- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân.. - Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân.. 3.Giới thiệu: Tiết t
Trang 1Chú ý: Bản tài liêu này không thể chỉnh sửa, để tải bản chỉnh sửa vui lòng truy cập link dưới:
https://giaoanxanh.com/tai-lieu/giao-an-ngu-van-lop-8-ca-nam
Giữ nút ctrl và click vào link để mở tài liệu
Thầy cô có thể tự đăng ký tài khoản để tải hoặc sử dụng tài khoản sau
Tài khoản: GiaoanxanhMật khẩu: Giaoanxanh
TUẦN 1 Ngày soạn:
Tiết 1: TÔI ĐI HỌC
-Thanh Tịnh -
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học.
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh
2 Kĩ năng:
- Đọc- hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân
3 Thái độ: Thông qua bài học, rèn luyện tư duy nhận thức được nội dung chính của bài.
II CHUẨN BỊ:
- Thầy : Xem cktkn+sgk+sgv
- Trò: Xem sgk, soạn bài
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HĐ DẠY HỌC:
1.Ổn định lớp :
2 KTBC:Kiểm tra việc chuẩn bị của HS
3.Giới thiệu: Bài đầu tiên của chương trình ngữ văn 7, em đã đuợc học bài “Cổng trường
mở ra” của Lí Lan Bài văn đã thể hiện tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khaitrường đầu tiên của con mình Chương trình ngữ văn 8 truyện ngắn “tôi đi học” đã diễn ranhững kĩ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấu
* Hoạt động 1: Bài mới
- Em hãy cho biết về tác
Trang 2-GV chốt ý: Thanh Tịch
là nhà văn có nhiều
thành tựu trong sự
nghiệp văn chương, các
tp của ông mang những
đặc điểm riêng độc đáo.
Văn bản được viết theo
thể loại nào? VB đc in
trong tập truyện nào? VB
có nét tiêu biểu gì trong
Được chia theo
dòng hồi tưởng của
nhân vật tôi trải
qua thời gian, các
+ N/v chính :Tôi , Vì n/v
Là nhà văn và sáng tác nhiều tác phẩm văn chương
2.Tác phẩm
- Truyện ngắn đc in trong tập
“Quê mẹ” - XB 1941, tiêu biểu cho phong cách truyện ngắn trữ tình của ông
II Đọc - Tìm hiểu chung:
1 Đọc
2 Chú thích
3 Bố cục: 3 phần-Đoạn 1: từ đầu tưng bừng rộn rã: Giới thiệu cảnh vật gợi cho nhân vật ‘tôi’ nhớ đến ngày tựu trường
- Đoạn 2: Tiếp theo cảnh vật: Những kỉ niệm hiện ra
-Đoạn 3: Còn lại: Kết quả của buổi học đầu tiên, ý thức về việc
đi học
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 2
Trang 3- Những kỉ niệm của buổi
tựu trường đầu tiên được
n/v Tôi nhớ lại vào thời
điểm nào?
- Những cảnh vật nào
được tác giả nhớ đến?
- Tìm các chi tiết thể hiện
Tâm trạng của n/v khi
+ Cảm giác như mấy cánh hoa
+BPTT so sánh
+Vận dụng nhiều từ láy, câu dài, thanh bằng ->
Sự nhẹ nhàng , êm dịu khi nhớ về kỉ niệm ấn tượng ngày đầu tiên đến trường học lớp 1
II Tìm hiểu văn bản
1 Khơi nguồn kỉ niệm
- Thời điểm: Khai trường vào cuốithu
( tháng 9)
- Cảnh thiên nhiên:- Lá rụng nhiều, mây bàng bạc
- Cảnh sinh hoạt : Những em nhỏ rụt rè cùng cha mẹ đến trường
-Tâm trạng: náo nức, tưng bừng, rộn rã
Trang 4- Củng cố phần 1 : Khơi nguồn kỉ niệm
- Luyện tập: Phiếu bài tập
5 Dặn dò:
Tìm hiểu tiếp nội dung
RÚT KINH NGHIỆM
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 4
Trang 5Tiết 2: TÔI ĐI HỌC (Tiếp)
-Thanh Tịnh -
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học.
