Giao an van 9 HKII 2013

3, Bài mới : * Hoạt động: Giới thiệu bài mới: * Hoạt động: Hướng dẫn tìm hiểu bài mới: Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Đọc-tiếp xúc văn bản : + Tác giả[r]

Trang 1

TUẦN 20 Ngày: 05/ 01/ 2013

Ngày dạy: 07/ 01/ 2013

NGỮ VĂN BÀI 18 Tiết 91.92BÀN VỀ ĐỌC SÁCHI/Mục tiêu cần đạt

* Làm cho hs :

+ Về kiến thức : - Hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách

+ Về kĩ năng : - Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài văn nghịluận sâu sắc, sinh động, giàu tính thuyết phục

+ Về thái độ :- Nghiêm túc , tích cực chuẩn bị bài và học tập

II/ Chuẩn bị :

+ Giáo viên: Giáo án

+ Học sinh: Soạn bài

III / Các hoạt động dạy học:

1 , Ổn định lớp : Gv kiểm tra sĩ số lớp

2 , Bài mới :

* HOẠT ĐỘNG I : GIỚI THIỆU BÀI MỚI:

Sách luôn là người bạn tâm tình thân thiết và gắn bó với mỗi con người , đọc sách ngoài tác dụng giải trí ra thì nó còn rất bổ ích cho mọi người về nhiều mặt Tuy nhiên việc đọcsách cũng cần phải có nghệ thuật và khoa học

Hoạt động :II-ĐỌC-TIẾP XÚC VĂN BẢN

1- Tác giả: - Chu Quang Tiềm (1897 -1986 ), là nhà mĩ học và lí luận nổi tiếng của TQ

- Đề tài của ông thường xuyên quan tâm: bàn về đọc chuyện đọc sách

2- Tác phẩm: - Là bài viết đúc rút từ thực tế, kinh nghiệm tích luỹ của bản thân, là lờibàn đầy tâm huyết của thế hệ đi trước truyền lại cho các thế hệ sau

- Phương thức: nghị luận

3- Đọc, tìm hiểu 1 số từ khó

GV cho hs đọc, giải nghĩa các từ khó

Hoạt động III -ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

? Vấn đề nghị luận của bài viết là gì?

Tìm bố cục, tóm tắt các luận điểm

Luận điểm nào là chính?

Cho hs đọc đoạn 1

? Câu nào nêu luận điểm của đoạn Có

nhận xét gì về cách nêu luận điểm?

+ Phương pháp đọc sách đúng

1-Ý nghĩa của việc đọc sách

+ Ghi chép, cô đúc và lưu truyền mọi tri thức,mọi thành tựu mà loại người tìm tòi, tích luỹ

Trang 2

? Qua lời bàn luận của tác giả, em

thấy sách có tầm quan trọng như thế

nào?

-Biểu hiện như thế nào?

? Vì sao lại như vậy?

? Để nói về tầm quan trọng của từng

cuốn sách tác giả đã dùng hình ảnh

nào?

( Những cuốn sách có giá trị được

xem như những cột mốc trên con

đường phát triển của nhân loại )

? Em hiểu gì về câu nói đó?

? Việc đọc sách còn có tầm quan trọng

gì đối với con người?

? Nhận xét về luận cứ để làm rõ luận

điểm?

? Hiện nay việc đọc sách có khó khăn

nguy hại nào?

? Nhận xét gì về cách trình bày lí lẽ,

dẫn chứng trong đoạn 2?

? Tác giả đưa ra mấy vấn đề?

? Theo tác giả cần chọn sách như thế

nào Tại sao phải phân loại sách để

đọc?

? Đọc sách như thế nào ?

? Với cách trình bày như vậy, cho ta

thấy, tác giả là người như thế nào ?

-Không đọc sách thì không nắm được thànhtựu văn hóa của nhân loại không tiếp thunhững thành tựu khoa học mà loài người đãdày công nghiên cứu và đúc rút kinh nghiệm

từ bao đời nay

+ Đọc sách là con đường ngắn nhất để tíchlũy 1 cách nhanh nhất, đầy đủ nhất vốn trithức của nhân loại

=>Đọc sách có mối quan hệ hữu cơ với họcvấn, là sự chuẩn bị cho mỗi con người trongcuộc “ trường chinh vạn dặm trên con đườnghọc vấn”

2- Các khó khăn, nguy hại khi đọc sách

-Đọc sách theo kiểu “ ăn tươi, nuốt sống”,không tiêu hóa được -> Đọc hời hợt, khônglưu tâm, đọc nhiều hiểu ít

- Sách nhiều khiến dễ lạc hướng, tham đọcnhiều, lãng phí thời gian, vô bổ, bỏ qua nhiềuquyển sách quan trọng, cơ bản

3- Phương pháp đọc sách

- 2 vấn đề:

+ Chọn sách+ Đọc sách

* Chọn sách:

- phân loại sách để đọc+ Sách thường thức+ sách chuyên môn-> Cần chọn cả 2 loại sách để đọc nhưng phảichọn những quyển có giá trị

*Đọc sách: + Không nên lướt qua để lấy vinh

dự ->Phải đọc chuyên sâu, đọc phải suy nghĩ,trầm ngâm, tích luỹ, tưởng tượng

+ Không nên đọc tràn lan

+ Đọc gắn liền với sự kiên trì nhẫn nại nhằmhiểu biết thông tỏ mọi điều trong sách

IV TỔNG KẾT

- Ghi nhớ Sgk

Trang 3

* HOẠT ĐỘNG V: LUYỆN TẬP , CỦNG CỐ

Bài tập : Cho hs phân tích cách lập luận của tác giả trong bài

* HOẠT ĐỘNG VI: HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG TIẾP NỐI

-Làm các bài tập trong sách , học phần Ghi nhớ Chuẩn bị bài mới

+ Về kiến thức : - Nhận biết khởi ngữ, phân biệt khởi ngữ với chủ ngữ của câu

- Nhận biết công dụng của khởi ngữ

+ Về kĩ năng : - Biết đặt những câu có khởi ngữ

Câu có cấu tạo ngoài hai thành phần chính thì còn có một số thành phần phụ góp phần làm rõ thêm nội dung của câu

được không? Vì sao?

( Cho hs thảo luận trả lời )

? Thêm vào , các từ ngữ đó có tác dụng gì?

? Nhìn vào các câu có từ in đậm, hãy nhận xét

gì về vị trí của các từ đó đối với nòng cốt câu?

? Thế nào là khởi ngữ ?

- GV cho hs lấy ví dụ câu có khởi ngữ

- Gv đưa các ví dụ để học sinh nhận diện

- Nêu 1 nội dung cần bàn bạc

- Làm rõ đề tài được nói đến trongcâu

-> Là thành phần phụ của câu, đứng

Trang 4

+ Nam Bắc 2 miền ta có nhau

+ Kỉ niệm này thì tôi nhớ suốt đời.

-Cho hs làm bài tập 1

? Nhìn vào ví dụ đã phân tích, hãy nêu đặc

điểm nổi bật của khởi ngữ?

-GV đưa ví dụ:

+ TY quê hương làng mạc, đó chính là yếu tố

bồi dưỡng tinh thần yêu nước của con người

+ Sống, chúng ta mong được sống thành ngươì

? Khởi ngữ trong 2 ví dụ trên có gì đáng lưu ý?

-GV đưa ví dụ:

+Quyển sách này , tôi chỉ thấy bán ở chợ.

+ Tôi chỉ thấy bán quyển sách này ở chợ.

- Có thể đưa thành phần khởi ngữlàm phụ tố trong cấu tạo của 1 thànhphần trong nòng cốt

- Trước khởi ngữ, có thể thêm các quan hệ từ: Về, đối với

* Ghi nhớ : Sgk

* HOẠT ĐỘNG IV: LUYỆN TẬP , CỦNG CỐ

Bài tập : Cho hs làm các bài tập trong sgk

* HOẠT ĐỘNG V: HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG TIẾP NỐI

+ Giáo viên:- Giáo án

+ Học sinh: - Soạn bài

Trang 5

1 , Ổn định lớp : Gv kiểm tra sĩ số lớp

2 , Bài mới :

Trong văn nghị luận thì một yếu tố quan trọng không kém để làm nên sự hấp dẫn của văn bản chính là phân tích và tổng hợp

* HOẠT ĐỘNG II : TÌM HIỂU BÀI MỚI:

-HS đọc văn bản “ Trang phục”

? Ví dụ có phải là văn bản nghị luận không Vì sao

? Hãy nêu các luận điểm trong bài

? Để làm rõ cho các luận diểm “ Quy tắc về việc ăn

mặc”, người viết đã làm gì

+ Dẫn chứng 1 nêu ra vấn đề gì?

