LUẬN án TIẾN sĩ mối QUAN hệ GIỮA LƯỢNG và CHẤT TRONG NGHỆ THUẬT lấy NHỎ THẮNG lớn, lấy ít ĐỊCH NHIỀU của NGHỆ THUẬT QUÂN sự VIỆT NAM

Lấy nhỏ thắng 1ớn, lấy ít địch nhiều” là bài học kinh nghiệm và truyền thống quý báu của dân tộc ta trong chống giặc giữ nước. Vấn đề đó đang có ý nghĩa đối với chúng ta trong củng cố quốc phòng toàn dân để chống lại có hiệu quả với mọi âm mưu thủ đoạn của CNĐQ, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Lấy nhỏ thắng 1ớn, "lấy ít địch nhiều” là bài học kinh nghiệm và truyền thống quý báu

của dân tộc ta trong chống giặc giữ nước Vấn đề đó đang có ý nghĩa đối với chúng tatrong củng cố quốc phòng toàn dân để chống lại có hiệu quả với mọi âm mưu thủ đoạncủa CNĐQ, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN

Nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam là một trongnhững nội dung cơ bản, sáng tạo, là kết quả phátt triển, kết tinh của nhiều nhân tố tạo nênsức mạnh tổng hợp, thực chất là giải quyết mối quan hệ giữa lượng và chất để tạo nên súcmạnh ưu thế và giành thắng lợi trong đấu tranh vũ trang và chiến tranh của một đất nướckhông rộng, người không đông, kinh tế chưa phát triển chống lại kẻ thù xâm 1ược có sốquân đông, vũ khí, kỹ thuật hiện đại và tiềm lực chiến tranh lớn hơn gấp nhiều lần

Những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử to lớn của các cuộc chiến tranh yêu nước qua cácthời kỳ, đặc biệt là thắng lợi vĩ đại của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống thực dânPháp, đế quốc Mỹ và công cuộc bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN ngày nay đã xác nhậntính chân lý và hiệu quả hiển nhiên của NTQS "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều”

Một nền NTQS dù có ưu việt đến đâu cũng không vượt ra khỏi những quy luật chung

của khoa học quân sự và cũng chỉ có ý nghĩa khi nó có khả năng tồn tại và phát triển quamọi thời kỳ lịch sử, đối chọi được với từng đối tượng có những đặc điểm khác nhau,trong những điều kiện và bối cảnh không giống nhau

Cuộc chiến đấu của nhân dân Irắc, của nhân dân Nam Tư và một số khu vực khác trênthế giới chống chiến tranh xâm lược của các nước đế quốc ở châu Âu và Bắc Mỹ cho

thấy chính sách can thiệp, xâm lược, lật đổ của các thế lực đế quốc phản động đã trởthành chính sách phản cách mạng toàn cầu phổ biến Bất cứ quốc gia dân tộc nào, chế độ

xã hội nào không phù hợp với lợi ích cường quyền của đế quốc Mỹ và các tập đoàn tưbản phản động xuyên quốc gia là có thể bị đặt vào mục tiêu của các cuộc tiến công xâmlược bằng vũ khí công nghệ cao Đặc biệt, Việt Nam là một trọng điểm mà kẻ địch đangtìm mọi cách chống phá

Chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc nếu xảy ra, trên cơ sở kế thừa NTQS truyềnthống của dân tộc nhưng lại phải sáng tạo “lấy nhỏ thắng lớn", “lấy ít địch nhiều” trongđiều kiện chiến tranh chống vũ khí công nghệ cao Vì vậy nghiên cứu mối quan hệ giữalượng và chất trong nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn", “lấy ít địch nhiều” của NTQS ViệtNam sẽ góp phần làm rõ thêm cơ sở lý luận, con đường, biện pháp để tạo nên sức mạnh

ưu thế, đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược cho dù chúng từ đâu đến, có số quân đông, vũkhí trang bị, phương tiện hiện đại và tiềm lực chiến tranh lớn hơn ta nhiều lần

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Nghiên cứu lý luận và thực tiễn nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” củaNTQS Việt Nam qua các thời kỳ, đặc biệt là từ khi có Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minhlãnh đạo sự nghiệp cách mạng Việt Nam đã được đề cập qua một số công trình khoa họccấp Nhà nước, cấp Bộ và qua một số tác phẩm các bài viết và nói của một số đồng chílãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội, của các nhà nghiên cứu về quân sự Các tác phẩm

“Binh thư yếu lược" (Nxb KHXH.H.1975); "Nguyễn Trãi toàn tập", "Nguyễn Trãi đánhgiặc cứu nước" (Nxb QĐND, H 1973); "Tổng kết nghệ thuật quân sự trong thời kỳchống Pháp" ; tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước thắng lợi và bài học" (NxbCTQG, H 1995); "Tổng kết chiến thuật trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống

Mỹ 1954 - 1975"; giáo trình lịch sử quan sự gồm 05 tập (Nxb QĐND H.1997, 1999);

"Nghệ thuật quân sự Việt Nam" gồm 04 tập ; đề tài KX-02-01 "Tư tưởng Hồ Chí Minh

và con đường cách mạng Việt Nam (Đại tướng Võ Nguyên Giáp chủ biên Nxb CTQG,H.1997); đề tài KX 10-05 “Giáo trình quốc gia về tư tưởng Hồ Chí Minh"; "Tư tưởngquân sự Hồ Chí Minh" và "Nghệ thuật đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam" củaTrung tướng, giáo sư Phạm Hồng Sơn (Nxb QĐND H.1997, 1998); "Nghệ thuật quân sựViệt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước" của Thượng tướng, giáo sư HoàngMinh Thảo (Nxb QĐND,H 1995); "Nghệ thuật quân sự “lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địchnhiều” của Thiếu tướng, phó giáo sư Bùi Phan Kỳ; "Nghệ thuật thắng từng bước" củagiáo sư Trần Nhâm (Nxb KHXH, H.1978); "Hình thức tác chiến và nghệ thuật quân sự"(Nxb QĐND, H 1984); "Mấy vấn đề cơ bản về xây dựng nền quốc phòng toàn dân vàhảo vệ Tổ quốc XHCN trong điều kiện mới" (Tạp chí QPTD, Số 5, 1999) của Tiến sĩ LêBằng; Đề tài KXB-98 “Chiến tranh trong thời đại hiện nay và việc chuẩn bị tinh thần cho

QĐ trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN", tìm hiểu tư tưởng triết họctrong truyền thống đánh giặc giữ trước của dân tộc ta" do Phó giáo sư, tiến sĩ Lê VănQuang chủ biên; tìm hiểu thêm về quan điểm chiến lược “lấy nhỏ thắng lớn” và tư tưởngchỉ đạo tác chiến “lấy ít địch nhiều”, “lấy yếu đánh mạnh" của Giáo sư, tiến sĩ Đỗ Trình

(Tạp chí QPTD số 1-1999); “Vận dụng và phát triển những bài học kinh nghiệm của

chiến thắng Điện Biên Phủ vĩ đại vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay"của Thượng tướng - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phạm Văn Trà (Tạp chí QPTD, số 5 -1999); "Quốc phòng, an ninh trong công cuộc đổi mới đất nước" của đồng chí Lê KhảPhiêu (Nxb QĐND, H.1997, 280tr.); những vấn đề quân sự trong chiến tranh hiện đại ,(Học viện Chính trị quân sự - 1999); “Bàn về nghệ thuật tác chiến chiến lược trong chiến

tranh bảo vệ Tổ quốc” (Tạp chí QPTD, số 4-1999); "Sự phát triển của học thuyết quân sự

Việt Nam trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước" (Tạp chí QPTD số 3 - 1999); "Nghệ thuật

sức dùng một nửa mà công thành gấp đôi"; phép hiện chứng của nghệ thuật quân sự lấynhỏ thắng lớn lấy ít địch nhiều của Thiếu tướng, PGS Đinh Tích Quân và Đại tá Hồng LữQuang … và rất nhiều công trình nghiên cứu của các tập thể và cá nhân có nội dung hếtsức phong phú về NTQS Việt Nam và cùng đã bàn luận trên nhiều bình diện cả về mặttriết học NTQS "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” Nhưng chưa có một công trìnhnào, một tác phẩm nào, một tài liệu nào đi sâu vận dụng quy luật "lượng chất" để nghiêncứu nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam Nghiên cứu

mối quan hệ giữa lượng và chất trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam không chỉ góp phần bổ sung, hệ thống, hoàn thiện tư tưởng

quân sự của dân tộc ta mà còn là cơ sở để vận dụng tư tưởng đó vào sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN hiện nay

3 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của luận án

- Mục đích: Bước đầu phân tích có hệ thống mối quan hệ giữa lượng và chất trong nghệ

thuật "lấy nhỏ thắng lớn"., “lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam để thấy được quátrình chuyển biến tương quan so sánh lực lượng địch - ta, nhằm tạo nên sức mạnh ưu thếđánh thắng kẻ thù xâm lược có số quân đông, vũ khí kỹ thuật hiện đại và tiềm lực chiếntranh lớn hơn gấp nhiều lần Trên cơ sở đó góp phần làm sáng tỏ những nội dung cơ bảnnhằm giải quyết mối quan hệ giữa lượng và chất trong nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn",

“lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam giai đoạn cách mạng hiện nay

- Nhiệm vụ:

1 Bằng phương pháp tiếp cận triết học Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh bước đầuhình thành khái niệm chất và lượng trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địchnhiều” của NTQS Việt Nam, đồng thời đề cập đến nội dung cơ bản của mối quan hệ giữa

chất và lượng đó trên cơ sở quy luật “lượng - chất" của phép biện chứng duy vật.

2 Khái quát quá trình giải quyết và những vấn đề có tính quy luật về mối quan hệ giữalượng và chất trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQS ViệtNam

3 Vận dụng lý luận vào giải quyết mối quan hệ giữa lượng và chất trong nghệ thuật

"lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều" của NTQS Việt Nam giai đoạn cách mạng hiệnnay

Phạm vi nghiên cứu của luận án

Luận án tập trung nghiên cứu một trong những mối quan hệ cơ bản - mối quan hệ giữalượng và chất trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn”, "lấy ít địch nhiều” của NTQS ViệtNam để thấy được sự sáng tạo của cha ông ta, Đảng ta, quân và dân ta trong quá trìnhnhận thức và vận dụng quy luật chiến tranh nhân dân Việt Nam gắn với những điều kiện

cụ thể vào chỉ đạo đấu tranh vũ trang và chiến tranh nhằm tạo nên sức mạnh ưu thế đánhthắng kẻ thù xâm lược có số quân đông, vũ khí trang bị kỹ thuật và tiềm lực chiến tranhlớn hơn nhiều lần

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận của luận án là hệ thống những tư tưởng cơ bản của truyền thống quân sựViệt Nam, các quan điểm cơ bản về quy 1uận “lượng - chất" của triết học Mác - Lênin,các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối chính trị,

đường lối quân sự của Đảng Cộng sản Việt Nam về chiến tranh và quân đội, về khoa họcquân sự và NTQS Luận án còn dựa vào các văn kiện, chỉ thị, nghị quyết của Đảng uỷquân sự Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và các cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng,các bài viết, bài nói của các đồng chí lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Quân đội; đồng thờitham khảo kết quả các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài quânđội có liên quan đến các vấn đề được đề cập.

