TRNG I HC À LT KHOA S PHM v(w PHAN GIA ANH V HNG DN S DNG à Lt, tháng 12 nm 2005 Li nói đu Tp tài liu nh mà đc gi đang cm trên tay là kt qu nghiên cu và ng dng phn mm PAKMA trong dy hc vt lý mà tác gi đã thc hin trong khuôn kh lun án tin s (bo v nm 2000) cng nh trong khuôn kh hp tác nghiên cu vi B môn Lý lun dy hc Vt lý ca trng i hc tng hp Wuerzburg (CHLB c) t nm 1995 đn 1998 và t 2001 đn 2003. Tác gi hy vng rng đc gi có th bc đu làm quen và s dng đc phn mm PAKMA nhm nâng cao hiu qu ca các gi hc vt lý trong chng trình ph thông trung hc. Bn thân PAKMA ch là mt công c mà vi s tìm tòi và sáng to thì ngi s dng có th to ra nhng kt qu phc v đúng mc đích trong quá trình ging dy, nâng cao hng thú ca hc sinh đi vi gi hc vt lý và do đó, nâng cao cht lng dy và hc môn vt lý. Nhân đây, tác gi cng bày t li cm n chân thành đi vi Lãnh đo Vin nghiên cu giáo dc ca Trng i hc S phm Thành ph H Chí Minh đã to điu kin cho tp tài liu này đn tay các đng nghip hin đang ging dy ti các trng THPT trong thành ph H Chí Minh và các vùng ph cn. Trong tài liu này, tác gi không th tránh khi nhng thiu sót nht đnh. Rt mong đc s góp ý điu chnh ca quý đc gi. à Lt, 26 tháng 12 nm 2005 Tác gi TS. Phan Gia Anh V ` b Mt s quy c: Ü Trong tài liu, lnh thc hin mt công vic s đc trình bày di dng <mc chn trên thanh menu> → [mc chn trung gian → ] <lnh> Ví d: + lnh Sao chép trong mc chn Son tho ca thanh menu s đc ghi là Son tho → Sao chép + lnh đ ti tp tin s liu đo đc t thí nghim (*.mdt) đc ghi là Tp tin → Ti các thành phn → S liu đo. Ü Biu tng ( gii thiu bài tp thc hành có liên quan đn ni dung đang trình bày trong tài liu. Ü Biu tng A cho bit ni dung đang đc đ cp đã đc trình bày k  mt mc khác trong tài liu. Ü Phn đc vit bng kiu ch Courier New dùng đ ch các câu lnh hoc các biu thc dùng trong chng trình nhân ca PAKMA Hng dn s dng PAKMA - Tài liu bi dng giáo viên Vt lý THPT i MC LC 0. Gii thiu v PAKMA 2002 .1 1. Làm vic vi đ án có sn 3 1.1. Cài đt PAKMA lên máy tính . 3 1.2. Khi đng PAKMA 3 1.3. Giao din chính ca PAKMA . 3 1.4. Các thành phn chính ca PAKMA 3 1.4.1. Chng trình nhân 4 1.4.2. Bng phm vi bin thiên ca các bin s 5 1.4.3. Bng giá tr đu cho các bin s . 6 1.4.4. Các ca s xut . 7 1.5. Thanh công c ca PAKMA . 8 1.6. M mt đ án có sn . 9 1.7. Thc hin mt đ án đã m . 10 1.7.1. Ch đ thí nghim thc 10 1.7.2. Ch đ tái bn . 10 1.7.3. Ch đ mô hình . 10 1.8. Thc hin các sa đi đi vi mt đ án 11 2. Thit k các đ án .12 2.1. Thit k chng trình nhân . 12 2.1.1. M ca s son tho chng trình nhân . 12 2.1.2. Mc chn Son tho . 12 2.1.3. Mc chn Tùy chn 12 2.2. Các lnh lp trình trong chng trình nhân 13 2.2.1. Các toán t và phép gán . 13 2.2.2. Cu trúc vòng lp repeat . until 13 2.2.3. Cu trúc vòng lp for . to . do . 14 2.2.4. Cu trúc điu kin if . then . else . 14 2.2.5. Lnh xut d liu Output()hoc Ausgabe() 14 2.2.6. Các lnh đc d liu t thit b đo 14 2.2.7. Thanh cun, khoá chuyn và nút bm 16 3. Làm vic vi VisEdit 17 3.1. Vài nét v cu trúc tác đng 17 3.2. Khi đng VisEdit 17 3.3. Giao din ca VisEdit . 