+ Dẫn chứng 2 nêu ra vấn đề gì?

? ở luận điểm 2, người viết đã đưa dẫn chứng như

thế nào để làm rõ “ Ăn mặc phải phù hợp ” ?

? Vậy ở đây đã đưa phép lập luận nào để gt?

? Phép lập luận phân tích là gì

? Để làm rõ điều đó, người ta làm bằng cách nào ?

? Theo em, câu nào trong đoạn văn mang tính khái

quát các ý đã phân tích ? Vì sao?

? Câu này đặt ở vị trí nào của bài văn? Có tác dụng

gì?

? Nếu không có ý này có được không?Vì sao?

? Gọi đó là phép tổng hợp, hiểu gì về phép lập luận

tổng hợp?

? Rút ra mối quan hệ giữa phép phân tích và tổng

hợp Nếu thiếu 1 trong 2 thứ đó trong bài văn nghị

-Phép lập luận phân tích

=>Là trình bày từng bộ phận,phương diện của 1 vấn đề nhằmchỉ ra nội dung của vấn đề

- Đối chiếu, chứng minh

- cuối các đoạn và cuối văn bản

=> chốt lại các ý vừa phân tích

- là đưa ra các vấn đề và khía cạnh từng vấn đề để phân tích , làm rõ sau đó khái quát lại , chốtlại

* Ghi nhớ : Sgk

- Làm bài tập còn lại Chuẩn bị bài mới

TUẦN 21 Ngày: 12/01/2013

Trang 6

Ngày dạy:14/01/2013

NGỮ VĂN BÀI 18 Tiết 95

TẬP LÀM VĂN : LUYỆN TẬP PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

I/MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

+ Giáo viên: - Giáo án

III / CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

*Cho hs đọc đoạn văn (b) và chỉ ra trình tự phân tích

-Đoạn nhỏ mở đầu nêu các quan niệm mấu chốt của sự thành đạt

-Đoạn nhỏ tiếp theo phân tích từng quan niệm đúng sai thế nào và két lại ở việc phântích bản thân chủ quan của mỗi người

Bài tập 2:

-Cho hs đọc bài

-GV nêu vấn đề cho hs thảo luận, giải thích hiện tượng, rồi cho phân tích

Nội dung cụ thể:

+ Học đối phó là học mà không lấy việc học làm mục đích, xem học là phụ

+ Học đối phó là cách học bị động, cốt đối phó với sự đòi hỏi của thầy cô, của thi cử

Trang 7

+ Do học đối phó nên không thấy hứng thú, hiệu quả thấp.

+ Học đối phó thì không đi sâu vào bản chất-> bằng cấp rỗng tuếch

-GV giúp hs làm các bài tập

Hoạt động kiểm tra: Cho hs thực hiện bài kiểm tra 15 phút

NGỮ VĂN BÀI 19 Tiết 96+97

TIẾNG NÓI CỦA VĂN NGHỆ

II/ CHUẨN BỊ :

+ Học sinh: -Soạn bài

1 , ổn định lớp : Gv kiểm tra sĩ số lớp

2 , Bài cũ :

3, Bài mới :

Văn nghệ từ xưa đến nay luôn chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống nhân dân , vậyvăn nghệ có những tác dụng và sức mạnh như thế nào thì không phải ai cũng biết

1- Tác giả: Cần cho hs nắm 1 số ý sau

-Nguyễn Đình Thi ( 1924 –2003 ) quê Hà Nội Tham gia văn hoá cứu quốc từ 1943 -Từng giữ nhiều trọng trách trong chính quyền của bộ máy lãnh đạo của Nhà Nước,trong lĩnh vực nghệ thuật

-Tham gia vào nhiều lĩnh vực nghệ thuật như :làm thơ, viết văn, sáng tác nhạc, kịch,viết phê bình lí luận Ông được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh về nghệ thuật đợt 1 năm1996

2-Tác phẩm

-Bài viết ra đời 1948, in trong cuốn “ Mờy vấn đề văn học” ( 1956 )

Trang 8

3-Đọc và tìm hiểu từ khó

GV cho hs đọc bài và giải thích 1 số từ khó

-Phương thức : nghị luận

4-Bố cục : 3 phần

+ Văn nghệ nảy sinh từ hiện thực cuộc sống

+ Văn nghệ là tiếng nói của tình cảm, của tâm hồn

+ Văn nghệ là tiếng nói của tư tưởng.

Hoạt động III-ĐỌC-HIỂU VĂN

BẢN

?Hãy tóm tắt hệ thống luận

điểm, nhận xét về bố cục của

bài nghị luận?

? Đoạn 1, tác giả cho người

đọc hiểu về luận điểm gì ?

? Để làm rõ cho luận điểm đó,

tác giả đã đưa ra và phân tích

*Tiếng nói văn nghệ rất cần thiết đối với con người,nhất là trong hoàn cảnh chiến đấu, sản xuất vô cùnggian khổ của dân tộc

*Văn nghệ có khả năng cảm hoá con người

=>Các phần có mối quan hệ chặt chẽ với nhau: Cácphần vừa có giải thích cho nhau, vừa được nối tiếp

tự nhiên theo hướng ngày càng phân tích sâu sứcmạnh đặc trưng của văn nghệ

Nhan đề bài viết : Tiếng nói văn nghệ vừa có tínhkhái quát lí luận, vừa gợi sự gần gũi, thân mật Nóbao hàm được cả nội dung lẫn cách thức, giọng điệunói của văn nghệ

1-Nội dung văn nghệ

-Văn nghệ không chỉ phán ánh thực tại khách quan

mà còn thể hiện tư tưởng, tình cảm của người nghệ

sỹ, thể hiện tinh thần của người sáng tác

+ Dẫn chứng bằng 2 ví dụ tiêu biểu, của 2 tác giả vĩđại của DT và thế giới

( 2 câu thơ là bức họa cảnh mùa xuân: cỏ xanh, hoa

lê trắng , không gian mùa xuân thanh bình: (kháchquan) ->Làm cho người đọc rung động trước vẻ đẹp

lạ lùng mà tác giả miêu tả, làm cho lòng người có sựsống tươi trẻ luôn tái sinh ( chủ quan)

Hay cái chết của An na ( khách quan) -> người đọcbâng khuâng, thông cảm; lời tố cáo xã hội ( chủ quan)

-Người nghệ sỹ luôn gửi tư tưởng, tình cảm, cái nhìnhiện thực vào trong tác phẩm:

Trang 9

?Vì sao con người cần đến

tiếng nói của căn nghệ?

=> Văn nghệ làm thay đổi con người, soi rọi tâm hồncon người

2-Sức mạnh kì diệu của văn nghệ

-Giúp cho đời sống, tâm hồn con người phong phú,giúp con người nhận thấy xung quanh và nhận thấychính mình

-Khi con người bị ngăn cách với cuộc sống, vănnghệ là sợi dây nối họ với thế giới bên ngoài

-Văn nghệ giúp con người biết vượt qua mọi khókhăn, thử thách

Vì:

+ Văn nghệ là tiếng nói của tình cảm, tác động tớimỗi con người qua những rung cảm sâu xa của tráitim

+ Văn nghệ không cất lên lời lí thuyết khô khan màchứa đựng tất cả những say sưa, vui buồn, yêu ghét,

mơ mộng lắng vào trong những cảm xúc , nhữngnỗi niềm, đi vào người đọc, người xem bằng conđường tình cảm

+ Văn nghệ đưa con người vào những cảnh ngộ,những trạng huống khác nhau của đời sống để nếmtrải

=> Văn nghệ giúp cho con người tự nhận thức mình,

tự xây dựng mình

IV TỔNG KẾT

- Ghi nhớ Sgk

TUẦN 21 Ngày:12/01/2013

Ngày dạy:17/01/2013

Trang 10

+ Về kiến thức : -Nhận biết 2 thành phần biệt lập: tình thái, cảm thán.

-Nắm được công dụng của mỗi thành phần trong câu

+ Về kĩ năng :-Biết đặt câu có các thành phần tình thái, cảm thán

2, Bài cũ: Lấy 2 ví dụ, chỉ ra các khởi ngữ? Nêu khái niệm, đặc điểm của nó?

