Xác định yêu cầu cần đạt Tên chủ đề/bài học Yêu cầu cần đạt ALCOHOL –Nêu được khái niệm alcohol; công thức tổng quát của alcohol no, đơn chức, mạch hở; khái niệm về bậc của alcohol; đặc
Trang 1XÂY DỰNG KẾ HOẠCH VÀ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NĂNG LỰC HỌC SINH MÔN HÓA
HỌC THPT CHỦ ĐỀ: ALCOHOL
I PHÂN TÍCH YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1 Xác định yêu cầu cần đạt
Tên chủ
đề/bài học
Yêu cầu cần đạt
ALCOHOL –Nêu được khái niệm alcohol; công thức tổng quát của alcohol no, đơn
chức, mạch hở; khái niệm về bậc của alcohol; đặc điểm liên kết và hình dạng phân tử của methanol, ethanol
– Viết được công thức cấu tạo, gọi được tên theo danh pháp thay thế một số alcohol đơn giản (C1 – C5), tên thông thường một vài alcohol thường gặp
–Trình bày được đặc điểm về tính chất vật lí của alcohol (trạng thái, xu hướng của nhiệt độ sôi, độ tan trong nước), giải thích được ảnh hưởng của liên kết hydrogen đến nhiệt độ sôi và khả năng hoà tan trong nước của các alcohol
–Trình bày được tính chất hoá học của alcohol: Phản ứng thế nguyên tử
H của nhóm –OH (phản ứng chung của R–OH, phản ứng riêng của polyalcohol); Phản ứng tạo thành alkene hoặc ether; Phản ứng oxi hoá alcohol bậc I, bậc II thành aldehyde, ketone bằng CuO; Phản ứng đốt cháy
–Thực hiện được các thí nghiệm đốt cháy ethanol, glycerol tác dụng với copper(II) hydroxide; mô tả các hiện tượng thí nghiệm và giải thích được tính chất hoá học của alcohol
-Trình bày được ứng dụng của alcohol, tác hại của việc lạm dụng rượu bia và đồ uống có cồn; Nêu được thái độ, cách ứng xử của cá nhân với việc bảo vệ sức khoẻ bản thân, gia đình và cộng đồng
-Trình bày được phương pháp điều chế ethanol bằng phương pháp hydrate hoá ethylene, lên men tinh bột; điều chế glycerol từ propylene
2 Phân tích yêu cầu cần đạt
Trang 2T Yêu cầu cần đạt
PTNL thành phần của NL hóa học, phẩm chất,
NL chung
Mức độ biểu hiện
1 - Nêu được khái niệm
alcohol; công thức tổng
quát của alcohol no, đơn
chức, mạch hở; khái niệm
về bậc của alcohol; đặc
điểm liên kết và hình dạng
phân tử của methanol,
ethanol
Nhận thức hóa học
1.Nêu được khái niệm alcohol, bậc ancol,công thức tổng quát, đặc điểm liên kết nhưng chưa rõ ràng, đầy đủ 2.Nêu được khái niệm alcohol, bậc ancol,công thức tổng quát, đặc điểm liên kết rõ ràng, đầy đủ
2 – Viết được công thức cấu
tạo, gọi được tên theo
danh pháp thay thế một số
alcohol đơn giản (C1 –
C5), tên thông thường một
vài alcohol thường gặp
Nhận thức hóa học
1.Viết và gọi tên alcohol C1, C2 2.Viết và gọi tên alcohol C3- C5
3 Viết đầy đủ, chính xác và gọi tên (thay thế và thông thường) của C1-C5
3 Trình bày được đặc điểm
về tính chất vật lí của
alcohol (trạng thái, xu
hướng của nhiệt độ sôi, độ
tan trong nước), giải thích
được ảnh hưởng của liên
kết hydrogen đến nhiệt độ
sôi và khả năng hoà tan
trong nước của các
alcohol
Nhận thức hóa học
1 Trình bày được nhưng chưa rõ ràng, đầy đủ
