Kiến thức: Giúp học sinh hiểu nắm đợc: - Việc chuẩn bị cho cuộc xâm lợc Đại Việt lần hai của nhà Nguyên chu đáo hơn so với lần tríc - Nhờ sự chuẩn bị chu đáo, đờng lối đánh giặc đúng đắn[r]
Trang 1Ngày soạn: 3/11/2012 Ngày giảng: 9/11/2012
Bài 14 : Ba lần kháng chiến chống quân xâm lợc
mông - nguyên (thế kỉ XIII).
Tiết 25: cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân
xâm lợc nguyên (1285).
I Mục tiêu bài dạy:
1 Kiến thức: Học sinh nắm đợc:
- Việc chuẩn bị cho việc xâm lợc Đại Việt lần thứ 2 của nhà Nguyên chu đáo hơn so với lần một
- Nhờ sự chuẩn bị chu đáo, đờng lối đánh giặc đúng đắn và với quyết tâm cao quân dân Đại Việt đã giành thắng lợi vẻ vang
2 Kĩ năng: Rèn luyện cho HS kĩ năng sử dụng bản đồ.
3 Thái độ: Bồi dỡng học sinh lòng tự hào dân tộc, biết ơn và ý chí kiên cờng bảo vệ
đọc lập dân tộc
II Đồ dùng dạy học:
Giáo viên: - Máy chiếu, SGK, SGV; Lợc đồ kháng chiến chống xâm lợc Mông Cổ
(1285) Bài : Hịch tớng sỹ của Trần Quốc Tuấn
Học sinh: - SGK, su tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.
III Hoạt động dạy học:
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: *Sử dụng lợc đồđ Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống
quân xâm lợc Mông Cổ lần thứ nhất?
* Vì sao quân giặc mạnh mà vẫn bị quân ta đánh bại?
3 Bài mới: Sau khi thua trận rút về nớc, quân Mông Cổ vẫn nung nấu âm mu xâm
lợc Đại Việt Sau khi thống trị đợc Trung Quốc thành lập nhà Nguyên, quân Mông
Cổ (bấy giờ là nhà Nguyên) quyết định xâm lợc Đại Việt lần thứ 2
Hoạt động1 : cá nhân, cả lớp.
- GV:1279 sau khi thôn tính đợc nhà Tống lập
nên nhà Nguyênđ Hốt Tất Liệt ráo riết xâm
lợc Chăm pa và Đại Việt
GV: Nhà Nguyên xâm lợc Chăm pa và Đại
Việt nhằm mục đích gì?
- HS trả lời
GV: Hốt Tất Liệt đánh chiếm Chăm pa trớc
nhằm mục đích gì?
HS: (Làm bàn đạp tấn công vào Đại Việt)
- Gv: Năm 1283, 10 vạn quân Nguyên do Toa
Đô chỉ huy đ Chăm- pa nhng thất bại cố thủ
ở phía bắc chuẩn bị xâm lợc Đại Việt > Âm
mu bớc đầu thất bại
Hoạt động 2 : nhóm, cả lớp
GV: Sau khi biết tin quân Nguyên có ý định
xâm lợc Đại Việt, vua Trần đã làm gì?
GV: Hội nghị này có ý nghĩa ntn?
HS: (Tìm kế sách đánh giặcđ ý chí đánh giặc
của tớng sĩ)
- Hs đọc đoạn in nghiêng Gv giảng thêm về
Trần Quốc Toảnđnhỏ tuổi tinh thần đánh
giặc cao-> thể hiện qua những việc làm…
- Gv đọc 1 vài đoạn “Hịch tớng sĩ”-> nói ý
nghĩa của tác phẩm
- Hs đọc hàng chữ nhỏ
GV: Theo em hội nghị Diên Hồng có tác
1
Âm m u xâm l ợc Cham pa và
Đại Việt của nhà Nguyên
- Sau khi thống trị Trung Quốc, vua Nguyên ráo riết chuẩn bị xâm lợc Cham - pa và Đại Việt
- Năm 1283, 10 vạn quân Nguyên do Toa Đô chỉ huy đ Chăm pa nhng thất bại
2 Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến :
- Triệu tập hội nghị ở bến Bình Than
đ bàn kế phá giặc
- Cử Trần Quốc Tuấn (Trần Hng
Đạo) đ Quốc Công Tiết Chế chỉ huy kháng chiếnđ soạn “Hịch tớng sĩ” khích lệ tớng sĩ
- Đầu 1285: tổ chức hội nghị Diên Hồng
- Tập trận, duyệt binh, chia quân
đóng giữ
-> Chuẩn bị chu đáo, kĩ lợng
3 Diễn biến và kết quả của
Trang 2dụng ntn đến việc chuẩn bị cho cuộc kháng
chiến?