3, Bài mới :

Câu có cấu tạo ngoài hai thành phần chính thì còn có một số thành phần phụ góp phần làm rõ thêm nội dung , ý nghĩa của câu

* HOẠT ĐỘNG II : TÌM HIỂU BÀI

=>Nghĩa miêu tả (nghĩa sự việc )

? Từ “ Hình như, A” có tác dụng gì trong câu?

? Gọi đó là thành phần biệt lập ? Thành phần

biệt lập là gì?

? Căn của vào 2 ví dụ trên, thành phần biệt lập

được chia làm mấy loại ?

Gv đưa ví dụ:

+ Em chào cô ạ.

+ Có lẽ con sẽ không về tết này.

? ở ví dụ a, từ “ ạ” giúp người đọc hiểu gì về

mối quan hệ giữa người nói và người?

? Nếu không có những từ ngữ in đậm ở trên

thì nghĩa sự việc của câu chứa chúng có khác

để biểu thị các quan hệ giao tiếp.-Có 2 loại

+ Thành phần tình thái+ Thành phần cảm thán

Trang 11

đi không? Vì sao ?

? Thế nào là thành phần tình thái? Thành

phần tình thái gồm có mấy loại?

? Tình thái ở 2 câu đó có gì khác nhau?

GV đưa ví dụ: Ôi! Hàng tre xanh xanh VN

? Từ “ Ôi” trong câu thơ có phải là thành phần

biệt lập không?Vì sao?

Cho hs đọc ghi nhớ Sgk

đổi HS lí giải-Có 2 loại tình thái:

+ Tình thái đối với người nghe

+ Tình thái của người nói đối với sựvật

=>Chú ý: khi từ ngữ cảm thán đượcngăn cách với 1 câu đứng sau nó bởidấu chấm than thì nó không còn làthành phần biệt lập trong câu mà làcâu đặc biệt

=> Ghi nhớ : Sgk

-Làm các bài tập trong sách , học phần Ghi nhớ

-Chuẩn bị bài mới

+ Về thái độ :- Nghiêm túc , tích cực học tập

Trang 12

2 , Bài cũ : Thế nào là phép phân tích và tổng hợp ?

3, Bài mới :

Trong văn nghị luận thì một trong những đề tài quen thuộc và hấp dẫn , thu hút sự chú ý của người đọc và người nghe là nghị luận về một sự việc , hiện tượng trong đời sống vậynghị luận về vấn đề đó là gì chúng ta cùng đi tìm hiểu

I TÌM HIỂU BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ

VIỆC,HIỆN TƯỢNG TRONG ĐỜI SỐNG

Cho hs đọc vb “ Bệnh lề mề”

?Văn bản bàn luận về vấn đề gì trong cuộc

sống? Bệnh lề mề theo em có nghĩa là gì?

? Theo em, vấn đề nghị luận này có ý nghĩa

đối với xã hội không?

? Vậy đọc bài văn đó, em hiểu gì về 1 bài

nghị luận về 1 sự việc, hiện tượng đời sống?

? Nguyên nhân bệnh này là do đâu?

? Bệnh lề mề sẽ dẫn đến tác hại gì Sau khi

phân tích ra nguyên nhân, người viết đã làm

gì?

? Có nhận xét gì về nội dung của bài viết?

? Về hình thức bài viết gồm có mấy phần?

? Nhận xét gì về lời văn?

? Qua bài tập, em rút ra yêu cầu gì về bài

văn nghị luận về 1 vấn đề , hiện tượng trong

xã hội: đáng chê, đáng phải suy nghĩ đốivới chúng ta, xã hội ngày nay

+ Phải nêu rõ được sự việc, hiện tượng

có vấn đề; phân tích mặt sai, đúng; mặtlợi hại; chỉ ra nguyên nhân và bày tỏthái độ, ý kiến nhận định của người viết.+ Về hình thức: phải có bố cục mạch lạc, có luận điểm rõ ràng, luận cứ xác thực

HOẠT ĐỘNG: HƯỚNG DẪN HỌẠT ĐỘNG TIẾP NỐI .

TUẦN 22 Ngày:18/01/2013

Ngày dạy:21/01/2013

Trang 13

NGỮ VĂN BÀI 19 Tiết 100 TẬP LÀM VĂN : CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

I/Mục tiêu cần đạt

2 , Bài cũ : Nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống là gì ?

3, Bài mới :

Trong văn nghị luận thì một trong những đề tài quen thuộc và hấp dẫn , thu hút sự chú ý của người đọc và người nghe là nghị luận về một sự việc , hiện tượng trong đời sống vậynghị luận về vấn đề đó thì làm như thế nào

I TÌM HIỂU ĐỀ BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ

VIỆC,HIỆN TƯỢNG TRONG ĐỜI SỐNG

- GV cho hs đọc 4 đề bài trong SGK

? Những đề bài trên có điểm gì giống nhau?

? Phần nêu vấn đề nghị luận được diễn đạt như thế

nào, ở những phạm vi nào?

? Phần yêu cầu được diễn đạt như thế nào?

GV cho hs ra đề Ví dụ : Quay cóp trong giờ kiểm

tra.Hãy suy nghĩ về vấn đề này?

+ Không giữ lời hứa, sai hẹn là thói quen xấu Hãy

nêu ý kiến của em về vấn đề đó?

I TÌM HIỂU BÀI

-Đề bài gồm 2 phần+ Nêu vấn đề nghị luận ( sự việc,hiện tượng trong đời sống )

+ Nêu yêu cầu nghị luận

a Vấn đề nghị luận: Có sự việc,hiện tượng tốt, đáng biểu dương;

có sự việc, hiện tượng xấu, có khicung cấp 1 sự việc, hiện tượngdưới dạng 1 truyện kể, 1 mẩu tin

để người làm sử dụng

b Yêu cầu nghị luận: Diễn đạtbằng 1 mệnh lệnh như : nêu suynghĩ của mình, nêu ý kiến, bày tỏthái độ

Trang 14

2-Lập dàn ý

3-Viết bài

4-Sửa chữa

* Ghi nhớ : Sgk

HOẠT ĐỘNG: HƯỚNG DẪN HỌẠT ĐỘNG TIẾP NỐI .

- Thấy được đặc sắc về nghệ thuật , tính dân gian trong kết cấu

- Về kĩ năng : - Rèn kĩ năng phân tích văn bản thơ

- Về thái độ : - bày tỏ thái độ tự hào và yêu mến quê hương

Trang 15

2 , Bài cũ : - Hãy nêu lại nội dung chính văn bản Thăm lúa của Trần Hữu Thung?

3, Bài mới :

Nghệ An – quê hương của chúng ta từ lâu đã có một vị trí quan trọng trong lòng tổ quốc

ở trong thời kì kháng chiến và hoà bình, ngày nay chúng ta có vị thế như thế nào ?

? Tác giả đã giới thiệu về vùng đất

quê hương chúng ta qua những chi

đất và con người Nghệ An?

Hoạt động :II -ĐỌC-TIẾP XÚC VĂN BẢN

-Hs đọc ( chú thích SGK CTĐP)

- Đọc -Tìm hiểu từ khó

- Thể loại: thuyết minh

- Bố cục : Chia ba phần:

+ Phần 1: Từ đầu->danh nhân văn hoá thế giới –Khái quát những đặc điểm về vị trí Nghệ An.+ Phần 2: Tiếp-> sự quan tâm chú ý của bạn bètrong nước và quốc tế - Giới thiệu cụ thể về miềnđất, con người

+ Phần 3: còn lại - Tình cảm của tác giả

HOẠT ĐỘNGIII-ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

1/Đặc điểm chung về miền đất Nghệ An

+ Các chi tiết:

- Nằm ở trung tâm khu vực Bắc Trung Bộ

- Có lịch sử văn hoá lâu đời

- Địa hình: lắm núi nhiều sông, có 3 vùng: núi,đồng bằng, vùng ven biển

- Là vùng đất địa linh nhân kiệt

- Tên gọi Nghệ An gắn liền với quê hương XôViết anh hùng, với tên tuổi chủ tịch HCM vĩ đại

=> liệt kê, phân loại phân tích , sử dụng số liệu=>

- Nhiều vị vua đã từng đặt chân lên đất Nghệ An,từng ngẩn ngơ chiêm ngưỡng vẻ đẹp lãng mạncủa đất trời xứ Nghệ

- Nghệ An là miền đất huyền thoại của đa dạngvăn hoá 6 tộc người

Trang 16

năng mọi mặt của Nghệ An ?

?Tác giả đã bày tỏ thái độ lạc

quan và tin tưởng như thế nào?

