- Laøm vieäc theo nhoùm duøng taám nhöïa phaúng vaø maït saét ñeå taïo ra töø phoå cuûa thanh nam chaâm , quan saùt hình aûnh ñöôøng maït saét vöøa ñöôïc taïo thaønh treân taám[r]
Trang 1Tuần : 13 Ngày soạn : 21-11-2012 Tiết : 26 Ngày dạy : 26-11-2012
I Mục tiêu :
1
Kiến thức : - Vẽ được đường sức từ của nam châm thẳng và nam châm hình chữ U.
2 Kĩ năng : - Biết vẽ các đường sứ từ và xác định chiều của đường sức từ của thanh nam
châm thẳng
3 Thái độ : - Có tác phong làm việc cẩn thận , kiên trì chính xác , trung thực
II Chuẩn bị :
1 GV: - Chuẩn bị nội dung bài học
2.
HS : - Cho mỗi nhóm : 1 thanh nam châm thẳng ; 1 tấm nhựa trong cứng ; một ít mạt sắt ; 1
but 1dạ mộ số kim nam châm nhỏ có trục quay thẳng đứng
III Tổ chức hoạt động dạy học :
1 Ổn định lớp: - Kiểm tra sĩ số vệ sinh lớp
2 Kiểm tra bài cũ: - Ở đâu có từ trường ?
- Làm th ế nào để phát hiện ra từ trường ?
3 Tiến trình :
GV tổ chức các hoạt động Hoạt động của học sinh Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:
- GV có thể thông báo từ
trường là một dạng vật chất
và nêu vấn đề như phần mở
đầu SGK
- HS làm theo yêu cầu của GV
Hoạt động 2 : Thí Nghiệm tạo ra từ phổ của thanh nam châm :
- Chia nhóm giao dụng cụ và
yêu cầu hs nghiên cưu SGK
để tiến hành TN Đến từng
nhóm hs nhẹ nhàng rắc đều
mạt sắt trên tấm nhựa và quan
sáat hình ảnh mạt sắt tạo
thành , kết hợp với quan sát
hình 23.1 SGK yêu cầu hs
thực hiện C1
- Có thể nêu câu hỏi gợi ý :
các đường cong do mạt sắt
tạo thành đi từ đâu đến đâu ?
Mật độ các đường ở xa nam
- Làm việc theo nhóm dùng tấm nhựa phẳng và mạt sắt để tạo ra từ phổ của thanh nam châm , quan sát hình ảnh đường mạt sắt vừa được tạo thành trên tấm nhựa và trả lời C1
- Quan sát hình 23.1 SGK đọc nội dung phần thí nghiệm và tiến hành làm thí nghiệm như hình vẽ
Trả lời lệnh C1 : các đường mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực
I Từ phổ :
1 thí nghiệm:C1 : Mạt sắt
được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này sang cực kia của nam châm Càng ra xa nam châm các đường này càng xa dần
2 Kết luận: Trong từ trường
của nam châm , mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực này sang cực kia của nam châm Càng ra
xa nam châm các đường này
càng xa dần Bài 23 :
TỪ PHỔ – ĐƯỜNG SỨC TỪ
Trang 2châm thì sao?