Cơ sở thực tiễn của luận án là tình hình thực tế đời sống xã hội Việt Nam, thực tiễn lịch

sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, tình hình thực tế của khu vực và thế giới Luận

án còn dựa vào các báo cáo tổng kết của các tổ chức trong hệ thống chính trị - xã hội Các

số liệu về thực trạng xây dựng các tiềm lực của đất nước, về thực trạng xây dựng, pháttriển SMCĐ của các LLVT nhân dân của Quân đội nhân dân

- Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, 1uận án vậndụng phương pháp nghiên cứu tiếp cận hệ thống phương pháp phân tích, tổng hợp, kháiquát hoá, trừu tượng hoá, lôgíc và lịch sử, phương pháp điều tra xã hội học, phương phápchuyên gia

5 Những đóng góp mới về mặt khoa học của luận án

Luân án bước đầu nêu lên khái niệm chất, lượng và mối quan hệ giữa chất và lượngtrong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam

Bước đầu tổng kết được những vấn đề có tính quy luật về mối quan hệ giữa lượng vàchất trong nghệ thuật "ấy nhỏ thắng lớn", “lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam

Đề xuất một số nội dung cơ bản có tính chất phương pháp luận để giải quyết mối quan

hệ giữa lượng và chất trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQSViệt Nam giai đoạn cách mạng hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

- Góp phần nâng cao nhận thức, khẳng định tính chân lý và hiệu quả của NTQS ViệtNam; khẳng định tính đúng đắn của quan điểm triết học Mác – Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, các quan điểm của Đảng ta về chiến tranh và quân đội, về khoa học quân sự vàNTQS

Luận án góp phần đáp ứng yêu cầu vừa nghiên cứu cơ bản vừa nghiên cứu ứng dụngđồng thời góp phần đáp ứng yêu cầu cấp thiết "Không một phút lơi lỏng nhiệm vụ bảo vệ

Tổ quốc"

Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu khoa học và trong giảngdạy các nội dung có liên quan

7 Kết cấu của luận án

Luận án gồm phần mở đầu, 3 chương (6 tiết), kết luận các công trình của tác giả đãcông bố liên quan đến đề tài luận án và danh mục tài liệu tham khảo

CHƯƠNG I CHẤT LƯỢNG TRONG NGHỆ THUẬT “LẤY NHỎ THẮNG LỚN“, “LẤY

“T ĐỊCH NHIỀU“ CỦA NGHỆ THUẬT QU“N SỰ VIỆT NAM

1.1 Khái niệm chất và lượng trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của nghệ thuật quân sự Việt Nam

1.1.1 Khái niệm chất trong nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của nghệ thuật quân sự Việt Nam

NTQS Việt Nam l lý luà ận v thà ực tiễn chuẩn bị v thà ực h nh chià ến tranh nhân dânViệt Nam chủ yếu l à đấu tranh vũ trang Gồm chiến lược quân sự, nghệ thuật chiếndịch v chià ến thuật

“Lấy nhỏ thắng lớn", "1ấy ít địch nhiều” l tà ư tưởng chỉ đạo xuyên suốt, một trongnhững đặc trưng cơ bản của NTQS Việt Nam - một di sản quân sự vô giá của các thế

hệ NGƯỜI VIỆT NAM - Một tinh hoa quân sự truyền thống của dân tộc để cứu nước

v già ữ nước - "Một trong hai nét đặc sắc lớn nhất của truyền thống quân sự Việt Nam: To n dân à đánh giặc v “là ấy nhỏ thắng lớn”, “lấy ít địch nhiều” [17, tr.207]

Ít - nhiều, nhỏ - lớn 1à tương quan so sánh về số dân, số quân, về tiềm lực chiếntranh, về tiềm lực quân sự trang bị vũ khí v phà ương tiện chiến tranh ; "lấy nhỏthắng lớn", “lấy ít địch nhiều” l nói và ề quan điểm v nghà ệ thuật chỉ đạo v tià ến h nhàđấu tranh vũ trang, tiến h nh chià ến tranh nói đến quy mô sử dụng lực lượng trong mọihoạt động tác chiến, nói đến dung lượng chiến trường, đến căn cứ hậu phương .Thực chất của NTQS “lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” l xây dà ựng phát triểntrên nền tảng chiến tranh nhân dân, to n dân à đánh giặc, dám v bià ết sử dụng một lựclượng quân đội không lớn, nhưng có chất lượng cao, kết hợp với to n dân à đánh giặctheo một đường lối đúng đắn một NTQS ưu việt nên có đủ khả năng v sà ức mạnhđánh bại kẻ xâm 1uợc có số quân đông, vũ khí, kỹ thuật v tià ềm lực chiến tranh lớnhơn gấp nhiều lần

Như vậy, nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Namđòi hỏi phải giải quyết rất nhiều mối quan hệ Trong đó giải quyếl mối quan hệ giữa1ượng v chà ất l mà ột trong những vấn đề cơ bản, sáng tạo để “HOÁ” nhỏ th nh là ớn,

"HOÁ" yếu th nhà mạnh, gi nh thà ắng lợi trong đấu tranh vũ trang v chià ến tranh

Chất trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều: của NTQS Việt Nam l ch à ất của một lượng nhất định v ph à ản ánh xu hướng vận động của lượng,

l s à ự thống nhất hữu cơ quá trình nhận thức, vận dụng quy luật khách quan của đấu tranh vũ trang, của chiến tranh nhân dân Việt Nam, gắn với những điều kiện

v ho à ản cảnh cụ thể v o xác à định những nguyên tắc, phương thức v ngh à ệ thuật chỉ đạo đấu tranh vũ trang nhằm tạo ra sức mạnh ưu thế, đánh thắng kẻ thù xâm lược có số quân đông, vũ khí kỹ thuật v ti à ềm lực chiến tranh lớn hơn ta gấp nhiều lần.

Các cuộc chiến tranh giải phóng cũng như chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của dân tộc tavẫn tuân theo những quy luật chung, phổ biến của mọi cuộc chiến tranh thông thường,đồng thời nó cũng mang những đặc điểm riêng khác với các nước khác, m bià ểu hiệntập trung ở một số quy luật gi nh thà ắng lợi của đấu tranh vũ trang v cà ủa chiến tranhnhân dân Việl Nam là:

Để đánh thắng những đội quân xâm lược lớn, ông cha ta trước đây v à Đảng Cộng sản Việt Nam ng y nay v à ẫn phải tạo nên sức mạnh hơn địch Sức mạnh đó

không chỉ là SMCĐ của LLVT m l sà à ức mạnh của to n dân à đánh giặc, sức mạnh của

chiến tranh to n dân v to n dià à à ện "Khác với những cuộc chiến tranh chiến lược thôngthường của các quân đội cuộc chiến tranh to n dân cà ủa chúng ta bao gồm những cuộckhởi nghĩa vũ trang v chià ến tranh cách mạng, trong đó to n dân à đứng lên, sát cánh

cùng các LLVT nhân dân trực tiếp chiến đấu chống lại sự thống trị v xâm là ược củaCNĐQ v bè là ũ tay sai để gi nh v già à ữ chính quyền cách mạng [15, tr.259-260] Đặcbiệt nước ta l mà ột nước nhỏ m thà ường phải chống lại những nước lớn xâm lược

có quân đội đông, trang bị vũ khí hiện đại hơn, thì tiến h nh chià ến tranh to n dânà

c ng l mà à ột tất yếu để tạo nên tiềm lực hùng hậu v sà ức mạnh giữ vững độc lập dântộc Ông cha ta đã từng chỉ ra "Trăm họ đều l binh nên mà ới phá vỡ được giặc dữ và

l m mà ạnh thế nước" (Phan Huy Chú); "Dựng gậy l m cà ờ, dân chúng bốn phương tụhọp" (Nguyễn Trãi) Chủ tịch Hồ Chí Minh đã so sánh, kẻ địch đông l mà ấy vạn, mìnhmấy triệu đồng b oà Sức mạnh của ta l sà ức mạnh của chính nghĩa, của to nà dân,sức mạnh của cả vũ khí, phương tiện thô sơ tương đối hiện đại v hià ện đại Bất kỳ

đ n ông, à đ n b , bà à ất kỳ người gi , ngà ười trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc,

hễ l ngà ười Việt Nam thì phải đứng lên đánh giặc cứu Tổ quốc Ai có súng dùngsúng, ai có gươm dùng gươm không có gươm thì dùng cuốc thuổng, gậy gộc, ai cũng

ra sức chống thực dân cứu nước [60, tr.480] Những vấn đề n yà ho n to n phù hà à ợpvới tư tưởng của Ph.Ăng ghen: "To n bà ộ tổ chức v phà ương thức chiến đấu của quânđội v do à đó, thắng lợi v thà ất bại, đều rõ r ng l phà à ụ thuộc v o nhà ững điều kiện vậtchất, nghĩa l à điều kiện kinh tế, v o chà ất liệu của con người v cà ủa vũ khí, nghĩa là

v o chà ất lượng v sà ố lượng của dân cư v cà ủa cả kỹ thuật nữa" [2, tr.241] vàV.I.Lênin cũng nhấn mạnh rằng: "Ai có nhiều lực lượng hậu bị hơn, có nhiều nguồnlực lượng hơn, ai đứng vững trong quần chúng nhân dân hơn thì người ấy sẽ gi nhàđược thắng lợi trong chiến tranh" [31.tr271]

Một quy luật cơ bản nữa của chiến tranh nhân dân Việt Nam là sự phát triển từ

lực lượng chính trị vững chắc, sâu rộng, tiến lên xây dựng v phát tri à ển lực lượng

quân đội chính quy, kết hợp chặt chẽ lực lượng chính trị v l à ực lượng quân sự,

từ đấu tranh chính trị đến đấu tranh vũ trang, kết hợp chặt chẽ đấu tranh chính trị v à đấu tranh vũ trang Mặt khác, khéo kết hợp khởi nghĩa vũ trang v chià ến tranhcách mạng để giữ nước v cà ứu nước Đó thực chất là sự phát triển của chiến tranh

to n dân, to n dià à ện lên một bước rất cao Sự kết hợp khởi nghĩa vụ trang v chià ếntranh cách mạng l quy luà ật bạo lực cách mạng ở nước ta, m à điển hình của sự kếthợp v và ận dụng của quy luật đó l thà ực tiễn lãnh đạo v chà ỉ đạo của Đảng ta trongcuộc khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, cuộc kháng chiến chống thực dân pháp và đếquốc Mỹ xâm lược

Quy luật gi nh thà ắng lợi của đấu tranh vũ trang trong chiến tranh nhân dân ở nước

ta còn là chiến tranh du kích phải tiến lên chiến tranh chính quy v chià ến tranh du kích kết hợp chặt chẽ với nhau Để bám đất, giữ dân, bảo vệ cơ sở v phát trià ển lựclượng ta; để tiêu hao tiêu diệt lực lượng địch buộc chúng phải phân tán lực lượng, bịđộng đối phó cần phải có chiến tranh du kích mạnh mẽ rộng khắp để vũ trang quầnchúng đánh địch tại chỗ Mặt khác, muốn tiêu diệt những lực lượng quan trọng củađịch, thực hiện những mục tiêu chiến dịch, những trận đánh then chốt, giáng nhữngđòn quyết định, tạo ra những bước nhảy vọt về chất trong cục diện chiến tranh trên cơ

sở phát triển chiến tranh du kích, cách đánh du kích rộng khắp về mọi mặt phải xâydựng v phát trià ển bộ đội chủ lực ng y c ng là à ớn mạnh v phà ải đưa chiến tranh dukích từng bước phát triển lên chiến tranh chính quy, hình th nh chià ến tranh nhân dânđịa phương v chià ến tranh của các binh đo nà chủ lực Kết hợp chặt chẽ chiến tranh dukích với chiến tranh chính quy cùng các mặt đấu tranh khác của quần chúng thì sứcmạnh của chiến tranh nhân dân Việt Nam nói chung, v vai trò ng y c ng quyà à à ết định

của đấu tranh vũ trang nói riêng sẽ được phát huy mạnh mẽ, luôn luôn tạo nên nhữngbước nhảy vọt về chất để đi đến thắng lợi ho n to nà à