- con người Nghệ An với lối sống hồn nhiên, tựnhiên như nắng, gió; chân thực, cởi mở như núi,sông; dễ hoà nhập, dễ cảm thông chia sẻ, trọngđạo lí và nghĩa tình; đặc biệt là rất hiếu học

=> rất đáng tự hào và đáng quý

=> Kết hợp: nghị luận, biểu cảm, miêu tả và đưavào những nhận định, những câu thơ, ca dao mộtcách khéo léo và đúng chỗ

b/ Nghệ An những điểm đến hấp dẫn.

- Vinh đầy chất sử thi

- có vườn quốc gia nguyên sinh Pù Mát đầy tiềmnăng hứa hẹn

- còn là cửa ngõ giao lưu, lưu thông các miềnBắc-Nam, Việt-Lào-Thái

=> đầy tiềm năng hứa hẹn

3/ Niềm lạc quan tin tưởng.

- Đáp lại lòng mong mỏi của Bác, của Quốc hội,Đảng… Nghệ An sẽ nỗ lực, phấn đấu

- Xứ Nghệ luôn chào đón du khách thập phương

Bài tập : Hãy phát biểu cảm tưởng của em về quê hương em?

* HOẠT ĐỘNG VI: HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG TIẾP NỐI

-Ôn lại các kiến thức đã học trong bài Làm các bài tập trong sách Chuẩn bị bài mớitiết 102

-TUẦN 22 Ngày:20/01/2013

Ngày dạy:24/01/2013

Trang 17

- Tích hợp với các đơn vị kiến thức đã học có liên quan.

- Rèn kĩ năng đọc và phân tích văn bản nghị luận về một vấn đề sự việc , hiện tượngtrong đời sống xã hội

2 , Bài cũ: Vì sao khi đọc bài thơ hay, không bao giờ ta đọc 1 lần ? Ta đọc đi đọc lại,

đọc với sức mạnh của tâm hồn ta? Đọc 1 đoạn thơ mà em thích, em nhớ Thử lí giải?

3, Bài mới :

Văn nghệ từ xa đến nay luôn chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống nhân dân , vậy văn nghệ có những tác dụng và sức mạnh như thế nào thì không phải ai cũng biết

HS đọc chú thích

Cho hs tìm hiểu những ý sau:

1-Tác giả: -Vũ Khoan là nhà ngoại giao, nhiều năm là thứ trưởng Bộ ngoại giao, bộ

trưởng bộ thương mại; hiện nay là phó thủ tướng chính phủ

2-Tác phẩm: - Bài viết đăng trên tạp chí “ Tia sáng” năm 2001; được in vào tập “ Một

Trang 18

Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cần đạt

? Đối tượng đối thoại của tác giả trong

bài văn này là ai Tại sao tác giả lại

hướng tới đối tượng đó?

? Xác định luận điểm trung tâm và luận

? Trước khi đi vào bàn những vấn đề

cần thiết cho viẹc chuẩn bị hành trang

vào thế kỉ mới, tác giả đề cập tới những

điểm gì?

II -ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

-Đối tượng: lớp trẻ VN – những chủ nhâncủa đất nước ta trong thế kỉ 21, thế hệ nốibước ông cha, gánh trên đôi vai sứ mệnhlịch sử vô cùng nặng nề là xây dựng VN trởnên giàu mạnh

-Luận điểm: Chuẩn bị hành trang vào thế kỉmới

+ Cần nhận rõ cái mạnh, yếu của con người

VN khi bước vào nền kinh tế mới

+ Việc làm quyết định đầu tiên của thế hệtrẻ

+ Mục đích: Rèn những thói quen tốt đểbước vào nền kinh tế mới

-Cần thiết-Vì đây là vấn đề thời sự cấp bách để chúng

ta hội nhập nền kinh tế thế giới , đưa nềnkinh tế đi lên

->Là người có tầm nhìn xa trông rộng, lolắng cho tiền đồ đất nước

2-Phần thân bài

-Khẳng định việc chuẩn bị trong thời khắc

ấy là tất yếu: vì đó là hiện thực khách quankhi mà các nước đang phát triển, sự giaothoa và hội nhập là cần thiết; đồng thời đất

Trang 19

? Theo tác giả, chuẩn bị đầu tiên là gì ?

trong hành trang của người VN khi

bước vào thế kỉ mới ?

? Cái yếu là gì ?

? Những điểm yếu đó gây cản trở gì khi

bước vào thế kỉ mới ?

? Cách lập luận có gì đặc biệt? Tác

dụng của nó ?

? Dụng ý của tác giả là gì khi nói về

vấn đề này?

? Tác giả nêu những yêu cầu nào đối

với hành trang của người VN khi bước

vào thế kỉ mới ?

nước ta cùng 1 lúc phải giải quyết 3 nhiệm

vụ ->đòi hỏi phải chuẩn bị cho bước pháttriển mới

*Chuẩn bị đầu tiên là chuẩn bị con người.-Con người là động lực phát triển của lịchsử

-Trong nền kinh tế tri thức thì con ngườicàng có vai trò quan trọng hơn

*Tác giả chỉ ra cái mạnh , yếu của conngười

-Yếu :+ Yếu về kiến thức cơ bản và khả năng thựchành

+ thiếu đức tính tỉ mỉ và kỉ luật trong laođộng, thiếu coi trọng quy trình công nghệ.+ Đố kị với kinh doanh

+ Kì thị với kinh doanh, sùng ngoại hoặc bàingoại, thiếu coi trọng chữ tín

=>Khó phát huy được trí thông minh, khôngthích ứng với nền kinh tế tri thức; khôngtương tác với nền công nghiệp hoá; khôngphù hợp với SX lớn; gây khó khăn cho việchội nhập

=>Các luận cứ song song ( cái mạnh songsong với cái yếu ); sử dụng thành ngữ ->nêubật cả cái mạnh và cái yếu của người VN, dễhiểu với nhiều đối tượng

-Muốn mọi người VN không chỉ biết tự hào

về những giá trị truyên thống tốt đẹp, màcòn biết băn khoăn lo lắngvề những yếu kémcần khắc phục

3-Kết bài

-Lấp đầy hành trang bằng những điểm

Trang 20

? Điều đó cho ta thấy thái độ của tác

giả đối với con người và dân tộc như

IV TỔNG KẾT

1-Nghệ thuật-Bố cục mạch lạc, quan điểm rõ ràng, lậpluận ngắn gọn, sử dụng thành ngữ, tục ngữ

2-Nội dung:- Ghi nhớ Sgk

-Làm các bài tập trong sách , học phần Ghi nhớ Chuẩn bị bài mới

+ Về kiến thức :-Nhận biết 2 thành phần biệt lập tiếp theo

-Nắm được công dụng riêng của mỗi thành phần trong câu

+ Về kĩ năng : -Biết đặt câu có thành phần gọi đáp, thành phần phụ chú

2 , Bài cũ : Thành phần biệt lập là gì ? Chúng ta đã học thành phần biệt lập nào ?

3, Bài mới :

Câu có cấu tạo ngoài hai thành phần chính thì còn có một số thành phần phụ góp phần làm rõ thêm nội dung , ý nghĩa của câu

Trang 21

* HOẠT ĐỘNG II : TÌM HIỂU BÀI

Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cần đạt

- Cho hs đọc ví dụ

? Trong những từ in đậm, từ nào được dùng để gọi, từ

nào được dùng để đáp?

? Những từ dùng để gọi, đáp ấy có tham gia diễn đạt

có tham gia vào nghĩa sự việc của câu không?

? Trong các từ ngữ gọi đáp ấy, từ ngữ nào dùng để tạo

lập cuộc thoại, từ ngữ nào dùng để duy trì cuộc thoại?

? Thế nào là thành phần gọi đáp?

GV cho hs lấy ví dụ

- GV yêu cầu hs tìm hiểu ví dụ a, b

? Nếu lược bỏ các từ in đậm, nghĩa sự việc mỗi câu

trên có thay đổi không ? Vì sao?

? Trong câu a, từ in đậm thêm vào chú thích cho từ

nào

? Trong câu b, từ in đậm chú thích điều gì

? Thế nào là thành phần phụ chú?

- Gv đưa ví dụ:

+ Chị ấy, nhân vật nổi tiếng, làm mọi người chú ý.

+ lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn.