2 Trình bày được rõ ràng, đầy đủ
3 Giải thích được ảnh hưởng của liên kết hydrogen đến nhiệt độ sôi
và khả năng hoà tan trong nước của các alcohol
4 -Trình bày được tính chất
hoá học của alcohol: Phản
ứng thế nguyên tử H của
nhóm –OH (phản ứng
chung của R–OH, phản
polyalcohol); Phản ứng
tạo thành alkene hoặc
ether; Phản ứng oxi hoá
Nhận thức hóa học
1 Nêu được các tính chất hóa học
2 Viết được các PTPƯ minh họa tính chất
3 Giải thích được mối liên hệ giữa cấu tạo và tính chất hóa học
Trang 3alcohol bậc I, bậc II thành
aldehyde, ketone bằng
CuO; Phản ứng đốt cháy
5 -Thực hiện được các thí
nghiệm đốt cháy ethanol,
glycerol tác dụng với
copper(II) hydroxide; mô
tả các hiện tượng thí
nghiệm và giải thích được
tính chất hoá học của
alcohol
Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hóa học
NL giao tiếp
và hợp tác
NL giải quyết vấn đề và sáng tạo
1 Phối hợp với các thành viên trong nhóm thực hiện được theo hướng dẫn của GV, nêu được hiện tượng thí nghiệm
2 Thực hiện tốt, nêu và giải thích được hiện tượng thí nghiệm
3 Chủ động đề xuất và thực hiện thành công thí nghiệm, thể hiện sự sáng tạo
6 -Trình bày được phương
pháp điều chế ethanol
bằng phương pháp
hydrate hoá ethylene, lên
men tinh bột; điều chế
glycerol từ propylene
-Trình bày được phương
pháp điều chế ethanol
bằng phương pháp
hydrate hoá ethylene, lên
men tinh bột; điều chế
glycerol từ propylene
Nhận thức hóa học
1.Nêu được các phương pháp điều chế alcohol
2 Viết được PTPƯ điều chế ancol
7 -Trình bày được ứng dụng
của alcohol, tác hại của
việc lạm dụng rượu bia và
đồ uống có cồn; Nêu được
thái độ, cách ứng xử của
cá nhân với việc bảo vệ
sức khoẻ bản thân, gia
đình và cộng đồng
Vận dụng kiến thức và
kĩ năng đã học
1 Nêu được các ứng dụng của alcohol
2 Giải thích được các ứng dụng, tác hại dựa vào tính chất vật lí, tính chất hóa học
3 Phân tích được 2 mặt của một vấn đề sử dụng rượu bia vừa có lợi vừa có hại Đề xuất biện pháp quản
lí hoạt động sản xuất và kinh doanh rượu bia an toàn, khoa học
II LẬP BẢNG KẾ HOẠCH KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ.
Bảng xây dựng kế hoạch đánh giá trong dạy học chủ đề môn Hóa học
Trang 4Hoạt động
dạy học
Yêu cầu cần đạt
Kiểm tra, đánh giá Phương pháp Công cụ
Khởi động
Khơi gợi hứng thú của học sinh vào tiết học Học sinh tái hiện các kiến thức có liên quan
về alcohol, tiếp nhận kiến thức mới chủ động, tích cực, hiệu quả Kết nối vào bài mới
Viết Bảng KWL
(1)
Hình thành kiến thức
Khái niệm,
đồng phân,
danh pháp
- Nêu được khái niệm alcohol;
công thức tổng quát của alcohol
no, đơn chức, mạch hở; khái niệm về bậc của alcohol; đặc điểm liên kết và hình dạng phân
tử của methanol, ethanol
- Viết được công thức cấu tạo, gọi được tên theo danh pháp thay thế một số alcohol đơn giản (C1 – C5), tên thông thường một vài alcohol thường gặp
Viết
Bảng hỏi ngắn (2)
Tính chất vật lí
