Quy ước H có hóa trị IO có hóa trị II Quy tắc hóa trị A x B y a b A, B hai nguyên tố bất kì Và a, b lần lượt là hóa trị của A và B X, y chỉ số chân, số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong
Trang 1a) Khí oxi biết phân tử khối có 2O.
b) Axit sunfuric có phân tử gồm 2H, 1S và 4O.
Hướng dẫn giải
Thuộc bảng nguyên tố hóa học trang 42
Hoa héo li bể Bà càu nhàu ông fai né
Na mang áo sang phố sửa cho anh khỏi cáu
Pb,
Biết hóa trị 1 nguyên tố tính được hóa trị của nguyên tố còn lại
Trang 2Quy ước H có hóa trị I
O có hóa trị II
Quy tắc hóa trị A x B y a b
A, B hai nguyên tố bất kì
Và a, b lần lượt là hóa trị của A và B
X, y chỉ số chân, số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong hợp chất
II
a VII
� Vậy hóa trị của Mn là VII
nghĩa của công thức hóa học đó
Hướng dẫn giải: thuộc bảng nguyên tố cột 2,3,4/ trang 42
Lý thuyết ý nghĩa
1 Có mấy nguyên tố tạo ra chất
2 Số nguyên tử của mỗi nguyên tố
3 Phân tử khối ( cộng nguyên tử khối )
Trang 3b) Công thức hóa học của đơn chấtchỉ gồm một kí hiệu hóa học
H PO
Hóa trị, kí hiệu hóa học, nguyên tử, phân tử, nhóm nguyên tử, đơn chất, hợp chất.
Trang 4Theo quy tắc hóa trị I.2=a.1
Câu 6 Lập công thức hóa học của C hóa trị IV và O.
C2O4 SAI HOÀN TOÀN
Lập công thức hóa học của Fe liên kết với nhóm SO4
gọi a là hóa trị của Fe
Fe SO
Theo quy tắc hóa trị : III.x=II.y
2 3
x II
y III
� Chọn x=2,y=3 CTHH Fe 2 (SO 4 ) 3
Trang 5Câu 8 Cho biết công thức hóa học của nguyên tố X với O và hợp chất của
nguyên tố Y với H như sau (X,Y là những nguyên tố nào đó): XO, YH3 Hãy lập công thức hóa học giữa X và Y
Qtht a 1= II.1 suy ra a=2
Vậy hóa trị của là II
Quy tắc HT a.1=I.3 suy ra a=III
XxYy
3 2
II III
x y x III Y
a) Hóa trị của một nguyên tử hay nhóm nguyên tử được xác định
theo hóa trị của HIDRO là một đơn vị và hóa trị của OXI là hai đơn vị
b) Công thức hóa học của HỢP CHẤT gồm có nhiều KÍ HIỆU
Trang 6A B lưu ý rút gọn a, b trước khi chéo )
TÍNH HÓA TRỊ CỦA P TRONG
I
a III
�
- Vậy hóa trị của P là III
I
a II
�
- Vậy hóa trị của SO4 là II
Hãy chỉ ra công thức nào là đơn chất, công thức nào của hợp chất Giải thích
Hướng dẫn giải
Cu, O2
Chỉ có 1 KHHH
Al(OH)3, KClO3, NaHCO3
Có nhiều KHHH tạo nên từ 2 NTHH trở lên
Câu 4 Lập công thức hóa học giữa P hóa trị V và O.
x II
y V
�
- Chọn x=2, y=5
Trang 7- Vậy CTHH cần tìm là P 2 O 5
Câu 5 Dựa theo hóa trị của Ba trong hợp chất có công thức hóa học là
BaO Lập công thức hóa học của Ba với nhóm PO4 (III)
x
y Chọn x=3,y=2
Hãy lập công thức hóa học của X và Y
Trang 8về công thức hóa học của kẽm sunfat.