18 3.4. Các biu tng đc s dng trong cu trúc tác đng 18 3.4.1. Hng s . 18 3.4.2. i lng hàm 19 3.4.3. i lng tích phân 20 3.4.4. i lng bin phân . 20 3.4.5. Giá tr đo . 21 3.4.6. Giá tr điu khin 21 ii 3.4.7. B chuyn giao giá tr . 22 3.4.8. B phát sinh s kin . 22 3.5. Ví d v vic thit k cu trúc tác đng 23 3.5.1. Xác đnh nhng đi lng cn thit nht cho mô hình . 23 3.5.2. To biu tng tng ng vi nhng đi lng nói trên . 23 3.5.3. t tên cho các biu tng . 24 3.5.4. Liên kt các biu tng vi nhau . 24 3.5.5. Khai báo công thc cho các đi lng . 25 3.5.6. Chnh sa và trang trí . 25 3.5.7. To chng trình nhân 26 4. Làm vic vi các ca s xut 29 4.1. Thit k các đi tng biu din s liu . 29 4.1.1. ng h s 29 4.1.2. ng h kim . 29 4.1.3. Biu din thanh . 30 4.1.4.  th 30 4.2. Thit k các phn t hot hình 31 4.2.1. Gii thiu chung . 31 4.2.2. on thng 32 4.2.3. Hình ch nht . 33 4.2.4. Hình tam giác 33 4.2.5. Hình tròn . 34 4.2.6. Vect . 34 4.2.7. Mi tên ln . 35 4.2.8. Lò xo . 35 4.2.9. Hình bitmap 35 4.2.10. ng h 36 4.2.11. Dòng ch 37 4.2.12. Chui các hình ch nht . 37 4.2.13. Chui các vect 38 4.2.14. Liên kt các đim điu khin ca phn t hot hình vi các bin xut 39 4.2.15. ánh du các phn t hot hình trong ca s xut . 41 4.3. Thit k đi tng dùng đ nhp giá tr 42 4.3.1. Thanh cun . 42 4.3.2. Khoá chuyn . 43 4.3.3. Nút bm 43 5. Mt s ví d v thit k đ án .43 5.1. Mô hình dao đng ca con lc lò xo . 43 5.1.1. Các ý tng thit k: . 43 5.1.2. To chng trình nhân bng VisEdit 43 5.1.3. To ca s xut . 44 5.1.4. To dòng ch làm tiêu đ . 44 5.1.5. To đ th biu din quan h x-t và v-t . 45 Hng dn s dng PAKMA - Tài liu bi dng giáo viên Vt lý THPT iii 5.1.6. To hình nh hot hình ca con lc 45 5.1.7. Liên kt các phn t hot hình vi các bin . 46 5.1.8. Thc hin đ án và chnh sa (nu cn) . 47 5.2. Mô hình dao đng ca con lc vt lý 47 5.2.1. Các ý tng thit k: . 48 5.2.2. To chng trình nhân bng VisEdit 48 5.2.3. To ca s xut . 49 5.2.4. To đ th biu din quan h phi-t; omega-t và gamma-t . 49 5.2.5. To các phn t hot hình trong ca s xut 49 5.2.6. To thanh cun đ nhp giá tr đu cho góc lch khi v trí cân bng . 50 5.2.7. Liên kt các phn t hot hình vi các bin . 50 5.2.8. Thc hin đ án và chnh sa (nu cn) . 51 5.3. Mô hình chuyn đng ca vt ném nghiêng . 51 5.3.1. Các ý tng thit k: . 51 5.3.2. To chng trình nhân bng VisEdit: 51 5.3.3. To ca s xut . 52 5.3.4. To đ th biu din quan h y-x 52 5.3.5. To các phn t hot hình trong ca s xut 52 5.3.6. Liên kt các phn t hot hình vi các bin . 53 5.4.7. To các thanh cun đ nhp giá tr cho các hng s v0, y0 và alpha . 54 5.4.8. Thc hin đ án và chnh sa (nu cn) . 54 5.5. Thit k thí nghim v chuyn đng vi dng c SONAR . 55 5.5.1. Mc đích: 55 5.5.2. Dng c và b trí thí nghim: . 55 5.5.3. Vit chng trình nhân: 55 5.5.4. Thit k ca s xut: . 55 5.5.5. Tin hành thí nghim: . 56 5.6. Thit k thí nghim vi con lc lò xo 56 5.6.1. Mc đích: 56 5.6.2. Dng c và b trí thí nghim: . 56 5.6.3. Vit chng trình nhân: 57 5.6.4. Thit k ca s xut: . 57 5.6.5. Tin hành thí nghim: . 