0.75 - Nhân loại tự hào về những phát minh trong lĩnh vực Hoá học, Sinh học, các khoa học về Trái Đất Hải dương học, Khí tượng học đều đạt được những thành tựu to lớn 0.75 - Nhiều phát m[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT BÙ GIA MẬP KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI VÒNG TRƯỜNG
- Khóa ngày / /2012
ĐỀ THI MÔN LỊCH SỬ LỚP 9
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
I LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 9 ĐIỂM)
Câu 1(3.5đ) Hãy nêu những căn cứ để chứng tỏ: “ Đến giữa thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản đã thắng lợi trên phạm vi thế giới?”
Câu 2(5.5đ) Hãy trình bày hiểu biết của mình về những tiến bộ của khoa học- kĩ thuật thế giới nửa đầu thế kỉ XX? Theo em những tiến bộ khoa học-kĩ thuật đó đã tác động như thế nào đến cuộc sống, môi
trường, tương lai của nhân loại? Em hiểu như thế nào về câu nói của nhà khoa học A Nô-ben: “Tôi hy vọng rằng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt hơn là điều xấu”?
II PHẦN VIỆT NAM: (11 đ )
Câu 1:(5đ)Vì sao nói: Xã hội Việt Nam dưới triều Nguyễn là “một xã hội đang lên cơn sốt trầm trọng”? Trách nhiệm của triều Nguyễn trong việc để mất đất nước ta từ nửa sau thế kỷ XIX?
Câu 2.(6 đ)
Hoàn cảnh, diễn biến, nguyên nhân thất bại, ý nghĩa của khởi nghĩa Hương Khê Vì sao nói khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa điển hình trong phong trào Cần Vương?
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2ĐÁP ÁN LỊCH SỬ
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI VÒNG TRƯỜNG
NĂM HỌC 2012 – 2013
I LỊCH SỬ THẾ GIỚI
Câu 1: những căn cứ để chứng tỏ: “ Đến giữa thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản đã thắng lợi trên
phạm vi thế giới?”
Điểm
- Căn cứ vào sự thắng lợi của cách mạng tư sản dưới nhiều hình thức khác nhau:
+ Cách mạng tư sản Hà Lan ( thế kỷ XVI) là cuộc CM tư sản đầu tiên trên thế giới, lật đổ
ách thống trị của Tây Ban Nha, mở đường cho CNTB phát triển
+ Cách mạng tư sản Anh (thế kỷ XVII)
+ Chiến tranh giành độc lập các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (1775 – 1783)
+ Cách mạng tư sản Pháp (1789 – 1794)
+ Các thuộc địa của Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha ở Mỹ La-tinh nổi dậy đấu tranh giành độc
lập dẫn đến sự ra đời của một loạt quốc gia tư sản ở Mỹ La-tinh (đầu thế kỷ XIX)
+ Cuộc đấu tranh thống nhất I-ta-li-a và Đức và cuộc cải cách nông nô ở Nga ( những năm
60 của thế kỷ XIX)
+ Với những căn cứ đó đã chứng tỏ: “ Đến giữa thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản đã thắng lợi
trên phạm vi thế giới”
0,5 0.5
0.5 0.5 0.5 0.5 0.5
Câu 2: Những tiến bộ của khoa học- kĩ thuật thế giới nửa đầu thế kỉ XX
+Sự phát triển của khoa học- kĩ thuật thế giới nửa đầu thế kỉ XX.