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh
2 Kĩ năng:
- Đọc- hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân
3 Thái độ: Thông qua bài học, rèn luyện tư duy nhận thức được nội dung chính của bài;
qua đó yêu trường, yêu lớp, có trách nhiệm với việc học tập
II CHUẨN BỊ:
H/S đọc từ “ Buổi mai-> đi học”
- Tâm trạng của nhân vật tôi được diễn tả trong những giai đoạn nào ?
-Trên đường cùng mẹ đến trường , trong cái nhìn của n/v Tôi cảnh vật thay đỏi ntn?
- Tại sao n/v thấy có sự biến đổi đó?
- Chi tiết “ Tôi ko lội qua sông ,ko ra đồng nô đùa ” có ý nghĩa gì?
Thầy Xem cktkn+sgk+sgv
- Trò: Xem sgk, chuẩn bị tốt bài ở nhà
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HĐ DẠY HỌC:
1.Ổn định lớp :
2 KTBC: - Nêu những hiểu biết của em về tác giả Thanh Tịnh?
- Kể tóm tắt truyện ngắn Tôi đi học?
- Khi cùng mẹ đến trường n/v có cảm nhận ntn về cảnh vật xung quanh mình?
3.Giới thiệu: Tiết trước chúng ta tìm hiểu đôi nét về cảm xúc của nhà văn về ngày tựu
trường được thể hH/S đọc từ “ Buổi mai-> đi học”
- Tâm trạng của nhân vật tôi được diễn tả trong những giai đoạn nào ?
-Trên đường cùng mẹ đến trường , trong cái nhìn của n/v Tôi cảnh vật thay đổi ntn?
- Tại sao n/v thấy có sự biến đổi đó?
- Chi tiết “ Tôi ko lội qua sông ,ko ra đồng nô đùa ” có ý nghĩa gì?
iện qua nhân vật Tôi Hôm nay cta tìm hiểu tiếp tâm trạng của nhân vật về những hoàn cảnhthời điểm khi ở sân trường cùng bạn bè và trong lớp học
* Hoạt động1 : Bài mới
sự nhận thức về việc học hành
2.Tâm trạng và cảm giác của n/v Tôi trong buổi tựu trường đầu tiên
a Khi n/v Tôi cùng mẹ trên đường đến trường
- Cảm nhận: con đường quen mà thấy lạ
Trang 6- Cảm xúc của Tôi khi ông
đốc gọi tên h/s vào lớp
bay cao” có phải chỉ đơn
thuần chỉ là nghĩa thực hay
ko? Âm thanh của tiếng
+ Để dtả tâm trạng và cảm xúc của n/vTôi + SD: Từ láy, động từ -> dtả tâm trạng của n/v.
Trình bày
+ Hs đọc và trả lời
+Dụng ý NT: - Nhớ tiếc tuổi thơ dong chơi tự do.
- Bắt đầu nhận thức được việc học tập là quan trọng trong c/đời.
+ Cánh chim khát vọng TT
+ Tiếng phấn kéo tâm
- Cảnh vật đều thay đổi
- Cảm thấy trang trọng và đứng đắn
* Khi ngồi trong lớp
- Qủa tim như ngừng đập
Trang 7-Em hiểu gì về chi tiết “
Tiếng phấn”?
- Cảm nhận của nv tôi ntn
đối với bạn bè, đồ vật xung
quanh?
- Qua dòng hồi tưởng theo
trình tự thời gian, Tgiả cho
ta thấy tâm trạng gì của n/v
Tôi trong ngày khai trường
đầu tiên?
H/S thảo luận
- Câu văn nào cho thấy “
Tôi ko quên được tâm
trạng- Ngày đầu tiên đi
- Thái độ của ông đốc ntn?
- Thái độ của thầy giáo
Hs phát hiện
H/S thảo luận
+ BPTTSS
+ Là người giàu cảm xúc; Ông là người có
sự nhạy cảm tinh tế.
