Chuong trinh dia phuong

Có thái độ đúng đắn trước hiện tượng đó - Tiếp tục rèn các kĩ năng làm văn nghị luận * TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC - Ổn Định - Kiểm tra : Nêu cách làm bài văn nghị luận 4bước[r]

TIẾT 101 Ngày soạn ngày dạy

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG (Phần tập làm văn)

 MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

Giúp học sinh

- Biết vận dụng cách làm bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống của địa phương Có thái độ đúng đắn trước hiện tượng đó

- Tiếp tục rèn các kĩ năng làm văn nghị luận

* TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

- Ổn Định

- Kiểm tra : Nêu cách làm bài văn nghị luận (4bước)

- Bài mới Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Hoạt động 1

GV cho HS nêu các hiện tượng ở địa

phương cần được biểu dương hay phê

phán

HS trao đổi GV nhận định bổ sung

Hoạt đọng 2 Luyện Tập

GV chọn một hiện tượng tiêu biểu ở địa

phương làm đề bài

HS lập dàn ý

HS làm việc độc lập sau đó trình bày đề

cương

Lớp nhận xét

GV bổ sung

I CÁC HIỆN TƯỢNG Ở ĐỊA PHƯƠNG

- Cuộc sống mới nhiều đổi thay

- Phong trào giúp nhau làm kinh tế

- Phong trào xanh , sạch , đẹp , phố phường ( hay xóm làng)

- Một số hủ tục ( cờ bạc , rượn chè )

II TỔ CHỨC LUỴÊN TẬP

Đề bài về việc giúp đỡ bà mẹ Việt Nam anh hùng ở địa phương em

1 Mở bài

- Nêu tên ,hoàn cảnh chung của mẹ

2 THân bài

- Sự giúp đỡ tinh thần : Thăm hỏi chăm sóc

- Sự giúp đỡ vật chất : Làm nhà maua , mua quà tặng

- Sự giúp đỡ củacác tổ chức tập thể

3 Kết luận (liên hệ trách nhiệm bản thân)

* HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

- Viết bài hoàn chỉnh từ đề cương trên ( khoảng 1500 chữ )

- Chuẩn bị bài " Chủng bị hành trang vào thế kỉ mới "

Tiết 102 Ngày soạn Ngày dạy

CHUẨN BỊ HÀNH TRANG VÀO THẾ KỈ MỚI

( Vũ Khoan )

* MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

Giúp HS :

Nhận thức được những cái mạnh , cái yếu trong tính cách & thói quen của con người Viềt Nam, yêu cầu gấp rút phải khắc phục cái yếu ,hình thành những đức tính & thói quen tốt khi đất nước đi vào công nghiệp hóa , hiện đại hóa trong thế kỉ mới

- Nắm được trìng tự lập luận & nghệ thuật nghị luận của tác giả

* TIẾN TRÌNG LÊN LỚP

A.Ổn định lớp

Kiểm tra : Phân tích chứng minh " Nghệ thuận là tuyên truyền , không tuyên truyền Không có hiệu quả và sâu sắc" ?

B Tổ chức đọc hiểu văn bản

Hoạt động của thầy và trò

Hoạt động 1

Giới thiệu tác giả , văn bản

GV cho HS đọc SGK )

Hởi : Hiểu gì về hoàn cảnh ra đời của tác

phẩm ? Vấn đề bàn là vấn đề gì ? Có ý

nghĩa như thế nào trong hoàn cảnh đó ?

GV hướng dẫn đọc ,tìm hiẻu chú thích, bố

cục

GV cho học sinh đọc văn bản : Đọc trầm

tỉnh khách quan ,nhưng không xa cách mà

gần gũi và giản dị

Hỏi Luận điểm văn bản nằm ở phần nào?

Nêu cách triển khai vấn đề của tác giả?

Tác giả nhấn mạnh điều cần chuẩn bị

hành trang là gì

HOẠT ĐỘNG 2

Phân tích đọan

Hỏi? Vì sao tác giả cho rằng đặc điểm

quan trọngcủa hành trang là con người ?

Những luận cứ nào có tính thuyết phục

I TÌM HIỂU CHUNG

1.Tác giả( SGK )

2 Tác phẩm:

Viết đầu thế kỉ 21 (2001) trong tâp "một góc nhìn của tri thức"

3 Đọc, tìm hiểu chú thích a/ Đọc

b/ Chú thích SGK 4/ Bố cục

Luận điểm giải thích điểm yếu Kết luận

II/ Phân tích

1 Chuẩn bị hành trang là sự chuẩn bịcủa bản thân con người

-Con người là động lực phát triển của lịch sử

Lấy ví dụ cụ thể

HOẠT ĐỘNG 3

Hướng dẫn phân tích đoạn 2

Hỏi Tác giả đưa ra bối cảnh thế giới hiện

nay như thế nào? Trong hoàn cảnh đó tác

giả phân tích hoàn cảnh hiện nay và

những nhiện vụ như thế nào của nước ta ?

mục đích nêu ra điều đó gì ?