Một nội dung đặc sắc và cũng l quy luà ật gi nh thà ắng lợi trong điều kiện "lấy nhỏthắng lớn", "ấy ít địch nhiều” của chiến tranh nhân dân Việt Nam và đấu tranh vũtrang l "'à nghệ thuật gi nh th à ắng lợi từng bước tiến lên gi nh th à ắng lợi ho n à to n" à (nói

tắt l nghà ệ thuật thắng từng bước) Thực tiễn 1ịch sử chiến tranh giải phóng v chià ếntranh bảo vệ Tổ quốc của ông cha ta trước đây cũng như thực tiễn thắng lợi của chiếntranh nhân dân Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh đã chứng minh vấn đề n y.àTrong chiến tranh v à đấu tranh vũ trang quy luật phổ biến l "mà ạnh được yếu thua"

Vì vậy, thực chất của nghệ thuật thắng từng bước l nghà ệ thuật tạo sức mạnh v l mà àchuyển biến so sánh lực lượng, thực hiện sự biến đổi về chất từ cục bộ đến to n bà ộ

để gi nh thà ắng lợi ho n to n trong chià à ến tranh Khẩu hiệu "Đánh cho Mỹ cút, đánh cho

nguỵ nh o" không chà ỉ l là ời động viên cổ vũ to n quân, to n dân ta m còn l mà à à à ộtphương châm chỉ đạo chiến lược rất t i tình à đã được thực tiễn kiểm nghiệm tínhchân lý của nó Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy rằng, chia một cuộc chiến tranh đang xảy ra

th nh nhà ững giai đoạn thì có phần hơi khó Nhưng trên cơ sở phân tích to n dià ện cácmặt, đánh giá so sánh lực lượng địch, ta về mặt chiến lược, phải gắn nó với bối cảnhquốc tế v trong nà ước về mặt chỉ đạo, phải dự đoán các giai đoạn chiến lược phântích những đặc điểm của nó để xác định tư tưởng chỉ đạo chiến lược phù hợp, đảmbảo gi nh thà ắng lợi trong từng giai đoạn đó, tạo tiền đề cho giai đoạn sau Người viết:

"Giai đoạn n y có dính líu và ới giai đoạn khác, nó kế tiếp giai đoạn trước v nó gâyànhững mầm mống cho giai đoạn sau Có nhiều sự biến đổi mới sinh ra từ một giai

đoạn n y à đến một giai đoạn khác Trong một giai đoạn cũng có nhiều sự biến đổi củanó" [52, tr.165]

Trong điều kiện “lấy nhỏ đánh lớn", “lấy ít địch nhiều” quy luật để gi nh thà ắng lợitrong chiến tranh nhân dân Việt Nam còn l :à tự lực, tự cường, dựa v o à sức mình là chính, đồng thời ra sức tranh thủ sự giúp đỡ, hợp tác quốc tế, quy luật c ng à đánh

c ng m à ạnh, c ng à đánh c ng th à ắng, quy luật phát huy vai trò nhân tố con người; kết hợp chiến đấu v xây d à ụng, kháng chiến v ki à ến quốc, kháng chiến v xây d à ựng chế độ mới.

Trong quá trình đấu tranh cách mạng lâu d i chà ống ngoại xâm của dân tộc để tồn tại

v phát trià ển, giải phóng v bà ảo vệ Tổ quốc, cùng với việc vận dụng những quy luậtchung của chiến tranh, phát triển v và ận dụng sáng tạo những quy luật của chiến tranhnhân dân Việt Nam, ông cha ta, Đảng ta đã căn cứ v o nhà ững điều kiện lịch sử cụ thể

để xác định nguyên tắc, phương thức v chà ỉ đạo đấu tranh vũ trang nhằm l m chuyà ểnbiến tương quan so sánh lực lượng, tạo sức mạnh của ta, đánh thắng từng bước, tiếnđến đánh bại ho n to n kà à ẻ thù xâm lược có số quân đông, tiềm lực chiến tranh lớnhơn gấp nhiều lần

Có thế thấy tính quy định vốn có nét độc đáo để phân biệt nghệ thuật "lấy nhỏthắng lớn" "lấy ít địch nhiều" của NTQS Việt Nam với NTQS v NTQS vô sà ản nóichung ở những vấn đề như sau:

- Để “lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” trước hết phải có tư tưởng tiến công, chiến lược tiến công, gi nh th à ế chủ động Có tư tưởng tiến công mới có h nh à độngtiến công "Kiên quyết không ngừng thế tiến công" [58, tr 287] Luôn giữ quyền chủđộng l bià ểu hiện cao nhất của tư tưởng tiến công Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Giữ

quyền chủ động l khôn khéo xà ử khiến quân thù muốn đánh nó chỗ n o thì à đưa nóđến m à đánh, muốn đưa nó v o bà ẫy của mình có thể đưa được Giữ được chủ độngthì thế n o cà ũng thắng không thắng to thì thắng nhỏ" [64, tr.473] Tư tưởng chiếnlược tiến công của NTQS Việt Nam không loại trừ cách đánh phòng ngự Khi cầnthiết, có thể phòng ngự, nhưng l “phòng ngà ự thế công", không phòng ngự bị động,

"tiến công, phòng ngự không sơ hở", "tiến công thoái thủ nhanh như chớp" Tấn côngphải nắm vững nguyên tắc chắc thắng không phiêu lưu mạo hiểm, không chủ quankhinh địch, tích cực tiêu diệt địch nhưng phải bảo to n v phát trià à ển lực lượng ta Vềvấn đề n y trong LSQS cà ủa dân tộc ta đã từng thấy Lý Thường Kiệt dùng lực lượngđánh phá thế chuẩn bị của địch khi biết chúng sẽ xâm lược nước ta, v sau à đó phòngngự chiến lược trên sông Như Nguyệt để đánh thắng kẻ thù xâm lược (cuộc khángchiến chống Tống 1ần thứ hai 1075 -1077)

Chiến tranh nhân dân trên cả hai miền nước ta trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước đãphát triển lên một trình độ cao với những hình thức v nà ội dung đấu tranh cực kỳphong phú Sự hình th nhà v phát trià ển của phương thức tiến h nh chià ến tranh nhândân v NTQS chà ống Mỹ cũng đi từ thấp đến cao, từ chưa ho n chà ỉnh đến ho n chà ỉnh

Đó l nghà ệ thuật động viên tổ chức to n dân, cà ả nước tiến h nh chià ến tranh với hailực lượng quân sự v chính trà ị, hai hình thức đấu tranh vũ trang v à đấu tranh chínhtrị, chiến tranh cách mạng v khà ởi nghĩa của quần chúng, tiến công v nà ổi dậy l m chà ủ

để tiêu diệt địch, tiêu diệt địch để l m chà ủ Đó chủ yếu l nghà ệ thuật tiến công kiênquyết tích cực chủ động, cơ động, linh hoạt, kết hợp chặt chẽ ba mặt trận đấu tranhquân sự chính trị v ngoà ại giao với hình thức phong phú, đa dạng và hiệu lực chiếnlược ng y c ng cao Nét à à độc đáo trong nghệ thuật tiến công t ià tình sáng tạo của ta là

giải quyết th nh công mà ột loạt vấn đề về kết hợp các toại hình tác chiến, kết hợp thế,lực v thà ời cơ để đánh địch trên thế mạnh, thế bất ngờ Đó l phà ương thức tác chiếnkết hợp đánh nhỏ, đánh vừa v à đánh lớn, vừa để nâng cao mức đánh tiêu diệt l màchuyển hoá nhanh chóng lực lượng so sánh địch - ta, vừa để củng cố v mà ở rộngkhông ngừng quyền l m chà ủ của nhân dân trên cả ba vùng chiến lược Cánh đánh của

ta phát huy ưu thế về chính trị - tinh thần, lấy chất lượng cao của LLVT cách mạng để thắng số lượng đông của địch, luôn tạo thế mạnh để lấy ít thắng nhiều, lấy nhỏ thắng

lớn, đồng thời biết tập trung lực lượng hợp lý để đánh thắng địch trong chiến dịch vàchiến đấu Lối đánh tiến công kiên quyết v chà ủ động do ta lựa chọn không cho địchđánh theo cách đánh sở trường của chúng, l m cho chià ến thuật của chúng thường bịtréo giò v buà ộc phải đánh trong thế trận của ta Trong quốc hội Mỹ các nghị sĩ Đảngcộng ho à đã chê trách tổng thống Giôn xơn và các tướng Mỹ là đã đánh theo cáchđánh m kà ẻ thù lựa chọn, chứ không phải theo cách đánh của ta (Mỹ)" [89, tr 167].Như vậy, nét độc đáo của nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” củachiến tranh nhân dân Việt Nam được thể hiện cả ở tư tưởng chiến lược nói chung,chiến lược quân sự - chiến lược tiến công, chiến dịch v chià ến thuật Những phươngthức tác chiến v nhà ững hình thức chiến thuật đó dựa v o tínhà năng động chủ quan,

trí thông minh, lòng dũng cảm của LLVT v à đồng b o c à ả nước, của con người Việt Nam mang bản sắc văn hóa dân tộc lâu đời, yêu nước, cố kết cộng đồng v trong th à ời

kỳ hiện đại đó l nh à ững con người Việt Nam mới - sản phẩm của cuộc cách mạng giải phóng do Đảng v Ch à ủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo, có giác ngộ sâu sắc về dân tộc và giai cấp, yêu nước v yêu ch à ế độ mới, chẳng những dám đánh v quy à ết đánh m còn à biết đánh v bi à ết thắng một cách có lợi nhất.

Nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "1ấy ít địch nhiều” l nghà ệ thuật đánh địch bằng mưu , thắng địch bằng thế, luôn luôn đánh địch trên thế mạnh.

Chủ tịch Hồ Chí Minh khái quát vấn đề n y trong b i thà à ơ "Học đánh cờ":

"Lạc nước, hai xe d nh bà ỏ phí,

Gặp thời, một tốt cũng thành công" [58 tr.287]

Người lấy ví dụ: "Quả cân chỉ một kilôgam Ở v o thà ế có lợi thì lực của nó tănglên nhiều, có sức mạnh nhấc bổng được một vật nặng h ng trà ăm kilôgam Đó l thà ếthắng lực" [66, tr.455]

Muốn vận dụng lực, thế, thời cho có kết quả, phải dùng mưu: phải quyết đoán, dũngcảm, khi tiến đánh phải nhanh, không để lỡ thời cơ Nhưng đánh nhanh không phải làhấp tấp vội v ngà m quên cà ả cơ mưu, phải vừa nhanh vừa có mưu kế cao, nhất làmưu lừa địch thì mới thắng được Người cầm quân bao giờ cũng phải lo lắng đến lợihại lo đến lợi thì mới có tin tưởng l m trònà được việc lo đến hại mới thấy mưu kế

để giải trừ nguy nan Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy rằng: "Hai hòn đá cùng chọi nhau thìhai hòn cùng vỡ, hai cái trứng cùng chọi nhau thì hai cái cùng vỡ Phải một cái cứng,một cái mềm thì khi chọi nhau một cái mới còn Nếu hai bên cùng dùng mưu trí Pháp

có xe tăng đại bác, thì ta phá đường Pháp có máy bay thì ta đ o hà ầm, Pháp muốnđánh chớp nhoáng thì ta kéo d i Nhà ất định ta thắng" [48 tr.55-56] Yêu cầu chung củachiến tranh, đặc biệt l trong à điều kiện địch mạnh ta yếu, địch có nhiều vũ khí trang bị

v nhìn chungà hiện đại hơn ta gấp nhiều lần ông cha ta, Đảng ta, đặc biệt nhấn mạnhnghệ thuật lừa địch, đánh địch bất ngờ Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Muốn thắng quânđịch phải b y mà ưu kế l m sao là ừa được quân địch v o cà ạm bẫy, nên không thể không

dùng chiến thuật giả dối được Muốn giả trá, thì dù mình có t i nà ăng cũng l m nhà ưmình không có t i nà ăng gì Thời kỳ tiến đánh quân địch đã đến nơi nhưng l mà thế

n o à để cho quân địch tưởng l chà ưa đánh vội" [53, tr.251-252] Nghệ thuật "lấy nhỏthắng lớn", "lấy ít địch nhiều” kết hợp chặt chẽ các yếu tố mưu kế, lực, thế v thà ời

cơ Trong đó, dùng lực phải tạo thế tạo thời để phát huy lực tạo thế tạo lực để tranhthời, dùng mưu kế để tạo lực, tạo thế, tranh thời, hạn chế cái mạnh "lúc ban mai" củađịch, phát huy cái mạnh của ta, tạo khả năng đột biến về chất ở thời điểm quyết địnhtranh thủ thời cơ gi nh thà ắng lợi