Trình bày
Trình bàyTrình bàyTrình bàyTrình bày
ngỡ,chơi vơi nhưng lại rất tự tin, muốn tự khẳng định mình
3 Cảm nhận của nhân vật tôi về người lớn trong buổi tựu trường
Trang 8chung của mình về t/c của
những người lớn đối với
các em bé?
* GV chốt ý: Trường học
là một môi trường tốt, nơi
ấy có các thầy cô giáo dạy
dỗ, chăm sóc cta và giúp
đáo của văn bản?
- Ý nghĩa văn bản Tôi đi
- Thầy giáo: tươi cười đón trước cửa lớp
- Phụ huynh h/s: dẫn các con vào lớp, động viên vỗ về con
- Người mẹ: âu yếm nắm tay, vuốt tóc con vỗ về động viên và đẩy con vào lớp
-> Tất cả những người lớn đều giành t/c yêu thương chăm chút,khuyến khích các em trong buổi khai trường đầu tiên
- Giọng điệu trữ tình trong sáng
=> Ý nghĩa: Buổi tựu trường đầu
tiên sẽ mãi không thể nào quên trong kí ức của nhà văn Thanh Tịnh
Ghi nhớ: sgk
IV Luyện tập
* Trả lời theo các câu hỏi sau:
- Sự cuốn hút của văn bản theo
em được tạo nên từ đâu?
- Tại sao nói Truyện ngắn “ Tôi
đi học” mang tính trữ tình?
- Nêu giá trị của truyện ngắn
này?
4 Củng cố:
Qua văn bản trên, em hiểu tình mẫu tử có ý nghĩa như thế nào ?
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 8
Trang 95 Dặn dò:
- Hướng dẫn tự học
+ Ghi lại một trong những kỉ niệm của bản thân đối với người thân
+ Chuẩn bị bài : Trường từ vựng
.Đọc ngữ liệu trong SGK và trả lời câu hỏi bên dưới để hình thành k/n Cấp độ khái quát củanghĩa từ ngữ
.Xem và thực hiện các bài tập trong SGK
IV RÚT KINH NGHIỆM
Trang 10
- Thông qua bài học rèn luyện tư duy trong việc nhận thức MQH giữa cái chung và cái riêng.
2 Kỹ năng: Biết nhận diện cấp độ khái quát của từ ngữ và vận dụng tốt trong giao tiếp
3.Thái độ của h/s: Thông qua bài học, rèn luyện tư duy nhận thức được nội dung bài
II CHUẨN BỊ
- Thầy : xem CKTKN + sgk + sgv + tài liệu + bảng phụ
- Trò: + Ôn bài cũ, xem lại mối quan hệ : từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa
+Xem bài mới
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ôn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: (Lồng trong bài dạy)
3 Giới thiệu: Trong ct lớp 7 cta đã làm quen với các mqh về từ Em hãy nhắc lại các mqh
của từ? Nghĩa của từ mang nhiều t/c khái quát nhưng cấp độ khái quát ko giống nhau Bài cấp
độ khái quát của nghĩa từ ngữ sẽ giúp các em hiểu rõ thêm về điều đó
* Hoạt động 1: Bài mới
- Hãy so sánh nghĩa và cho
biết nghĩa của từ động vật
rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa
từ này nghĩa cụ thể hơn
I.Từ ngữ nghĩa rộng và từ
Trang 11Thú Chim Cá
- Nghĩa của từ thú rộng hơn
hay hẹp hơn nghĩa của các
từ voi, hươu?
- Nghĩa của từ chim rộng
hơn hay hẹp hơn nghĩa của
từ tu hú,sáo?
- Nghĩa của từ cá rộng hơn
hay hẹp hơn nghĩa của các
cấp độ khái quát nào?
- Khi nào 1 TN được coi là
-Hiểu thế nào là cấp độ khái
quát của nghĩa từ ngữ?
