- Căn cứ yêu cầu về kiến thức, nội dung SGK, tài liệu chuẩn kiến thức, kỹ năng, trên cơ sở các điều kiện thiết bị dạy học hiện có, giáo viên thiết kế bài giảng khoa học, sắp xếp hợp lí [r]
Trang 1HƯỚNG DẪN NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM MÔN NGOẠI NGỮ THCS
(Kèm theo Công văn số469/PGDĐT-THCS ngày 09 tháng 9 năm 2013 của Phòng GDĐT
Về việc Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ GDTHCS năm học 2013-2014)
I Hướng dẫn chung
Việc giảng dạy tiếng nước ngoài thực hiện theo các văn bản hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2013-2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) và Sở GDĐT TP Đà Nẵng
Ngoài tiếng Anh (dạy đại trà cho các trường), Trường Trung học Cơ sở (THCS) Lê Lợi còn dạy tiếng Nhật như một môn ngoại ngữ chính thức cho các lớp 6, 7, 8 và 9 (2 lớp/khối lớp); 02
lớp 6 tham gia thí điểm Chương trình GDPT môn Tiếng Anh theo Đề án “Dạy và học ngoại ngữ
trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020” năm học 2012-2013 sẽ tiếp tục tham gia
thí điểm ở lớp 7 năm học 2013-2014
Đối với các lớp học tiếng Nhật là ngoại ngữ 1, tiếng Anh sẽ là môn học tự chọn (3 tiết/ tuần đối với tất cả các khối lớp 6, 7, 8 riêng đối với lớp 9: 2 tiết / tuần); dạy và học theo giáo trình tiếng Anh hiện hành của Bộ GD&ĐT
II Hướng dẫn cụ thể
1 Thực hiện chương trình
- Môn Tiếng Anh: Trên cơ sở Khung phân phối Chương trình môn Tiếng Anh của Bộ GDĐT, Chuẩn kiến thức, kĩ năng từng cấp học và tài liệu phân phối chương trình tham khảo của Sở; các trường THCS chủ động, linh hoạt trong việc xây dựng kế hoạch dạy học, chương trình chi tiết theo khung thời gian 37 tuần thực học, phù hợp với điều kiện của địa phương, của trường; trong đó: học kỳ I: 19 tuần, học kỳ II: 18 tuần Đảm bảo thời gian kết thúc học kì I, kết thúc năm học thống nhất theo Kế hoạch thời gian năm học 2013-2014 của Sở GDĐT và Phòng GDĐT
Giáo viên được chủ động điều chỉnh lại phân phối chương trình cho phù hợp với thực tế dạy học của mình Việc điều chỉnh, sắp xếp lại chương trình phải được trao đổi, bàn bạc trong tổ chuyên môn; được sự thống nhất của tổ trưởng và được hiệu trưởng phê duyệt trước khi thực hiện Tài liệu phân phối chương trình của tổ (hoặc của từng giáo viên) phải được lưu vào hồ sơ quản lí chuyên môn của trường
2 Đổi mới phương pháp giảng dạy
- Căn cứ yêu cầu về kiến thức, nội dung SGK, tài liệu chuẩn kiến thức, kỹ năng, trên cơ sở các điều kiện thiết bị dạy học hiện có, giáo viên thiết kế bài giảng khoa học, sắp xếp hợp lí hoạt động của giáo viên và học sinh; xây dựng hệ thống câu hỏi hợp lí, phù hợp với các đối tượng học sinh, tập trung vào trọng tâm kiến thức, sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học bộ môn, nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của học sinh
- Tiếp tục đẩy mạnh việc đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng cải tiến phương pháp giảng dạy theo đường hướng giao tiếp, phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, rèn luyện kiến thức, kỹ năng ngôn ngữ để học sinh đạt được những kỹ năng và kiến thức về ngôn ngữ theo yêu cầu của mục tiêu môn học và đáp ứng được yêu cầu của các bài kiểm tra và các kỳ thi trong chương trình
- Tăng cường việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, soạn và dạy một số giáo án điện tử trên máy vi tính, sử dụng các phương tiện nghe nhìn, thực hiện đầy đủ các tiết thực hành, liên hệ thực tế trong giảng dạy phù hợp với nội dung từng bài học, sử dụng các phần mềm dạy học