Trong chiến tranh nhân dân Việt Nam, nghệ thuật lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch

nhiều” của NTQS Việt Nam vấn đề giải quyết quan hệ giữa lực, thế, thời v m à ưu kế

ho n to n mang à à tính độc đáo Lực trong NTQS Việt Nam là sức mạnh tinh thần và

vật chất của từng con người; của từng đơn vị, từng địa phương v c à ả nước, l s à ức mạnh của to n dân à đánh giặc, to n di à ện đánh giặc, lấy LLVT ba thứ quân (bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương v dân quân t à ự vệ) l m nòng c à ốt Quan điểm về tạo lực trong nghệ thuật l “ ấy nhỏ thắng lớn , l ” “ ấy ít thắng nhiều c ” ủa NTQS Việt Nam là tạo ra lực lượng cả về vật chất v tinh th à ần l m cho t à ừ không có lực lượng trở th nh có l à ực lượng, từ lực lượng yếu trở th nh l à ực lượng mạnh v l à ực lượng đó bao gồm những con người được tổ chức kết hợp chặt chẽ với nhau v v à ới các phương tiện kỹ thuật để tạo nên sức mạnh trong hoạt động của mình Sức mạnh đó được biểu hiện v l s à à ự kết hợp chặt chẽ ở các sức mạnh vật chất v s à ức mạnh tinh thần, bao gồm cả lực lượng chính trị, lực lượng kinh tế, lực lượng quân sự, lực lượng văn hóa, lực lượng khoa học v công ngh à ệ, lực lượng đối ngoại ng y c ng à à lớn mạnh v tr à ưởng th nh à để

có đủ sức mạnh l m thay à đổi tương quan lực lượng giữa ta v à địch gi nh th à ắng lợi

trong đấu tranh vũ trang v chi à ến tranh Quan điểm đó được khẳng định bằng những

tư tưởng: "bách tính giai binh", "quốc gia tinh lực" (Trần Quốc Tuấn); "Dựng gậy l mà

cờ, dân chúng bốn phương tụ họp" (Nguyễn Trãi); "Khoan thứ sức dân l th… à ượngsách giữ nước" (Thời nhà Trần): thực hiện chiến lược "đo n kà ết bên trong, ho hià ếubên ngo i vì trongà thời kỳ hiện đại, khi nói về vấn đề tạo lực, Chủ tịch Hồ Chí Minhviết: “Muốn cứu nước v già ải phóng dân tộc, không có con đường n o khác conàđường cách mạng vô sản" [56, tr.314] Muốn giải phóng dân tộc phải l m cách mà ạngbạo lực Tạo lực để "đem sức ta giải phóng cho ta" "Độc lập tự do không thể cầu xin

m cóà được Để giải phóng, các dân tộc chỉ có thể trông cậy v o mình, trông cà ậy v oàlực lượng của bản thân mình [75 tr 162] Tạo lực phải dựa v o dân, phà ải "lấy dân

l m gà ốc", "Nghĩa l phà ải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo l m choàtinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực h nh v o côà à ng việc yêunước, công việc kháng chiến"; "nước lấy dân l m gà ốc" "có dân l có tà ất cả"; "lựclượng bao nhiêu l à ở dân hết" Nhưng dân ở đây phải "lấy công nông l mà cốt" Muốntập hợp được lực lượng phải khéo đo n kà ết dân tộc, đo n kà ết quốc tế "Lúc n o dânà

đo n kà ết muôn người như một thì nước ta độc lập tự do, trái lại lúc n o dân ta khôngà

đo n kà ết thì bị nước ngo i xâm 1à ấn"; "Đo n kà ết, đo n kà ết, đại đo n kà ết, th nh côngà

th nh công, à đại th nh công"; "L m bà à ạn với tất cả mọi nước dân chủ không gây oánthù với ai" Trong tạo lực, phải xây dựng LLVT có số lượng hợp lý, chất lượng cao

l m nòng cà ốt trong xây dựng LLVT Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta quan niệm

“người trước súng sau”, "vũ khí l quan trà ọng nhưng quan trọng hơn l con ngà ười vácsúng", "quân sự phải phục tùng chính trị", "cán bộ l cáià gốc của mọi công việc" Lựclượng vũ trang phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo Tất cả những nội dung

về tư tưởng tạo lực nêu trên l nhà ững giải pháp để "HOÁ" nhỏ th nh là ớn, "HOÁ" ít

th nh nhià ều, “HOÁ” yếu th nh mà ạnh để thô sơ kém hiện đại có thể chống lại hiện đại

Đó l nhà ững giải pháp nằm trong một thể thống nhất, gắn bó chặt chẽ tác động chiphối nhau nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của to n dân tà ộc chống giặc ngoại xâm.Nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam đặc biệtquan tâm đến vấn đề thế trong chiến tranh v à đấu tranh vũ trang Thế l nói à đếnhướng vận động của lực, l nói và ề không gian, l à địa b n hoà ạt động, thế bố trí lựclượng, hướng tiến công Đó l thà ế trận của to nà dân, của quân đội của từng đơn vị,từng chiến sĩ, thế trận của chiến tranh nhân dân Việt Nam Đó cũng l thà ế của từngtrận chiến đấu, từng chiến dịch, từng chiến trường v trên cà ả nước, luôn tạo thế căngđịch ra m à đánh, thế chủ động, đánh v o chà ỗ sơ hở của địch, thực hiện luôn đánh địchtrên thế có lợi thế mạnh

Vấn đề độc đáo của nghệ thuật lập thế của ta trong chiến tranh v à đấu tranh vũ trangcủa ta l là ập nên, xây dựng lên các quan hệ về vị trí để tạo th nh à điều kiện chung cólợi cho ta và bất lợi cho đối phương ở tất cả các lĩnh vực chính trị kinh tế quân sự trên các địa b n chià ến lược v các hà ướng chiến lược quan trọng của đất nước vàquốc tế Riêng trong đấu tranh vũ trang phải bố trí lực lượng để bảo đảm thế ta pháđược thế địch Những tư tưởng cơ bản của truyền thống quân sự Việt Nam về lập thếđược thể hiện như: phá thế tiến công của địch, đồng thời tạo thời cơ để lập thếphòng thủ cho đất nước (thời nh Lý); "chúng chí th nhà à th nh" (thà ời nh Trà ần); "thếtrận hình người" (Trần Quốc Tuần) Nguyễn Trãi từng nhấn mạnh: "Thời có khi thịnhkhi suy, thế có kẻ mạnh kẻ yếu cũng l là ẽ trời lòng người thuận hay nghịch hướngtheo hay trái ngược Thời có thịnh, có suy quan hệ với vận trời, việc có th nh có bà ại

bởi người l m" [95, tr.173] à Đặc biệt, Nguyễn Trãi v Lê Là ợi đã vừa chủ động lập thếđánh địch trên mặt trận quân sự, vừa tạo thế tiến công địch trên một trận ngoại giao Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, lập thế l tà ạo ra được, hoặc chiếm được, lợi dụng đượcnhững điều kiện ho n cà ảnh môi trường tự nhiên, không gian, vị trí có lợi cho lựclượng mình; xây dựng được trạng thái tinh thần cao hơn đối phương; tận dụng được

v ho nhà à ập được với xu thế phát triển của thời đại Song, hầu như Người chú ýnhiều đến thế bố trí của lực

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh cần phải đặc biệt chú ý lập các thế: xây dựng thế trậnlòng dân, "dễ một lần không dân cũng chịu, khó muôn lần dân liệu cũng xong", xâydựng thế trận chiến tranh nhân dân, "to n dân kháng chià ến", "to n dià ện kháng chiến",

"Việc của nước l vià ệc chung Ai l ngà ười Việt Nam đều phải kề vai gánh vác mộtphần trách nhiệm: Người có tiền góp tiền, người có của góp của, người có sức gópsức, người có t i nà ăng góp t i nà ăng" [74, tr333] "Mỗi công dân l mà ột chiến sĩ, mỗi

l ngà xã l mà ột chiến h o" ; giáng thà ế chủ động, buộc địch phải đánh theo cách đánhcủa ta "Nó chủ trương đánh chớp nhoáng, ta chống lại bằng cách đánh lâu d i taà kiênquyết chống chọi qua giai đoạn "Chớp nhoáng" đó thì địch sẽ sụp, ta sẽ thắng [75,tr.162]; luôn kiên quyết duy trì thế chủ động tiến công, phát huy cao độ thế chínhnghĩa , xây dựng thế trận QPTD v không ngà ừng củng cố vị thế của đất nước

Ngo i nhà ững nội dung đã nêu, nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều”của NTQS Việt Nam còn thực hiện việc lợi dụng thế hiểm của sông núi m bà ầy trậnnhử địch, điều địch đến m à đánh (như chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947, chiến dịch

Ho Bình nà ăm 1951, chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 ), th… ực hiện lấy cái sung

sức của lực lượng tại chỗ m à đánh quân địch mệt mỏi từ xa tới, thế lấy nhu xửcương", " thế địch như lửa, thế ta như nước, nước nhất định thắng 1ửa"

Nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam có nhữngvấn đề rất độc đáo trong việc giải quyết vấn đề thời cơ trong chiến tranh v à đấu tranh

vũ trang Thời l thà ời gian, thời cơ tấn công v o lúc à địch không chuẩn bị, bất ngờ, nguy khốn Nghệ thuật tranh thời của ta l tìm cách gi nh l à à ấy, l m th nh c à à ủa mình, tìm cách l m vi à ệc gì đó trước đối phương không thể đối phương kịp l m trong kho à ảng thời gian thích hợp; thực chất l gi nh là à ấy ho n cà ảnh thuận lợi "thiên thời, địa lợi, nhân

ho " cà ủa dân tộc v thà ời đại đưa đến trong một thời gian ngắn; bảo đảm cho lực thêm

mạnh, thế thêm vững để tiến h nh có kà ết quả các hoạt động trong dựng nước, trongchiến tranh v à đấu tranh vũ trang Nội dung của vấn đề tranh thời trong NTQS ViệtNam được thể hiện trước hết ở việc phải nắm chắc xu thế phát triển của thời đại, xuthế phát triển của cách mạng, gắn cách mạng Việt Nam với phong tr o cách mà ạng thếgiới; phải chuẩn bị đầy đủ mọi lực lượng và điều kiện để chớp thời cơ Chủ tịch HồChí Minh nói : tích cực thì nắm được thời cơ, không tích cực thì thời cơ không chờmình" [73, tr.99], đồng thời phải biết tạo ra thời cơ phải gi nh cho à được "thiên thời,địa lợi, nhân ho " trong à đó thiên thời không quan trọng bằng địa lợi, m à địa lợi khôngquan trọng bằng nhân ho Phà ải tranh thủ thời gian không có chiến tranh để xây dựngcác tiềm lực xây dựng lực lượng

Rõ r ng, cà ả ba vấn đề lực, thế, thời trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn”, "lấy ítđịch nhiều” đều mang những nét độc đáo của NTQS Việt Nam Tạo lực, lập thế, tranhthời l nhà ằm tạo ra sức mạnh tổng hợp của cách mạng Việt Nam, của chiến tranh nhândân Việt Nam v à đấu tranh vũ trang, trong đó vấn đề quan trọng nhất, quyết định nhất

là bồi dưỡng sử dụng; phát động sức mạnh của con người, của nhân dân Việt Nam.Những vấn đề đó luôn quan hệ biện chứng với nhau, chúng ho quyà ện v o nhau, tácàđộng lẫn nhau cái n y là ấy cái kia l m à điều kiện cái nọ hỗ trợ cái kia, chúng luônchuyển hoá, thậm chí cái n y là ại vừa l cái khác Do và ậy, đó cũng l nhà ững tiêu chí