58 6. Mt s đ án đã đc thit k vi PAKMA 2002 58 6.1. C hc . 58 6.2. Nhit hc . 59 6.3. in hc 59 6.4. Cm ng đin t 59 6.5. Quang hc . 59 6.6. Dao đng và sóng 59 PH LC NH 60 Hng dn s dng PAKMA - Tài liu bi dng giáo viên Vt lý THPT 1 0. Gii thiu v PAKMA 2002 Phn mm PAKMA là sn phm ca nhóm nghiên cu phn mm dy hc do GS. TS. D. Heuer (nguyên trng B môn lý lun dy hc Vt lý, Vin vt lý và thiên vn, i hc Wuerzburg, CHLB c) ch trì. (Trong khuôn kh hp tác nghiên cu vi nhóm phát trin phn mm, tác gi đã vit hóa hoàn toàn phn giao din ca PAKMA. Phn mm này đc s dng min phí và đc gi có th ti xung t trang web didaktik.physik.uni-wuerzburg.de .) ây là sn phm đc thit k theo quan đim kt hp gia ba xu hng chính trong vic ng dng tin hc vào dy hc, đó là dùng máy vi tính nh là: a) mt thit b vn nng trong các thí nghim vt lý, trong đó bao gm c chc nng phân tích s liu, biu din s liu di các dng khác nhau b) mt công c đ mô hình hóa (MHH) các hin tng, quá trình vt lý và c) mt công c đ trc quan hóa nhng khái nim, quá trình tru tng bng nhng đi tng đ ha và bng k thut hot hình. Các chc nng chính ca PAKMA đã đc tóm tt đy đ trong tên gi ca nó. PAKMA là ch vit tt ca các t ting c: Physik Aktiv Messen, Modellieren, Analyse, Animation. Phn mm PAKMA có th thc hin các công vic: + o các đi lng trong các thí nghim Vt lý (Messen) + Mô phng các hin tng, quá trình Vt lý (Modellieren) + Phân tích s liu đo đc t thc nghim (Analyse) + To các hình nh chuyn đng (Animation) Có th nói, PAKMA là mt phn mm chuyên dng cho b môn vt lý và có kh nng h tr rt cao đi vi GV vt lý vì ngoài nhng thit b đc thit k sn (do nhóm nghiên cu và phát trin PM PAKMA) ngi GV có th t ch to các thit b đo tng thích vi phn cng ca PAKMA hoc s dng nhng thit b đã có sn trên th trng (Ví d: GV có th s dng con chut ca máy vi tính nh là mt thit b cm ng chuyn đng trong mt phng, có th dùng các thit b đo có đu ni vi máy vi tính thông qua các cng COM hoc LPT…) đ tin hành các thí nghim VL t thit k. V phng din lp trình, phn mm PAKMA là mt môi trng phát trin tích hp (IDE: Intergrated Development Environment) tng t nh h Turbo Pascal. Trong môi trng này ngi s dng có th thit k các đ án dùng đ đo đc các đi lng vt lý trong mt thí nghim hoc dùng đ mô hình hóa mt quá trình vt lý. Mt đ án đin hình ca PAKMA bao gm mt chng trình nhân (core program) vit theo chun ca ngôn ng PASCAL; các danh sách bin s s dng cho phn trình bày; các ca s đ ha; tp tin s liu thu đc t thí nghim .  có th thc hin đc các chc nng đã nêu, h thng PAKMA bao gm các thành phn: Phn cng: - Card ISA gn vào bng mch chính ca máy tính - Các môdun bin đi tín hiu tng t - s có đu kt ni trc tip vi các cng COM, LPT1 - Hp giao tip gm 8-16 kênh đo hiu đin th và 2 kênh đm xung. Hp giao tip này đc ni vi Card ISA qua cáp ni thông dng bán trên th trng. (xem hình  ph lc) 2 - Các b cm ng c, quang, đin đ thu nhn tín hiu t các thí nghim VL. Các b cm ng này đc ni vi hp giao tip đ đa tín hiu đo đc t thí nghim vào máy tính. Phn mm: - H son tho vn bn dùng đ vit