* Thảo luận nhóm
GV: Sự kiện nào thể hiện ý chí quyết chiến
của quân dân thời Trần?
HS: (Lính khắc hai chữ “sát thát” đgiết giặc
Mông Cổ.)
Hoạt động3 : cá nhân, cả lớp
- Gv sử dụng lợc đồ trình bày diễn biến
- Gọi Hs trình bày tóm tắt diễn biến cuộc
kháng chiến trong những tháng đầu 1285
- GV kể về gơng hy sinh anh dũng của Trần
Bình Trọng và câu nói nổi tiếng của ông
GV: Không thực hiện đợc âm mu bắt sống
vua Trần và quân chủ lực, Thoát Hoan đã làm
gì? (rút về Thăng Long chờ tiếp viện)
GV: Chớp thời cơ đó, nhà Trần đã làm gì?
GV: Kết quả của cuộc kháng chiến?
Nêu cách đánh của nhà Trần trong cuộc
kháng chiến lần thứ hai?
HS : Giặc mạnh rút lui, chờ thời cơ
- Thực hiện “vờn không nhà trống”
cuộc kháng chiến:
* Diễn biến :
+ Quân Nguyên :
- T1-1285: 50 vạn quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huyđ nớc ta
- Toa ĐôđTừ Cham- pa đánh ra Nghệ
An ,Thanh Hoá+ quân Thoát Hoan tạo thế gọng kìm để tiêu diệt quân ta
- Giặc gặp khó khăn ở Thăng Long
+ Quân ta : đánh ở biên giớiđRút
lui về Vạn KiếpđThiên Trờng bảo toàn lực lợng
- Tổ chức phản công thắng giặc nhiều nơi: Tây Kết, Hàm Tử, Chơng
D-ơngđgiải phóng Thăng Long
* Kết quả:
- 50 vạn quân Nguyên bị đánh bại
- Ta giành thắng lợi to lớn
* ý nghĩa: Nêu cao tinh thầnn đoàn
kết chống ngoại xâm của dân tộc ta
4.Luyện tập, củng cố: * Sự chuẩn bị của nhà Trần đã có tác dụng nh thế nào đối với cuộc kháng chiến?
* Gọi HS trình bày diễn biến trên lợc đồ
5 Hớng dẫn học tậpmở nhà:: - Trả lời câu hỏi ở Sgk Xem trớc phần III
Soạn: 29/11/2010
Giảng: 02/12/2010
Tiết 25 : Bài 14 Ba lần kháng chiến chống quân xâm lợc
mông- nguyên (thế kỉ xiii) (4 tiết)
II. Cuộc kháng chiến lần 2 chống xâm lợc nguyên
I mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu nắm đợc:
- Việc chuẩn bị cho cuộc xâm lợc Đại Việt lần hai của nhà Nguyên chu đáo hơn so với lần trớc
- Nhờ sự chuẩn bị chu đáo, đờng lối đánh giặc đúng đắn và với quyết tâm cao quân dân Đại Việt giành thắng lợi vẻ vang
2 T tởng
- Bồi dỡng cho học sinh lòng căm thù giặc ngoại xâm , niềm tự hào dân tộc
3 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng sử dụng lợc đồ
II chuẩn bị
Trang 3- Giáo án, SGK, SGV
- Lợc đồ kháng chiến lần hai chống xâm lợc Nguyên
III hoạt động dạy& học
1 ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày diễn biến, kết quả của cuộc kháng chiến chống Mông Cổ.