có nội dung thích hợp, tham gia tích cực phong trào soạn bài, soạn câu hỏi, bài tập, đề kiểm tra,
Trang 2sưu tầm tài liệu tham khảo để đưa lên “Nguồn học liệu mở” trên Website của Bộ và của Sở GDĐT Tăng cường sử dụng trang thiết bị dạy học, tự làm đồ dùng học tập, nâng cao năng lực tự học của học sinh
3 Đổi mới kiểm tra, đánh giá
Đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá học sinh theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cần chú ý những yêu cầu quan trọng sau:
- Đánh giá sát, đúng trình độ học sinh với thái độ khách quan, công minh và hướng dẫn học sinh biết tự đánh giá năng lực của mình Trong quá trình dạy học, cần kết hợp một cách hợp lý hình thức tự luận với hình thức trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, chuẩn bị tốt cho việc đổi mới các kỳ thi theo chủ trương của Bộ GDĐT Các tổ bộ môn thống nhất yêu cầu của mỗi bài kiểm tra và kĩ năng, kiến thức cần kiểm tra, tiến đến kiểm tra theo đề chung của toàn trường, toàn khối lớp Khi kiểm tra, giáo viên cần tập trung kiểm tra 4 kĩ
năng ngôn ngữ nghe, nói, đọc, viết và kiến thức ngôn ngữ Đối với chương trình tiếng Anh mới
lớp 6 và chương trình tiếng Anh thí điểm lớp 7 theo Đề án 2020, các trường thực hiện đúng theo hướng dẫn tại Công văn số 6672/BGD&ĐT-GDTrH ngày 08/10/2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) về Hướng dẫn triển khai dạy học thí điểm môn tiếng Anh THCS năm học 2012-2013.
- Nội dung kiểm tra phải nằm trong nội dung kiến thức, chủ điểm, chủ đề được đề cập trong SGK, các dạng bài kiểm tra bao gồm cả hình thức trắc nghiệm và tự luận Sở GD&ĐT ra đề
kiểm tra HK lớp 9 và Phòng GD&ĐT ra đề lớp 6, 7, 8 theo hình thức trắc nghiệm kết hợp với tự
luận Phòng GD&ĐT cũng khuyến khích các trường sử dụng hình thức này để ra đề kiểm tra
thường xuyên, kiểm tra định kỳ theo hình thức này, có thể theo tỉ lệ 3/7, 4/6 hoặc 5/5 nhưng phải thống nhất trong tổ bộ môn, trường học và ghi vào biên bản tổ bộ môn
- Cấu trúc bài kiểm tra cuối học kỳ I, II khối lớp 9 không bao gồm phần kiểm tra kỹ năng
nghe hiểu (Listening) Vì vậy, các tổ chuyên môn các trường THCS tổ chức kiểm tra kỹ năng
Nghe hiểu trong các bài kiểm tra thường xuyên tại trường Năm học 2012-2013, Sở không hướng
dẫn cụ thể về cấu trúc đề thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2013-2014 nên các tổ bộ môn chủ động ôn tập kiến thức cho học sinh với các dạng bài tập phong phú, đa dạng để đạt kết quả cao trong các đợt thi, kiểm tra.
- Thực hiện đúng quy định của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS do Bộ GDĐT ban hành, tiến hành đủ lần kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra học kỳ theo quy định
4 Việc soạn giáo án, soạn giảng
- Tiếp tục thực hiện tốt việc đổi mới cách biên soạn giáo án Mỗi GV cần lập kế hoạch bài dạy để chủ động trong dạy học, nhằm đạt được mục tiêu dạy học Quy trình lập kế hoạch và cấu trúc kế hoạch bài học thực hiện theo nội dung, tài liệu thống nhất tại các lớp bồi dưỡng Khuyến khích giáo viên soạn giáo án và giảng dạy trên lớp với sự hỗ trợ của CNTT Giáo viên nên soạn
giáo án bằng máy vi tính, in giáo án trên giấy A4 để thuận tiện trong việc bổ sung, cập nhật Đối
với các tiết dạy theo giáo án điện tử, giáo viên cần chú trọng đến phần ghi bài của học sinh trên lớp.
- Căn cứ tài liệu chuẩn kỹ năng kiến thức và nội dung điều chỉnh giảm tải do Bộ GD&ĐT ban hành, giáo viên cần linh hoạt, mạnh dạn thiết kế lại các bài tập, hoạt động để phù hợp với tình hình mỗi đơn vị Giáo án cần thể hiện rõ nội dung thay đổi, điều chỉnh theo hướng giảm tải.