Câu 11 Một hợp chất A có phân tử gôm 1 nguyên tử X và 3 nguyên tử Y
Tỷ lệ khối lượng của X và Y là 2:3 Phân tử khối của hợp chất A là 80 đvC.Xác định công thức hóa học của hợp chất A
Trang 9Câu 1 Tìm các từ thích hợp trong các từ sau để điền vào chỗ trống hoàn
chỉnh câu:
“ Các vật thể đều gồm một số khác nhau, được làm ra từ vật liệu Mọi vật liệu đều là hay hỗn hợp một
số Nên ta nói được: Đâu có là có ”
Hướng dẫn giải “ Các vật thể tự nhiên đều gồm một số chất khác nhau, vật thể nhân tạo được làm ra từ vật liệu Mọi vật liệu đều là chất hay hỗn hợp một số chất.Nên ta nói được: Đâu có vật thể là có chất” Câu 2 Viết kí hiệu hóa học của các nguyên tố sau: cacbon, clo, sắt, magie .
Câu 3 Đơn chất là gì? Hợp chất là gì? Cho ví dụ .
Câu 4 Tính số nguyên tử H trong 1 gam hiđro nguyên tử .
Câu 5 Cho các công thức hóa học sau: brom (Br2), nhôm clorua (AlCl3), magie oxit (MgO), kim loại kẽm (Zn), kali nitrat (KNO3), natri hiđroxit (NaOH) Xác định công thức hóa học nào là của đơn chất, hợp chất?
Trang 10
Câu 6 Lập công thức hóa học hợp chất của lưu huỳnh (II) và Na (I).
Câu 7 Lập công thức hóa học của các nguyên tố sau với hiđro: a) S (II) b) N (III) c) C (IV) d) P (III) .
.
Câu 8 Hãy xác định hóa trị của mỗi nguyên tố trong hợp chất sau:
Trang 11b) Fe2O3, Na2O, MgO, Cr2O3, CO2.
.
Trang 12
Câu 9 Nguyên tử X có tổng số hạt cơ bản (proton, nơtron, electron) là 82,
biết số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 22 Xác định tên gọi của X
Câu 10 Hãy xác định nguyên tử X trong mỗi trường hợp sau, biết rằng khối lượng nguyên tử X: a) nặng gấp hai lần nguyên tử lưu huỳnh b) nặng bằng 1 2 nguyên tử sắt
ĐỀ SỐ 4
Câu 1 Chọn các từ thích hợp trong các từ sau để điền vào chỗ trống hoàn
chỉnh câu: lớp vỏ, hạt nhân, electron, nơtron, proton
Trang 13Nguyên tử gồm có mang điện tích dương, mang điện tích âm và không mang điện Hạt mang điện tích âm ở
nguyên tử, chuyển động quanh có khối lượng không đáng kể
Nguyên tử cùng loại có cùng số
Câu 2 Cho biết thành phần cấu tạo của các nguyên tử sau: X (6p, 6n, 6e); Y (20n, 20p, 20e); Z (7n, 6p, 6e); T (20p, 20e, 22n); G (20p, 20e, 23n) Xác định những nguyên tử nào cùng loại với nhau?
Câu 3 Xác định hóa trị của Si trong hợp chất SiO2.
Câu 4 Lập công thức hóa học của hợp chất tạo bởi Al (III) và nhóm NO3 (I)
Câu 5 Tính phân tử khối của 1 phân tử Fe (SO ) 2 4 3
Trang 14
Câu 6 Không khí là một hỗn hợp gồm một số chất Trong số bốn chất chiếm tỉ lệ nhiều nhất là các chất khí nitơ, khí oxi, khí cacbonic và hơi nước Các chất này được xếp thành các cặp chất dưới đây: (1) Khí nitơ và khí oxi (2) Khí nitơ và khí cacbonic (3) Khí oxi và khí cacbonic (4) Khí oxi và hơi nước (5) Khí nitơ và hơi nước (6) Khí cacbonic và hơi nước Hãy chỉ ra: a) Cặp chất gồm hai đơn chất b) Cặp chất gồm 1 đơn chất và 1 hợp chất c) Cặp chất gồm 2 hợp chất .
