoá khác nhau hay nối tiếp nhau về thời gian mà là hai văn hoá khác nhau vềloại hình [2, tr.279]
Ở xã hội người Việt, sự chuyển biến từ loại hình văn hoá truyền thốngsang loại hình văn hoá hiện đại được tính mốc từ đâu? Điều này liên quan đếnviệc phân kì văn hoá
Chúng tôi quan niệm văn hoá Việt Nam có các thời kì sau:
Trang 8+ Thời kì hình thành những nền tảng (tiền sử và sơ sử)
+ Thời kì chuyển tiếp (thiên niên kỉ đầu Công nguyên)
+ Thời kì văn hoá truyền thống (từ thế kỉ X đến cuối thế kỉ XIX)
+ Thời kì chuyển tiếp (từ cuối thế kỉ XIX đến nay)
Trong mỗi thời kì lại có những giai đoạn
Về cơ bản, chúng tôi chia sẻ các quan niệm của GS Ngô Đức Thịnh [6],PGS Chu Xuân Diên [2, 3]; mặt khác, chúng tôi có một vài điểm khác Khácvới PGS Chu Xuân Diên, chúng tôi quan niệm văn hoá truyền thống bắt đầu từthế kỉ X cho đến cuối thế kỉ XIX (PGS Chu Xuân Diên cho rằng từ thế kỉ Xđến năm 1858) Nếu GS Ngô Đức Thịnh cho rằng từ cuối thế kỉ XIX đến năm
1945 là giai đoạn chuyển tiếp văn hoá lần thứ hai, từ năm 1945 đến thế kỉ XXIđang và sẽ diễn ra một giai đoạn văn hoá mới [6, tr.7-8]; thì chúng tôi quanniệm từ cuối thế kỉ XIX đến nay (và đến trên một chục năm nữa) là thời kìchuyển tiếp từ văn hoá truyền thống sang văn hoá hiện đại
Sự chuyển đổi về mặt văn hoá đó đã và đang diễn ra theo ba hướng (nhưChu Xuân Diên đã tổng kết):
1 Kế thừa và phát huy các giá trị của văn hoá truyền thống Trong nửathế kỉ qua, chúng ta đã có nhiều thành tựu trong hướng này, thông qua các biệnpháp bảo tồn, phát huy các giá trị đó, nghiên cứu và phổ biến các giá trị đókhiến cho những giá trị đó xưa kia thường chỉ được một bộ phận dân cư biếtđến, nay trở thành tài sản chung của toàn dân
2 Tiếp nhận những giá trị văn hoá thế giới bằng con đường nghiên cứu,giới thiệu, phổ biến những giá trị văn hoá đó một cách rộng rãi, tạo điều kiệncho các tầng lớp nhân dân đông đảo làm giàu thêm hành trang văn hoá của mìnhbằng những tài sản văn hoá toàn nhân loại và hội nhập được vào thế giới hiệnđại
3 Phát triển các hoạt động văn hoá mới, kết hợp những giá trị văn hoátruyền thống với những giá trị văn hoá mới Hoạt động sáng tạo này triển khaitrên cả lĩnh vực văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần, sẽ hình thành dần bộ
Trang 9phận cơ bản và quan trọng hơn cả trong cấu trúc của nền văn hoá Việt Nam hiệntại và tương lai.
Ba hướng chuyển đổi từ văn hoá truyền thống sang hiện đại trên đây diễn
ra vừa theo cách tự phát vừa theo cách định hướng của nhà nước(5), vì vậy rấtphức tạp và nhiều khi bộc lộ những dấu hiệu của một tình trạng khủng hoảngvăn hoá, tình trạng này tất yếu xảy ra khi có biến động lớn về kinh tế và chínhtrị xã hội [2, tr.294-295]
8 Vai trò của văn hóa truyền thống trong vấn đề hội nhập thì chúng
ta phải sử lý mối quan hệ như thế nào?