+ Tôi nhớ 1 câu thơ “ cỏ non trời” Truyện Kiều

-Thường đứng trước cấutrúc cú pháp

II-Thành phần phụ chú

- Là thành phần dùng để bổsung 1 số chi tiết cho nộidung chính của câu

-Tác dụng:

+ nêu điều bổ sung thêm.+ Nêu thái độ của người nóitrong câu

+ Nêu xuất xứ của lời nói, ýkiến

-Dấu hiệu:

Thường đứng giữa 2 dấu gạch ngang, 2 dấu phẩy, 2 dấu ngoặc đơn, hoặc giữa 1 dấu gạch và 1 dấu phẩy

=> Ghi nhớ : Sgk

* HOẠT ĐỘNG IV: LUYỆN TẬP, CỦNG CỐ

* HOẠT ĐỘNG V: H ƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG TIẾP NỐI.

-TUẦN 23 Ngày:26/01/2013

Ngày dạy:28/01/2013

Trang 22

TẬP LÀM VĂN: VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5

+ Học sinh: - Chuẩn bị vở viết văn

Trang 23

-Hậu quả : đầu óc trống rỗng ,không có kiến thức cho bản thân không tạo lập được sự nghiệp cho bản thân gây nặng gánh cho xã hội sau này ( 1,5 điểm)

-Biện pháp giải quyết : cần sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường ,gia đình và xã hội, ý kiến của riêng em ( 1 điểm)

+ Kết bài:

- Đánh giá , nhận xét tổng hợp về hiện tượng đó ( 1 điểm)

- Liên hệ thực tế , và rút ra bài học cho bản thân, lời khuyên cho mọi người ( 1 điểm)

* Làm cho hs :

+ Về kiến thức : - Giúp hs hiểu được tác giả bài nghị luận văn chương đã dùng biệnpháp so sánh hình tượng con cừu và con chó sói trong thơ ngụ ngôn của La Phông tenvới những dòng viết về 2 con vật ấy của nhà khoa học Buy - phông nhằm làm nổi bậtđặc trng của sáng tác nghệ thuật

- Tích hợp với các đơn vị kiến thức đã học có liên quan

- Rèn kĩ năng đọc và phân tích văn bản nghị luận về một hình tượng văn học

2 , Bài cũ : Đọc lại câu cuối và câu mở đầu của văn bản ( bài tập 4 ) Sự lặp lại ý của

câu mở đầu và câu kết thúc thể hiện chủ ý gì và đối tượng nào mà tác giả hướng tới ?

3, Bài mới :

Trang 24

Thơ ngụ ngôn của La Phông Ten đã từ lâu khá quen thuộc với nhiều người và có nhiều hình tượng rất quen thuộc, tuy nhiên chúng khác con mắt của các nhà khoa học như thế nào, ta cùng đi tìm hiểu

Hoạt động: II-ĐỌC-TIẾP XÚC VĂN

Hoạt động III-ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

? Hãy tóm tắt cách nhìn của Buy

phông về cừu?

? Với cách nhìn đó, tác giả nêu bật

đặc điểm nào của cừu?

? Nhận xét của Buy phông có đáng

tin cậy không ? Vì sao?

? Tóm tắt cách nhìn của La phông ten

về cừu ?

? Hãy phân tích giọng buồn rầu và

dịu dàng của cừu non trong đoạn thơ

- Thể loại: văn nghị luận văn học

- Nhan đề : nêu nội dung chính của văn bản:Bình luận về chó sói và cừu non trong thơ ngụngôn của La phông ten

- Bố cục: 2 phần +Từ đầu vô dụng: nhìn nhận của Buyphông và La phông ten về chó sói và cừu + Còn lại: Lời bình của tác giả về 2 cáchnhìn trên

3-Đọc và tìm hiểu chú thích

GV hướng dẫn đọcCho hs tìm hiểu 1 số từ khó

II -ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN 1-Nhìn nhận của 2 ông về chó và cừu

- Về cừu :“ Chúng thường hay tụ tập thànhbầy Chỉ 1 tiếng động nhỏ bất thường cũng đủlàm cho chúng nháo nhào co cụm lại nhấtnhất làm theo”

=>Sợ sệt, đần độn

- Đáng tin vì Buy phông đã dựa trên nhữnghoạt động bản năng của cừu do trực tiếp quansát được để nhận xét

-Mọi chuyện đều giống như Buy phông

-Nhưng không chỉ có vậy, giọng chú cừu nontội nghiệp mới buồn rầu và dịu dàng làm sao;cừu mẹ chạy tới nghe tiếng kêu rên của con nó,nhận ra cả con trong đám đông cừu kia, rồiđứng yên trên nền đất lạnh bú xong

-Khi bị sói gầm lên đe doạ về tôị khuấy nướcphía trên nguồn và nói xấu ta năm ngoái, cừunon không dám cãi lại vì oan ức mà chỉ 1 mựcgọi sói là bệ hạ, nhẹ nhàng và nhẫn nhục xinsói nguôi giận

=>Thân thương và tốt bụng

-La phông ten đã động lòng thương với bao nỗi

Trang 25

?Trong thơ La phông ten, chó sói

hiện ra như thế nào?

trên như thế nào ?

? Em hiểu đầu óc phóng khoáng hơn

của nhà thơ như thế nào?

? Nhà thơ đã thấy và hiểu về con sói

khác với bác học ở những điểm nào?

? Từ đó, em hiểu như thế nào nhận

định của tác giả: nhưng tính cách thì

phức tạp?

? Nhận xét cách nghị luận của tác giả

trong đoạn bình luận này?

-Thù ghét mọi sự kết bè, kết bạn; bộ mặt lấmlét, dáng vẻ hoang dã, tiếng hú rùng rợn, mùihội gớm ghiếc, bản tính hư hỏng

->Những bản năng về thói quen xấu->Khó chịu, đáng ghét, lúc sống thì có hại, lúcchết thì vô dụng

-Đúng vì dựa trên quan sát những biểu hiệnbản năng xấu của loài vật này

-Sói là bạo chúa của cừu, là bạo chúa khátmáu, là gã vô lại Bộ mặt lấm lét và lo lắng, cơthể gầy giơ xương

=>Tàn bạo và đói khát

=>Vừa ghê sợ vừa đáng thương-Chân thực và gợi cảm xúc, vừa ghê sợ vừathương cảm

2-Lời bình của tác giả

-Tính cách phức tạp là tính cách không đơngiản một chiều, có nhiều biểu hiện khác nhau.-Nhà nghệ thuật thường cảm nhận và xây dựngnhững tính cách như thế trong tác phẩm

-Buy phông nhìn thấy kẻ ác thú khát máu trongcon sói đã gieo họa cho những con vật yếu hèn

để mọi người ghê tởm và sợ hãi loài vật này.-La phông ten nhìn thấy con vật này nhữngbiểu hiện bề ngoài của dã thú, nhưng bên trongthì ngu ngốc tầm thường để người đọc ghê tởmnhưng không sợ hãi chúng

IV TỔNG KẾT

1-Nghệ thuật2-Nội dung

Trang 26

* Làm cho hs :

+ Về kiến thức :- Giúp hs biết làm 1 bài văn về vấn đề tư tưởng, đạo lí

+ Về kĩ năng : - Rèn luyện kĩ năng viết 1 bài văn về vấn đề tư tưởng, đạo lí

2 , Bài mới :

Trong văn nghị luận thì một trong những đề tài quen thuộc và hấp dẫn , thu hút sự chú ý của người đọc và người nghe là nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí trong đời sống vậy nghị luận về vấn đề đó là gì chúng ta cùng đi tìm hiểu

- Cho hs đọc văn bản

? Văn bản trên bàn về vấn đề gì?

? Văn bản có thể chia làm mấy phần ? Chỉ

ra nội dung và mối quan hệ của chúng với

nhau?

? Để cho người đọc thấy được sức mạnh

của tri thức, tác giả đã lập luận như thế

nào ? Những câu nào nêu lên luận điểm

của đoạn văn đó?

? Lí lẽ đó được diễn đạt như thế nào?

? Cách lập luận đó có tác dụng gì ?

? ở luận điểm 2, người viết đưa ra luận

điểm gì? Những câu nào nêu lên làm rõ

cho luận điểm đó ?

I TÌM HIỂU BÀI

*Vấn đề nghị luận: Bàn về giá trị của trithức khoa học và vai trò của người trithức trong sự phát triển xã hội

*Văn bản chia làm 3 phần:

+Phần đầu: Nêu vấn đề cần bình luận+ Phần thân : tri thức là sức mạnh và trithức cũng là cách mạng

+ Phần kết: phê phán những biểu hiệnkhông coi trọng tri thức hoặc sử dụng trithức không đúng chỗ

=>Mối quan hệ các phần chặt chẽ, cụthể:

Phần mở bài: nêu vấn đềPhần thân:lập luận chứng minh vấn đề.Phần kết: Mở rộng vấn đề để bàn luận

-Tri thức là sức mạnh:

+ Tri thức sâu rộng có thể làm được

Trang 27

? Để làm rõ cho lđ đó, người viết làm bằng

cách nào?

