Suy ngẫm sâu sắc về hình ảnh người bà gắn với bếp lửa và thể hiện tình yêu thương của cháu: - Giọng thơ sâu lắng bùi ngùi mang đầy hoài niệm suy tư....Hình ảnh bà hiện về qua hồi ức vẫn [r]
Trang 1ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT
Môn: Ngữ Văn
Thời gian: 120 phút
Câu 1 ( 2.0 điểm ):
Cho đoạn thơ:
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ
a Những câu thơ trên nằm trong bài thơ nào? Của ai? Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
b Những hình ảnh “đồng”, “sông”, “bể”, “rừng” còn được trở lại trong bài thơ trên, hãy chép lại khổ thơ chứa những hình ảnh đó? Theo em, sự trở lại của những hình ảnh ấy mang
ý nghĩa gì?
Câu 2 ( 3.0 điểm)
Trong học sinh chúng ta hiện nay, ngày càng xuất hiện nhiều hiện tượng “học vẹt”, “ học tủ” Trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng trên
Câu 3 (5,0 điểm):
Cảm nhận của em về chiều sâu cảm xúc trong đoạn thơ sau:
“ Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen
Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa Mấy chục năm rồi đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa !
Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
- Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa ? ”
( Trích ‘‘Bếp lửa’’ - Bằng Việt , Ngữ văn 9 - Tập I )
Trang 2ĐÁP ÁN CHẤM THI TUYỂN SINH VÀO THPT Môn: Ngữ Văn
Thời gian: 120 phút
Câu 1: ( 2.0 điểm)
a (0,75điểm)
– Nêu đúng tên tác giả Nguyễn Duy: 0,25đ
- Bài thơ Ánh trăng( 0,25đ)
- Hoàn cảnh sáng tác: Năm 1978, ba năm sau ngày giải phóng miêền Nam, viết tại thành phố
Hồ Chí Minh (0,25đ)
b (1,25đ)
- Chép đúng khổ thơ (0,5đ), sai mỗi lỗi – 0,25đ:
ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng
- Nêu ý nghĩa: 0,75 đ:
Sự trở lại các hình ảnh “đồng”, “sông”, “bể”, “rừng” gợi bao tình cảm, suy ngẫm, trải nghiệm trong tâm hồn người lính xưa Nó gợi nhớ về một thời quá khứ gian lao mà tình nghĩa, từ thuở ấu thơ đến những năm tháng đánh giặc, gắn bó cùng đồng đội, nhân dân, cùng thiên nhiên, đất nước bình dị, lao đôịng và chiến đấu để dựng xây cuộc sống và bảo vệ Tổ quốc đó cũng là những ân nghĩa con người đã nhận trong những năm tháng gian lao đã qua vẫn mãi sáng trong, đẹp đẽ, trường tồn
Câu 2 ( 3.0 điểm)
1 Về hình thức:
- Biết cách làm kiểu bài nghị luận xã hội, cụ thể là một hiện tượng đời sống
- Bố cục 3 phần rõ ràng
- Luận điểm đúng đắn sáng tỏ
- Diễn đạt lưu loát
2.Về nội dung:
Bài làm có thể trình bày theo các cách khác nhau nhưng đại thể nêu được các ý sau:
- Giải thích thế nào là “ học vẹt:, “học tủ”
+ “ học vẹt”: học thuộc bài, đọc rất trôi chảy, nhưng không hiểu gì
+ “ học tủ”: đoán được vấn đề sẽ hỏi đến khi kiểm tra, thi cử nên tập trung học vào đó để chuẩn bị
+ Cả hai cách học này đều mang tính chất đối phó, không thực sự coi trọng việc tiếp thu kiến thức
- Tác hại của việc “học tủ”, “học vẹt”
+ Kiến thức không nhớ lâu bền, chóng quên
+ Không hiểu kiến thức nên không thể vận dụng vào cuộc sống, vào học tập
+ Không nắm được kiến thức một cách đầy đủ, toàn diện
Trang 3+ Nếu “ lệch tủ” sẽ không đạt kết quả cao trong học tập kiểm tra, thi cử.