Trước xu thế toàn cầu hóa, Đảng ta yêu cầu phải "Làm cho văn hóa thấmsâu vào từng khu dân cư, từng gia đình, từng người, hoàn thiện hệ giá trị mớicủa con người Việt Nam, kế thừa các giá trị truyền thống của dân tộc và tiếp thutinh hoa văn hóa của loài người, tăng sức đề kháng chống văn hóa đồi trụy, độchại Nâng cao tính văn hóa trong mọi hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội và sinhhoạt của nhân dân"
8.1 Đóng cửa – mở cửa
Nếu tính độc lập văn hóa nhấn mạnh đến khía cạnh chính trị củavăn hóa thì bản sắc văn hóa nhấn mạnh đến khía cạnh truyền thống của nó Bảnsắc văn hóa là những đặc điểm để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác và nóđược hình thành tự nhiên bởi sự tác động của nhiều yếu tố khác nhau như địa lý,lịch sử và cả những yếu tố ngẫu nhiên Bản sắc văn hóa dân tộc đóng vai tròquan trọng trong đời sống tinh thần cũng như vật chất của con người Văn hóahay là bản sắc chính là dấu hiệu để phân biệt người này với người kia, cộngđồng này với cộng đồng kia, quốc gia này với quốc gia kia và là kết quả củacộng đồng đó hay con người đó tương tác với chính mình và tương tác với cáccộng đồng khác Văn hóa thể hiện nhân cách xét về mặt cá nhân và bản sắc dântộc xét về mặt cộng đồng Chính bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc làm cho conngười khác nhau chứ không làm cho con người đối lập với nhau vì bản thân văn
Trang 10hóa được hình thành nên bởi một cộng đồng chứ không phải một cá nhân Vănhóa chính là thông điệp chung sống vì vậy nó có giá trị chung sống
Chúng ta không thể phủ nhận sự bành trướng của văn hóa phươngTây trên thế giới trong vòng hơn một thế kỷ qua cũng như sự tất yếu của giaolưu giữa văn hóa phương Đông và phương Tây Trong quá trình toàn cầu hóa vềvăn hóa như hiện nay không ít người lo ngại về sự mất mát bản sắc dân tộc Họ
lo sợ sự bành trướng và ảnh hưởng của văn hóa phương Tây Thật ra đó lànhững mối lo ngại không có cơ sở vì nếu chúng ta cường điệu nhiệm vụ bảo vệbản sắc dân tộc một cách chủ quan thì sẽ làm cho chúng ta tự trở thành dị biệtvới nhân loại trong khi thế giới đang đi theo xu hướng tất yếu của sự hòa hợp.Sớm hay muộn, các dân tộc cũng hội tụ đến một tiêu chuẩn chung sống giữacon người Vì thế một bản sắc tốt là một bản sắc tự nó phải có khả năng hòa hợpvới các bản sắc khác Trong sự nghiệp phát triển, một chính phủ khôn ngoanphải biết phát huy những thế mạnh của văn hóa dân tộc, đồng thời, biết học hỏinhững cái hay, cái tốt của các dân tộc khác để dân tộc mình có thể tương tác vớinhiều cộng đồng văn hóa khác Hội nhập vào thế giới, đó chính là con đườngtiến bộ
Toàn cầu hóa về văn hóa và những tác động của nó đến đời sốngkinh tế, chính trị
Về kinh tế: Tác động của toàn cầu hóa về văn hóa đối với các hoạtđộng kinh tế là rất rõ ràng Trước hết, trong thời đại hiện nay, sự phân biệt giữanhững giá trị kinh tế và giá trị văn hóa ngày càng trở nên mập mờ vì những giátrị này đan xen với nhau làm cho việc phân biệt chúng trở nên khó khăn Bất kỳmột sản phẩm nào đều chứa trong nó những giá trị kinh tế và cả những giá trịvăn hoá Do đó chúng ta cần phải ý thức về sự phân biệt mang tính tương đốinày Thứ hai, giao lưu văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay do ở
Trang 11mức độ cao hơn, sâu sắc hơn đã có những tác động mạnh mẽ đến giao lưu vềkinh tế, ảnh hưởng đến tất cả các mặt của kinh tế trong đó 3 khía cạnh sau đượccoi là cơ bản:
(1) Toàn cầu hóa về văn hóa ảnh hưởng đến sản xuất bởi lẽ văn hóa tạonên một phần giá trị của sản phẩm, trong một số sản phẩm thậm chí là phần lớnnhất
(2) Toàn cầu hóa về văn hóa ảnh hưởng đến tổ chức lao động và chấtlượng lao động
(3) Toàn cầu hóa về văn hóa quy định những tiêu chuẩn chung trong sảnxuất và lưu thông
Nhận thức được những tác động của toàn cầu hóa về văn hóa đốivới kinh tế đòi hỏi những người có trách nhiệm không được phép bỏ qua nhữnggiá trị văn hóa trong quá trình tổ chức lao động, sản xuất và lưu thông hàng hoá
Từ lâu, các công ty đa quốc gia được coi là các tác nhân chính của sự trao đổi
và hợp tác kinh tế quốc tế thông qua đầu tư, chuyển giao công nghệ, nghiên cứukhoa học và cả giao lưu văn hoá Chúng ta phải khẳng định rằng, chính giao lưuvăn hóa đã thúc đẩy hội nhập kinh tế trên phạm vi toàn thế giới và đến lượt hộinhập kinh tế kéo con người xích lại gần nhau trên cơ sở tuân theo những tiêuchuẩn chung được quy định làm nền tảng cấu thành nên những giá trị văn hóachung của toàn nhân loại
Về chính trị: ảnh hưởng của toàn cầu hóa về văn hóa đến chính trịcũng rất rõ ràng Toàn cầu hóa về văn hóa đang làm lan truyền trên khắp thếgiới những giá trị phổ biến như nhân quyền, dân quyền, dân chủ, tự do… đồngthời làm thay đổi tính chất của các quan hệ xã hội Trong thế giới hiện nay, dânchủ không chỉ mang tính chính trị xã hội mà còn là điều kiện tiên quyết chophát triển Khi con người ràng buộc với nhau trên quy mô toàn cầu, việc giải