? Tác giả đã chỉ ra những hạn chế gì về

việc dùng tri thức ngày nay?

? Tại sao tác giả lại đưa ra vấn đề này? tác

dụng ?

? Thế nào gọi là nghị luận về vấn đề tư

tưởng, đạo lí ? nó có gì khác với bài nghị

luận về đời sống xã hội?

? Nêu yêu cầu nội dung, hình thức của bài

nghị luận về 1 vấn đề tư tưởng đạo lí ?

->chứng minh

* Ghi nhớ : Sgk

* HOẠT ĐỘNG IV: LUYỆN TẬP, CỦNG CỐ

HOẠT ĐỘNG: HƯỚNG DẪN HỌẠT ĐỘNG TIẾP NỐI .

2 , Bài cũ : Kiểm tra 3 em vở bài tập

3, Bài mới :

Trong khi viết , làm văn thì một khâu quan trọng không thể thiếu để làm nên sự hấp dẫn của bài văn đó chính là sự liên kết

Trang 28

Hoạt động của gv và hs Kiến thức cần đạt

- Cho hs đọc đoạn văn

? Đoạn văn trên bàn về vấn

đề gì ? Chủ đề ấy có liên

quan như thế nào với chủ

đề chung của văn bản ?

? Nội dung chính của mỗi

câu trong đoạn văn là gì ?

Những nội dung ấy có quan

hệ như thế nào với chủ đề

của đoạn văn ? Nhận xét

cách sắp xếp các câu trong

đoạn?

? Mối quan hệ chặt chẽ về

nội dung giữa các câu trong

đoạn văn được thể hiện

-Nội dung chính của mỗi câu:

+ Câu 1: tác phẩm nghệ thuật phản ánh thực tại

+ Câu 2: Khi p/a thực tại, người nghệ sĩ muốn nói lên 1điều mới mẻ

+ Câu 3: Cái mới mẻ ấy là thái độ tình cảm và lời nhắngửi của người nghệ sĩ

=>Nội dung của các câu đều hướng vào chủ đề của đoạnvăn: Cách phản ánh thực tại của người nghệ sĩ

-Trình tự sắp xếp:hợp lí ( làm gì; phản ánh như thế nào;

để làm gì ? )-Mối quan hệ chặt chẽ được thể hiện:

+ Lặp từ vựng: Tác phẩm + Dùng từ ngữ cùng trường liên tưởng: tác phẩm, nghệ sĩ ( tác giả, nhà thơ, nhà văn )

+ Dùng phép thế: từ anh thế cho từ nghệ sĩ, cụm từ cái đã

có rồi thay cho những vật liệu mượn ở thực tại.

+ phép nối: dùng từ nhưng

* Ghi nhớ : Sgk

- Làm bài tập còn lại Chuẩn bị bài luyện tập

………

Trang 29

TUẦN 24 Ngày:05/02/2013

Ngày dạy:08/02/2013

NGỮ VĂN BÀI 21+22 Tiết 110 TẬP LÀM VĂN : LUYỆN TẬP LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

* Làm cho hs :

+ Về kiến thức :- Ôn tập và củng cố các kiến thức về liên kết câu và liên kết đoạn văn

- Tích hợp với kiến thức Tiếng Việt và Tập làm văn ở bài học trước.+ Về kĩ năng : -Rèn kĩ năng sử dụng phương tiện liên kết câu và liên kết đoạn văn

- Rèn kĩ năng phân tích liên kết văn bản

3, Bài mới :

* HOẠT ĐỘNG I: HƯỚNG DẪN HỌC SINH ÔN TẬP

I-ÔN TẬP VỀ LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN

+ GV yêu cầu hs trả lời các câu hỏi sau:

1 Tại sao phải liên kết câu và liên kết đoạn văn ?

2 Có mấy loại LK câu và LK đoạn văn, các dấu để nhận biết các loại LK đó?

+ GV gợi dẫn hs trả lời:

1.Phải LK vì:- Các câu trong đoạn phải Lk với nhau thì ta mới có 1 đoạn văn hoànchỉnh Nếu không ta chỉ có 1 chuỗi câu hỗn độn

( GV lấy ví dụ )

2.Các loại LK và dấu hiệu Lk:

- Có 2 loại LK: + LK nội dung

+ LK hình thức

- Dấu hiệu: *LK nội dung:

- Các câu trong đoạn phải tập trung hướng về 1 chủ đề

- Các câu phải sắp xếp 1 cách hợp lí

*LK hình thức: - Một biểu hiện của Lk nội dung (trình tự sắp xếp các câu hợp lí )

- Dấu hiệu nhận biết còn thể hiện qua các phương tiện ngôn ngữ

Bài tập : Cho hs làm các bài tập 1,2 trong sgk

- Làm bài tập còn lại Chuẩn bị bài mới đọc thêm Vb “ Con cò ”

Trang 30

- Tích hợp với các đơn vị kiến thức đã học có liên quan.

+ Về kĩ năng : - Rèn kĩ năng đọc và phân tích văn bản hình tượng văn học trong vănbản trữ tình

1, ổn định lớp : Gv kiểm tra sĩ số lớp

2, Bài cũ : Hãy nêu lại nội dung chính của văn bản Chó sói và cừu trong thơ ngụ

ngôn La-Phông-Ten ?

3, Bài mới :

Hôm trước chúng ta đã tìm hiểu vê một vài hình ảnh trong văn học nghệ thuật , hôm nay chúng

ta sẽ đi tìm hiểu tiếp một hình ảnh khác rất đỗi thân thương trong cuộc sống

Gv gọi hs đọc , GV hướng dẫn cách

đọc: Giọng thủ thỉ, tâm tình như lời ru,

chú ý điệp từ, điệp ngữ, câu cảm, câu

-Tên khai sinh là Phan Ngọc Hoan (

1920-1989 ), sinh ở Quảng Trị nhưng lớn lên ởBình Định

-Là 1 trong những nhà thơ tiêu biểu củaphong trào Thơ Mới , từng tham gia vào cáchmạng , làm thơ phục vụ cho cách mạng, chođất nước

-Ông có 1 phong cách độc đáo: suy tưởng,triết lí, đậm chất trí tuệ và tính hiện đại Ông

có nhiều sáng tạo trong xây dựng hình ảnhthơ, kết hợp giữa thực và ảo bằng sự liêntưởng, tưởng tượng

( GV nói thêm)

Trang 31

GV cho hs tìm hiểu với các câu hỏi

sau:

? Hình ảnh bao trùm trong toàn bài là

gì Được khai thác từ chất liệu gì

? Trong ca dao, hình ảnh con cò thường

biểu trưng cho vấn đề gì

? Trong bài thơ này, hình ảnh con có

biểu tượng cho vấn đề gì

Hoạt động III-ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

+GV cho hs đọc đoạn đầu

? Đọc khổ 1, em hình dung được hình

ảnh gì trong đoạn thơ

? Lời ru đó có xuất hiện hình ảnh nào

? ở lời ru đó, có nhưng hình ảnh cò nào

được nhắc tới

? Những câu thơ đó giúp ta nhớ đến

những câu ca dao nào

? Con cò trong ca dao gợi 1 cuộc sống

như thế nào

? Nhưng con cò của mẹ có gì khác với

con cò trong ca dao

? Hát những lời đó, người mẹ muốn thể

hiện tình cảm gì với con

? Xuất phát từ tình yêu con vô hạn cho

nên người mẹ đã vỗ về con như thế

nào

? Hình ảnh thơ này cho ta hiểu được gì

về ý nghĩa lời ru và tấm lòng của mẹ?