+ Phụ công các thầy cô giáo đã dạy dỗ cho ta kiến thức đầy đủ và toàn diện
- Nguyên nhân:
+ Do nhiều bạn học sinh còn lười học, mải chơi bời, muốn đạt điểm cao
+ Do chưa xác định được thái độ, động cơ học tập đúng đắn
- Đánh giá và bày tỏ thái độ:
Đây là hiện tượng lệnh lạc trong học tập của một bộ phận học sinh cần được các bạn
bè thầy cô, ngành giáo dục quan tâm nhắc nhở
- Biện pháp khắc phục:
+ Xác định động cơ học tập đúng đắn, học là có kiến thức thực sự để vận dụng vào cuộc sống, lao động và sản xuất, không phải để ứng phó với các bài kiểm tra, các kì thi cử lấy một tấm bằng thật nhưng kiến thức giả
+ Cần cù chăm chỉ học tập, học đều, học toàn diện để hoàn thiện kiến thức
Câu 3 (5,0 điểm)
A Yêu cầu về kỹ năng:
- Đúng kiểu bài về nghị luận văn học phân tích đoạn thơ
- Bố cục rõ ràng, mạch lạc
B Yêu cầu về kiến thức:
I Suy ngẫm vê hình ảnh bếp lửa và ngọn lửa:
- Từ bếp lửa cháu suy ngẫm về ngọn lửa Điệp từ , giọng thơ xúc động gợi chiều
sâu của cảm xúc : từ bếp lửa bà nhen đã sáng bừng lên ngọn lửa bất diệt ngọn lửa của tình
yêu thương, của niềm tin bền bỉ
2 Suy ngẫm sâu sắc về hình ảnh người bà gắn với bếp lửa và thể hiện tình yêu thương của cháu:
- Giọng thơ sâu lắng bùi ngùi mang đầy hoài niệm suy tư Hình ảnh bà hiện về qua
hồi ức vẫn dáng vẻ tảo tần, chịu thương chịu khó lặng lẽ hi sinh cả một đời cho gia đình, cho
cháu con vẫn giữ thói quen ngày xưa qua mấy chục năm rồi
- Bà không chỉ nhóm bếp lửa bằng rơm rạ mà bà còn nhóm lên trong cháu bao niềm
yêu thương, nhóm lên bao nghĩa tình, và đặc biệt bà còn nhóm dậy cả trong cháu những ước mơ hoài bão, khát khao của tuổi thơ, bà đã mở rộng tâm hồn cháu bằng ngọn lửa ấm
áp của trái tim bà Điệp từ nhóm kết hợp với nhịp thơ nhanh gợi ra bao cảm xúc dạt dào,
- Cảm xúc ấy sáng bừng lên chất trí tuệ, hình ảnh bếp lửa đã ngang với điều kì diệu
thiêng liêng
3 Niềm thương nhớ của cháu :
- Kết thúc đoạn thơ là câu hỏi tu từ, hình ảnh thơ giàu sức gợi đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp tâm hồn nhà thơ
- Từ việc lưu giữ kỉ niệm cùng cảm xúc trào dâng cuối cùng kết đọng lại thành tâm
niệm suy tư, thành điểm tựa tinh thần và từ tình cảm gắn bó với người bà đã được nâng lên thành tình yêu thương gắn bó sâu sắc với quê hương, đất nước
C Tiêu chuẩn cho điểm:
- Điểm 5: Thực hiện tốt những yêu cầu trên Văn viết mạch lạc, có cảm xúc, diễn đạt tốt,
trình bày sạch, đẹp
Trang 4- Điểm 3: Đạt được quá nửa những yêu cầu về kiến thức, còn mắc một vài lỗi diễn đạt.
- Điểm 1: Chưa đạt yêu cầu nêu trên Nội dung sơ sài, diễn đạt yếu, mắc nhiều lỗi về câu, từ,
chính tả
- Điểm 0: Lạc đề, sai cả về nội dung và phương pháp.