- Bước vào thế kỉ XX, trên đà tiến của cuộc cách mạng công nghiệp, nhân loại tiếp tục đạt
được những thành tựu rực rỡ về khoa học – kĩ thuật:
- Trong lĩnh vực vật lí, sự ra đời của lí thuyết nguyên tử hiện đại, đặc biệt là thuyết tương đối
của nhà bác học Đức An-be Anh-xtanh đã mang lại một dấu ấn sâu sắc cho khoa học hiện
đại khi xét lại các khái niệm vật lí về không gian và thời gian, có thể nói các phát minh lớn
về vật lí học của thế kỉ XX, từ năng lượng nguyên tử đến lade, bán dẫn …đều có liên quan
đến thuyết này
- Nhân loại tự hào về những phát minh trong lĩnh vực Hoá học, Sinh học, các khoa học về
Trái Đất (Hải dương học, Khí tượng học) đều đạt được những thành tựu to lớn
- Nhiều phát minh khoa học cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX đã được đưa vào sử dụng như
điện tín, điện thoại, ra đa, hàng không với phim có tiếng nói và phim màu…
+Tác động của khoa học-kĩ thuật đến cuộc sống, môi trường
Có thể nhận thấy rất rõ, sự phát triển của khoa học-kĩ thuật mang lại cuộc sống vật chất
và tinh thần tốt đẹp hơn cho con người, nhưng mặt khác chính những thành tựu khoa học
cũng được sử dụng cho những mục đích chính trị, quân sự như sản xuất vũ khí, các trang
thiết bị phục vụ chiến tranh, đã đang gây ra những thảm hoạ cho nhân loại: Bom nguyên tử
được chế tạo từ năng lượng được lấy từ phân hạch của các hạt nhân Urani và Plutoni đã
được dùng làm vũ khí tối tân trong hai cuộc chiến tranh thế giới (1914- 1918 và 1939-1945)
khiến hàng trăm triệu người thiệt mạng, bị thương, rất nhiều thành phố làng mạc bị phá huỷ
Sự thật đau lòng đã được lịch sử chứng minh, mặc dù hai cuộc chiến tranh thế giới đã qua rất
lâu nhưng những tàn dư của chiến tranh vẫn còn đó Cùng với sự chết chóc là sự tàn phá,
huỷ diệt môi trường sống, huỷ diệt con người bởi chất độc hoá học, chất độc da cam mà hơn
ai hết nhân dân Việt Nam ta chính là nạn nhân các cuộc chiến tranh chống Pháp, chống Mĩ,
0.75
0.75
0.75 0.75
2
Trang 3cho đến nay vẫn còn đó biết bao con người, bao đứa trẻ đang phải chịu đựng nỗi đau, nỗi bất
hạnh mà chiến tranh đã gây ra…Bởi vậy tất cả chúng ta cùng chung sức chống chiến tranh,
bảo vệ hoà bình…
Điều mà A.Nô-ben nói chính là thông điệp hãy sử dụng những thành tựu khoa học theo
phương diện, mục đích tích cực làm cho cuộc sống của chúng ta ngày càng tốt đẹp hơn… 0.5
II PHẦN VIỆT NAM
Câu 1: Xã hội Việt Nam dưới triều Nguyễn là “một xã hội đang lên cơn sốt trầm trọng” Điểm
- Đầu thế kỷ XIX, chế độ phong kiến nhà Nguyễn được xác lập ở Việt Nam
- Chính sách thống trị hà khắc, phản động của triều Nguyễn đã kìm hẫm sự phát triển của nền
kinh tế đất nước, dẫn đến mâu thuẩn ngày càng sâu sắc giữa các tầng lớp nhân dân, chủ yếu là
nông dân với triều đình nhà Nguyễn
- Những biểu hiện cụ thể:
+ Về kinh tế:
- Nông nghiệp: sản xuất trì trệ, do ruộng đất bị cường hào, địa chủ chiếm đoạt, nông dân
phiêu tán Thiên tai, mất mùa, nạn đói liên tiếp diễn ra
- Thủ công nghiệp: có phát triển nhưng bị nhà nước phong kiến kìm hãm lại
+ Chính trị-xã hội: mâu thuẫn giữa nông dân với triều Nguyễn ngày càng sâu sắc Chỉ trong