GV: Khúc ru này là lời ao ước cho con

trong tương lai

? Có nhận xét gì về câu mở đầu lời ru

thứ 2

? Khổ 2 có gì sáng tạo về nghệ thuật

2-Tác phẩm

-Hoàn cảnh sáng tác: 1962 in trong tập “Hoa ngày thường, chim báo bão”

-Đại ý: Từ hình tượng con có trong ca dao,bài thơ đã thể hiện cảm xúc suy tưởng sâu xa

về tình cảm mẹ con và ý nghĩa hát ru trongcuộc đời mỗi con người

- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm+ tự sự vàmiêu tả

3-Bố cục:

-Lời ru mong ước con tuỏi ấu thơ

- Lời ru mong ước con tuổi thơ và trưởngthành

- Tấm lòng của người mẹ

4-Đọc, tìm hiểu chú thích

II-TÌM HIỂU BÀI

1-Lời ru mong ước tuổi ấu thơ

-Hình ảnh người mẹ trẻ bế con , vỗ về conthơ, mượn hình ảnh con cò trong ca dao để

dỗ dành con thơ vào giấc ngủ yên lành

Sữa mẹ nhiều phân vân”

=>Mẹ luôn mong con được hưởng sự nguyênkhíêt, bình an Lời ru của mẹ mang theo hơixuân tốt lành, sữa mẹ tràn trề trắng trong sẽgiúp con đi vào giấc ngủ sâu nồng

2-Khúc ru thứ 2

-Con cò trong ca dao đã được xây dựng bằng

sự liên tưởng, tưởng tượng->bay ra từ nhữngcâu ca dao để sống trong tâm hồn của trẻthơ=>lời ru của mẹ sẽ theo suốt cuộc đời.-Biểu tượng bạn bè

Trang 32

? Trong khúc ru này hình ảnh con cò

mang biểu tượng nào

?Biểu tượng cánh cò bầu bạn được thể

hiện trong lời thơ nào

? Hình ảnh đó có ý nghĩa gì

=>Mẹ nâng niu cánh cò trong câu hát

cũng là ấp iu, nâng giấc con thơ

? Khổ thơ thứ 2 tác giả dùng nghệ thuật

? Tại sao trong lời ru của mẹ lại có ước

mơ con làm thi sĩ? Hình ảnh “ cánh cò

trắng lại bay hoài không nghỉ” có ý

nghĩa gì?

=>Trong lời ru của mẹ , mẹ ước mơ

con có tâm hồn trong sáng, làm đẹp

cuộc đời

? Trong khúc ru 3, hình ảnh cò xuất

hiện với biểu tượng gì

? Câu thơ nào thể hiện cho ý đó

( Chú ý vào từ “ gần-xa; lên-xuống” )

? Những từ đó thuộc trường nghĩa nào

? Qua những từ ngữ này cho ta thấy

được hoàn cảnh sống của con có gì

khác với hồi nhỏ

? Sử dụng kiểu câu gì

? Qua lời ru mẹ muốn khẳng định điều

gì

?Hình ảnh “ Con dù theo con” có tính

hiện thực, có tính biểu tượng không

? Biểu tượng cuộc đời trong cánh cò

được diễn tả trong lời thơ nào

? Hình ảnh đó gợi cho em điều gì?

Hoạt động TỔNG KẾT IV:

? Nêu lại nội dung và nghệ thuật chính

của vb?

-Biểu tượng thi ca

-Biểu tượng cho sự nâng đỡ và lòng mẹ-Cò đứng quanh nôi- vào trong tổ, cánh trắng

cò bay theo gót đôi chân

=>Cò : ước mơ, khát vọng tuổi thơ, là ngườibạn đồng hành của con trên suốt chặngđường đời

-Nhân hoá ->cụ thể hoá sự chăm chút củangười mẹ đối với con Cò và con là bạn,thành 2 đứa -đều là con của mẹ, rồi sẽ cùngnhau sánh bước trong tương lai

=>Mẹ mong con học hành, sống trong tìnhbạn ấm áp, trong sáng của bạn bè

Lời ru của mẹ là chất dinh dưỡng để nuôi lớntrái tim con.Mẹ mong con sống biết yêuthương,giàu lòng nhân ái

-Là khát vọng sáng tạo, ý chí vươn lên,cò làhiện thân của cái đẹp, của giá trị đích thực

nó là bất biến trong hoàn cảnh nào; mẹ luônche chở, bảo vệ con như con còn trong nôi

- “ Một con cò thôi qua nôi”

->Lời ru mang theo nỗi buồn vui của cuộcđời Những lời ru hôm nay còn chứa đựng cảlòng nhân ái, bao dung rộng lớn của cuộc đờimỗi con người

IV TỔNG KẾT

- Ghi nhớ Sgk

Trang 33

Cho hs đọc ghi nhớ Sgk

Bài tập : Cho hs đọc diễn cảm bài thơ

-Chuẩn bị bài mới

==============================================================

TUẦN 25 Ngày:17/02/2013

Ngày dạy:19/02/2013

NGỮ VĂN BÀI 23 TIẾT 113+114

TẬP LÀM VĂN : CÁCH LÀM BÀI VĂN

NGHỊ LUẬNVỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ

* Làm cho hs :

+ Về kiến thức :-Ôn tập kiến thức về văn nghị luận nói chung ở các bước, từ đó ứngdụng vào bài nghị luận về vấn đè tư tưởng, đạo lí Giúp hs biết cách làm 1 bài văn vềvấn đề tư tưởng, đạo lí

+ Về kĩ năng : - Rèn luyện kĩ năng viết 1 bài văn về vấn đề tư tưởng, đạo lí

3, Bài mới :

* HOẠT ĐỘNG I : GIỚI THIỆU BÀI MỚI :

Trong văn nghị luận thì một trong những đề tài quen thuộc và hấp dẫn, thu hút sự chú ý của người đọc và người nghe là nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí trong đời sống vậy nghị luận về vấn đề đó là gì chúng ta cùng đi tìm hiểu

+ Dạng đề không kèm theo mệnhlệnh

->Cách làm khác ( có định

Trang 34

? Nhìn vào hệ thống đề bài, em thấy những tư

tưởng, đạo lí thông thường được diễn đạt dưới hình

thức nào

- Cho HS lấy ví dụ về 2 dạng đề đó

- Gv ghi đề bài : Suy nghĩ về đạo lí “ uống nước,

nhớ nguồn”

? Nhắc lại các kĩ năng khi tiến hành làm 1 bài nghị

luận nói chung?

? Tại sao khi làm phải tìm hiểu đề? Nhắc lại yêu

cầu khi tìm hiểu đề?

( Tìm hiểu về thể loại, nội dung, phạm vi giới hạn)

- GV cho Hs tiến hành đi tìm hiểu đề

- GV cho hs đọc các yêu cầu trong SGK

? Với đề trên khi tìm ý ta phải làm những gì

- Tìm nghĩa câu tục ngữ là phải làm gì

- Nội dung câu tục ngữ thể hiện đạo lí gì của dân

tộc đánh giá về đạo lí đó

- Ngày nay đạo lí đó có ý nghĩa như thế nào Em

có suy nghĩ gì về đạo lí đó trong thời đại ngày nay

->GV lần lượt cho hs trả lời

lí thường được diễn đạt dưới cáccâu tục ngữ, ca dao, danh ngôn,phương ngôn, châm ngôn

+ Vốn sống gián tiếp: học hỏi,tìm trong sách vở

2-Lập dàn ý:

3-Viết bài 4-Đọc lại và sửa lỗi

* Ghi nhớ : Sgk

Trang 35

-TUẦN 25 Ngày:18/02/2013

Ngày dạy:21/02/2013

NGỮ VĂN BÀI 22 TIẾT 115

TẬP LÀM VĂN : TRẢ BÀI VIẾT SỐ 5

* Làm cho hs :

+ Về kiến thức : -HS nhận thấy những ưu điểm, khuyết điểm trong bài viết

-Sửa lỗi bố cục, liên kết, dùng từ ngữ, đặt câu, hành văn

-Hoàn thiện quy trình viết bài nghị luận

+ Về kĩ năng : -Rèn kĩ năng sử dụng phương tiện liên kết câu và liên kết đoạn văn

+ Về thái độ : - Nghiêm túc , tích cực học tập

+ Giáo viên: - Giáo án, chấm bài

2 , Bài mới :

Trong khi viết , làm văn thì một khâu quan trọng không thể thiếu để làm nên sự hấp dẫn của bài văn đó chính là sự liên kết , cách hành văn

* HOẠT ĐỘNG II : TRẢ BÀI:

*Tiến trình giờ trả bài

Hoạt động 1: Nhận xét , đánh giá chung

-Ưu điểm: + Tìm hiểu đề: đúng, làm bài đã hướng vào yêu cầu

+ Bố cục: đầy đủ 3 phần; diễn đạt trong sáng

+ Một số có đọc nhiều về tác giả

-Nhược điểm: + Có 1 số bài bị lạc đề

+ Chưa có tính sáng tạo, còn trình bày lộn xộn

+ Nội dung từng phần của bài văn NL chưa rõ ràng

Hoạt động 2: Đọc bài: GV cho đọc các loại bài, cho hs nhận xét, so sánh.