- Thông báo hình ảnh các
đường mạt sắt trên hình 23.1
SGK được gọi là từ phổ Từ
phổ cho thấy hình ảnh trực
quan về từ trường
này sang cực kia của nam châm , càng ra xa nam châm , những đường này càng thừa dần
- Rút ra kết luận về sự sắp xếp của mạt sắt trong từ trường của thanh nam châm
Hình ảnh các đường mạt sắt xung quanh nam châm gọi là từ phổ Từ phổ cho hình ảnh về từ trường
Hoạt động 3: Vẽ và xác định chiều đường sức từ:
- Cho hs nghiên cứu hướng
dẫn cũa SGK gọi đại diện một
nhóm trình bày trước lớp các
thao tác phải làm đểe vẽ đựợc
đường sức từ
- Nhắc hs ,trước khi vẽ , quan
sát kĩ để chọn một đường mạt
sắt trên tấm nhựa và tô chì
theo ,không nhìn vào SGK
trước và chỉ dùng hinh 23.2
SGK để đối chiếu với đường
sức từ vừa vẽ được
* Thông báo các đường liền
nét mà các em vẽ được gọi là
đường sức từ
* Hướng dẫn nhóm hs dùng
kim nam châm nhỏ , được đặt
trên trục thẳng đứng có giá ,
hoặc dùng các la bàbàn đặt
nối tiếp nhau trên mật trong
các đường sức từ , sau đó gọi
một vài hs trả lời C2
* Nêu qui ước về chiều của
đường sức từ , yêu cầu hs thự
hiện nhiệm vụ phần c và yêu
cầu trả lời C3
- Làm việc theo nhóm dựa vào hình ảnh các đường mạt sắt , vẽ các đường sức từ của nam châm thẳng hình 23.2 SGK
- Từng nhóm dùng các kim nam châm nhỏ đặt nối tiếp nhau trên một đường sức từ vừa vẽ được ( hình 23.3 SGK ) từng hs trả lời C2
C2: kim nam châm sắp xếp dọc theo một đường sức từ theo một chiều nhất định c)VaÄn dụng qui ước về chiều của đường sức từ , dùng mũi tên đánh dấu chiều các đường sức từ vừa vẽ được , trả lởi C3
- Qui ước chiều đường sức từ là chiều đi từ cực nam đến cực bắc xuyên dọc kim nam châm được đặt cân bằng
II Đường sức từ :
1 Vẽ và xác định đường sức từ :
C2: kim nam châm sắp xếp dọc theo một đường sức từ theo một chiều nhất định C3 : Bên ngoài thanh nam châm , các đường sức từ đều có chiều đi ra từ cực bắc và đi vào từ cực nam
Trang 3
trên đường sức từ đó
* Đường sức từ có chiều đi vào cực nam và đi ra từ cực bắc của thanh nam châm
Hoạt động 4: Rút ra kết luận đường sức từ:
*Nêu vấn đề qua việc thực
hành và vẽ xác định chiều của
đường cảm ứng từ , hãy rút ra
sự định hướng của các kim
nam châm trên một đường sức
từ , về chiều của đường sức từ
ở hai đầu của nam châm
* Thong báo cho hs qui ước vẽ
độ mau , thưa của các đường
sức từ biểu thị cho độ mạnh
yếu của từ trường tại mỗi
điểm
Nêu được kết luận về đường sức từ của nam châm
kết luận :
a Các nam châm nối đuôi nhau dọc theo một đường sức từ Cực từ bắc của kim này nối với cực từ nam của nam châm kia
b.Mỗi đường sức từ có một chiều xác định Bên ngoài nam châm , các đường sức từ có chiều đi ra từ cực bắc , đi vào cực nam của nam châm c.Nơi nào có từ trường mạnh thì đường sức từ dày , nơi nào từ trường yếu thì đường sức từ thưa
2 Kết luận: Nơi nào đường
sức từ dày thì nơi đó có từ trường mạnh , nơi nào thưa thì nơi đó từ trường yếu
Hoạt động 5: Vận dụng:
- Tổ chức cho HS báo cáo,
trao đổi kết quả giải bài tập
vận dụng trên lớp
- Làm việc cá nhân, quan sát hình vẽ trả lời C4, C5, C6 vào
vở học tập
III V ậ n d ụ ng : C4:- Ở khoảng giữa 2 cực của
NC chữ U các đường sức từ gần
như song song với nhau
- Bên ngoài là những đường cong nối 2 cực của NC
C5: đầu B thanh NC là cực Nam
C6:Các đường sức từ được biểu diễn trên H 23.6 SGK có chiều đi từ cực bắc của NC bên trái sang cực Nam của NC bên phải
IV C ủng cố : - Cho hs đọc phần ghi nhớ sgk.
- Củng cố lại các kiến thức đã học trong bài
V
H ướng dẫn về nhà : - Về nhà học thuộc phần ghi nhớ
- Cho hs đọc phần có thể em chưa biết
- Làm bài tập SBT, xem trước bài 24 SGK