VITAMIN và DINH DƯỠNG CHO THAI PHỤ

Một loại thuốc được coi là có thể gây độc cho thai nếu việc sử dụng nó ở những phụ nữ đang mang thai có thể trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra các bất thường về cấu trúc hoặc chức năng ở th

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH

KHOA DƯỢC

-TIỂU LUẬN Y HỌC CƠ SỞ 1

TÊN TIỂU LUẬN:

VITAMIN VÀ DINH DƯỠNG CHO THAI PHỤ

SVTH:

NGUYỄN THANH THIÊN LÝ – 3111000176 PHAN PHÚC ĐỨC – 3111000228 BÙI THỊ TƯỜNG ANH – 3111000386

NHÓM 8 – LỚP 11TDSP21

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: NGUYỄN HỮU KHÁNH QUÂN

ĐẶT VẤN ĐỀ:

Trong cuộc sống hàng ngày, ai cũng cần phải bổ sung nguồn năng lượng thiết yếu để duy trì cuộc sống Tùy theo từng lứa tuổi, từng thể trạng mà mỗi người đều có một tiêu chuẩn dinh dưỡng riêng Đặc biệt là ở lứa tuổi thiếu niên, cao niên và phụ nữ đang mang thai thì chế độ dinh dưỡng phải cần được quan tâm chăm sóc chặt chẽ

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 2

MỤC LỤC 3

NỘI DUNG 3

CÂU 1 4

CÂU 2 7

NGUỒN THAM KHẢO 11

NỘI DUNG:

Phụ nữ mang thai và thuốc (Vitamin và thuốc

chữa bệnh)

Câu 1:

-Cần nói về tình trạng của phụ nữ có thai Tại sao cần phải bổ sung dinh

dưỡng và Vitamin cho phụ nữ có thai?

Theo khuyến cáo của Cục Quản lý Vệ sinh An toàn Thực phẩm Pháp (Afssa): Phụ nữ mang thai cần một lượng vitamin và yếu tố vi lượng đầy

đủ Phụ nữ mang thai khỏe mạnh, có chế độ ăn uống hợp lý, không cần thuốc bổ Các chuyên gia chỉ khuyên dùng thêm dưới dạng dược phẩm vitamin B9 (acid folic) và vitamin D để giúp bào thai phát triển tốt

-Khi mang thai thì phụ nữ cần dùng những loại Vitamin nào? Có nên sử dụng Vitamin cho phụ nữ có thai hay không?

 Vitamin B9: Vitamin B9 rất cần cho sự phát triển của hệ thần kinh, nhất

là thời kỳ hình thành phôi thai, bắt đầu từ ngày thứ 22 thai kỳ Vitamin B9 có nhiều trong thức ăn: rau cải xanh, xà lách, cải soong, rau má, trái cây, ngũ cốc, hạt điều, hạt dẻ, gan cá, gan heo Về nhu cầu vitamin B9, phụ nữ cần bổ sung ngay khi mình có thai cho đủ 400 – 500 mcg/ngày,

 Vitamin D: là chất giúp sự hấp thu calci và sự khoáng hóa mô xương,

góp phần vào sự hình thành hoàn chỉnh bộ xương thai nhi và củng cố

xương của bà mẹ, đồng thời có tác dụng điều hòa hoạt động tế bào và hệ miễn dịch Vitamin D có trong dầu cá, lòng đỏ trứng, bơ, gan các loại, sữa toàn phần, cá biển Ngoài ra, tia tử ngoại ánh nắng mặt trời giúp da tổng hợp vitamin D3 Vào tháng 3 của thai kỳ, phụ nữ mang thai cần 15 mcg vitamin D mỗi ngày, được bổ sung dưới dạng thuốc

 Vitamin C: tăng cường khả năng hấp thu sắt Trái lại, trà ức chế sự hấp

thu sắt Vitamin C (acid ascorbic) có nhiều trong trái cây tươi, tham gia vào phản ứng ôxy hóa khử, rất cần để tổng hợp collagen và hấp thu sắt