Câu 7 Hãy chỉ ra đâu là vật thể, là chất (những từ in nghiêng) trong các câu sau: a) Cơ thể người có 63�68% về khối lượng là nước b) Than chì là chất dùng làm lõi bút chì c) Dây điện làm bằng đồng được bọc một lớp chất dẻo d) Áo may bằng sợi bông (95�98% là xenlulozơ) mặc thoáng hơn may bằng nilong (một thứ tơ tổng hợp) e) Xe đạp được chế tạo từ sắt, nhôm, cao su,
Trang 15
Câu 8 Cho công thức hóa học của các chất sau: a) Khí clo (Cl2) b) Khí metan (CH4) c) Kẽm clorua (ZnCl2) d) Axit sunfuric (H2SO4) Hãy nêu những gì biết được về mỗi chất Tên gọi Công thức hóa học của chất Thành phần phân tử của chất Phân tử khối a) Khí clo Cl2 2Cl 2 x 35,5 = 71 đvC Câu 9 Viết công thức hóa học và tính phân tử khối của các hợp chất sau: a) Canxi oxit (vôi sống), biết trong phân tử có 1Ca và 1O b) Amoniac, biết trong phân tử có 1N, 3H c) Đồng sunfat, biết trong phân tử 1Cu,1S, 4O Hướng dẫn giải Tên gọi Công thức hóa học của chất Phân tử khối a) Canxi oxit CaO 40 + 16 =56 đvC Câu 10 Biết rằng 4 nguyên tử của magie nặng bằng 3 nguyên tử nguyên tố X Hãy viết tên và kí hiệu hóa học của nguyên tố X
Trang 16
ĐỀ SỐ 5 Câu 1 Kim loại vàng có khối lượng riêng xác định là 19,3 g/cm3 Một đồng tiền vàng, kết quả từ dụng cụ đo cho biết khối lượng riêng của đồng tiền là 12,42 g/cm3 Em hãy nhận xét về vật liệu làm nên đồng tiền vàng nói trên
Câu 2 Hãy điền số liệu còn trống vào bảng sau: Nguyên tử Tổng số hạt Số proton Số nơtron Số electron A 1 1 B 8 8 C 34 12 D 58 19
Câu 3 Hãy viết kí hiệu hóa học của các nguyên tố sau: a) Lưu huỳnh: b) Kẽm:
Trang 17c) Natri: d) Đồng:
e) Thủy ngân:
Câu 4 Công thức hóa học một số hợp chất của nhôm viết như sau: AlCl4, AlNO3, Al2O3, AlS, Al3(SO4)2 Al(OH)2, Al2(PO4)3 Biết rằng trong số này chỉ có một công thức đúng và S hóa trị II, hãy sửa lại những công thức sai
Câu 5 Cho biết tổng số hạt proton, nơtron, electron tạo nên nguyên tử một nguyên tố bằng 49, trong đó số hạt không mang điện là 17 a) Tính số p và số e có trong nguyên tử b) Viết tên, kí hiệu hóa học và nguyên tử khối của nguyên tố .
Câu 6 Một hợp chất của nguyên tố T hóa trị III với nguyên tố oxi, trong đó T chiếm 53% về khối lượng a) Xác định nguyên tử khối và tên nguyên tố T b) Viết công thức hóa học và tính phân tử khối của hợp chất .
Trang 18
ĐỀ SỐ 6 Câu 1 Hãy tính hóa trị của nitơ (N), kẽm (Zn), sắt (Fe), canxi (Ca) trong các hợp chất hóa học sau: NH 3, Zn(OH) ,Fe(OH) ,FeCl ,Ca (PO ) 2 2 3 3 4 2
.
Câu 2 Lập công thức hóa học và tính phân
tử khối của hợp chất gồm Natri, Magie, Nhôm lần lượt liên kết với:
Trang 19a) Br b) nhóm OH c) nhóm CO3
.
Câu 3 Chép vào vở bài tập những câu sau đây với đầy đủ những từ thích hợp: Đơn chất tạo nên từ một nên có công thức hóa học chỉ gồm một còn tạo nên từ hai, ba nên công thức hóa học gồm hai, ba Chỉ số ghi ở chân kí hiệu hóa học, bằng số có trong một
Trang 20Câu 4.