- H/S đọc ghi nhớ
Bài tập nhanh
- Cho các từ: cây, cỏ ,hoa
Tìm các từ có cấp độ khái
quát nghĩa của các từ đó? từ
nào có nghĩa rộng, từ nào
mang nghĩa khái quát hơn
+ Nghĩa từ chim rộng hơn nghĩa từ tu hú, sáo-> mang
nghĩa khái quát hơn
+ Nghĩa từ cá rộng hơn từ
cá rô, cá thu-> mang nghĩa
khái quát hơn
- Một từ ngữ có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ
đó bao hàm phạm vi nghĩa của từ một số từ ngữ khác
- Một từ ngữ có nghĩa hẹp khiphạm vi nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của từ ngữ khác
-Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng và vừa có nghĩa hẹp
3 Ghi nhớ Xem sgk ( tr10)
4 Bài tập nhanh
II Luyện tập
Bài 1 Lập sơ đồ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
Bài 2
Trang 12Vẽ sơ đồ cấp độ khái quát
nghĩa của các từ sau: Xe cộ,
Người.
Bài 4 Chỉ ra những từ ko thuộc p.vi nghĩa của các nhóm
từ: Thuốc lào,Thủ quỹ, hoa
tai,bút điện
4 Củng cố :
- Thế nào là 1 từ ngữ có nghĩa rộng , nghĩa hẹp?
- Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng vừa có nghĩa hẹp ko? Tạo sao?
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 12
Trang 13Tiết 4: TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
- Thầy: Xem chuẩn KTKN+sgk+sgv
- Trò : Học bài cũ+ chuẩn bị bài mới
III TIỂN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: Em hiểu thế nào là văn bản?
3 Giới thiệu bài mới: Văn bản cần có tính thống nhất chủ đề để nội dung văn bản được rõ
ràng,cụ thể,giúp người đọc hiểu nội dung mà người viết muốn diễn đạt.Cho nên tính thốngnhất chủ đề của vănbản rất quan trọng khi cta muốn viết về một vấn đề nào đó
* Hoạt động 1: Bài mới
GV h/d h/s tìm hiểu ví dụ
trong sgk
-H/s đọc nội dung yêu
cầu của bài tập mẫu
-Qua dòng hồi tưởng đó
ta thấy tâm trạng của n/v
Tôi ntn?
-Hãy phát biểu chủ đề
của văn bản bằng một
câu?
- Qua ví dụ trên hãy nêu
+ Kỉ niệm về buổi khai trường đầu tiên.
+ Hồi tưởng,náo nức,bỡ ngỡ, rụt rè,sợ hãi xong cũng có chút tự tin muốn k/đ chính mình.
+Nhớ và kể lại kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên ấn tượng khó quênqua đó tác giả đã bộc lộ cảm xúc tâm trạng về những kỉ niệm đó.
Trang 14khái quát: Chủ đề của
-Căn cứ vào đâu em biết
văn bản “ Tôi đi học” nói
lên những kỉ niệm của tác
giả về buổi tựu trường
đầu tiên?
- Để tô đậm cảm giác
trong sáng của n/v trong
ngày đầu tiên đi học,tác
kiện,các chi tiết ,các
h/ảnh có mối quan hệ với
chủ đề
- Thế nào là tính thống
nhất về chủ đề của văn
bản?
+ Nhan đề của văn bản.
+ Các câu, các từ diễn đạt nói đến buổi khai trường đầu tiên của n/v Tôi.
+Trên đường đi học: cảm nhận về cđ ;TD hành vi
+ Trên sân trường: Cảm nghĩ
về ngôi trường ; Tâm trạng
lo sợ ; Cảm giác bỡ ngỡ
+ Trong lớp học : vừa xa lạ vừa gần gũi, vừa ngỡ ngàng vừa tự tin
+ Đều làm nổi bật chủ đề của văn bản
Trình bày
+ Nhan đề + Từ ngữ, các câu , hình ảnh, chi tiết đựoc sắp xếp theo trật
tự các ý , các phần.
+ Xác định đc chủ đề, chọn lựa, trình bày, sắp xếp các phần-> Văn bản tập trung hướng vào chủ đề.
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 14
Trang 15Theo em có thể thay đổi
được các trật tự này ko?