để phân biệt về chất trong nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn”, “lấy ít địch nhiều” củaNTQS Việt Nam

- Nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam l nghà ệ

thuật đánh địch bằng mọi lực lượng, mọi quy mô, mọi cách đánh, mọi thứ vũ khí trang bị, kể cả lấy vũ khí của địch để đánh địch, lợi dụng nơi sơ hở, hiểm yếu của địch để đánh địch Kết hợp tác chiến du kích với tác chiến chính quy, đánh tiêu hao

với đánh tiêu diệt Tác chiến du kích không chỉ có vị trí chiến lược, được sử dụngngay từ thời kỳ đầu dựng nước v già ữ nước m còn có vai trò quanà trọng trong đấutranh v chià ến tranh cách mạng

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: " L ng n o, huyà à ện n o, tà ỉnh n o cà ũng có du kích thì nó

th nh mà ột tấm lưới sắt, một thứ “thiên la địa võng" m à địch không t i n o thoát raà àđược" [63, tr.335]

Mục đích du kích chiến là đánh cho quân địch ăn không ngon ngủ không yên bị haomòn về tinh thần v và ật chất rồi đi đến chỗ bị tiêu diệt chứ không phải là ăn to, đánhlộn Tác chiến tập trung có mục đích trừ diệt từng bộ phận lực lượng quan trọng quânđịch Từ tác chiến du kích phải tiếp lên tác chiến tập trung v kà ết hợp chặt chẽ giữahai hình thức đó để tiêu diệt địch Kết hợp tiêu diệt sinh lực địch với phá huỷ phươngtiện chiến tranh của chúng Đánh địch bằng mọi cách "tập kích", "phục kích", đánhđồn bốt" Đánh bằng mọi quy mô: “Từng người đánh, từng đơn vị đánh", "đánh to

đánh nhỏ, khi tập trung khi phát tán", "xuất quỷ nhập thần, thiên biến vạn hoá" Chủđộng tiến công đánh bằng lực lượng tinh nhuệ "đặc công", "biệt động" l nhà ững sángtạo độc đáo của tư tưởng “lấy nhỏ thắng lớn", lấy ít địch nhiều” của dân tộc ta -

Nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam rất coi trọng đánh v o lòng ng à ười, kết hợp tác chiến với địch vận.Nh sà ử học Lê Quý Đôn đãnhận xét các b i và ăn địch vận của Nguyễn Trãi đã có “sức mạnh như một đạo hùngbinh mười vạn" Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: Sách quân sự có câu: Đánh m thà ắng địch

l già ỏi không đánh m thà ắng lại c ng già ỏi hơn Không đánh m thà ắng địch l nhà ờ địchvận" [68, tr.668] NTQS Việt Nam l nghà ệ thuật xuất phát từ chính nghĩa, "lấy đạinghĩa để thắng hung t n, là ấy trí nhân thay cường bạo", dùng khả năng cảm hoá quânđịch, l m cho hà ọ biết rõ cuộc chiến tranh do họ tiến h nh l phi nghà à ĩa Do vậy, đánhbại ý chí xâm lược của địch l mà ột trong những vấn đề quan trọng nhất đối với NTQSViệt Nam

Nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "1ấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam là

nghệ thuật biết khởi đầu v k à ết thúc chiến tranh Dân tộc ta chỉ tiến h nh chià ến tranhkhi không còn con đường n o khác v do sà à ự ngoan cố của kẻ thù xâm lược Nhưngquy luật phổ biến v cà ũng l thà ể hiện tính chủ động, kiên quyết không ngừng thế tiếncông của ta là luôn luôn dựng nước đi đôi với giữ nước, luôn luôn chuẩn bị mọi lực

lượng sẵn s ng v khi h à à ạ quyết tâm kháng chiến l chi à ến thắng Trong điều kiện so

sánh lực lượng địch - ta quá chênh lệch, quan điểm của ông cha ta l tià ến công từ nhỏđến lớn từ cục bộ đến to n à bộ gi nh thà ắng lợi từng bước, tiến lên gi nh thà ắng lợi

ho n to n Và à ấn đề n y à được phát triển lên một chất mới khi có Đảng Cộng sản ViệtNam lãnh đạo chiến tranh nhân dân Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh m à đỉnh cao

l thà ắng lợi Điện Biên Phủ (7.5.1954) "đánh cho Mỹ cút đ nh cho Nguà ỵ nh o" trongàcuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của quân v dân ta già ải phóng miền Nam thốngnhất Tổ quốc

Tóm lại, một đặc điểm cơ bản của chiến tranh giải phóng v chià ến tranh bảo vệ

Tổ quốc của dân tộc ta l luôn 1uôn phà ải chống lại kẻ thù xâm lược mạnh hơn, phảilấy ít đánh nhiều về LLVT tập trung, lấy nhỏ thắng lớn, lấy yếu chống mạnh về kinh

tế v và ật chất kỹ thuật lấy trang bị kỹ thuật ít hơn v kém hià ện đại đánh thắng quânđịch có trang bị kỹ thuật dồi d o v hià à ện đại hơn Cho nên, dân tộc Việt Nam đã sángtạo v phát trià ển nên một nền NTQS m tà ư tưởng cốt lõi l “là ấy nhỏ thắng lớn", "lấy

ít địch nhiều” của NTQS ấy được hình th nh, phát trià ển v ng y c ng ho n thià à à à ện hơntrong suốt mấy ng n nà ăm đấu tranh chống giặc ngoại xâm NTQS ấy l sà ự kết hợphữu cơ giữa các đặc trưng, đặc điểm v thuà ộc tính của nghệ thuật to n dânà đánh giặctrong chiến tranh nhân dân Việt Nam, lấy LLVT có bộ đội chủ 1ực bộ đội địa phương,dân quân tự vệ l m nòng cà ốt, phát huy sức mạnh tổng hợp của LLVT kết hợp chiếntranh du kích với chiến tranh chính quy kết hợp khởi nghĩa của quần chúng v chià ếntranh cách mạng gắn bó với lực lượng chính trị, đấu tranh to nà diện trên các mặt quân

sự, chính trị, ngoại giao, kinh tế, văn hoá tư tưởng, binh vận địch vận Đó l nghà ệthuật phát huy tinh thần yêu nước của to n dân tà ộc ưu thế chính trị - tinh thần của cácLLVT, trình độ kỹ thuật, chiến thuật t ià nghệ chỉ huy theo quan điểm "quý hồ tinh bấtquý hồ đa”, "lấy chất lượng cao thắng số lượng đông”, giải quyết tốt mối quan hệ

"người trước súng sau”, coi con người l nhân tà ố quyết định Đó l nghà ệ thuật "dĩđoản chế trường", đánh địch bằng mưu kế, linh hoạt, sáng tạo, bí mật, bất ngờ, luônnghi binh lừa địch, điều địch v o thà ế bất lợi, buộc chúng phải đánh theo cách đánh của

ta Tư tưởng tiến công l tà ư tưởng chỉ đạo trong mọi hình thức tác chiến, tiêu diệtđịch l mà ục tiêu trong tác chiến, đánh bại ý đồ xâm lược của địch mới l và ấn đề quantrọng nhất, đánh địch bằng nhiều hình thức phong phú; nghệ thuật bạo lực, lập thế,tranh thời độc đáo nhằm l m chuyà ển hoá so sánh lực lượng, tạo sức thạnh đánh thắngtừng bước: tiến đến gi nh thà ắng lợi ho n to n kà à ẻ thù xâm lược Tất cả những vấn

đề đó gắn bó chặt chẽ với nhau, tác động lẫn nhau để tạo nên chất trong nghệ thuật l

“ ấy nhỏ thắng lớn , l ” “ ấy ít địch nhiều c ” ủa NTQS Việt Nam Chất đó suy cho cùng là CON NGƯỜI VIỆT NAM - sản phẩm của cuộc cách mạng giải phóng, xây dựng v b à ảo

vệ Tổ quốc do Đảng v Ch à ủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo, con người Việt Nam mới yêu nước, yêu chế độ mới mang bản sắc văn hóa lâu đời, trí tuệ, thông minh, dũng cảm… trong quá trình nhận thức v v à ận dụng sáng tạo quy luật đấu tranh vũ trang của chiến tranh nhân dân Việt Nam đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược.

Trong mỗi giai đoạn, mỗi thời kỳ lịch sử, chất trong nghệ thuật l “ ấy nhỏ thắng lớn ,”

l

“ ấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam không ho n to n gi à à ống nhau, vì điều đó chịu

sự chi phối của những điều kiện chính trị, kinh tế xã hội nhất định Tuy nhiên cái chung nhất của NTQS n y l bi à à ết phát huy cái mạnh v cách à đánh sở trường của ta, không cho địch phát huy cái mạnh v cách à đánh sở trường của chúng, lấy cái mạnh của

ta đánh thẳng v o ch à ỗ yếu của địch, liên tiếp phá tan âm mưu chiến lược của chúng, giải quyết đúng đắn mối quan hệ biện chứng giữa tạo lực, lập thế, tranh thời để tạo nên sức mạnh tổng hợp hơn địch, gi nh th à ắng lợi trong đấu tranh vũ trang và chiến tranh.

1.1.2 Khái niệm lượng trong nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn”, “lấy ít địch nhiều”của NTQS Việt Nam

Trong NTQS “lấy nhỏ thắng lớn”, “lấy ít địch nhiều”, quá trình chuyển hoá để “HOÁ”nhỏ thành lớn, “HOÁ” ít thành nhiều, “HOÁ” yếu thành mạnh giành thắng lợi từng bước,tiến đến đánh bại hoàn toàn kẻ thù xâm lượng thực chất là quá trình không ngừng tích luỹ

về lượng để tạo nên những bước nhảy vọt về chất, từ nhảy vọt từng phần, cục bộ đếnbước nhảy toàn bộ, mà biểu hiện của nó chính là ở thắng lợi của quân và dân ta trong cáccuộc chiến tranh

Thực tiễn lịch sử đấu tranh vũ trang v chià ến tranh cách mạng của dân tộc ta chothấy, nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn”, “lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam l nghà ệthuật m ông chaà ta ng y xà ưa v quân dân ta ng y nay thà à ường căn cứ v o à điều kiệntình hình cụ thể để xây dựng, huy động LLVT, QĐ có số lượng thích hợp cả về conngười, tổ chức, trang bị vũ khí, đồng thời vận dụng một cách phổ biến có hiệu quảnhững giải pháp lớn chủ yếu để tạo nên sự thay đổi về lượng v thay à đổi về chất,chuyển hoá tương quan so sánh lực lượng, đánh thắng từng bước, tiến đến đánh bại

ho n to n kà à ẻ thù xâm lược có số quân đông v tià ềm lực chiến tranh lớn hơn nhiềulần