Hoạt động 3: Trả bài: GV trả bài và yêu cầu HS trao đổi bài cho nhau để cùng nhau rút

kinh nghiệm

- Tiếp tục sửa bài ở nhà Chuẩn bị bài mới : “ Mùa xuân nho nhỏ”

Trang 36

TUẦN 26 Ngày:23/02/2013

Ngày dạy:25/02/2013

* Làm cho hs :

+ Về kiến thức : -Giúp hs cảm nhận nội dung, nghệ thuật của bài thơ

+ Về kĩ năng : - Rèn kĩ năng đọc và phân tích văn bản trữ tình

+ Học sinh: Soạn bài

2 , Bài cũ : Hãy đọc thuộc bài Con Cò và nêu nội dung chính của văn bản ?

3, Bài mới :

Mùa xuân – mùa khởi đầu của một năm , mùa tràn đầy sức sống Các nhà thơ đã cảm nhận về mùa xuân như thế nào và cảm xúc của họ ra sao

? Bố cục của bài thơ như thế nào ?

I-TÌM HIỂU CHUNG

1-Tác giả: Tên Phạm Bá Ngoãn ( 1930-1980)

quê Phong Điền, Thừa Thiên Huế

-Là cây bút có nhiều đóng góp và xây dựngnền văn học cách mạng ở Miền nam

Trang 37

- Nhận xét màu sắc của bức tranh.

? Đứng trước thiên nhiên tươi đẹp

của mùa xuân, tác giả đã có cảm

xúc gì Thể hiện qua hình ảnh nào

? Trước MX của T/N, tác giả đã

cảm nhận MX của đất nước như thế

nào

(qua hình tượng nào)

? Trước MX của đất nước, tác giả

cảm thấy như thế nào

? Từ mùa xuân của T/N, của con

người, Tác giả đã nghĩ về MX của

Đ/n như thế nào?

? Trước mùa xuân T/N, đất nước,

tác giả có suy nghĩ như thế nào về

mình

? Nhận xét gì về ước nguyện của tác

giả

? Hình ảnh “ MX nho nhỏ” có ý

II-TÌM HIỂU VĂN BẢN

1-Cảm xúc của tác giả trước mùa xuân thiên nhiên :

-“Mọc” ( đảo ngữ ) ->sức sống trỗi dậy mạnh

mẽ + “ Bông hoa tím Dòng sông xanh”

->Màu sắc tươi thắm, điển hình độc đáo-> càngtăng thêm tha thiết

-“ Tiếng chim - vang trời” : đánh thức mùaxuân, mở nhịp sống trong lòng người

-“ Ôi” ( cảm thán ) ->xao xuyến, bồi hồi, đưatay hứng: nâng niu, trân trọng

->Cảm nhận từ thình giác -> thị giác Hình khốithẩm mĩ của âm thanh -> không gian tươi máttràn đầy sức sống, niềm say sưa ngất ngây

2-Mùa xuân của đất nước

+ Người cầm súng+ Người ra đồng-“ Lộc” + Chồi non mượt mà

-“ Tất cả” ( điệp từ ) - hối hả, xôn xao : mùaxuân tiếp thêm sức sống, bừng dậy nhịp sốngsôi động, khẩn trương

-“ Đất nước - 4000 năm: vất vả, gian lao >< cứ

đi lên phía trước =>Khẳng định vẻ đẹp, mạnh

mẽ của DT trong gian lao thử thách, luôn vữngvàng, kiên trung sáng rực như vì sao

=>Tự hào của nhà thơ

3-Tâm niệm của nhà thơ

-Ta làm: + Con chim hót + Nhành hoa + Nốt trầm

=>Điệp từ ( Ta làm ): nhấn mạnh lòng tựnguyện

->Ước nguyện tha thiết , rất khiêm tốn: Muốngóp 1 phần nhỏ bé để làm nên MX của thiên

Trang 38

nghĩa gì.

? Theo tác giả, sự cống hiến MX

nho nhỏ ở mỗi người phải như thế

-“ Dù là” ( Điệp từ ): lời dặn dò: Bất cứ lúc nàocũng không được trở thành người vô ích ->Ướcnguyện khiêm nhường, kín đáo mà mãnh liệt.-“ Mùa xuân ta xin hát

Câu Nam Ai, Nam Bình”

-> âm hưởng làn điệu dân ca xứ Huế - niềm lạcquan yêu đời tha thiết

III TỔNG KẾT

- Ghi nhớ Sgk

-Làm các bài tập trong sách , học phần Ghi nhớ Chuẩn bị bài mới

………

TUẦN 26 Ngày:23/02/2013

Ngày dạy:27/02/2013

NGỮ VĂN BÀI 22 Tiết upload.123doc.net

* Làm cho hs :

+ Về kiến thức: -Cảm nhận được niềm xúc động thiêng liêng, tấm lòng tha thiết, thànhkính, vừa tự hào xót xa của tác giả từ Miền Nam ra viếng lăng Bác

-Giúp hs cảm nhận nội dung, nghệ thuật của bài thơ

+ Về kĩ năng : - Rèn kĩ năng đọc và phân tích văn bản trữ tình

+ Về thái độ: - Nghiêm túc , tích cực chuẩn bị bài và học tập

Trang 39

2 , Bài cũ : Hãy đọc thuộc bài Mùa xuân nho nhỏ và nêu nội dung chính của văn

bản ?

3, Bài mới :

Bác Hồ – vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc là một hình tượng trong thơ ca và là một đề tài sáng tác của bao nhà thơ , nhà văn

? Bố cục của bài thơ ntn?

BẢN

? Mở đầu bài, tác giả giới thiệu

cho người đọc điều gì?

bắt gặp đầu tiên là gì Được diễn

đạt trong những câu thơ nào

?H/a đó gợi liên tưởng điều gì

? Tâm trạng của nhà thơ

? Tại sao tác giả lại chú ý hình

-Tác phẩm chính: Mắt sáng học trò ( 1970 ); Nhớlời di chúc ( 1972 )

2-Tác phẩm

- Sáng tác: 1976, in trong tập “ Như mây MX” -Phương thức: Biểu cảm + miêu tả

3-Đọc, tìm hiểu chú thích

II-TÌM HIỂU BÀI

- “Con ở MN Bác” : lời thông báo, tâm trạng xúcđộng của tác giả sau ( ước mong của NDMN )-“Con - Bác” : gần gũi, thân thương rất Nam Bộ.->Sự ngậm ngùi, xót xa trước tình cảnh sinh li->xúc động “Thăm” tưởng như gần gũi nhưng con

và Bác lại cách quá xa ( đầu , cuối câu thơ )

- Hình ảnh “ hàng tre” hiện trong sương ướt át->sựnôn nóng, mong đợi đồng thời đó là cái nhìn nhoà

lệ của tác giả

- Hàng tre: + Xanh xanh + Bát ngát + Thẳng hàng->ẩn dụ: tượng trưng cho quê hương VN, sức sốngkiên trung, bất diệt của DT

=>Tâm trạng nuối tiếc không nguôi, ân hận daydứt

=> sự thành kính của dân tộc đối với Bác ca ngợi

sự giản dị thanh cao của Người: đến với Bác là đếnvới DT

Trang 40

? Lăng Bác hiện lên trong sắc

? Niềm tiếc thương được thể

hiện qua từ ngữ, hình ảnh nào

? Nghệ thuật đó có tác dụng gì

? Khi vào lăng, tác giả đã quan

sát thấy gì

? Trước hình ảnh đó, cảm xúc

của nhà thơ như thế nào

? Bài thơ được kết thúc trong

- Mặt trời này sóng đôi, trường tồn cùng với mặttrời của thiên nhiên

->Sự tôn kính của ND, nhà thơ đối với Bác

+ “ Ngày ngày nhớ” : nhịp thơ 2/2 kéo dài nhưdòng người vô tận vào lăng viếng Bác

+ Kết tràng hoa (ẩn dụ ) : Mỗi người là 1 bông hoa.->Kính trọng, đề cao sự tôn kính của ND đối vớiBác

-“ Vẫn biết ” : đau xót khi nhận ra cái hữu hạncủa 1 đời người

=>Muốn làm ( điệp ngữ ): khẳng định sự thuỷchung với cách mạng, sự gắn bó của MN đối vớiBác dù có sự xa cách

IV TỔNG KẾT

- Ghi nhớ Sgk

Tiêu đề	Bàn Về Đọc Sách
Tác giả	Chu Quang Tiềm
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo Án
Năm xuất bản	2013

Định dạng
Số trang	114
Dung lượng	197,53 KB