- Cho biết chủ đề của văn
- Mtả rừng cọ cụ thể:
+ Thân cọ vút thẳng, búp cọ vuốt dài như thanh kiếm sắc, lá cọ như rừng tay vẫy
+Cây cọ gắn bó với đời sống con người: dựng nhà, làm đồ dùng trái cọ để ăn hoặc ép lấy dầu
- Tính thống nhất : Mtả rừng
cọ ,cuộc sống gắn của người dân với cọ
d, Các từ ,các các câu nhằm thể hiện chủ đề của văn bản
Trang 16đâu cũng nhớ về rừng cọ
quê mình có tác dụng gì?
-H/S đọc yêu cầu và trả
lời câu hỏi? Thảo luận
nhóm.Cử đại diện trình
bày
Hs thảo luận
Bài 2
- ý b,d,e làm cho bài viết mạch lạc ( ko TT vào chủ đề của văn bản)
4 Củng cố :
- Chủ đề của văn bản là gì?
- Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản?
- Để viết, hiểu 1 văn bản có tính thống nhất về chủ đề của văn bản thì phải làm gì?
5 Dặn dò :
- Xem lại nội dung ;
- Làm các bài tập còn lại;
- Chuẩn bị bài mới
IV RÚT KINH NGHIỆM
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 16
Trang 17Tuần : 2 Ngày soạn:
Tiết: 5
TRONG LÒNG MẸ (Trích tiểu thuyết tự thuật: Những ngày thơ ấu)
- Nguyên Hồng-
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Khái niệm thể loại hồi kí
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ.
- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt chảy bỏng của nhân vật
- Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héotình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng
- Thầy: Xem chuẩn KTKN+sgk+sgv
- Trò : Học bài cũ+ chuẩn bị bài mới
III TIỂN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số HS
2 Kiểm tra bài cũ: Nội dung chính, một số nét về nghệ thuật và ý nghĩa văn bản “Tôi đi
học”?
3 Bài mới: Gv cho hs quan sát chân dung tác giả Trong tâm hồn mỗi chúng ta, tình mẫu tử
luôn là nhu cầu chính đáng, trong sáng và thiêng liêng nhất Một lần nữa chúng ta sẽ đượcsống lại tình cảm ấy khi đọc hồi kí của nhà văn Nguyên Hồng, ở đó trong tâm hồn của một
em bé cô đơn luôn bị hắt hủi vẫn luôn tha thiết và ấm áp tình yêu quí dành cho người mẹ
khốn khổ của mình Một đoạn của hồi kí ấy mang tên Trong lòng mẹ và đó là nhan đề của bài học
hôm nay.
HOẠT ĐỘNG 1: GIỚI
THIỆU CHUNG
GV Yêu cầu HS giới thiệu
tác giả, tác phẩm theo gợi ý
SGK
? Hãy cho biết xuất xứ, thể
loại của văn bản ?
Yêu cầu đọc: giọng chậm,
2 Tác phẩm:
-Xuất xứ: trích trong Những
ngày thơ ấu, thuộc chương IV.
II Đọc - Tìm hiểu chung:
1 Đọc
Trang 18tình cảm với nhân vật tôi,
giọng đay đả, kéo dài ở vai
bà cô
? Chú thích:SGK
? Xác định thể loại của Vb?
? Chia văn bản (đoạn trích)
ra mấy phần? Ý khái quát
? Theo dõi cuộc đối thoại
giữa người cô và bé Hồng,
cho biết nhân vật người cô
hiện lên qua những, cử chỉ,
lời nói điển hình nào với
cháu?
? Người cô muốn thông báo
cho H điều gì? Tại sao?
- HS phát hiện chi tiết
(Mày có muốn vào Thanh Hoá … em bé chứ?)