ra mt chng trình nhân gm các lnh điu khin, lnh đo s liu và các lnh hin th d liu. Các lnh này đc vit vi nhng câu lnh, t khóa tng t nh trong ngôn ng lp trình PASCAL. H son tho này có nhng chc nng hiu chnh vn bn cho phép ngi s dng trình bày chng trình đp mt và có cu trúc d nhn bit. - H son tho đ ho dùng đ thit k các ca s xut. Trong các ca s xut này ngi s dng có th biu din các đi tng đ ha (đng thng, hình ch nht, hình tròn, mi tên . ) cng nh nhng đ th, biu đ và các phn t hot hình khác dùng đ trc quan hóa các đi lng vt lý có trong thí nghim hoc mô hình. - Chng trình biên dch dùng đ dch chng trình nhân thành tp tin thc hin trong môi trng Windows (t 3.x tr lên) Khi s dng phn mm cùng vi các thit b đo, cn phi kt ni đúng kênh đo trên hp giao tip và khai báo thit b đo đã kt ni trong phn mm bng các câu lnh khai báo và câu lnh thu thp s liu. V phng din ng dng, PAKMA là mt h thng phn mm m trong đó giáo viên và hc sinh (GV-HS) có th to ra nhng sn phm phù hp vi nhu cu ging dy và hc tp ca mình. Vi PAKMA GV-HS có th s dng máy vi tính nh là mt thit b đo vn nng trong các thí nghim vt lý, phân tích s liu đo đc t thí nghim đó và sau cùng là mô phng các quá trình vt lý bng cách xây dng nhng mô hình toán hc cho quá trình đó và cho thc hin mô hình trong môi trng tích hp ca PAKMA. Nh kh nng hot hình hóa bng đ th và các biu din vt lý đng (ng dng các phn t hot hình), PAKMA cung cp cho GV-HS nhiu kh nng mi trong vic dy-hc môn Vt lý nh: - tính toán các mô hình và h mô phng bt k - lp quan h gia các s liu cung cp bi lý thuyt và các giá tr đo đc - biu din hoc so sánh các s liu này trong các biu din đng và trong đ th vi ch đ thi gian thc. Do vy các đi lng vt lý có trong quá trình thí nghim có th đc theo dõi mt cách rõ ràng và trc quan trên màn hình. Vi mc đích đó PAKMA là mt công c tng tác linh hot trong vic + ghi nhn các giá tr đo đc t thí nghim + phân tích và x lý s liu + biu din s liu bng biu đ, đ th… + mô hình hoá các quá trình vt lý + biu din hot hình bng các đi tng đng Nhng công vic này có th đc kt hp vi nhau mt cách tùy ý và đc thc hin trong ch đ thi gian thc. Tuy nhiên, do hn ch v mt thit b (các đu đo cng nh hp giao tip cha có sn trên th trng Vit Nam) nên trong tài liu này ch đ cp đn vic mô hình hoá và trình din Hng dn s dng PAKMA - Tài liu bi dng giáo viên Vt lý THPT 3 li các thí nghim đã đc thc hin mà không nói đn vic thit k thí nghim có s dng phn mm PAKMA làm công c đo. 1. Làm vic vi đ án có sn 1.1. Cài đt PAKMA lên máy tính Mun cài đt PAKMA lên máy tính và s dng phiên bn ting Vit hoc ting Anh thì có th làm theo 2 cách sau: - Cài phiên bn ting c: cho thc hin tp tin Setup.exe t đa phn mm hoc t gói phn mm đc ti t mng (qua đa ch didaktik.physik.uni-wuerzburg.de) đ cài đt PAKMA lên đa cng. Sau đó thay th tp tin chng trình PAKMA.EXE bng tp tin vi phiên bn ting Vit hoc ting Anh tng ng. - Sao chép th mc PAKMA2002 ca phiên bn tng ng t đa CD vào đa cng. Chú ý: Mun s dng đc PAKMA thì ngi s dng phi có quyn truy cp đc vào th mc C:\Windows\System32 ca th mc cha các tp tin h thng ca h điu hành Windows. 