 Sắt: Lượng sắt toàn bộ trong cơ thể là 4 – 5 g ở nam giới và 2,5 – 3 g ở

phụ nữ Sắt được dự trữ ở tủy xương và lá lách Thiếu máu là bệnh dinh dưỡng thường gặp ở phụ nữ có thai, đặc biệt là bà mẹ đẻ dày con và ăn uống thiếu thốn Trong thai kỳ, nhu cầu về sắt gia tăng vào 6 tháng cuối;

cơ thể bà mẹ cũng tăng khả năng hấp thu sắt Thiếu sắt ở đầu thai kỳ, nguy cơ sinh non tăng 2,5, nguy cơ sinh trẻ nhẹ cân tăng 3 lần Sắt có nhiều trong thịt bò (nên ăn chín), huyết heo, gà, vịt, cá, trái khô, đậu,

 Calci: Trong thai kỳ, nhu cầu calci tăng Nhưng mật độ xương không

giảm đối với phụ nữ thường uống sữa, ăn yaourt Khi cho con bú, bà mẹ cung cấp cho trẻ một lượng calci quan trọng, lấy từ calci dự trữ của mình Tất cả sẽ trở lại bình thường, sau khi cai sữa

 Cacbon hydrat: Theo các nhà khoa học ở Trường đại học Yale (Mỹ), các

hợp chất cacbon hydrat trong rau xanh, ngũ cốc không chỉ cung cấp nguồn năng lượng lâu dài cho cơ thể mà những chất xơ trong rau còn giúp ngăn ngừa được cả bệnh tiêu chảy Những thực phẩm có chứa nhiều cacbon hydrat là gạo, khoai tây, ngô, mì sợi Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo rằng bạn nên tránh dùng nhiều cacbon hydrat có trong đường

 Kẽm: Các nhà khoa học Đức chứng minh được rằng trong mỗi khẩu

phần ăn của phụ nữ mang thai mà có chứa kẽm thì tỉ lệ răng trẻ phát triển

tốt sau này cao gấp đôi so với những đứa trẻ bị thiếu kẽm khi mang thai Lượng kẽm bạn cần ăn là khoảng 20mg mỗi ngày Các loại thực phẩm có chứa nhiều kẽm là tôm, cua, sò, hến, sữa, ngũ cốc, thịt

 Protein: Các nhà khoa học xác định được axit amin nằm trong protein là

thành phần căn bản hình thành nên thai nhi Bạn nên dùng nhiều sữa chua, bơ đậu phộng, đậu nành, trứng, thịt vì chúng rất giàu protein

 Axit forlic: Đây là một thành phần của vitamin B, có thể tạo thêm nhiều

máu cho thai nhi và mẹ, không những thế nó còn giúp các enzym hoạt động một cách hiệu quả Một nghiên cứu của các chuyên gia Hà Lan gần đây cho thấy nếu tiêu thụ axit forlic trước khi mang thai còn ngăn chặn cho cơ thể thai nhi không bị khuyết các dây thần kinh - yếu tố làm cho não và các tủy sống hoạt động không được trơn tru Thực phẩm có chứa nhiều chất axit forlic là rau cần, cải bắp, đậu phộng, măng tây, bông cải, thịt bò nạc, thịt cừu

 Các chất béo: Chất béo là nguồn cung cấp nhiều năng lượng quan trọng

cho bạn, tuy nhiên cũng không nên lạm dụng nhiều quá vì sẽ gây béo phì

và nhiều căn bệnh nguy hiểm khác Bạn nên ăn các loại thực phẩm như trứng, bơ, sữa, cá ngừ, thịt nạc Khi đun nấu nên sử dụng các loại dầu thực vật như dầu ôliu, dầu cọ

 Nước: Nước là chất không thể thiếu trong việc phát triển các tế bào của

thai nhi, ngoài ra chúng còn giúp duy trì lượng máu trong cơ thể và hấp thụ nhiều chất dinh dưỡng khác Nước cũng giúp ngăn chặn sự nhiễm trùng đường tiết niệu, tiêu chảy Bạn ăn nhiều thực phẩm như dưa hấu, bưởi, uống sữa và uống nhiều nước

Câu 2: Các thuốc chữa bệnh an toàn sử dụng cho phụ nữ có thai? Có

thuốc đặc biệt chống chỉ định cho phụ nữ có thai?