Các yêu cầu về việc soạn giáo án được qui định như các năm học trước
Trang 3- Giáo viên cần tiếp tục đầu tư soạn giảng theo hướng tích cực hóa việc học tập của học sinh, soạn và hướng dẫn các hoạt động, các bài tập trên lớp, bài tập ở nhà để phát huy các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết của học sinh Tăng cường chú trọng việc phối hợp các kỹ năng giao tiếp trong luyện tập trên lớp Giảng dạy và cho học sinh luyện tập các phần ngữ pháp thông dụng, cơ bản để học sinh sử dụng giao tiếp theo các chủ điểm trong sách giáo khoa
- Việc sử dụng giáo án bổ sung được thực hiện theo quy định chung của ngành Các giáo
án cần được chú ý làm nổi bật phần kiến thức trọng tâm, phương pháp và phần ghi bài của học sinh Tổ trưởng tổ chuyên môn thực hiện tốt việc kiểm tra giáo án theo quy định
5 Thực hiện chương trình
- Tiếp tục thực hiện 37 tuần trên cơ sở khung phân phối chương trình của Bộ GDĐT, tham
khảo tài liệu phân phối chương trình của Sở GDĐT và nội dung giảm tải bộ môn tiếng Anh (đính
kèm theo Công văn số 5842/BGDĐT-GDTH ngày 01/9/2011 của Bộ GDĐT về việc Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học GDPT) nhưng thời lượng dành cho môn Tiếng Anh là không tăng
thêm (35 tuần: 105 tiết cho khối lớp 6,7,8 (THCS), 70 tiết (khối lớp 9) Ngoài các nội dung đã hướng dẫn cụ thể trong văn bản, trong cột Hướng dẫn thực hiện ở các bảng dưới đây cần lưu ý thêm một số vấn đề sau:
+ Đối với các bài, các phần không dạy thì giáo viên dùng thời lượng của các bài, các phần này dành cho các bài, các phần khác hoặc sử dụng để luyện tập, củng cố, hướng dẫn thực hành
cho học sinh Không ra bài tập và không kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh vào
những nội dung được hướng dẫn là ”không dạy” hoặc ”đọc thêm” Tuy nhiên, giáo viên, học
sinh vẫn có thể tham khảo các nội dung đó để có thêm sự hiểu biết cho bản thân
+ Trên cơ sở khung phân phối chương trình của môn học do Bộ GDĐT ban hành, yêu cầu
về chuẩn kiến thức kỹ năng của môn học ở từng cấp, lớp và tài liệu PPCT của Sở để tham khảo, tùy tình hình thực tế, các tổ bộ môn cần thảo luận và có thể kéo dài hoặc rút ngắn thời lượng giảng dạy đã được phân cho một nội dung nào đó Tuy nhiên, việc thay đổi này phải đảm bảo dạy đủ các nội dung kiến thức cơ bản được qui định trong chuẩn kiến thức kỹ năng, đúng khung PPCT của
Bộ GDĐT quy định và nội dung giảm tải Việc phân phối cụ thể số tiết cho mỗi bài, thay đổi trình
tự các bài học (nếu có) phải được cân nhắc kĩ lưỡng, phải đảm bảo tính khoa học, hợp lí, được sự thống nhất của các thành viên trong tổ chuyên môn và ghi vào sổ chuyên môn
- Đối với môn tiếng Nhật: tiếp tục triển khai dạy tiếng Nhật đại trà cấp THCS (lớp 6- lớp 9,
2 lớp/ khối lớp/ trường) ở Trường THCS Lê Lợi
6 Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên:
- Phòng GDĐT có kế hoạch kiểm tra thường xuyên về việc dạy và học; có biện pháp giúp giáo viên tự học và bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông Các tổ chuyên môn và các cá nhân chủ động xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, tự bồi dưỡng, tranh thủ nghiên cứu các chuyên đề phục vụ nâng cao trình độ Đảm bảo tham gia đầy đủ, có chất lượng tại các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn do Sở, Bộ tổ chức trong dịp hè và trong năm học
- Giáo viên được điều động tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn cần tích cực tham gia