1.2. Khi đng PAKMA Phn mm PAKMA đc khi đng ging nh tt c các phn mm chy trên Windows khác. Có th khi đng PAKMA bng mt trong các cách sau: - Nhp đúp chut vào biu tng ca PAKMA trên Desktop (nu có) - Tìm và nhp chut vào biu tng ca PAKMA trong Start Menu - Thc hin lnh Run trong Start Menu và tìm đn th mc đã cài đt (hoc sao chép) phn mm PAKMA vào 1.3. Giao din chính ca PAKMA Nh trình bày trong Hình 1, giao din chính ca PAKMA đc chia làm 3 phn: thanh menu, thanh công c và ca s xut. Thanh menu cha nhng mc chn cn thit đ thc hin các lnh ng vi các ch đ làm vic khác nhau ca PAKMA. Do đó, tùy theo ch đ làm vic mà thanh menu có th thay đi cho phù hp. Thanh công c cha nhng nút tt đ thc hin nhng lnh thng dùng nht ca PAKMA nh lnh thc hin đ án, lnh gi chng trình VisEdit… Ca s xut là phn chim nhiu không gian nht trong giao din ca PAKMA. ây là ni dùng đ biu din các đi tng đ ha nh đ th, biu đ, đng h hin s và c nhng phn t hot hình nh lò xo, mi tên… nhm mc đích trc quan hoá các quá trình, hin tng vt lý đc thí nghim hoc mô hình hoá. 1.4. Các thành phn chính ca PAKMA PAKMA là mt môi trng phát trin tích hp trong đó GV-HS có th lp trình, to các đi tng đ ha… đ phc v cho nhng mc đích ca mình trong dy-hc Vt lý. Sn phm ca phn mm PAKMA đc gi là mt đ án. Mt đ án đin hình thng bao gm: • Chng trình ht nhân (gi tt là chng trình nhân) • Bng phm vi bin thiên ca các bin s xut. Nhng bin s này đc s dng đ biu din các đi lng trong ca s xut và đc khai báo trong chng trình nhân • Bng các giá tr đu cho các bin s • Mt hoc nhiu ca s đ ha (gi là ca s xut d liu hay gn hn: ca s xut) [...]... ợng hàm: + a: a = F/m sẽ đ ợc xuất ra cửa sổ xuất trong PAKMA + F: F = -k*x sẽ đ ợc xuất ra cửa sổ xuất trong PAKMA * 2 đại l ợng tích phân: + x: dx = v*dt giá trị đầu: x = 0.3 H ng d n s d ng PAKMA - Ti li u b i d ng giỏo viờn V t lý THPT 25 sẽ đ ợc xuất ra cửa sổ xuất trong PAKMA + v: dv = a*dt giá trị đầu: v = 0 sẽ đ ợc xuất ra cửa sổ xuất trong PAKMA * 1 dòng chữ: + Dao động của quả nặng gắn vào lò... k t qu c a vi c t o ch ng trỡnh nhõn H ng d n s d ng PAKMA - Ti li u b i d ng giỏo viờn V t lý THPT 27 N u khụng cú l i c bi t quan tr ng thỡ ch ng trỡnh nhõn s c t o thnh cụng N u ch n l nh Ch ng trỡnh nhõn Chuy n cho PAKMA v m ỏn thỡ VisEdit s g i th c hi n ch ng trỡnh PAKMA (n u ch a kh i ng PAKMA tr c ú) v chuy n ch ng trỡnh nhõn v a t o cho PAKMA 3.5.7.3 Xem ch ng trỡnh nhõn ó t o: Ch n l nh Ch... i l n th c hi n ỏn PAKMA thỡ ph i ch n Xu t So n th o ho c Ho t hỡnh So n th o chuy n sang ch so n th o h a Hỡnh 6: M t c a s xu t trong ỏn v dao ng c a h 2 v t n ng, 2 lũ xo 1.5 Thanh cụng c c a PAKMA C ng nh trong nh ng ng d ng Window khỏc, PAKMA cú m t s thanh cụng c dựng ti t ki m th i gian g i th c hi n cỏc l nh thụng qua h th ng b ng ch n Hỡnh d i õy l thanh cụng c chu n c a PAKMA Hỡnh 7: Thanh... o v chuy n cho PAKMA t o ch ng trỡnh nhõn t c u trỳc tỏc ng v i thu t toỏn cựng v i