a) Các cách viết sau chỉ những ý gì: 5Cu,2NaCl,3CaCO 3
b) Dùng những chữ số và công thức hóa học để diễn đạt những ý sau:
Ba phân tử oxi, sáu phân tử canxi oxit, năm phân tử đồng sunfat
a) 5Cu: Năm nguyên tử đồng
2NaCl: Hai phân tử natri clorua
3CaCO3: Ba phân tử canxi cacbonat
b)
Câu 5 Cho công thức hóa học một số chất sau:
Hướng dẫn giải
học của hợp chất
Thành phần phân tử của chất
Phân tử khối
Câu 6 Hợp chất A tạo bởi hiđro và nhóm nguyên tử (XOy) hóa trị III Biết rằng phân tử A nặng bằng phân tử H SO 2 4 và nguyên tố oxi chiếm 65,31%
về khối lượng của A
a) Xác định chỉ số y và nguyên tử khối của nguyên tố X.
b) Viết tên, kí hiệu hóa học của X và công thức hóa học của A
Trang 21
.
ĐỀ SỐ 7 Câu 1 Cho các vật thể sau: biển; ôtô; vải may quần áo; tre, nứa; bàn ghế; bầu trời Hãy cho biết đâu là vật thể tự nhiên, đâu là vật thể nhân tạo
Câu 2 Hãy tính hóa trị của đồng (Cu), photpho (P) thiếc (Sn) và sắt (Fe) trong các công thức hóa học sau: Cu OH , PCl ,SnO , Fe NO2 5 2 33.
Câu 3 Lập công thức hóa học và tính phân tử khối của hợp chất có phân tử gồm kali (K), bari (Ba), crom (III) lần lược liên kết với: a) Cl b) Nhóm SO 4
Trang 22
.
Câu 4 Đọc các thông tin sau, chỉ ra đâu là vật thể, đâu là chất (ghi vào
bảng dưới)
a) Quả chanh có vị chua là do axit xitric
b) Saccarozơ là nguyên liệu trong công nghiệp sản xuất bánh kẹo c) Bình hoa làm bằng thủy tinh dễ vở hơn bình hoa làm bằng chất
dẻo
d) Xelulozơ là thành phần chính tạo nên vách tế bào thực vật.
e) Người ta dùng teflo tráng lên bề mặt chảo bằng nhôm để chống
Câu 5 Các phát biểu sau là đúng hay sai? (ghi chữ Đ/S vào các ô) Từ
những phát biểu sai hãy sửa lại cho đúng
Trang 23…1 Hạt nhân được tạo bởi proton và nơtron.
…2 Một nguyên tử có bao nhiêu proton thì cũng có bấy nhiêunơtron
…3 Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ và trung hòa về điện
…4 Khối lượng của lớp vỏ electron được coi là khối lượng nguyêntử
…5 Nơtron mang điện tích dương, proton mang điện tích âm
Câu 6 Nguyên tử A nặng gấp 2 lần nguyên tử oxi Tính nguyên tử khối
của A và cho biết kí hiệu hóa học của nguyên tố đó
ĐỀ SỐ 8
Khí nhiệt phân chất B tạo ra đồng (II) oxit (CuO), khí nitơ đioxit
NO 2 và khí oxi O 2
Hãy cho biết chất A, B được cấu tạo từ những nguyên tố nào
Câu 2 Hãy chỉ ra chất nào là đơn chất, chất nào
là hợp chất (đánh dấu x vào ô được chọn) Tính nguyên tử khối hoặc phân
tử khối của những chất tương ứng và ghi vào ô bên cạnh
Nguyên tửkhối hoặcphân tử khối
Trang 241 Khí ozon được tạo nên từ 3
nguyên tử oxi
… …
2 Khí metan được tạo nên từ 1
nguyên tử cacbon và ngyuên tử
5 Nhôm sunfat được tạo nên từ 2
tử nhôm và 3 nguyên tử lưu
huỳnh và 12 nguyên tử oxi
… …
Câu 3 Một hợp chất có phân tử gồm 2 nguyên tử của nguyên tố X liên kết
với một nguyên tử oxi và nặng hơn phân tử hiđro 31 lần
a) Tính phân tử khối của chất.
b) Tính nguyên tử khối của X, cho biết tên và kí hiệu nguyên tố.