Một loại thuốc được coi là có thể gây độc cho thai nếu việc sử dụng nó ở những phụ nữ đang mang thai có thể trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra các bất thường về cấu trúc hoặc chức năng ở thai nhi hoặc ở trẻ sau khi ra đời, một số bất thường này có thể kín đáo và không được bộc lộ rõ cho đến cuối đời

Phần lớn các loại thuốc hiện nay đều được khuyến cáo dùng thận trọng hoặc chống chỉ định ở những các phụ nữ đang mang thai Tác dụng độc của thuốc đối với thai có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ, nhưng thường gặp nhất trong 3 tháng đầu, thường phụ thuộc liều dùng của thuốc, tuổi của thai và có sự hiệp đồng giữa các loại thuốc Nguy cơ gây độc thai với mỗi loại thuốc cũng khác nhau rõ rệt giữa các cá thể

 Các thuốc kháng sinh: Rất nhiều loại kháng sinh được biết có thể gây ra

các bất thường của thai, như nhóm aminoglycoside (gentamycin,

streptomycin…) có thể xâm nhập rất nhanh qua hàng rào rau thai và phá hủy thần kinh thính giác của thai nhi, gây điếc bẩm sinh Tetracyclin khi

sử dụng ở phụ nữ mang thai sau 15 tuần có thể gắn mạnh vào xương và răng làm răng biến màu vàng nâu và chậm phát triển các xương dài Trimethoprim cũng có liên quan với nguy cơ gây dị dạng thai khi sử dụng

ở những thai phụ có thiếu hụt acid folic Ngoài ra, nhóm quinolon

(ciprofloxacin, norfloxacin, pefloxacin…) cũng bị chống chỉ định dùng ở phụ nữ mang thai do có những bằng chứng cho thấy chúng có thể phá hủy sụn tiếp của thai ở các động vật thí nghiệm Những nhóm kháng sinh

kể trên nên được tránh sử dụng ở phụ nữ mang thai, trừ khi không có kháng sinh thích hợp thay thế

 Thuốc hạ huyết áp: Đây là một trong những nhóm thuốc được dùng phổ

biến nhất trong thời kỳ mang thai Các thuốc lợi tiểu gây giảm tưới máu cho thai nên hầu hết bị chống chỉ định dùng ở phụ nữ mang thai Nhóm các thuốc ức chế men chuyển như captopril, lisinopril… và các thuốc kháng thụ thể angiotensin-II như losartan, valsartan khi dùng ở phụ nữ mang thai có thể gây một số bất thường thai như thiểu ối, loạn sản ống thận, vô niệu sơ sinh, thiểu sản phổi, còn ống động mạch, chậm phát triển thai, chết thai hoặc sơ sinh Những nhóm thuốc hạ áp khác như

methyldopa, chẹn bêta giao cảm và nhóm chẹn kênh canxi đều tương đối

an toàn đối với thai nghén

 Các thuốc kháng giáp: Propylthiouracil là thuốc kháng giáp được lựa

chọn dùng ở phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng đầu Carbimazole

và chất chuyển hóa của nó có thể qua hàng rào rau thai và gây suy giáp ở thai nhi hoặc trẻ sơ sinh

 Các thuốc chống co giật: Barbiturate, carbamazepine, oxcarbazepine,

oxazolidine, phenytoin, primidone, succinimide và valproic acid đều được ghi nhận trong một số báo cáo có liên quan với các bất thường hình thái ở thai nhi như sứt môi, hở hàm ếch, cằm nhỏ, sập sống mũi, bất thường ống sống và tim, lỗ tiểu thấp…Tuy nhiên, các bất thường này là hiếm gặp và việc điều trị động kinh ở phụ nữ có thai là hết sức cần thiết, không nên bị ngưng lại

