Lap luan trong van nghi luan

- Biết cách xây dựng lập luận và tìm hiểu thêm một số bài tập về lập luận trong văn nghị luận. 2.[r]

I KHÁI NIỆM VỀ LẬP LUẬN TRONG

BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

Người dùng binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà thôi Được thời có thế thì biến mất làm còn, hóa nhỏ thành lớn Mất thời không thế thì mạnh quay thành yếu, yên chuyển làm nguy, chỉ như khoảng trở bàn tay mà thôi Nay các ông không rõ thời thế, lại trang sức bằng những lời dối trá, thế chẳng phải là kẻ thất phu hèn kém ư? Sao đủ để cùng nói việc binh được (Nguyễn Trãi, Thư dụ Vương Thông lần nữa )

Người dùng binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà thôi Được thời có thế thì biến mất làm còn, hóa nhỏ thành lớn Mất thời không thế thì mạnh quay thành yếu, yên chuyển làm nguy, chỉ như khoảng trở bàn tay mà thôi Nay các ông không rõ thời thế, lại trang sức bằng những lời dối trá, thế chẳng phải là kẻ thất phu hèn kém ư? Sao đủ để cùng nói việc binh được (Nguyễn Trãi, Thư dụ Vương Thông lần nữa )

1 Tìm hiểu ngữ liệu

1 Tìm hiểu ngữ liệu

I KHÁI NIỆM VỀ LẬP LUẬN TRONG

BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

1 Tìm hiểu ngữ liệu

1 Tìm hiểu ngữ liệu

a Đích của lập luận

“Nay các ông… việc binh được.”

→ Chỉ giặc Minh không hiểu thời thế, lại dối

trá thì không thể nói việc binh.

a Đích của lập luận

“Nay các ông… việc binh được.”

→ Chỉ giặc Minh không hiểu thời thế, lại dối

trá thì không thể nói việc binh.

b Các lí lẽ

- Xuất phát từ chân lí tổng quát: “Người dùng

binh giỏi…thời thế.”

b Các lí lẽ

- Xuất phát từ chân lí tổng quát: “Người dùng

binh giỏi…thời thế.”

Là cơ sở khẳng định bọn giặc Minh không hiểu thời thế nên cầm chắc thất bại.

Là cơ sở khẳng định bọn giặc Minh không hiểu thời thế nên cầm chắc thất bại.

- Suy ra hai hệ quả

- Suy ra hai hệ quả + “ Được thời… lớn.”

+ “Mất thời…mà thôi.” + “ Được thời… lớn.” + “Mất thời…mà thôi.”

I KHÁI NIỆM VỀ LẬP LUẬN TRONG

BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

1 Tìm hiểu ngữ liệu

1 Tìm hiểu ngữ liệu

“Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên

khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp Vì vậy các đấng thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên.”

(Thân Nhân Trung, Hiền tài là nguyên khí

của quốc gia.)

“Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên

khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp Vì vậy các đấng thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên.”

(Thân Nhân Trung, Hiền tài là nguyên khí

của quốc gia.)

I KHÁI NIỆM VỀ LẬP LUẬN TRONG

BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

2 Khái niệm

Lập luận là đưa ra các lí lẽ, bằng chứng nhằm dẫn dắt người nghe (đọc) đến một kết luận nào đó mà người nói (viết) muốn đạt tới.

2 Khái niệm

Lập luận là đưa ra các lí lẽ, bằng chứng nhằm dẫn dắt người nghe (đọc) đến một kết luận nào đó mà người nói (viết) muốn đạt tới.

II CÁCH XÂY DỰNG LẬP LUẬN

1 Xác định luận điểm

a Đọc và tìm hiểu ngữ liệu Sgk

b Văn bản bàn về vấn đề: Vai trò của chữ

ta (tiếng mẹ đẻ) trong thời hội nhập.

1 Xác định luận điểm

- Quan điểm của tác giả: Khi nào thật cần thiết mới dùng tiếng nước ngoài, còn bình thường dùng tiếng mẹ đẻ Điều đó vừa thể hiện thái độ tự trọng, vừa đảm bảo quyền lợi thông tin của người đọc.

- Quan điểm của tác giả: Khi nào thật cần thiết mới dùng tiếng nước ngoài, còn bình thường dùng tiếng mẹ đẻ Điều đó vừa thể hiện thái độ tự trọng, vừa đảm bảo quyền lợi thông tin của người đọc.

II CÁCH XÂY DỰNG LẬP LUẬN

Ngữ

liệu

Ngữ

liệu 1

Sgk

trang

109

.

Ngữ

liệu 2

Sgk

trang

110

Ngữ

liệu 3

Sgk

trang

111

(Bt 1)

Câu đầu:“Người dùng

binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà thôi.”

Câu đầu:“Người dùng binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà thôi.”