? Vì sao quân giặc mạnh mà vẫn bị quân ta đánh bại.
3 Nội dung bài học
Hoạt động 1
GV: Cho HS tìm hiểu SGK
? Sau khi thống trị hoàn toàn Trung Quốc
quân Nguyên đã làm gì
? Hốt Tất Liệt cho quân xâm lợc
Cămpuchia và Đại Việt nhằm mục đích gì
? Nhà Nguyên cho quân đánh Căm pu chia
trớc nhằm mục đích gì
Hoạt động 2
GV: Cho HS hoạt động nhóm
Tìm hiểu sự chuẩn bị của nhà Trần
? Sau khi biết quân Nguyên có ý định xâm
lợc Đại Việt vua Trần đã làm gì
? Hội nghị này có ý nghĩa quan trọng vì
sao
GV: Cho HS đọc đoạn in nghiêng SGK
GV: Giới thiệu Trần Quốc Tuấn (15 tuổi)
? Hội nghị Diên Hồng có tác dụng gì đến
việc chuẩn bị kháng chiến.
(Thể hiện ý chí trung kiên của nhân dân
Đại Việt)
? Để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến nhà
Trần đã làm gì.
? Việc trích 2 chữ “Sát thát” có ý nghĩa gì
Hoạt động 3
GV: Cho HS quan sát lợc đồ
GV: Dùng lợc đồ trình bày diễn biến
1 Âm mu xâm lợc Cămpuchia và Đại Việt của nhà Nguyên
- Chuẩn bị ráo riết tấn công Đại Việt và Cămpuchia
- Mục đích:
+ Làm cầu nối thôn tính các nớc ở phía Nam Trung Quốc
+ Làm bàn đạp tấn công Đại Việt
- 1283 tớng Toa Đô cho quân xâm lợc Campuchia nhng thất bại
2 Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến
- Vua Trần đã triệu tập hội nghị ở bến Bình Than, bàn kế phá giặc
- Tập hợp các vơng hầu quan lại nhà Trần bàn kế sách đánh giặc
- 1285 các bô lão có uy tín trong cả nớc về
dự hội nghị Diên Hồng
- Cuộc tập trận lớn và diệt binh đợc tổ chức ở
Đông Bộ Đầu Trần Quốc Tuấn đã đọc bài
“Hịch tớng sĩ”
- Thể hiện tính quyết tâm thà chết không chịu mất nớc
3 Diễn biến và kết quả của cuộc kháng chiến
a Diễn biến
- Tháng 01 -1285, 50 vạn quân Nguyên do
Trang 4? Cùng lúc này quân của Toa Đô đã làm gì
? Không thực hiện đợc âm mu bắt sống
vua Trần Thoát Hoan đã làm gì
? Trớc tình hình đó quân ta đã làm gì
? kết quả của cuộc kháng chiến
? Nêu cáh đánh của quân và dân ta trong
cuọc kháng chiến chống quân
Nguyên-Mông lần thứ hai.
Thoát Hoan chỉ huy tiến vào xâm lợc nớc ta
- Quân ta sau vài trận đánh địch ở biên giới
để rút về vạn kiếp và cuối cùng rút vè Thiên Trờng đê bảo vệ lực lợng
- Cùng lúc Toa Đô từ Campuchia đánh ra Nghệ An, Thanh Hoá quân Thoát Hoan mở cuộc tấn công xuống phía Nam hòng tạo thế họng kìm để tiêu diệt quân ta
- Nhân lúc quân giặc gặp khó khăn nhà Trần cho quân tổ chức phản công đánh bại quân giặc ở nhiều nơi
b Kết quả:
- Quân giặc phần bị chết, phần còn lại chạy
về nớc.
- Thoát Hoan chui vào ống đồng về nớc
- Toa Đô bị chém chết
4.Củng cố:
GV: Hớng dẫn HS làm bài tập SGK
- Nắm vững nội dung bài học
- Làm bài tập
5 Dặn dò :
Chuẩn bị: Tiết 26