 Các thuốc chống trầm cảm: Nhóm ức chế men monoamine oxidase

(IMAO) có thể gây ra các cơn tăng huyết áp ở phụ nữ mang thai dẫn đến giảm tưới máu cho thai và làm chậm sự phát triển của thai Gần đây, có một số báo cáo ghi nhận mối liên quan giữa việc dùng nhóm thuốc này

với một số bất thường hình thái ở thai nhi Các thuốc chống trầm cảm khác như amitriptyline, imipramine, fluoxetine đều tương đối an toàn với thai nghén

 Các thuốc khác: Các thuốc chống đông nhóm coumarin có thể gây ra bất

thường thai ở khoảng 5-10% các trường hợp dùng thuốc trong 3 tháng đầu của thai kỳ, thường gặp nhất là loạn sản sụn, tăng nguy cơ sảy thai,

đẻ non, suy hô hấp lúc sinh, giảm sản vùng mặt, mũi Nếu dùng trong những tháng cuối, các thuốc này có thể gây ra xuất huyết trong sọ ở thai nhi, dẫn đến các hậu quả như não nhỏ, chậm phát triển trí tuệ… Các dẫn xuất của vitamin A như isotretinoin nếu được dùng đường uống ở phụ nữ mang thai có thể làm tăng 20-30% nguy cơ các bất thường bẩm sinh ở tim, tuyến ức và sọ mặt ở những đứa trẻ được sinh ra Nguy cơ sảy thai tự phát cũng tăng 20%, 30% các trẻ không mang các dị tật lớn có thể có chậm phát triển trí tuệ và 60% có các bất thường chức năng tâm thần kinh Do những nguy cơ này, các dẫn xuất vitamin A nên được ngưng ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai Misoprostol là tác nhân gây sảy thai, thường được dùng phối hợp để phá thai Nếu đứa trẻ vẫn được sinh ra, nó

có thể mang nhiều loại dị tật như não úng thủy, liệt các dây thần kinh sọ bẩm sinh…Methotrexate nếu được dùng trong 3 tháng đầu thai kỳ có nguy cơ rõ rệt gây sảy thai, một số dị dạng cũng có thể gặp trong một số

ít trường hợp như thóp rộng, liền khớp sọ sớm, chậm phát triển trí tuệ… Leflunomide cũng bị chống chỉ định ở phụ nữ có thai do các nghiên cứu

ở động vật thí nghiệm cho thấy thuốc này có thể gây tổn thương nghiêm trọng phôi thai ở liều thấp Các thuốc bisphosphonate như alendronate, risedronate… cũng nên tránh sử dụng ở phụ nữ mang thai do các nghiên cứu ở động vật thí nghiệm cho thấy, ở liều rất cao, các thuốc này có thể gây tổn thương hệ thống xương của thai nhi

Với những nguy cơ tiềm tàng của các loại thuốc đối với thai, trước khi dùng thuốc ở những phụ nữ mang thai, cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa nguy

cơ gây độc cho thai của thuốc và nguy cơ của bệnh nếu không được điều trị Nguyên tắc chung khi dùng thuốc ở phụ nữ mang thai là chỉ dùng những loại thuốc thực sự cần thiết và có lợi ích rõ rệt, cố gắng trì hoãn việc điều trị qua 3 tháng đầu của thai kỳ nếu có thể Tốt nhất nên tránh sử dụng các loại thuốc mới vì còn thiếu những thông tin về độ an toàn đối với thai nghén Các loại thuốc bán không cần đơn và thuốc Đông dược cũng có thể gây độc đối với thai và do đó cũng nên được dùng một cách thận trọng ở phụ nữ mang thai và phải tham khảo ý kiến của thầy thuốc

NGUỒN THAM KHẢO:

- Sách “Sức khỏe cho phụ nữ mang thai”, 2005, NXB Văn Hóa

- http://google.com.vn

- http://giaoducsuckhoe.com

- http://baiviet.phanvien.com/2008/3/12/mot-so-vitamin-can-cho-phu-nu-mang-thai.html