Ông cha ta ng y xà ưa đã đúc kết: Quân đội cốt "tinh" không cốt đông v là ấy chấtlượng cao thắng số lượng đông" Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn chỉ rõ phải xâydựng quân đội có số lượng thích hợp, có chất lượng cao, có tổ chức hợp lý, quân độiphải "tinh" Sức chiến đấu phải mạnh Chất lượng cao ở đây được quan niệm nhưmột thể thống nhất, tổng hợp về chất (các mặt chính trị tư tưởng, tinh thần; trang bị

tổ chức, kỷ luật, chiến thuật, kỹ thuật; quản lý chỉ huy; khoa học, nghệ thuật quânsự ) và lượng (đại lượng cụ thể về đơn vị về số quân, về vũ khí, phương tiện kỹthuật) Nhờ có chất lượng tổng hợp cao đó m có cà ơ sở, có điều kiện để sử dụng lực

lượng không nhiều, tiết kiệm m và ẫn gi nh à được thắng lợi trong tác chiến Nhờ có tổchức hợp lý, cân đối giữa các thứ quân, giữa các quân chủng v binh chà ủng cũng nhưcác th nh phà ần trong từng thứ quân, giữa các cơ quan chỉ huy v th nh phà à ần chiếnđấu, th nh phà ần bảo đảm v phà ục vụ chiến đấu, cách tổ chức lực lượng, bố trí độihình chiến đấu nhằm tiết kiệm được lực lượng m và ẫn ho n th nh tà à ốt nhiệm vụ.Cũng nhờ có quá trình xây dựng lực lượng thích hợp, phát triển từ nhỏ đến lớn trongthời kỳ hiện đại đó l vià ệc xây dựng từ các đại đội, tiểu đo n trà ung đo n à đến cácquân đo n, tà ập đo n quân v trang bà à ị vũ khí không ngừng được ho nà thiện phát triển

từ thô sơ đến hiện đại m Qà Đ có điều kiện ho n th nh ng y c ngà à à à tốt hơn nhiệm vụchiến đấu Quân dân ta còn nghĩ ra nhiều dạng tổ chức bộ đội phù hợp để đánh bại kẻđịch có nhiều vũ khí phương tiện hiện đại m ta chà ưa có, như bộ đội đặc công, độibiệt động, tổ săn máy bay, tổ diệt tăng, v nh à đai diệt Mỹ Như vậy, có thể lấy chấtlượng cao, tổ chức hợp lý cân đối, tối ưu để bù một phần cho số lượng ít trong việctạo nên một bước biến đổi về chất trong SMCĐ của bộ đội

Ông cha ta từ xa xưa đó nhận thức v l m tà à ốt vấn đề lấy thế bù lực Binh thư yếu

lược chỉ rõ, địch mạnh m à ở thế cô, quân nhiều m tà ản thì cũng khốn đốn, yếu sức vàthất bại Ngược lại theo Nguyễn Trãi được thời, có thế thì biến mất l m còn, hoá nhà ỏ

th nhà 1ớn, mất thời, không thế thì trở mạnh th nh yà ếu, trở yếu l m nguy Ng y nay,à àvới nhận thức thế l tà ổng thể các điều kiện cụ thể, trạng thái, ho n cà ảnh lịch sử cụ thểtrong đó lực vận động, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, chớp được thời cơ thì lựcnhỏ sẽ hoá mạnh, ở v o thà ế có lợi thì lực nhỏ hoá lớn Nhờ giải quyết tốt mối quan

hệ biện chứng giữa lực v thà ế để uy thế bù lực, để tăng lực m quânà dân ta đã tạo

nên sự chuyển biến một bước về chất trong SMCĐ để đánh thắng kẻ thù trong điềukiện "lấy nhỏ đánh lớn" "lấy ít địch nhiều".

Thời cơ do nhiều yếu tố tạo nên trong đó có thể do điều kiện thuận lợi được tạo ra từbên ngoài Trong trường hợp này, đánh đúng thời cơ có nghĩa là tận dụng được sức mạnhtác động của nguyên nhân bên ngoài để làm cho lực lượng và sức mạnh của ta tăng lên

Từ đó, với lực nhỏ, ít về số lượng đã được chuẩn bị sẵn vẫn có thể tạo nên SMCĐ lớnhơn để thắng địch có lực lớn, quân đông Thời cơ xuất hiện do một quá trình đấu tranh đểtạo lực, tạo thế của ta, làm suy yếu và phá thế, lực của địch dẫn đến một bước ngoặt trong

so sánh lực lượng và thay đổi cục diện chiến trường có lợi cho ta Trong trường hợp này

có thể quan niệm thời cơ như "điểm nút", tạo thời cơ là thúc đẩy sự tích luỹ về lượngchóng đạt đến "điểm nút" xảy ra biến đổi nhảy vọt về chất trong quá trình tác chiến Nghệthuật của ta là thắng địch bằng cách tạo ra bước nhảy vọt làm sụp đổ tinh thần, ý chí xâmlược của địch từng bước Cho nên, đi đôi với việc tạo thời cơ là nắm và chớp thời cơ,kiên quyết hành động đúng thời cơ hành động đúng thời cơ thuận lợi thì tuy lực khônglớn vẫn có thể giành được thắng lợi lớn Hành động sớm, “đối cháy giai đoạn” nhất định

bị tổn thất, thất bại Hành động muộn sẽ bỏ lỡ thời cơ diệt địch: giành thắng lợi Đánhđịch ở thế bất ngờ, đúng thời cơ là một yếu tố rất quyết định để thực hiện "lấy nhỏ thắnglớn", “lấy ít địch nhiều”

Ông cha ta đã dạy, điểm đúng huyệt thì mũi kim nhỏ có thể tác động lớn như mộtlưỡi kiếm Trong chiến tranh giải phóng cũng như bảo vệ Tổ quốc, ta thường phảiđánh kẻ thù lúc đầu mạnh hơn ta Để gi nh thà ắng lợi từng bước, l m cho à địch suy yếudần, l m chuyà ển hoá so sánh lực lượng có lợi cho ta, quân v dân ta thà ường phải tìmcách hạn chế chỗ mạnh, khoét sâu chỗ yếu của chúng, một trong những biện pháp đó

l là ợi dụng nội địa hình hiểm trở, nơi địch yếu, có ý nghĩa chiến lược để mở chiếndịch lớn, tương đối lớn Hướng tiến công chủ yếu thường nhằm v o nà ơi điểm yếucủa địch Nhưng khi cần thiết v có khà ả năng cũng đánh v o chà ỗ mạnh của địch Trongtrường hợp đó vẫn phải tìm nơi địch có nhiều sơ hở m tià ến công, phải có đủ điềukiện tạo th nh thà ế mạnh, lực mạnh để tiêu diệt địch.

Chọn hướng đúng, mục tiêu đúng chính l tà ạo nên không gian phù hợp thúc đẩy sựphát triển của lực; l mà gay gắt hơn mâu thuẫn chủ yếu của kẻ địch đánh đúng v o bà ộphận rất hiểm yếu của địch, thì chỉ một lực “nhỏ" rằng có thể đánh thắng kẻ địch cóquân đông, tiềm lực chiến tranh lớn

Trong điều kiện “lấy nhỏ đánh lớn”, “lấy ít địch nhiều”, quân dân ta rất coi trọng

phát huy cái mạnh của mình đánh v o ch à ỗ yếu của địch v hà ạn chế tối đa cái mạnhcủa chúng, biến lực của ta một th nh sà ức mạnh gấp nhiều lần, đủ sức áp đảo quânđịch thu nhỏ, hạn chế, vô hiệu hoá lực lượng v các bià ện pháp quân sự đi đến tiêudiệt và 1 m tan rã ho n to n quân à à à địch Nguyễn Trãi đã khái quát rằng, đặt phục kích,đánh bất ngờ, tránh mũi nhọn, nhằm chỗ sơ hở, lấy ít chống nhiều, lấy yếu trị mạnh

"Yếu đánh mạnh hay đánh bất ngờ, ít địch nhiều” thường bố trí mai phục, dùng kỳbinh", "sức dùng một nửa m công gà ấp đôi" Ng y nay, dà ưới ánh sáng của chủ nghĩaMác-Lênin v tà ư tưởng Hồ Chí Minh, quân dân ta kế thừa v phát trià ển sáng tạo, linhhoạt phong phú cách đánh phù hợp với điền kiện mới Đó l cáchà đánh bằng sứcmạnh tổng hợp của mọi lực lượng, mọi địa b n, mà ọi thứ vũ khí, phương tiện, mọihình thức, biện pháp, quy mô Kết hợp tiến công với nổi dậy ba thứ quân; kết hợp tácchiến của LLVT địa phương với tác chiến của các binh đo nà chủ lực Đó l cách à đánhchủ động, táo bạo, luôn đánh địch trên thế mạnh Đó l cách à đánh hiểm bằng mưu

kế, thế trận, đánh bất ngờ Đó l cách à đánh v oà "lòng địch", kết hợp tiến công quân

sự với tiến công chính trị - tâm lý Cách đánh đó phát huy cao độ ưu thế tuyệt đối vềchính trị - tinh thần của ta kết hợp với hiệu lực của vũ khí kỹ thuật có trong tay, "lấykém hiện đại thắng hiện đại", lấy vũ khí của địch đánh địch, triệt để lợi dụng địahình thời tiết, tích cực cải tạo địa hình, dựa v o à đó m tà ạo SMCĐ lớn, tuy lực lượng

ta hạn chế về số lượng so với địch

Những biện pháp chủ yếu trên đây có cơ sở lý luận về quy luật cấu trúc v à đượckết hợp chặt chẽ với nhau th nh mà ột hệ thống, thực chất l sà ự tác động lẫn nhau mộtcách biện chứng các yếu tố số lượng, chất lượng, tổ chức, thế, thời, hướng v cáchà

đánh tạo ra khả năng chuyển hoá từ nhỏ, ít th nh là ớn mạnh để thắng địch có số quân

đông v tià ềm lực chiến tranh lớn hơn nhiều lớn Đó cũng chính l nhà ũng vấn đề màkhi nghiên cứu lượng trong nghệ thụât “lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều” củaNTQS Việt Nam phải đề cập tới

Nghiên cứu vấn đề lượng trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều”của NTQS Việt Nam không chỉ ở những biện pháp chủ yếu m quân v dân ta à à đã sử dụng để HO“ Á” nhỏ, ít th nh à lớn, mạnh như đã dẫn ra ở phần trên m còn à phải được xem xét trong sự thống nhất hữu cơ giữa các th nh t à ố:to n dân, to n dià à ện, tự lực, tựcường, dựa v o sà ức mình l chính, à đo n kà ết dân tộc, đo nà kết quốc tế, xây dựngLLVT l m nòng cà ốt xây dựng các tiềm lực về chính trị - tinh thần, kinh tế, văn hoángoại giao , xây dựng v phát trià ển vị thế của đất nước, xây dựng thế trận lòng dân,thế trận chiến tranh nhân dân, gi nh thà ế chủ động, buộc địch phải đánh theo cách đánhcủa ta, kiên quyết duy trì thế chủ động tiến công, phát huy ưu thế chính nghĩa, xâydựng thế trận QPTD chuẩn bị mọi lực lượng, tạo ra thời cơ, gi nh cho à được thiên

thời địa lợi, nhân ho " à Đó cũng chính l sà ự tác động qua lại giữa các yếu tố tạolực, lập thế, tranh thời trong NTQS Việt Nam.