Hoạt đông 4

Phân tích đoạn 3

Học sinh đọc đoạn 3 trang 27

Hỏi : Tác giả nêu và phân tíchnhững diểm

mạnh , điểm yếu nào trong tích cách , thói

quen của người Việt Nam ?

Hỏi : Những điểm mạnh , điểm yếu ấy có

quan hệ ntn với nhiệm vụ đưa đất nước đi

lên công nghiệt hóa trong thời đại ngày

nay

Hỏi: Tác giả phân tích lập luận bằng cách

nào ?

Hỏi: GV lấy dẫn chứng sinh động trong

thực tế

VD: Thói ích kỉ không muốn ai hơn

Thói khôn vặt ; chỉ tính lợi cho mình 1

lần hợp tác không được bền lâu

VD: Trong tác phẩm văn học , lịch sử

Hỏi: Em nhận thấy những thái độ của tác

giả khi nói về những đặc điểm , phẩm

chất này ?

Hỏi: Việc sử dụng những thành ngữ , tục

ngữ có tác dụng gì trong cách lập luận?

*Hoạt động 4

Hướng dẫn tổng kết

Hỏi: Qua bài tác giả đã phân tích những

điểm gì trong phẩm chất & tồn tại của con

người Viêt Nam?

-Trong thời kì nền kinh tế phát triển Con người đón vai trò nổi trội

2 Bối cảnh thế giới hiện nay & những mục tiêu nặng nề của đất nước

-Thế giới : khoa học công nghệ phát triển như huyền thoại , sự giao thoai hội nhập giữa các nền kinh tế

- Nước ta phải đồng thơi giải quyểt 3 nhiệm vụ : Thoát khỏi tình trạng nghèo nàng lạc hậu của nền kinh tế nông nghiệp Đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa Tiếp cận với kinh tế tri thức

3.Những cái mạnh , cái yếu của con người Việt Nam.

- Thông minh nhạy bén với cái mới nhưng kiến thức cơ bản kém kỹ năng thực hành

- Cần cù sáng tạo nhưng thiếu tính tỉ mỉ, không coi trọng quy trình công nghệ, chưa quen với cường độ khẩn trương

- Có tinh thần đoàn kết, đùm bọc ,nhất là trong công cuộc chiến đấu chống ngoại xâm nhưng lại đố kị nhau trong làm ăn & trong cuộc sống hằng ngày

- Bản tính thích ứng nhanh , nhưng có nhiều hạn chế trong thói quen & nếp nghĩ,

kì thị kinh doanh , quên với bao cấp , thói sùng ngoại hoặc bài ngoai quá mức , thói khôn vặt , ít giữ chữ " tín "

tác giả phân tích chính xác & đưa ví

dụ tiêu biểu bày tỏ tyhái độ nghiêm túc phê phán để chỉ ra những hạn chế trong những đặc điển của đất nước

III Tổng kết

1.Nội dung:

2.Nghệ thuật :Lập luận chẽ , ngôn ngữ giản dị có tính thuyết phục cao

Mục đích phân tích của tác giả

Hoạt động 5

Hướng dẫn luyện tập

GV cho HS đọc câu hỏi 1 luyện tập

IV Luyện tập

Dẫn chứng thực tế về điểm mạnh, yếu -Cá nhân bạn bè: một số bạn lười học

- Ích kỉ

- Học không chăm

-Xây dựng ý thức công cộng chưa cao, chấp vặt

C.Hướng dẫn học ở nhà

- Tự nhìn nhận bản thân mình để sửa chửa /

- Chuẩn bị bước vào thế kỉ này em sẽ làm gì?

- Chuẩn bị bài mới

THE AND

Tiết 103 Ngày soạn Ngày dạy

CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP : GỌI- ĐÁP, PHỤ CHÚ

* MỤC TIÊU BÀI HỌC :

Giúp HS

- Nhận biết các thành phần biệt lập gọi - đáp & phụ chú

- Nhận biết tác dụng riêng của mỗi thành phần trong câu

-Rèn kỉ năng sử dụng các thành phần đó trong nói viết

Trọng tâm : Phân tích ví dụ ,luyện tập

Đồ dùng: bảng phụ

* TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

A.Ổn định lớp

Kiểm tra :

+Thế nào là thành phần biệt lập của câu ?