HS: (Hẹp hòi , tàn nhẫn )
HS trả lời
HS trả lời
2 Chú thích: SGK
3 Thể loại: Hồi ký - Thể văn
ghi chép, kể lại những biến cố
đã xảy ra trong quá khứ màtác giả đồng thời là người kể,tham gia hoặc chứng kiến
4 Bố cục: 2 phần
P1: Từ đầu… chứ - bé Hồngđối thoại với bà cô
P2: Còn lại - cuộc gặp gỡgiữa bé Hồng với mẹ
bà cô cay nghiệt, luôn khaokhát tình yêu thương của mẹ
Trang 19héo khô cả tình cảm ruột
thịt trong xã hội thực dân
nửa phong kiến
? Tìm câu văn diễn tả nỗi
khắc khoải, mong nhớ của
:
a Khi đối thoại với bà cô
- Yêu thương mãnh liệt
- Tự vệ để bảo vệ tình mẫu tử
b Cảm giác sung sướng khi ởtrong lòng mẹ
-> Khát khao gặp lại mẹ
Trang 20biểu đạt của những đoạn văn
trên.Tác dụng của phương
Hs: Mẹ tôi không còm cõi
xơ xác … gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn, làm nổi bật màu hồng của
2 gò má Hơi quần áo mẹ tôi và hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường
- Khẳng định đó là người
mẹ của riêng bé đẹp đẽ, cao quý, vô cùng yêu con.
Hồng-HS trả lời, nhận xét cho
nhau
Với bé Hồng, người mẹ là tất cả Ngươì mẹ không thể thiếu được trong cuộc sống của người con Bé Hồng vô cùng yêu quý mẹ
- Biểu cảm trực tiếp thể hiện xúc động của lòng người, khơi gợi cảm xúc ở người đọc.
(Nội tâm sâu sắc, yêu mẹ
=> Biểu cảm trực tiếp, khắc
họa hình tượng nhân vật bé Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng sinh động, chân thực thể hiện sự khát khao tình mẫu tử và niềm hạnh
phúc vô bờ bến khi gặp mẹ
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 20
Trang 21hiện tình cảm đó ?
GV liên hệ, giáo dục Hs trân
trọng tình mẫu tử
GV: HS nhắc lại một số biện
pháp nghệ thuật tiêu biểu,
tóm lượt nội dung và rút ra ý
nghĩa của văn bản?
mãnh liệt, khao khát yêu thương )
- Ghi lại một trong những kỉ niệm của bản thân với người thân
- Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tượng, cảm nhận rõ nhất của bản thân về người mẹ củamình
- Chuẩn bị bài mới : Trường từ vựng.
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 22
- Tập hợp các từ có chung nét nghĩa vào cùng một trường từ vựng.
- Vận dụng kiến thức về trường từ vựng để đọc – hiểu và tập hợp văn bản
3 Thái độ: Yêu quý, trân trọng, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
II CHUẨN BỊ:
- Thầy: Xem chuẩn KTKN+sgk+sgv
- Trò : Học bài cũ+ chuẩn bị bài mới
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là một từ ngữ có nghĩa rộng, từ ngữ có nghĩa hẹp?
tượng là người, động vật hay
sự vật ? Tại sao em biết được
I Thế nào là trường từ vựng
1 Ví dụ: Sgk
2 Nhận xét:
- Các từ: mặt, da, mắt, gò má, đùi, đầu, cánh tay, miệng đều
b- Các từ trong một trường từvựng có thể bao gồm những từkhác nhau về từ loại
c- Một từ nhiều nghĩa có thểthuộc nhiều trường từ vựngkhác nhau
d- Cách chuyển trường từ vựng
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 22
Trang 23Bài tập nhanh: Cho các từ:
Cao, lùn, ốm, thấp, gầy, lêu
Bài 2: Hãy đặt tên trường từ
vựng cho mỗi dãy từ dưới
đây;
a - lưới, nơm, câu, vó
b- tủ, rương, hòm, va li, chai,
- HS hoạt động độc lập :
thầy, mợ, cô, em…
- Làm bài theo yêu cầu
có tác dụng làm tăng sức gợicảm
II LUYỆN TẬP:
Bài 1: Các trường từ vựng: tôi,
thầy tôi, mẹ, cô tôi, anh em tôi
Bài 3: Trường từ vựng : hoài
nghi, khinh miệt, ruồng rẫy, thương yêu, kính mến, rắp tâm
thuộc trường từ vựng chỉ “tháiđộ”
Trang 24Bài 6: Yêu cầu HS đọc đoạn
thơ và trả lời câu hỏi: Tác giả
đã chuyển các từ in đậm:
chiến trường, vũ khí, chiến sĩ
từ trường từ vựng nào sang
TTV nào?