-Tiếng nước ngoài (tiếng Anh) đang lấn lướt tiếng Việt trong lĩnh vực quảng cáo (Câu kết đoạn 1)

-Tiếng nước ngoài (tiếng

Anh) đang lấn lướt tiếng

Việt trong lĩnh vực quảng

cáo (Câu kết đoạn 1)

- Tiếng nước ngoài (tiếng Anh) được sử dụng trong lĩnh vực báo chí không hợp lí, làm người đọc bị thiệt thòi về lượng thông tin.(Câu kết đoạn 2)

- Tiếng nước ngoài (tiếng

Anh) được sử dụng trong

lĩnh vực báo chí không

hợp lí, làm người đọc bị

thiệt thòi về lượng thông

tin.(Câu kết đoạn 2)

Câu đầu: “Chủ nghĩa

nhân đạo trong văn học trung đại cũng rất

phong phú đa dạng,”

Câu đầu: “Chủ nghĩa

nhân đạo trong văn học

trung đại cũng rất

phong phú đa dạng,”

Luận cứ

Luận cứ Phân loại

luận cứ

Phân loại luận cứ Phương pháp lập luận

Phương pháp lập luận

Luận điểm

Luận điểm

II CÁCH XÂY DỰNG LẬP LUẬN

2 Tìm luận cứ

Ngữ

liệu

Ngữ

liệu 1

Sgk

trang

109

Ngữ

liệu 2

Sgk

trang

110

Ngữ

liệu 3

Sgk

trang

111

(Bt 1)

Câu đầu:“Người dùng

binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà thôi.”

Câu đầu:“Người dùng binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà thôi.”

-Tiếng nước ngoài (tiếng Anh) đang lấn lướt tiếng Việt trong lĩnh vực quảng cáo (Câu kết đoạn 1)

-Tiếng nước ngoài (tiếng

Anh) đang lấn lướt tiếng

Việt trong lĩnh vực quảng

cáo (Câu kết đoạn 1)

- Tiếng nước ngoài (tiếng Anh) được sử dụng trong lĩnh vực báo chí không hợp lí, làm người đọc bị thiệt thòi về lượng thông tin.(Câu kết đoạn 2)

- Tiếng nước ngoài (tiếng

Anh) được sử dụng trong

lĩnh vực báo chí không

hợp lí, làm người đọc bị

thiệt thòi về lượng thông

tin.(Câu kết đoạn 2)

Câu đầu: “Chủ nghĩa

nhân đạo trong văn học trung đại cũng rất

phong phú đa dạng,”

Câu đầu: “Chủ nghĩa

nhân đạo trong văn học

trung đại cũng rất

phong phú đa dạng,”

Luận cứ

Luận cứ

-“Được thời…thành

lớn.”

-“Mất thời…mà thôi.”

-“Được thời…thành

lớn.”

-“Mất thời…mà thôi.”

-“Khắp nơi … thắng

cảnh.”

-“Chữ nước ngoài … phía trên.”

-“Đi đâu… chữ Triều Tiên.”

-“Khắp nơi … thắng

cảnh.”

-“Chữ nước ngoài … phía trên.”

-“Đi đâu… chữ Triều Tiên.”

-“Tôi… tờ báo.”

-“Có … in rất đẹp.”

-“Nhưng … bài cần đọc.”

-“Tôi… tờ báo.”

-“Có … in rất đẹp.”

-“Nhưng … bài cần đọc.”

-“Biểu hiện …giữa người với người.”

-“Biểu hiện …giữa người với người.”

-“Có thể… Nguyễn Đình Chiểu.”

-“Có thể… Nguyễn Đình Chiểu.”

Phân loại luận cứ

Phân loại luận cứ

Luận

cứ lí lẽ

Luận

cứ lí lẽ

Luận cứ bằng chứng thực tế

Luận cứ bằng chứng thực tế

Luận

cứ lí lẽ

Luận

cứ lí lẽ Luận cứ bằng chứng

Luận cứ bằng chứng

Phương pháp lập luận

Phương pháp lập luận

Luận điểm

Luận điểm

II CÁCH XÂY DỰNG LẬP LUẬN

3 Lựa chọn phương pháp lập luận

Ngữ

liệu

Ngữ

liệu 1

Sgk

trang

109

.

Ngữ

liệu 2

Sgk

trang

110

Ngữ

liệu 3

Sgk

trang

111

(Bt 1)

Câu đầu:“Người dùng

binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà thôi.”

Câu đầu:“Người dùng binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà thôi.”