+Nêu đặc điểm của thành phần cảm thán , tình thái ? cho ví dụ ?

B TỔ CHỨC ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN :

Hoạt động của thầy & trò : Nội dung

Hoạt động 1 :

Hình thành kiến thức về thành phần gọi

đáp phụ chú

-Cho HS đọc ví dụ phần 1 :( ghi trên

bảng phụ )

? Những từ in nghiên : từ nào dùng để

goi , từ nào dùng để đáp ?

? Những từ đó có nằm trong sự việc

diển đạt của câu hay không ?( không )

?Từ nào dùng để thiết lập quan hệ (mở

đầu cuộc thoại )từ nào dùng để duy trì

cuộc trò chuyện đang diển ra giữa hai

người ?

?Mục đích sử dụng các từ đó có điểm gì

chung ?

*Hoạt động 2 :

Hướng dẩn tìm hiểu thành phần phụ chú

Gv cho HS đọc ví dụ phần 2

Hỏi: Giả sử bỏ các từ ngữ in nghiêng

Các câu có cấu tạo đầy đủ không?

Hỏi: Các câu ở a, phần in nghiêng chú

thích thêm cho những từ ngữ nào?

I.THÀNH PHẦN GỌI - ĐÁP :

ạ Ví dụ

Này gọi , mở đầu cuộc thoại Thư ông đáp đáp duy trì cuộc trò chuyện

.Không tham gia vào diển đạt sự việc trong câu

b Kết luận Những phương tiện để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp

.Thành phần phụ chú -Ví dụ:Và cũng là đứa con duy nhất của anh , chú thích thêm : đứa con gái đầu lòng

- Tôi nghĩ vậy : chú thích cho cụm C-V &

lí do cho cụm C-V nêu việc diễn ra trong trí của riêng tác giả

Hỏi: Đó là những phần phụ chú nêu

đặc điểm ? GV lấy ví dụ bổ sung đưa ra

những đặc điểm khác

Ví dụ : Tôi không thể làm như vậy - anh

đỏ bừng mặt nói tiết- ngày đó khác , giờ

khác

Hỏi: Dấu hiệu nhận biết phần phụ chú ?

Gọi một em đọc ghi nhớ

GV khái quát chuyển sang luyện tập

*Hoạt động 3

Hướng dẫn luyện tập chung

Yêu cầu tìm thành phần gọi - đáp & phụ

chú

HS đọc từng bài tập , GV tổ chức cho HS

làm việc độc lập hoặc theo từng nhóm

Sau đó HS trình bày, lớp nhận xét , GV

bổ xung cho hoàn chỉnh

GV cho HS lời câu hỏi bài tập 4

C.Hướng dẩn học ở nhà :

-Sưu tầm , tự đặt câu chứa thành phần

phụ chú ( 5 ví dụ )

-Làm bài tập 5

-Nêu các thành phần biệt lập & phân

biệt chúng

- Chuẩn bị Viết bài số 5

b Kết luận Phần phụ bổ xung ý nghĩa nêu thái độ của người nói , nêu xuất xứ của lời nói

*Ghi nhớ

Luyên tập Bài 1: Phần gọi - đáp -Này

- Vâng Bài 2:

- Bầu ơi

- Hướng tới nhiều người Bài 3:

a Kể cả anh

b Các thầy , cô giáo ,các bậc cha Đặc biệt là những người mẹ

c Những người chủ thật sự của đất nước

d Có ai ngờ, thương thương quá đi thôi

Bài 4 Các thành phụ chú ở bài tâp 3

Có liên quan với từ ngữ trước đó a/ Chúng tôi mọi người

b / những người giữ chìa khóa c/ Lớp trẻ

d/ Cô bé nhà bên Bài 5: Giao về nhà

C Hướng dẫn học ở nhà

- Sưu tầm , tự đặt câu chứa phần phụ chú

- Làm bài tập 5

-Nêu các thành phần biệt lập & phân biệt chúng

-Chuẩn bị bài mới

Tiết 104- 105 Ngày soạn Ngày dạy

BÀI VIẾT SỐ 5 : NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

* Mục tiêu cần đạt

Kiểm tra năng lực viết bài bình luận xã hội của HS Nhận ra những ưu điểm & hạn chế trong kĩ năng xây dựng dàn ý trình bày & triển khai luận điểm của bài viết để từ