để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng tốt các yêu cầu và điều kiện về đội ngũ để triển khai dạy học tiếng Anh theo Quyết định số 1400/QĐ-TTg ngày 30/9/2008 của Thủ tướng Chính phủ
về việc phê duyệt Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn
2008-2020” và Quyết định số 1025/QĐ-UBND ngày 07/02/2012 của Chủ tịch UBND thành phố
Đà Nẵng về việc phê duyệt Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong các cấp học tại thành phố Đà
Trang 4Nẵng giai đoạn 2012-2020” Các đơn vị trường học, tổ chuyên môn có trách nhiệm tạo điều kiện
để các giáo viên được điều động tham gia đầy đủ các khóa bồi dưỡng và khảo sát năng lực ngôn ngữ
7 Sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn
Trọng tâm sinh hoạt chuyên môn năm học này là thực hiện giảng dạy theo chuẩn kỹ năng kiến thức, thiết kế các hoạt động phù hợp với tình hình từng đơn vị dựa theo chương trình và sách giáo khoa THCS và tăng cường kĩ năng giao tiếp trong học sinh
* Sinh hoạt tổ chuyên môn
Thực hiện có nền nếp việc sinh hoạt tổ chuyên môn, nhóm chuyên môn theo quy định của Điều lệ trường trung học và hướng dẫn của Sở Năm học 2013-2014, Sở đề nghị các tổ chuyên môn áp dụng phương pháp sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng tiếp cận mới Phương pháp này thực hiện theo chu trình 4 bước sau đây:
- Bước 1: Chuẩn bị bài dạy minh họa
Tổ chuyên môn khuyến khích giáo viên tự nguyện đăng ký bài học để dạy minh họa, các giáo viên trong tổ cùng phối hợp với nhau khi soạn bài và thực hiện bài học minh họa (BHMH), chọn giáo viên thực hiện BHMH và cùng trao đổi về kế hoạch bài học BHMH cần phải thể hiện tính sáng tạo, áp dụng các PPDH và KTDH mới để cùng nghiên cứu thông qua dự giờ, suy ngẫm, chia sẻ Tổ chuyên môn nên tôn trọng và khuyến khích sự tự chủ, sáng tạo của GV khi soạn bài với ý tưởng mới Mục tiêu, nội dung và phương pháp của giờ học do GV dạy minh họa chủ động lựa chọn, do đó, GV dạy minh họa cần tự quyết định mục tiêu bài học, lựa chọn nội dung, TBDH, kết cấu và tiến trình bài học
- Bước 2: Tiến hành BHMH và dự giờ
Đây là bước để GV dạy minh họa tiến hành bài học và các GV khác dự giờ, thu thập thông tin để chuẩn bị cho việc suy ngẫm và chia sẻ, cụ thể:
+ Chuẩn bị lớp dạy minh họa và bố trí người dự giờ
+ Điều chỉnh số lượng người dự giờ vừa mức
+ Việc dự giờ cần đảm bảo không làm ảnh hưởng đến việc học của HS, không gây khó khăn cho GV dạy minh họa
+ Người dự giờ phải chuyển đối tượng quan sát từ GV sang HS và quan sát kỹ xem HS cảm nghĩ thế nào trong giờ học; không nên quá chú trọng vào ghi chép hay những hành động của
GV dạy Người dự chỉ ghi chép khi nào thật sự cần thiết
+ Cần quan sát thái độ, nét mặt, hành vi, lời nói, cử chỉ và điệu bộ, lời nói, sự quan tâm của
HS với bài học, mối quan hệ giữa các HS, việc làm và sản phẩm học tập của HS
+ Người dự giờ có thể kết hợp bao quát toàn cảnh lớp học và chọn những HS tiêu biểu nhất, điển hình nhất để tập trung chú ý, thu thập thông tin, cố gắng lắng nghe những câu trả lời, có
ý kiến của HS hoặc nhìn xem kết quả bài làm của HS ra sao Kết hợp những thông tin thu được
đó, suy ngẫm xem điều này xảy ra với số ít HS hay số đông HS và nguyên nhân vì sao
- Bước 3: Suy ngẫm, thảo luận về bài học
Đây là bước quan trọng, có ý nghĩa nhất trong SHCM, là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của SHCM Suy ngẫm khác đánh giá ở chỗ không có tiêu chuẩn và tiêu chí cụ thể nào Tất cả GV dự giờ đều phải có ý kiến; ý kiến phải cụ thể, tỉ mỉ, lắng nghe và tôn trọng các ý kiến của nhau, không xếp loại giờ dạy, không phê bình, chỉ trích GV và HS; không nên rút ra kết luận