-Tiếng nước ngoài (tiếng Anh) đang lấn lướt tiếng Việt trong lĩnh vực quảng cáo (Câu kết đoạn 1)

-Tiếng nước ngoài (tiếng

Anh) đang lấn lướt tiếng

Việt trong lĩnh vực quảng

cáo (Câu kết đoạn 1)

- Tiếng nước ngoài (tiếng Anh) được sử dụng trong lĩnh vực báo chí không hợp lí, làm người đọc bị thiệt thòi về lượng thông tin.(Câu kết đoạn 2)

- Tiếng nước ngoài (tiếng

Anh) được sử dụng trong

lĩnh vực báo chí không

hợp lí, làm người đọc bị

thiệt thòi về lượng thông

tin.(Câu kết đoạn 2)

Câu đầu: “Chủ nghĩa

nhân đạo trong văn học trung đại cũng rất

phong phú đa dạng,”

Câu đầu: “Chủ nghĩa

nhân đạo trong văn học

trung đại cũng rất

phong phú đa dạng,”

Luận cứ

Luận cứ

“Được thời…thành

lớn.”

“Mất thời…mà thôi.”

“Được thời…thành

lớn.”

“Mất thời…mà thôi.”

-“Khắp nơi … thắng

cảnh.”

-“Chữ nước ngoài … phía trên.”

-“Đi đâu… chữ Triều Tiên.”

-“Khắp nơi … thắng

cảnh.”

-“Chữ nước ngoài … phía trên.”

-“Đi đâu… chữ Triều Tiên.”

-“Tôi… tờ báo.”

-“Có … in rất đẹp.”

-“Nhưng … bài cần đọc.”

-“Tôi… tờ báo.”

-“Có … in rất đẹp.”

-“Nhưng … bài cần đọc.”

-“Biểu hiện… giữa người với người.”

-“Biểu hiện… giữa người với người.”

-“Có thể… Nguyễn Đình Chiểu.”

-“Có thể… Nguyễn Đình Chiểu.”

Phân loại luận cứ

Phân loại luận cứ

Luận

cứ lí lẽ

Luận

cứ lí lẽ

Luận cứ bằng chứng thực tế

Luận cứ bằng chứng thực tế

Luận

cứ lí lẽ

Luận

cứ lí lẽ Luận cứ bằng chứng

Luận cứ bằng chứng

Phương pháp lập luận

Phương pháp lập luận

Diễn dịch

và quan hệ nhân quả

Diễn dịch

và quan hệ nhân quả

Quy nạp

và so sánh đối lập

Quy nạp

và so sánh đối lập

Diễn dịch Diễn dịch

Luận điểm

Luận điểm

Nhận xét:

II CÁCH XÂY DỰNG LẬP LUẬN

Cách xây

dựng lập

luận

Luận cứ

lí lẽ

Luận cứ bằng chứng

Phương pháp lập luận

Diễn dịch

Quy nạp Các phương pháp khác…

Luận điểm

Luận cứ

III TỔNG KẾT (Ghi nhớ Sgk)

IV LUYỆN TẬP

1 Bài tập 2 (Sgk trang 111)

IV LUYỆN TẬP

1 Bài tập 2 (Sgk trang 111)

a Đọc sách đem lại cho ta nhiều điều bổ ích.

- Đọc sách nâng cao hiểu biết về tự nhiên và xã hội.

- Đọc sách giúp ta khám phá ra chính bản thân mình.

- Đọc sách chắp cánh cho ước mơ và sáng tạo.

- Đọc sách giúp cho việc diễn đạt tốt hơn.

a Đọc sách đem lại cho ta nhiều điều bổ ích.

- Đọc sách nâng cao hiểu biết về tự nhiên và xã hội.

- Đọc sách giúp ta khám phá ra chính bản thân mình.

- Đọc sách chắp cánh cho ước mơ và sáng tạo.

- Đọc sách giúp cho việc diễn đạt tốt hơn.

b.Môi trường đang bị ô nhiễm nặng nề.

- Đất đai bị xói mòn, sa mạc hóa.

- Không khí bị ô nhiễm.

- Nước bị nhiễm bẩn không thể tưới cây, không

thể ăn uống,tắm rửa.

- Môi sinh đanh bị tàn phá, đang bị hủy diệt

b.Môi trường đang bị ô nhiễm nặng nề.

- Đất đai bị xói mòn, sa mạc hóa.

- Không khí bị ô nhiễm.

- Nước bị nhiễm bẩn không thể tưới cây, không

thể ăn uống,tắm rửa.

- Môi sinh đanh bị tàn phá, đang bị hủy diệt

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

1 Bài vừa học

- Nắm được khái niệm lập luận

- Biết cách xây dựng lập luận và tìm hiểu thêm một

số bài tập về lập luận trong văn nghị luận.

2 Bài sắp học

Chí khí anh hùng (trích “Truyện Kiều” của

Nguyễn Du)

- Em hãy cho biết hàm nghĩa các cụm từ “lòng bốn phương, mặt phi thường”?

-Theo em, Từ Hải bộc lộ lí tưởng anh hùng của mình qua lời nói với Thúy Kiều như thế nào?

- Em thấy cách miêu tả người anh hùng trong đoạn trích có gì độc đáo?