đó nhận thức được & có phương pháp bổ xung điều chỉnh

* Tiến hành lên lớp

A.Ổn định lớp

B.Tổ chức đọc- hiểu văn bản

*Hoạt động 1

I Đề bài : GV chép đề lên bảng suy nghỉ từ câu ca dao

" Công cha như núi thái sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra "

*Hoạt động 2 :

II GV tổ chức , quan sát HS làm bài

*Hoàt động 3 :

III Thu bài :

Đề cương :HS phát hiện đề , bàn về một tư tưởng trong câu ca dao

Mở bài : Nhận thức được công lao to lớn của cha mẹ làm con phải có thái độ như thế nào ? giới thiệu câu cadao

Thân bài :

- Giải thích nội dung & nhận xét về hình ảnh so sánh trong câu cadao

-Biểu hiện công lao to lớn của cha mẹ

+Mẹ chín tháng mang nặng đẻ đâu

+ Công sinh thành dưỡng dục

+Tình cảm dành cho con

-Phận làm con phải làm gì ?

+Hiếu phải như thế nào ?

+Tại sao phải hiếu ? (là đạo lí làm người , nền tảng của đời sống xã hội )

+Mở rộng : Hiếu

+Hiếu với dân với nước

Kết luận : Câu ca dao gợi nhớ công lao cha mẹ nhắc nhở mọi người biết ơn hiếu nghĩa

C.Hướng dẫn học ở nhà

-Chuẩn bị bài : Chó sói & cừu trong thơ

Tiết 106 - 107 Ngày soạn Ngày dạy

CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN

CỦA LA PHÔNG - TEN

* MỤC TIÊU BÀI HỌC

Giúp HS

- Cản nhận được biện pháp so sánh trong bài văn nghị luận văn chương qua việc đanh giá 2 hình tượng nhân vật chó sói & cừu con trong thơ ngụ ngôn của La Phôn Ten với nhứnh dòng nhà khao học Buy Phông viết về 2 con nhân vật quý nhằm làm nổi bật đặc trưng của sáng tác nghệ thuật

Trọng tâm

Đồ dùng

* TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

A ỔN ĐỊNH LỚP

Kiểm tra: Suy nghí của em về sự chuẩn bị hành trang bước vào thế kỷ mới với bản thân mình ?

B.TỔ CHỨC ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

Hoạt động của thầy và trò

* HOẠT ĐỘNG 1

Giới thiẹu về tác giả tác phẩm

- HS đọc chú thích , GV nhấn mạnh thêm

về các tác phẩm

Hỏi : Nguồn gốc tác phẩm

GV hướng dẫn đọc , tìm hiểu chú thích và

bố cục

GV gọi HS đọc , nhận xét đọc mẫu

Hỏi : Văn bản nghị luận vă chương bàn

vào tác phẩm nào ? Để bàn luận tác phẩm

Dùng cách lập luận nào ? Bố cục của văn

bản ?

( 2 phần , so sánh )

* HOẠT ĐỘNG 2

Hướng dẫn phân tích đoạn 1

Em cảm nhận được 2 con vật dưới cách

nhìn của mấy người ? ( Hai một nhà khoa

học Buy Phông , một của La Phông Ten )

GV dùng tranh minh họa 2 con vật

- Vì sao Buy Phông không nhắt đến tình

Nội dung cần đạt

1 TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả ( SGK )

2 Tác phẩm : Trích trong " La Phông Ten và thơ ngụ ngôn của ông"

3 Đọc tìm hiểu chú thích Đọc , hiểu chú thích (SGK )

4 Bố cục bài văn và cách lập luận

- Hình tượng con cừu trong thơ La Phông Ten

I PHÂN TÍCH

1 Hai con vật dưới ngòi bút của nhà khoa học

- Buy Phông viết về loài cừu và loài chó sói bằng ngòi bút chính xác của nhà khoa học, nên những đặc tính cơ bản của chúng + Sói

+ Cừu

- Không nhắt đến tình mẫu tử của cừu vì

mẫu tử thiên liên ở cừu và nổi bất hạnh

của sói ? Hãy lấy ví dụ minh họa

* HOẠT ĐỘNG 3

Hướng đẫn phân tích đoạn 2

Tác giả đã nhận xét về hình tượng con

cừu trong thơ của La phông Ten qua

những câu nào?

So sánh với những nhận xét của Buy

Phông em thấy có đều gì giống và khác

nhau ?