Với ý nghĩa l là ượng, lực trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều”cũng l sà ức mạnh tinh thần v và ật chất của từng con người, từng tổ chức, từng đơn vị,từng địa phương v cà ả nước, l sà ức mạnh của to n dân tà ộc v thà ời đại Đó l sà ứcmạnh của lực tượng chính trị - tinh thần, kinh tế, quân sự, đối ngoại, văn hoá, địahình, thời gian m nhà ư Ph.Ăngghen: thời gian l là ực lượng, v theo V.I.Lênin "Sà ứcmạnh của chúng ta l à ở chỗ chúng ta đánh giá ho n to n rõ r ng v sáng suà à à à ốt tất cảcác lực lượng giai cấp hiện có ở nước Nga v trên thà ế giới”[35, tr.240]

Nhu cầu cho sự nghiệp giải phóng v bà ảo vệ Tổ quốc l rà ất lớn, kể cả vật chất vàtinh thần Vì vậy, để "lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địch nhiều”', phải chuẩn bị lực mộtcách to n dià ện trên quy mô rộng lớn ở phạm vi cả nước Từng địa phương v cà ả đấtnước đều phải tạo lực một cách to n dià ện cả về kinh tế, chính trị, quân sự, văn hoá V.I.Lênin cho rằng, cần l m cho các tà ầng lớp đông đảo nhất của giai cấp công nhântham gia tích cực v oà công cuộc phòng thủ đất nước" "Tất cả các lực lượng củaĐảng v cà ủa công đo nà phải được động viên ngay lập tức trong những ng y sà ắp tớiđây, không một chút chậm trễ” V " Bà ản thân quần chúng sẽ đứng dậy v tà ất cả sẽtrở th nh ngà ười cổ động, sẽ tạo ra một lực lượng vô địch giữ vững được nước cộng

ho Xô Vià ết không chỉ ở nước Nga m trên cà ả to n thà ế giới" [36 tr.355] Với lòng tin

vô bờ bến v oà khả năng của con người v vai trò cà ủa quần chúng nhân dân, Chủ tịch

Hồ Chí Minh chỉ ra rằng để tạo ra lực lượng cách mạng phải dựa v o dân, "Cáchàmạng l vià ệc chung của cả dân chúng", "nước lấy dân l m gà ốc", “dân l m chà ủ”, "lựclượng bao nhiêu l à ở dân hết", "có dân l có tà ất cả” Nhưng, dân ở đây phải "lấy công

nông l m cà ốt" Người khẳng định: “Đo n kà ết, đo n kà ết, đại đo n kà ết, th nh công,à

th nh công, à đại th nh công" Trong quá trình tà ạo lực cho cách mạng Đảng v Chà ủ tịch

Hồ Chí Minh đã quan tâm xây dựng một cách to nà diện cả lực lượng quân sự, chínhtrị, vai trò lãnh đạo của Đảng v các tià ềm lực khác Quá trình đó chính l cà ơ sở đểgiải quyết mối quan hệ về sự thay đổi về lượng v sà ự thay đổi về chất lượng NTQSViệt Nam Đặc biệt l vià ệc bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người Thắng lợi của các cuộc chiến tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc ta, xét cho cùng là thắng lợi của CON NGƯỜI VIỆT NAM với phẩm chất cao đẹp nhất l : tinh thà ần yêunước, lòng nhân nghĩa, tinh thần lao động cần cù, tinh thần dũng cảm đấu tranh dựngnước v già ữ nước Đó là con người có một nội lực rất mạnh, đủ sức tiếp thu, dung

ho và à "Việt hoá” những tinh hoa văn hoá của nhân loại Con người Việt Nam trongthời đại Hồ Chí Minh thể hiện ở một tầm cao v chià ều sâu mới bản sắc, tâm hồn, cốtcách văn hoá Việt Nam, l nhà ững con người được tạo th nh tà ừ sự ho quyà ện các tốchất mới dân tộc v giai cà ấp truyền thống v hià ện đại Đó l nhà ững người thừa kế củamột dân tộc anh hùng có lịch sử mấy ng n nà ăm chống ngoại xâm, một dân tộc chiếnđấu gần một thế kỷ để phá bỏ xiềng xích thực dân Đến lượt mình, họ đã thực hiệnmong ước ng n à đời của dân tộc, l m và ẻ vang dân tộc, đưa dân tộc Việt Nam ngangtầm thời đại mới

Đó l các cán bà ộ, đảng viên, chiến sĩ v à đồng b o cà ả nước đã nêu cao tấm gươngkiên cường, bất khuất, bền bỉ, dũng cảm, thông minh, chiến đấu suốt mấy chục nămròng, vượt qua những khó khăn v hy sinh, là ập nên những chiến công vĩ đại

Đó l nhà ững nh lãnh à đạo theo kiểu Hồ Chí Minh, sinh ra v là ớn lên trong phong

tr o cách mà ạng của nhân dân, suốt đời vì nước vì dân, thấu hiểu nguyện vọng của

nhân dân, nắm vững và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin v o à điều kiện cụ thểcủa đất nước Họ có ý chí cách mạng kiên cường, phương pháp tư duy khoa học, độclập, tự chủ, định ra đường lối v phà ương pháp cách mạng đúng đắn, xây dựng khoahọc quân sự Việt Nam, vượt lên những hạn chế của phương thức tiến h nh chià ếntranh thông thường, dẫn dắt to n dân v to n quân à à à đánh thắng kẻ thù xâm lược.

Nói thắng lợi của các cuộc chiến tranh (nhất l trong thà ời đại Hồ Chí Minh) l thà ắnglợi của con người Việt Nam, cũng có nghĩa đó l thà ắng lợi của sự nghiệp bồi dưỡng

v phát huy nhânà tố con người (m à Đảng ta đã nâng lên tầm chiến lược)

Đường lối chiến tranh của ta đặt con người v o và ị trí chủ thể của chiến tranh, theo

tư tưởng do dân, vì dân, công nông l gà ốc của cách mạng”, “Người l gà ốc của l ngànước” To n thà ể nhân dân Việt Nam trong cả nước, trên thực tế, đã được hưởngquyền l m chà ủ đất nước nên quyết đem hết cả tinh thần v là ực lượng, tính mạng vàcủa cải để gi nhà v già ữ vững quyền l m chà ủ ấy Đây chính l cà ơ sở vững chắc, độnglực mạnh mẽ của cuộc chiến tranh Vấn đề đặt ra l phà ải tích cực, chủ động xâydựng, bồi dưỡng to n dià ện những con người Việt Nam có đủ phẩm chất v nà ăng lựcngang tầm đòi hỏi của sự nghiệp xây dựng v bà ảo vệ đất nước, bảo vệ chế độ, đánhthắng kẻ thù xâm lược Trong lĩnh vực n y, à Đảng ta đã sử dụng phương pháp tổnghợp: bồi dưỡng rèn luyện, kết hợp lại mọi yếu tố tạo nên sức mạnh của con người:chính trị tinh thần, đạo đức v t i nà à ăng, tình cảm v lý trí, kià ến thức v kà ỹ năng, kỹxảo, truyền thống v hià ện đại, dân tộc v giai cà ấp, dân tộc v quà ốc tế Đồng thời gắnchặt việc xây dựng con người với xây dựng tổ chức v xây dà ựng cơ sở vật chất kỹthuật

Th nh công và ĩ đại b ià học kinh nghiệm lịch sử về mặt n y l à à Đảng ta đã kết tinh,nâng cao v phátà triển tất cả những giá trị tốt đẹp nhất trong những phẩm giá truyềnthống h ngà nghìn năm của dân tộc th nh nhà ững giá trị tinh thần của nhân cách ViệtNam trong điều kiện lịch sử cụ thể mới, giáo dục, giác ngộ quần chúng, tổ chức quần

chúng, đem sức mạnh của quần chúng m chi à ến thắng sức mạnh vật chất, kỹ thuật của giai cấp thống trị, của kẻ thù xâm lược Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, chúng ta

phải l m sao cho dân tà ộc ta trở nên một dân tộc dũng cảm, yêu nước, yêu lao động,

một dân tộc xứng đáng với nước Việt Nam độc lập Để nâng cao được sức mạnh củanhân dân Người chỉ rõ: phải đem t i dân, sà ức dân, của dân l m là ợi cho dân; phát độngmạnh mẽ tăng gia sản xuất thực h nhà tiết kiệm, hết sức coi trọng khoa học, kỹ thuật;coi trọng nhân t i, trà ọng dụng nhân t i, à đ o tà ạo nhân t i Ngo i sà à ự quan tâm đếnquyền lợi nguyện vọng của cả dân tộc, Đảng v Chà ủ tịch Hồ Chí Minh còn quan tâmđến những nhu cầu, nguyện vọng riêng của mỗi giới, của mỗi con người; thấu hiểunguồn gốc của mọi nghèo khó mọi áp bức, bóc lột mọi bất công trên đời Từ đó, vớilòng thương yêu nhân dân nhân loại, người cùng khổ, căm ghét, lên án mọi chế độ bấtcông, lên án CNĐQ thực dân … để tìm ra con đường đúng đắn, khoa học xoá bỏ chế

độ áp bức bóc lột, giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giảiphóng con người

Thế trận thể hiện nghệ thuật sử dụng lực lượng trong mối tương quan với kẻ địch

cả về lực v thà ế Để "HOÁ" yếu th nh mà ạnh thế trận không phải chỉ l bià ết tập trunglực lượng v o à địa điểm v thà ời cơ có lợi để đánh đòn tiêu diệt m còn l bià à ết phântán địch cao độ, điều khiển địch theo ý muốn của ta trong quá trình diễn biến chiếntranh, l m chuyà ển hoá so sánh lực lượng có lợi cho ta Vì vậy thế có lợi sẽ tạo nên sự

tăng thêm về lực cho ta trong chiến tranh Thế của ta l thà ế của chiến tranh nhân dân

to n dân à đánh giặc thế đánh giặc trên đất nước mình, thế bố trí và triển khai chiếnlược có lợi, thế thiên la địa võng của địa hình Việt Nam, thế QPTD Do đó, thế trongNTQS Việt Nam l thà ế của một lực, một lượng nhất định Những bước phát triển củathế, đặc biệt l khi bià ết phát huy ưu thế tuyệt đối về chính trị chính nghĩa v xâyàdựng được thế trận lòng dân vững chắc sẽ tạo nên sự chuyển hoá về chất trong nghệthuật “lấy nhỏ thắng lớn", “lấy ít địch nhiều” của NTQS Việt Nam

Vấn đề nắm thời cơ v tà ạo thời cơ trong NTQS "lấy nhỏ thắng lớn", “lấy ít địchnhiều” được coi l là ực lượng hết sức quan trọng Thời cơ do nhiều nhân tố phát triểnđến chín muồi tạo th nh, gà ồm cả chủ quan v khách quanà , cả về sự tác động lẫn nhaugiữa địch và ta Không nắm vững được các nhân tố, quy luật v xu hà ướng phát triểncủa các nhân tố ấy lại không có nỗ lực chủ quan để tác động, thúc đẩy chúng pháttriển, hạn chế những yếu tố không có lợi, thì không thể tạo v và ận dụng thời cơđược Vì vậy thời cơ, thời gian được coi l là ực lượng, nhất l nghà ệ thuật "chớp thờicơ" trong đấu tranh vũ trang v chià ến tranh Nó liên quan mật thiết đến nghệ thuật tạolực lượng, sử dụng lực lượng v nghà ệ thuật tạo lập thế trận trong chiến tranh, gópphần tạo nên sự chuyển hoá về chất trong NTQS “lấy nhỏ thắng lớn", "lấy ít địchnhiều”

Lực, thế, thời l ba yà ếu tố có liên quan hữu cơ với nhau tạo ra chiến thắng, đặc biệt

l à đối với các cuộc chiến tranh, chiến dịch v chià ến đấu m là ực lượng ta ít hơn đốiphương thì thế, thời lại có tác dụng quyết định đến sự phát huy lực nhỏ th nh sà ứcmạnh lớn hơn địch để chiến thắng đối phương Ông cha ta đã vận dụng những vấn đề

về tạo lực, lập thế, tranh thời hết sức độc đáo Đó l , dà ựa v o dân phát huy à sức mạnh

to nà dân cho sự nghiệp cứu nước v già ữ nước Ngay từ thế kỷ XIII Trần Quốc Tuấn

đã có những luận điểm quân sự rất nổi tiếng "Bách tính giai binh", "quốc - gia tinhlực" Ông đã huy động được to n dân tià ến h nh chià ến tranh giữ nước v à đã tạo nênsức mạnh thần kỳ đại thắng quân Nguyên - Mông xâm lược Nguyễn Trãi khẳng địnhsức mạnh của nhân dân lao khổ l sà ức mạnh đầu tiên xung phong đánh giặc: "dựnggậy l m cà ờ dân chúng bốn phương tụ họp" [90 tr.79] Thời nh Trà ần, thì đã nhấtquán coi " Khoan thứ sức cho dân l thà ượng sách giữ nước" Không chỉ dựa v o dânàphát huy sức mạnh to n dân à đánh gịăc, ông của ta còn xây dựng khối đo n kà ết to nàdân ho hià ếu với bên ngo i à để tạo nên sức mạnh cho sự nghiệp của nước v già ữnước Các chính sách “Thổ quan"; gả công chúa cho các tộc trưởng, tù trưởng; miễnthuế cho các tộc người thiểu số; trong thời chiến, ý chí đo n kà ết quân dân, "Tướng sĩ

đồng lòng" rất được chú ý Trong những nội dung về lập thế, tranh thời để tạo sự

chuyển hoá so sánh lực lượng có lợi cho ta, ông cha ta cũng đã hết sức coi trọng xâydựng thế trận lòng dân Nh Trà ần chăm lo xây dựng thế nước" theo quan điểm "chúngchí th nh th nh" Trà à ần Quốc Tuần từng nhấn mạnh: "Ph m à đóng quân thì phải dùngnơi sau cao trước thấp, trông ra hướng sáng, quay lưng hướng tối đến có thể đánh,lùi có thể giữ" [7, tr.l01] Nguyễn Trãi cũng đã từng nhấn mạnh, việc lập thế, tranhthời th nh hay bà ại chính l phà ụ thuộc v o sà ự nỗ lực chủ quan của con người: Thời cóthịnh có suy, quan hệ với vận thời, việc có th nhà bại bởi tại người l m" [95.tr 173].àTrong kháng chiến chống Pháp v chà ống Mỹ nhờ có nghệ thuật sử dụng nhân tố thờigian để tạo thế chuyển tương quan lực lượng m là ực ta ít đã thắng được địch cóquân đông; trang bị rất hiện đại Đảng ta v Chà ủ tịch Hồ Chí Minh cùng to n quân to nà àdân đã thực hiện "lấy trường kỳ thắng tốc quyết” lấy chiến lược đánh lâu d i à để

đánh bại chiến lược đánh nhanh thắng nhanh của đối phương Vừa tạo lực, vừa lậpthế, lập thế để tạo lực Đó l nhà ững vấn đề m Chà ủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm.