nửa đầu thế kỷ XIX, đã có 500 cuộc khởi nghĩa của nông dân nổ ra
Tóm lại, xã hội Việt Nam dưới triều Nguyễn là “một xã hội đang lên cơn sốt trầm trọng”
0.5 0.5
0.5
0.5 0.5
Trách nhiệm của triều Nguyễn trong việc để mất đất nước ta:
- Giữa thế kỷ XIX, các nước tư bản phương Tây đua nhau gây chiến tranh xâm lược thuộc địa
để thoả mãn nhu cầu về nhiên liệu, thị trường Việt Nam là đối tượng nằm trong tầm ngắm
của tư bản Pháp
- Tình hình đó đã đặt ra cho nhà Nguyễn một trong hai con đường phải lựa chọn:
+ Cải cách Duy Tân, làm cho đất nước hùng mạnh Từ đó, bảo vệ độc lập, chủ quyền dân
tộc (con đường của Nhật Bản và Thái Lan)
+ Duy trì đường lối bảo thủ, làm cho thế nước suy yếu, nội bộ mất đoàn kết, dẫn đến mất
nước
- Trên thực tế, nhà Nguyễn đã chọn con dường thủ cựu Điều đó làm tăng nguy cơ bị xâm
lược và mất nước.Bởi lẽ, khi đất nước suy yếu thì dù có kiên quyết kháng chiến cũng khó giữ
được độc lập, chủ quyền dân tộc
Tóm lại, trách nhiệm của nhà Nguyễn không phải ở chỗ không quyết tâm đánh Pháp mà
chính là ở chỗ không giải quyết được tình trạng khủng hoảng xã hội, lại chọn con đường cai
trị làm suy yếu đất nước Đó chính là điều kiện để thực dân Pháp dành thắng lợi trong cuộc
chiến tranh xâm lược Việt Nam
0.5
0.5 0.5
0.5
0.5
Câu 2 Hoàn cảnh, diễn biến, nguyên nhân thât bại, ý nghĩa của cuộc khởi Hương Khê Điểm
a Hoàn cảnh:
- Từ năm 1883 – 1885 phải chủ chiếu trong triều đình do Tôn Thất Thuyết đứng đầu tích
cực chuẩn bị lực lượng kháng chiến chống Pháp
- 1885 sau vụ tấn công tòa Khám sứ Pháp thất bại TTT mang danh vua Hàm Nghi phát hịch
Cần Vương, kêu gọi nhân dân vì Vua chống Pháp, nhân dân các nơi hưởng ứng sôi nổi
0,75 0.75
b Diễn biến
- Lãnh tụ khởi nghĩa là Phan Đình Phùng, Cao Thắng
+ Giai đoạn 1- 1885-1888: Thời kỳ chuẩn bị, xây dựng lực lượng
Phan Đình Phùng ra Bắc liên kết lực lượng, Cao Thắng xây dựng căn cứ chế tạo súng
+ Giai đoạn 2 - 1889- 1896: Thời kỳ chiến đấu quyết liệt
0.25 0.25 0.25 0.25
Trang 4- Địa bàn hoạt động: Từ Hương Sơn, Hương Khê (Hà Tĩnh) lan ra Thanh Hóa, Nghệ An …
có tổ chức chặt chẽ
1889 – 1892: Nghĩa quân thắng nhiều trận càn
- Từ 1892 Pháp quét liên miên, 1893 Cao Thắng hi sinh làm lực lượng nghĩa quân yếu dần
- 12 – 1895 Phan Đình Phùng hi sinh, khởi nghĩa tan rã
- Khởi nghĩa này là đỉnh cao nhất của phong trào Cần Vương, đã huy động được sự ủng hộ
của nhân dân
0.25
0.25 0.25 0.25 0.25
c Nguyên nhân thất bại:
- Nghĩa quân chưa liên kết, tập hợp lực lượng trên quy mô lớnn để phát triển thành phong trào
toàn quốc
- Còn bị hạn chế vì khẩu hiệu chiến đấu
- Bị chi phối bởi tư tưởng phong kiến, so sánh lực lượng ta và địch chênh lệch
0.75
d Ý nghĩa
- Có vị trí rất to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc
- Để lại nhiều tấm gương và bài học kinh nghiệm quý báu
0,5
Khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa điển hình trong phong trào Cần Vương.
- Thời gian tồn tại 10 năm
- Quy mô rộng lớn : 4 tỉnh
- Tính chất ác liệt, chiến đấu chống Pháp và phong kiến tay sai
- Lực lượng cách mạng ; đông đảo, là người Kinh cả dân tộc thiểu số, người Lào, bước đầu có
liên lạc với khởi nghĩa khác
1.0