Trang 5thống nhất chung Tuy nhiên có thể nhấn mạnh lại các vấn đề nổi bật, đáng quan tâm và chú ý trong buổi SHCM
- Bước 4: Áp dụng cho thực tế dạy học hàng ngày
Đây là bước làm gián tiếp, không nằm trực tiếp trong quy trình SHCM Tuy nhiên nó không tách rời việc sinh hoạt chuyên môn vì sau các buổi sinh hoạt chuyên môn, giáo viên sẽ nghiên cứu, vận dụng, kiểm nghiệm những gì đã học được và tự đúc rút thêm những vấn đề thắc mắc, băn khoăn Việc SHCM suy cho cùng là để GV có năng lực mới, vận dụng trong công việc hàng ngày Ý nghĩa đích thực của SHCM là giúp cho GV không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn để đảm bảo tốt việc nâng cao chất lượng từng bài học của HS
* Sinh hoạt chuyên môn cấp quận: Thực hiện sinh hoạt chuyên môn theo Công văn số 511/PGDĐT/THCS ngày 24 tháng 9 năm 2013 của Phòng GD&ĐT Ngũ Hành Sơn về việc Sinh hoạt chuyên môn cấp THCS năm học 2013-2014
Năm học 2013-2014, chương trình Tiếng Anh mới theo Đề án 2020 được triển khai cho học sinh lớp 6 ở các trường THCS Lê Lợi, THCS Huỳnh Bá Chánh và THCS Trần Đại Nghĩa Phòng GD&ĐT chỉ đạo các trường được phân công tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo Công văn 511/PGDĐT/THCS cần tập trung khai thác việc dạy và học theo chương trình sách giáo khoa mới Các giáo viên tham gia chương trình mới và chương trình thí điểm đối với lớp 7 tại Trường THCS Lê Lợi phải thường xuyên cập nhật, ghi chú những thắc mắc, góp ý về nội dung chương trình, PPCT của Bộ và của Sở để góp ý vào cuối học kỳ và cuối năm học Báo cáo góp ý gửi về Phòng GD&ĐT trước ngày 30 tháng 12 đối với học kỳ I và trước 20 tháng 5 đối với học kỳ II
Ngoài các buổi sinh hoạt cụm chuyên môn, Phòng sẽ triệu tập các tổ chuyên môn tham gia các Hội thảo của Hội đồng Anh, các hoạt động ngoại khoá , do Sở GD&ĐT tổ chức
8 Bồi dưỡng học sinh giỏi và các kỳ thi trong năm:
Việc bồi dưỡng học sinh giỏi và tổ chức các kì thi trong năm học 2013-2014 được thực hiện theo các văn bản hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2013-2014 của Bộ GD&ĐT và Sở GDĐT
TP Đà Nẵng, cụ thể:
- Cấp THCS: tổ chức thi chọn học sinh giỏi lớp 9 các bộ môn tiếng Anh và tiếng Nhật Nội dung bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 9 chủ yếu là chương trình toàn cấp THCS, ngoài ra cần chú ý
bồi dưỡng thêm các kỹ năng ngôn ngữ và cách làm bài thi như Nghe (đúng -sai, điền khuyết,
nhiều lựa chọn, ) , Viết (viết đoạn, viết thư, sử dụng từ gợi ý ), Đọc hiểu (nhiều lựa chọn, trả lời ngắn, điền khuyết, tìm lỗi sai, sắp xếp lại đoạn cho lôgic ), Nói (mô tả tranh, trả lời câu hỏi, trình bày đề tài…)
- Năm học 2013-2014, trong cấu trúc đề thi HSG lớp 9 có phần thi Nghe hiểu (khoảng 15 phút) cho các ngoại ngữ: Anh, Pháp, Nhật và phần thi Nói cho HSG lớp 9 Phần thi kỹ năng Nói
cơ bản được thực hiện như năm học 2012-2013
- Thi chọn đội tuyển học sinh giỏi quốc gia theo chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi của
Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành
- Ngoài ra, các trường tham gia, hưởng ứng tốt cuộc thi Olympic Tiếng Anh trên Internet,
cuộc thi tìm hiểu về nước Anh (dự kiến tháng 3/2014 – có kế hoạch riêng) dành cho các trường
THPT và các kỳ thi do Bộ và Sở tổ chức
Trên đây là một số nội dung dạy học môn ngoại ngữ, Phòng GDĐT yêu cầu hiệu trưởng các trường chỉ đạo các tổ trưởng chuyên môn thực hiện đạt kết quả./