Từ những năm hai mươi của thế kỷ XX, Người đã chuẩn bị cơ sở tư tưởng, lý luận,

tổ chức cho việc th nh là ập Đảng, xây dựng lực lượng chính trị, cử cán bộ đi học quân

sự chuẩn bị cho việc xây dựng LLVT sau n y Tà ừ khi về nước năm 1941, Người chỉđạo xây dựng Việt Minh v các tà ổ đội du kích, xây dựng đội vũ trang Cao Bằng, độiViệt Nam tuyên truyền giải phóng quân Quá trình xây dựng lực lượng đi từ xâydựng đại đội, tiểu đo n à đến các quân đo n, tà ập đo n quân; trang bà ị vũ khí cũng pháttriển từ thô sơ đến hiện đại, xây dựng, phát triển cả bộ binh v cácà quân chủng, binhchủng hiện đại, tổ chức các thứ quân đáp ứng yêu cầu chiến tranh Lực lúc đầu nhỏ,nên phải tạo thế để phát huy thêm lực Các hoạt động gây dựng cơ sở quần chúngcách mạng l tà ạo lực về chính trị, đồng thời cũng l tà ạo thế vững chắc nhất trong lòngdân để cho các đội vũ trang chiến đấu v xây dà ựng Trong cách mạng tháng Tám,LLVT còn non yếu, nhưng đã có lực lượng chính trị hùng hậu, rộng rãi kiên cường,lại có cái thế vĩ đại l toà àn dân đo n kà ết xung quanh Đảng v mà ặt trận Việt Minh, l màcho lực của ta tăng thêm gấp bội

Như vậy, giải quyết tốt mối quan hệ giữa các yếu tố lực, thế v cách à đánh; giữa tạo lực, lập thế, tranh thời sẽ l m cho l à ực lượng kháng chiến yếu chuyển th nh m à ạnh,

c ng à đánh c ng à mạnh, c ng à đánh c ng th à ắng, đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi

ho n to n qua à à những bước nhảy vọt, những thắng lợi từng bước C… ũng chính nhờphát triển, vận dụng tryền thống quân sự yêu nước lâu đời của dân tộc, m à Đảng ta và

Hồ Chủ tịch đã lãnh đạo quân v dân ta à đánh bại hai đế quốc to l Pháp v Mà à ỹ nhữngnước đế quốc hùng mạnh nhất thế giới Khái quát về vấn đề lượng đã tạo nên chất

trong nghệ thuật "lấy nhỏ thắng lớn", “lấy ít địch nhiều của NTQS Việt Nam đánhthắng kẻ thù xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Lần đầu tiên trong lịch sử mộtnước thuộc diện nhỏ yếu đã đánh thắng một nước thực dân hùng mạnh: Đó l thà ắnglợi vẻ vang của nhân dân Việt Nam, đồng thời cũng l mà ột thắng lợi của các lựclượng ho bình, dân chà ủ v xã hà ội chủ nghĩa trên thế giới" [47, tr.12].

Kết cục chiến tranh do nhiều yếu tố tạo nên, m trà ực tiếp nhất l so sánh là ực lượngcủa hai bên tham chiến Kẻ thù xâm lược nước ta đã tiến h nh mà ột cuộc chiến tranhphi nghĩa, áp đặt sự lỗi thời trong quá trình phát triển của xã hội Sự chỉ đạo chiếnlược của những đế quốc to v mà ạnh thường chủ quan Nội bộ của tập đo n cà ầmquyền không thống nhất v có mâu thuà ẫn về lợi ích kinh tế Chúng thường đánh giáquá cao sức mạnh v trang bà ị vũ khí của quân đội gọi l “Nh nghà à ề", đánh giá thấpsức mạnh của Quân đội nhân dân Việt Nam, của chiến tranh nhân dân Việt Nam.Ngược lại, về phía nhân dân Việt Nam, cuộc kháng chiến do các nh yêu nà ước lãnhđạo, nhất l tà ừ khi có Đảng của giai cấp công nhân, của dân tộc Việt Nam v chà ủ tịch

Hồ Chí Minh lãnh đạo, luôn sáng ngời tính chất chính nghĩa, có đường lối đúng đắnsáng tạo, độc lập tự chủ, tạo lập v phát huyà được sức mạnh của cả một dân tộcquyết một lòng hy sinh chiến đấu vì độc lập và tự do, kết hợp sức mạnh dân tộc vàquốc tế Nhân dân Việt Nam gi u lòng yêuà nước, có bản lĩnh v truyà ền thống chốngngoại xâm, có LLVT ba thứ quân với quân đội nhân dân hùng mạnh l m nòng cà ốt cho

to n dân à đánh giặc có công cụ đắc lực là chính quyền Nh nà ước tổ chức, động viênhuy động được to n dân kháng chià ến, điều h nh à đầy t i nà ăng cuộc chiến tranh nhândân, có khối đại đo n kà ết dân tộc, cả nước một lòng to n dân à đánh giặc Trong chốngPháp v chà ống Mỹ ta có mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi lấy liên minh công - nông

v trí thà ức l mà nòng cốt; xây dựng được tinh thần đo n kà ết v khai thác à được sự ủng

hộ v giúpà đỡ quốc tế, kể cả nhân dân ở các nước đối địch Vì vậy, lực lượng của ta

c ngà đánh c ng mà ạnh c ng à đánh c ng thà ắng

Tóm lại, lượng trong nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn", “lấy ít địch nhiều“ của NTQS Việt Nam được biểu hiện ở các yếu tố vật chất v tinh th à ần v nh à ững giải pháp để l m chuy à ển biến tương quan so sánh lực lượng, tạo nên sức mạnh ưu thế của ta, đánh thắng từng bước, tiến đến đánh bại ho n to n k à à ẻ thù xâm lược có số quân đông, vũ khí - kỹ thuật hiện đại v ti à ềm lực chiến tranh lớn hơn Đó l nhà ữngyếu tố về lực, thế, thời: hướng v cách à đánh, v quan hà ệ qua lại giữa các yếu tố n yà

để tạo nên những thay đổi về lượng v chà ất, để "HOÁ" nhỏ th nh là ớn "HOÁ" yếu

th nhà mạnh, tạo nên sức mạnh tổng hợp hơn địch v chià ến thắng chúng trong đấutranh vũ trang v trong chià ến tranh Lượng trong nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn", "lấy

ít địch nhiều” l là ượng của chất rất cao của từng con người, từng đơn vị cho đến to nàquân, to n dân v kà à ể cả sự phát triển trang bị, vũ khí kỹ thuật Đó cũng là lượng củachất trong NTQS Việt Nam được phát triển từ thấp đến cao từ thô sơ kém hiện đạiđến hiện đại hơn Đó l nghà ệ thuật trải qua thấy ng n nà ăm đấu tranh để gi nh là ại vàgiữ độc lập tự do của dân tộc V.I.Lênin viết." Thắng lợi sẽ thuộc về những người bịbóc lột v cuà ộc sống ủng hộ họ, vì họ có sức mạnh về số lượng, sức mạnh của quầnchúng, những người vô tận về lòng hy sinh, về lý tưởng, về tính trung thực của nhữngngười m ta gà ọi l "dân thà ường”, tức l nhà ững người công nhân v nông dân à đangtiến lên phía trước, đang giác ngộ để xây dựng một thế giới mới có những dự trữ vềnghị lực v t i nà à ăng hết sức lớn lao Thắng lợi thuộc về họ" [27 tr.232- 233] Ngườicũng nhấn mạnh rằng hiện nay chiến tranh l do nhân dân tià ến h nh "ngà ười n o cóà

nhiều lực lượng dự bị hơn, người n o cóà nhiều nguồn lực 1ượng hơn người n o kiênàtrì đi sâu v o quà ần chúng nhân dân hơn thì người đó sẽ chiến thắng [31, tr.271]

1.2 Nội dung cơ bản của mối quan hệ giữa lượng v chà ất trong nghệ thuật “lấy nhỏ thắng lớn”, "lấy ít địch nhiều" của nghệ thuật quân sự Việt Nam

Sự vận động, phát triển của con đường gi nh thà ắng lợi trong đấu tranh vũ trang vàchiến tranh tất yếu chịu sự chi phối bởi quy luật vận động, biến đổi từ tuần tự vìlượng đến những bước nhảy vọt về chất Nhận thức đúng v và ận dụng sáng tạo đểchỉ đạo, điều khiển các hoạt động trong điều kiện đặc thù “lấy nhỏ đánh lớn" "lấy ítđịch nhiều” đã trở th nh truyà ền thống v kinh nghià ệm độc đáo của NTQS Việt Nam.Đối đầu với kẻ địch có quân đông tiềm lực kinh tế, tiềm lực quân sự mạnh v hià ệnđại hơn, vấn đề là phải thấy rõ được chỗ mạnh v chà ỗ yếu của chúng Từ đó để cógiải pháp l m suyà yếu lực lượng của chúng, hạn chế chỗ mạnh của địch, bồi dưỡng vàphát triển lực lượng ta "tạo ra tình hình so sánh lực lượng, ng y c ng có là à ợi, l m choàđịch c ng à đánh c ng yà ếu ta c ng à đánh c ng mà ạnh, c ng à đánh c ng thà ắng to" [l0 tr.59]

Sự vận động v bià ến đổi so sánh lực lượng bao giờ cũng diễn ra một cách kháchquan v có quy luà ật nên việc đánh giá đúng so sánh lực lượng l m chuyà ển biến sosánh lực lượng không thể tách rời năng động chủ quan để nhận thức v và ận dụng quyluật ấy Trong chiến tranh, vì hai lực lượng đối kháng luôn luôn chịu sự tác độngngược chiều của hai hệ thống quy luật đối lập nhau, cho nên mối quan hệ giữa lượng

v chà ất trong so sánh lực lượng của hai bên rất không đơn giản Sự chuyển hóa giữa chất v l à ượng trong thế v l à ực của bên n y bao gi à ờ cũng chịu sự chi phối v kìm à hãm giằng co của sự biến đổi giữa lượng v ch à ất trong thế v l à ực của đối phương Bởi vậy,

trong hai bên tham chiến tất yếu phải có một bên không tuân thủ quy luật bình thường