* HOẠT ĐỘNG 4

Hướng dẫn phân tích đoạn 3

Tác giả nhận xét về chó sói trong thơ La

Phông Ten như thế nào?

Thái độ của tác giả trong lời bình với

nhân vật này như thé nào

* HOẠT ĐỘNG 5

Hướng dẫn tổng kết

Em hiểu về tư tưởng nội dung của đặt

trưng truyện ngụ ngôn này như thế nào ?

Học tập cách nghị luận , cho HS đọc ghi

nhớ

* HOẠT ĐỘNG 6

HưỚNG dẫn luyện tập : HS làm theo

nhóm

không phải chỉ ở cừu mới có

- Nổi bất hạnh của sói không phải ở mọi nơi, mọi lúc

2 Hình tượng con cửu trong truyện ngụ ngôn

- La Phông Ten dựa vào đặc tính chân thật của cừu nhưng chỉ xây dựng một chú cừu con cụ thể đặc vào trong một hoàn cảnh đặc biệt : Đối mặc với chó sói bên dòng suối Chú cừu hiền lành, nhút nhát

- Ngòi bút phóng khoáng , trí tưởng tượng , đặt trưng ngụ ngôn nhân cách hóa chú cừu

Cừu con tộ nghiệp

3 Hình tượng chó sói trong truyện ngụ ngôn

- Chú chó sói cụ thể trong hoàn cảnh đói meo gầy giơ xương đi kiễm mồi( dựa vào đặc tính săn mồi ăn tươi nuốt sống của sói

- Chó sòi ngu ngốc vì một gã đáng cưoig , vì sự vô lí bắt vạ cừu con Chó sói độc ác , đáng ghét, hống hách, gian giảo bắt nạt kẻ yếu

III TỔNG KẾT ( GHI NHỚ SGK )

1 Nội dung : Truyện phê phán kẻ án lời khuyên về lối sống

2 Nghệ thuật : So sánh trong lập luận nghị luận

IV LUYỆN TẬP

So sánh 2 cách lập luận của tác giả ?

C HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

-Nám được đặt trưng của truyện ngụ ngôn và tác phảm nghệ thuật

-Tìm các ý lập luận cho truyện " Ếch Ngồi Đấy Giếng"

- Chuẩn bị bài: Nghị luận về một số vấn đề tư tưởng đạo lí

Tiết 108 Ngày soạn ngày dạy

* MỤC TIÊU BÀI HỌC

Giúp HS:

- Nắm được yêu cầu và nội dung bài nghị luận về một đề tư tưởng, đạo lí và thái độ đúng đắn trước những vấn đề đó

- Rèn luyện kĩ năng viết bài nghị luận ( dẫn chững , lập luận, hệ thống , cách diễn đạt,trình bày )

* TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

A Ổn định lớp

Kiểm tra ; Bài nghị luận về một sự việc , một hiện tượng trong đời sống xã hội

TỔ CHỨC ĐỌC - HIỂU VĂ BẢN

Hoạt động của thầy và trò

* Hoạt động 1

Hướng dẫn tìm hiểu bài nghị luận về vẵn

đề tư tưởng đạo lí

GV ch HS đọc vă bản" Tri thức là sức

mạnh " nêu các câu hỏi trong SGK cho

HS suy nghĩ độc lập HS đứng tại chỗ trả

lời GV bổ sung hoàn chỉnh 5 nội dung

của câu hỏi trong SGK

GV cho HS đọc ghi nhớ trong SGK

Hoạt động 2

Hướng dẫn luyện tập

GV cho HS đọc yêu cầu bài tập 2 HS làm

Nội dung cần đạt

I TÌM HIỂU BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN

ĐỀ TƯ TƯỞNG

1 Ví dụ

a Bàn về sức mạnh của tri thức

b Bài văn chia 3 đoạn ( và các mối quan

hệ )

- Khẳng định sức mạnh của tri thức -Giải thích, chứng minh sức mạnh của tri thức

- Liên hệ thực tế trong nước , cảm nghĩ sức mạnh về tri thức

c Các câu mang luận điểm chính

- " Đó la một tư tưởng rất sâu sắt "

- " Tri thức đùng là sức mạnh"

- "Tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng "

- Tri thức có chưa biết quý trọng tri thức"d Bài văn sử dụng phép lập luận tổng hợp và phân tích , giải thích và chứng minh

e Bài nghị luận về tư tưởng , hiện tựong trong đời sống xã hội: vấn đề lớn hơn , khái quát hơn định hướng lẽ sống, quan điểm

2 Ghi nhớ (SGK ) Luyện tập

Văn bản " Thời gian là vàng"