Trình bày được đặc điểm về tính chất vật lí của alcohol (trạng thái, xu hướng của nhiệt độ sôi,
độ tan trong nước), giải thích được ảnh hưởng của liên kết hydrogen đến nhiệt độ sôi và khả năng hoà tan trong nước của các alcohol
Hỏi đáp
Câu hỏi tự luận (3)
Trang 5Tính chất hóa
học
–Trình bày được tính chất hoá học của alcohol: Phản ứng thế nguyên tử H của nhóm –OH (phản ứng chung của R–OH, phản ứng riêng của polyalcohol); Phản ứng tạo thành alkene hoặc ether; Phản ứng oxi hoá alcohol bậc I, bậc II thành aldehyde, ketone bằng CuO; Phản ứng đốt cháy
–Thực hiện được các thí nghiệm đốt cháy ethanol, glycerol tác dụng với copper(II) hydroxide;
mô tả các hiện tượng thí nghiệm
và giải thích được tính chất hoá học của alcohol
Viết + Quan sát Bảng kiểm
(4)
Ứng dụng và
điều chế
-Trình bày được ứng dụng của alcohol, tác hại của việc lạm dụng rượu bia và đồ uống có cồn; Nêu được thái độ, cách ứng
xử của cá nhân với việc bảo vệ sức khoẻ bản thân, gia đình và cộng đồng
Trình bày được phương pháp điều chế ethanol bằng phương pháp hydrate hoá ethylene, lên men tinh bột; điều chế glycerol
từ propylene
Hỏi đáp
-Câu hỏi tự luận (5)
Luyện tập, vận
dụng
Tổng kết kiến thức về alcohol Vận dụng kiến thức đã học về alcohol để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống và sản xuất Viết+ Quan sát
- Bảng kiểm
(đánh giá sản phẩm sơ đồ
tư duy) (6)
-Bài tập tình huống (7)
Trang 6III THIẾT KẾ VÀ SỬ DỤNG CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ THEO KẾ HOẠCH ĐÃ LẬP.
1 Công cụ 1: Phương pháp viết, công cụ bảng KWL
- Mục đích: Xác định được kiến thức nền của chủ đề mà HS đã biết, kết nối vào bài mới
- Cách sử dụng: GV phát bảng KWL, yêu cầu HS hoàn thành trước khi học bài mới;
HS hoàn thành 2 cột K, W (5 phút)
Hãy liệt kê những điều em đã biết
về alcohol
( Nêu được khái niệm alcohol; công
thức, tên gọi; tính chất vật lí, tính chất
hóa học của alcohol đã biết.…)
Hãy liệt kê những điều em muốn biết về alcohol
Hãy liệt kê những điều em đã học về alcohol
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
2 Công cụ 2: Phương pháp viết, công cụ bảng hỏi ngắn
- Mục đích: Tìm hiểu định nghĩa, đồng phân, danh pháp alcohol
- Cách sử dụng: GV phát bảng hỏi cho HS hoàn thành cá nhân, HS viết câu trả lời vào bảng
Từ hiểu biết của em về alcohol và nghiên cứu tài liệu SGK hãy trả lời các câu
hỏi dưới đây tương ứng ở cột bên cạnh:
1 Khái niệm alcohol?
2 Công thức tổng quát của alcohol no,
đơn chức, mạch hở?
3 Khái niệm bậc của alcohol?
4 Viết và đọc tên các đồng phân ancol
của CH4O; C2H6O; C3H8O
3 Công cụ 3: Phương pháp hỏi đáp, công cụ câu hỏi tự luận
- Mục đích: Tìm hiểu tính chất vật lí của alcohol
- Cách sử dụng: Hoạt động hình thành kiến thức
1 Nêu một số tính chất vật lí của ancol: Nhiệt độ sôi, khối lượng riêng, độ tan trong nước?
Trang 72 Giải thích tại sao ancol tan nhiều trong nước và có nhiệt độ sôi cao hơn các hidrocacbon có cùng phân tử khối hoặc đồng phân ete của nó ?