nh ng thụng tin nh ó khai bỏo trờn VisEdit s ki m tra l i c u trỳc tỏc ng ó c thi t k v n u khụng cú l i no v m t l p trỡnh thỡ nú s t o ra m t ch ng trỡnh nhõn N u VisEdit c g i th c hi n t PAKMA (ho c PAKMA ang c th c hi n ng th i v i VisEdit) thỡ VisEdit s t ng chuy n ch ng trỡnh nhõn v a t o c cho PAKMA N u khụng... V nguyờn t c, cú th m ỏn c a PAKMA (t p tin cú d ng *.prj) b ng cỏch nh p ỳp chu t vo bi u t ng c a ỏn trong Windows Explorer Khi ú, Windows s g i th c hi n ch ng trỡnh PAKMA v m ỏn c ch n ra m t cỏch t ng Tuy nhiờn, n u mu n m ỏn khi ó kh i ng PAKMA thỡ hóy lm theo cỏc b c sau: Ch n m t t p tin ỏn thớch h p nh t v i m c ớch s d ng trong cỏc ti li u c cung c p cựng v i PAKMA Ghi l i tờn c a t p tin... C1: C1 = 1 Biểu t ợng này ch a đ ợc khai báo đầy đủ nên vẫn ch a hợp lệ * 2 đại l ợng hàm: + F2: F2 = sẽ đ ợc xuất ra cửa sổ xuất trong PAKMA Biểu t ợng này ch a đ ợc khai báo đầy đủ nên vẫn ch a hợp lệ + F1: F1 = sẽ đ ợc xuất ra cửa sổ xuất trong PAKMA H ng d n s d ng PAKMA - Ti li u b i d ng giỏo viờn V t lý THPT 23 Biểu t ợng này ch a đ ợc khai báo ch a hợp lệ * 2 đại l ợng tích phân: + G2: dG2 = giá... ợc xuất ra cửa sổ xuất trong Biểu t ợng này ch a đ ợc khai báo ch a hợp lệ đầy đủ nên vẫn PAKMA đầy đủ nên vẫn PAKMA đầy đủ nên vẫn 3.5.3 t tờn cho cỏc bi u t ng L n l t nh p ỳp chu t vo nh ng bi u t ng ó t o v t tờn c ng nh thờm nh ng ph n mụ t v i l ng d theo dừi (Chỳ ý: Font ch vi t dựng cho ph n m m VisEdit v PAKMA l font ch TCVN3, do ú ng i s d ng ph i ci t b font ny tr c khi s d ng cỏc ph n m m)...T p tin s li u o c (thu c khi s d ng PAKMA o cỏc i l ng V t lý trong thớ nghi m) T phiờn b n PAKMA 2000 b giỏ tr o c t thớ nghi m cú th c l u tr chung v i ch ng trỡnh nhõn v cỏc thnh ph n khỏc trong m t t p tin ỏn Hỡnh 1: Giao di n chớnh c a PAKMA M t khi ó thi t k y cỏc thnh ph n nờu trờn, ta cú th cho biờn d ch ch ng trỡnh nhõn thnh m t... trong ch ng trỡnh nhõn c a m t ỏn PAKMA cú c u trỳc t ng t nh trong ngụn ng l p trỡnh PASCAL Ngoi nh ng t khoỏ c n b n nh for, if, repeat thỡ PAKMA s d ng thờm m t s t khoỏ dựng lm cỏc l nh i u khi n thi t b , c d li u t cỏc i t ng nh p li u, xu t d li u Ph n ny s trỡnh by m t s t khoỏ v l nh th ng dựng 2.2.1 Cỏc toỏn t v phộp gỏn T ng t nh trong ngụn ng l p trỡnh Pascal, PAKMA s d ng m t s toỏn t nh sau:... trỡnh nhõn c a PAKMA vỡ dự trong thớ nghi m hay trong mụ hỡnh thỡ cỏc phộp o ho c cỏc phộp tớnh toỏn u c th c hi n nhi u l n trong nh ng kho ng th i gian dt nh t nh Tu theo ph c t p nhi u hay ớt c a thớ nghi m hay mụ hỡnh m trong vũng l p cú nhi u hay ớt l nh minh ho , c gi cú th m b tk m t ỏn cú s n no c a PAKMA xem xột cỏc dũng l nh trong ch ng trỡnh nhõn c a ỏn ú H ng d n s d ng PAKMA - Ti li u . chng trình nhân ca PAKMA Hng dn s dng PAKMA - Tài liu bi dng giáo viên Vt lý THPT i MC LC 0. Gii thiu v PAKMA 2002. 1. NH 60 Hng dn s dng PAKMA - Tài liu bi dng giáo viên Vt lý THPT 1 0. Gii thiu v PAKMA 2002 Phn mm PAKMA là sn phm ca nhóm nghiên