Câu 4 Viết công thức hóa học và phân tử khối của các chất sau:
a) Mangan đioxit, biết trong phân tử có 1Mn và 2O
b) Bari clorua, biết trong phân tử có 1Br và 2Cl
c) Bạc nitrat, biết trong phân tử
Trang 25Câu 5 Hãy xác định hóa trị của nguyên tố:
a) Lưu huỳnh trong các hợp chất: H S,SO 2 2
b) Nitơ trong các hợp chất sau: NH , NO, NO , N O 3 2 2 5
.Câu 6 Nguyên tử X có tổng số hạt proton,
nơtron, electron là 52 Trong hạt nhân nguyên tử X có số hạt không mangđiện nhiều hơn số hạt mang điện là 1 Xác định tổng số proton và nơtroncủa X
Trang 26
ĐỀ SỐ 9
Câu 1 Hãy điền số liệu vào bảng sau:
Nguyên tử Tổng số hạt Số proton Số nơtron Số electron
Câu 2 Cho các nguyên tử X (8p,8n), Y(7p,8n), Z(8p,9n) Nguyên tử nào
thuộc cùng nguyên tố hóa học, những nguyên tử nào có tính chất học
giống và khác nhau?
Trang 27
Câu 3 Hãy điền tên các nguyên tố hóa học sau:
Câu 5 Trong các công thức hóa học sau, công thức nào đúng, công thức
nào sai Nếu sai, hãy viết lại cho đúng:
CO,C O, KO, Na O, FeO, CaSO , AlSO P O , NaCO
Câu 6 Thực nghiệm cho biết nguyên tố natri
chiếm 59% về khối lượng trong hợp chất với lưu huỳnh Viết công thức hóa học và tính phân tử khối của hợp chất
.
Trang 28
ĐỀ SỐ 10
Câu 1 Cho biết sơ đồ một số nguyên tử sau:
canxi
Hãy chỉ ra: Số p trong hạt nhân, số e trong nguyên tử, số lớp electron và
số electron ngoài cùng của mỗi nguyên tử
Câu 2 Hãy dùng chữ số và kí hiệu hóa học để biểu diễn đạt các ý sau:
nguyên tử canxi:………
nguyên tử photpho:…………
Trang 29Câu 3
a) Hãy chỉ ra từ nào (những từ in nghiêng) chỉ vật thể tự nhiên, từ
nào chỉ vật thể nhân tạo, từ nào chỉ chất trong các sau đây:
- Chậu có thể làm bằng nhôm hay chất dẻo.
- Xelulozơ là thành phần chính tạo nên màng tế bào thực vật Có nhiều trong thân cây (gỗ, tre, nứa,…).
b) Biết rằng sắt có thể bị nam châm hút, có khối lượng riêng D = 7,8
khác loại ………
Trang 30loại liên kết với nhau.
thành của đơn chất kim loại
Câu 5 Lập công thức hóa học của nguyên tố sau với oxi:
.
Trang 31
ĐỀ SỐ 11
Câu 1 Chép vào vở bài tập những câu sau đây với đầy đủ các cụm từ
thích hợp
a) Đáng lẽ nói những ………… loại này, những ……… loại kia, thì
trong khoa học nói………… hóa
học này, ………… hóa học kia
b) Những nguyên tử có cùng số ………… Trong hạt nhân đều là
………… cùng loại, thuộc cùng một
……… hóa học
Hướng dẫn giải
thì trong khoa học nói nguyên tố hóa học này, nguyên tố hóa học kia
tử cùng loại, thuộc cùng một nguyên tố hóa học
Câu 2
Trang 32a) Các cách viết 4Mg, 7Pb,8Ag, Cr lần lược chỉ ý gì?
b) Hãy dùng chữ số và kí hiệu hóa học diễn đạt các ý sau: Ba nguyên
tử nitơ, bảy nguyên tử canxi, bốn nguyên tử natri
.Câu 3 Tính phân tử khối của các chất sau, biết
thành phần nguyên tử các nguyên tố tạo nên phân tử được ghi trong dấu ngoặc đơn:
Trang 33c) Axit clohiđric tạo nên từ H và Cl d) Bari cacbonat tạo nên
từ Ba, C và O
Ba, C và O
Câu 5 Lập công thức hóa học của các hợp với lưu huỳnh (II) của các
nguyên tố sau:
.
Trang 34Câu 6 Hợp tử A có phân tử gồm 2 nguyên tử X liên kết với 3 nguyên
tử oxi Biết A nặng gấp 3,1875 lần phân tử oxi
a) Tính phân tử khối của hợp chất A.
b) Tính nguyên tử khối của X, cho biết tên và kí hiệu của X.