4 Công cụ 4: Phương pháp viết + quan sát, công cụ bảng kiểm
- Mục đích: đánh giá kĩ năng tiến hành thí nghiệm
- Cách sử dụng: Trong quá trình HS làm thí nghiệm nghiên cứu tính chất hóa học của alcohol
Lựa chọn dụng cụ, hóa chất phù hợp cho mục đích thí nghiệm
Thực hiện đúng thao tác thí nghiệm cơ bản: cầm, kẹp ống
nghiệm, đổ hóa chất, đun nóng…
Biết ghi chép các hiện tượng và các vấn đề xảy ra trong quá
trình thí nghiệm
Xử lí dụng cụ hóa chất sau thí nghiệm hợp lí, đúng quy định
5) Công cụ 5: Phương pháp hỏi đáp, công cụ câu hỏi tự luận
- Mục đích: Tìm hiểu ứng dụng, điều chế của alcohol
- Cách sử dụng: Hoạt động hình thành kiến thức
1 Trình bày phương pháp điều chế ancol? Viết PTPƯ điều chế ancol?
2 Trình bày một số ứng dụng của ancol, giải thích được vì sao chúng có những ứng dụng đó
3 Nêu tác hại của việc lạm dụng rượu bia và đồ uống có cồn; Từ đó liên hệ thái độ, cách ứng xử của cá nhân với việc bảo vệ sức khoẻ bản thân, gia đình và cộng đồng
6 Công cụ 6
Bảng kiểm đánh giá sơ đồ tổng kết kiến thức của học sinh
- Mục đích: Đánh giá sơ đồ tổng kết kiến thức về nội dung Alcohol Xác định mức
độ đạt được, yêu cầu cần đạt về nhận thức, học sinh tự điều chỉnh, bổ sung kiến thức
- Cách sử dụng: Học sinh tự đánh giá sau khi lập sơ đồ tổng kết kiến thức về Alcohol
ST
T
1 Có nêu được khái niệm ancol
không?
2 Có viết được công thức cấu tạo
của Alcohol không?
3 Có gọi tên được Alcohol không?
4 Có nêu được tính chất vật lí của
Alcohol không?
5 Có giải thích được nhiệt độ sôi
của Alcohol cao hơn
hydrocarbon không?
Trang 86 Có viết được phản ứng của
Alcohol không?
7 Có nêu được ứng dụng ancol
không?
8 Có viết được phương trình phản
ứng điều chế Alcohol không?
9 Có dùng các từ khóa ngắn gọn
trong sơ đồ tư duy không
10 Có sắp xếp các nhánh thể hiện
mối liên hệ cấu tạo, tính chất vật
lí và tính chất hóa học không?
7 Công cụ 7
- Mục đích: Đánh giá khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn
- Cách sử dụng: Giáo viên đánh giá học sinh sau khi hình thành kiến thức mới
‘‘Bia là đồ uống bổ dưỡng có lượng đường, cồn vừa phải cùng lượng enzym thoát ra từ
tế bào vi sinh vật giúp cơ thể tiêu hóa nhanh hơn, ăn ngon miệng hơn, hấp thụ tốt các chất dinh dưỡng Bia có chứa nhóm hợp chất polyphenol cực kỳ quý giá, là những chất chống oxy hóa rất tốt cho cơ thể con người Đồng thời, bia cũng là đồ uống giàu calories Uống một lít bia sẽ cung cấp cho cơ thể một lượng khoảng 500kcalo Nếu tính theo nhu cầu calo của một người bình thường trưởng thành ở điều kiện bình thường chỉ khoảng 2.800kcalo, còn người thợ làm việc nặng cần khoảng 3.500 - 3.800kcalo Tuy nhiên, uống bia rất tốt cho cơ thể con người chỉ với điều kiện có hạn định của nó Theo cảnh báo, 1kg thể trọng chỉ đưa vào cơ thể 1g cồn/ngày’’ Hỏi 1 người có khối lượng
60kg trong một ngày có thể uống tối đa bao nhiêu ml bia (biết nồng độ cồn trong bia là
50, khối lượng riêng của C2H5OH là 0,8g/ml)
KẾT THÚC