.
Trang 35Câu 2 Nguyên tử X nặng gấp bốn lần nguyên tử nitơ Tính nguyên tử
khối của X và cho biết X thuộc nguyên tố nào Viết kí hiệu hóa học củanguyên tố đó
Câu 3 Tính phân tử khối của các chất sau, biết
thành phần nguyên tử của các nguyên tố tạo nên phân tử được ghi trongdấu ngoặc đơn:
Axit nitric 1H, 1N và 3O 1.1+1.14+3.16 = 63
đvCSaccarozơ
Metan
Thuốc tím
Câu 4 Lập công thức hóa học cuả những hợp chất tạo bởi 1 nguyên tố và
nhóm nguyên tử:
b) Ca (II) và (NO 3) (I) e) Ba (II) và (PO ) 4 (III)
c) Al (III) và (SO ) 4 (II)
Trang 36
.
Trang 37
ĐỀ SỐ 13
Câu 1 Biết rằng bốn nguyên tử magie nặng bằng ba nguyên tử nguyên tố
X Hãy viết tên và kí hiệu hóa học của nguyên tố X
Câu 2 Cho biết cacbon
đioxit (còn gọi là khí cacbonic) là chất có thể làm đục nước vôi trong: Làmthế nào để
nhận biết được khí này có trong hơi thở ta ra
Câu 3 Chép vào vở bài
tập các câu sau đây với đầy đủ các cụm từ thích hợp:
“Khí hiđro, khí oxi và khí ozon là những ………, đều tạo nên từmột ………… Nước, muối ăn
(natri clorua), axit clohiđric là những …………, đều tạo nên từ hai
………… Trong thành phần hóa học của nước và axit clohiđric đều
có chung một ……… , còn của muối ăn và axit clohiđric lại cóchung một………”
Trang 38
.Câu 4 Viết công thức
hóa học và tính phân tử khối của hợp chất sau:
a) Mangan đioxit, biết trong phân tử có 1Mn và 2O
b) Bari clorua, biết trong phân tử có 1Ba và 2Cl
c) Bạc nitrac, biết trong phân tử có 1Ag,1N v à 3O
d) Nhôm photphat, biết trong photphat biết trong phân tử có 1Al, 1P
Trang 39.Câu 6 Phân tử hợp chất gồm nguyên tử
nguyên tố Y liên kết với 2 nguyên tử O nguyên tố oxi chiếm 50% về
khối lượng của hợp chất
a) Tính nguyên tử khối, cho biết tên và kí hiệu hóa học của nguyên tố Y b) Tính phân tử khối của hợp chất, phân tử hợp chất nặng bằng nguyên tử
của nguyên tố nào
.
Trang 40
ĐỀ SỐ 14
Câu 1 Biết rằng một số chất tan trong nước tự nhiên có lợi cho cơ thể.
Theo em nước khoáng hay nước cất, uống nước nào tốt hơn?
Câu 2 Chép vào vỡ bài
tập các câu sau đây với đầy đủ các cụm từ thích hợp:
“Các vật thể ……… đều gồm một số ………… khác nhau,
………… được làm ra từ vật liệu Mọi vật
liệu đều là ……… hay hỗn hợp một số ………… nên ta nói được: Đâu
có ………… là có ………… ”
Hướng dẫn giải
“Các vật thể tự nhiên đều gồm một số chất khác nhau, vật thể nhântạo được làm ra từ vật liệu Mọi vật liệu đều là chất hay hỗn hợp một số
chất nên ta nói được: Đâu có vật thể là có chất ”
Câu 3 Hãy sửa dòng dòng chữ sau (bỏ ngoặc đơn, chọn giữ lại những từ
thích hợp) thành hai
câu mô tả về cấu tạo của đơn chất:
“Trong đơn chất (kim loại/phi kim), các nguyên tử (thường liên kếtvới nhau theo một số nhất định/sắp xếp khít nhau theo một trật tự nhấtđịnh)”
Câu 4
a) Lập công thức hóa học của hợp chất hai nguyên tố sau: C(IV) và
S(II);Fe(III) và C