Bài 6: Tác giả đã chuyển các
từ in đậm trong các câu thơ từtrường từ vựng “quân sự” sangtrường từ vựng “nông nghiệp”
- Chuẩn bị: - Bố cục của văn bản ; Từ tượng thanh, từ tượng hình.
IV RÚT KINH NGHIỆM
………
………
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 24
Trang 25- Sắp xếp các đoạn văn trong bài theo bố cục nhất định.
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản
3 Thái độ:
- Thấy rõ được sự quan trọng của việc xây dựng bố cục mạch lạc, phù hợp
II CHUẨN BỊ:
- Thầy: Xem chuẩn KTKN+sgk+sgv
- Trò : Học bài cũ+ chuẩn bị bài mới
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là chủ đề của văn bản?
- Nêu chủ đề của văn bản “Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng?
- Khi nào văn bản có tính thống nhất về chủ đề?
3 Bài mới : Lớp 7 các em đã được học kỹ về bố cục văn bản, tiết học hôm nay chúng ta cùng
nhau ôn lại một số kiến thức cơ bản và tìm hiểu sâu hơn nữa về cách sắp xếp nội dung phầnthân bài vì đây là phần được coi là quan trọng nhất của một văn bản
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU
CHUNG
GV Yêu cầu học sinh đọc văn
bản “Người thầy đạo cao đức
- Hãy cho biết nhiệm vụ của
từng phần trong văn bản trên?
HS trao đổi và trìnhbày theo nhóm
HS các nhóm khácnhận xét, trình bày
HS trả lời theo ý hiểu
I.BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN
1 Văn bản: Người thầy đạo cao đức trọng.
2 Nhận xét:
- Gồm 3 phần
+ Phần 1: Ông Chu Văn An…không màng danh lợi giớithiệu ông Chu Văn An
+ Phần 2: Học trò theo ông rấtđông… vào thăm công lao,
uy tín và tính cách của ônhChu Văn An
+ Phần 3: Khi ông mất, thương tiếc tình cảm củamọi người đối với ông ChuVăn An
- Nhiệm vụ :
Trang 26- Phân tích mối quan hệ giữa các
phần trong văn bản trên
? Từ việc phân tích trên, hãy cho
biết một cách khái quát: Bố cục
của văn bản gồm mấy phần?
Nhiệm vụ của mỗi phần là gì?
Các phần của văn bản quan hệ
với nhau như thế nào?
Câu hỏi thảo luận theo cặp – 3
phút:
Câu 1 (nhóm 1): Phần Thân bài
văn bản “Tôi đi học” của Thanh
Tịnh kể về những sự kiện nào?
Các sự kiện ấy được sắp xếp
theo thứ tự nào?
Câu 2 (nhóm 2): Văn bản “Trong
HS trả lời theo ýhiểu HS đọc ghi nhớsgk tr 25
HS trả lời theo ýhiểu HS đọc ghi nhớsgk tr 25
+ P1: Mở bài : Giới thiệu tênthầy và tài đức của thầy
Các phần đều tập trunglàm rõ cho chủ đề văn bản là
“Người thầy đạo cao đứctrọng”
3 Ghi nhớ mục 1, 2 sgk /25
II.CÁCH BỐ TRÍ, SẮP XẾP NỘI DUNG PHẦN THÂN BÀI CỦA VĂN BẢN:
1 Nội dung câu hỏi:
Câu 1: Sắp xếp theo sự hồi
tưởng những kỉ niệm về buổitựu trường đầu tiên của tácgiả Các cảm xúc được sắpxếp theo thứ tự thời gian
- Sắp xếp theo sự liên tưởngđối lập những cảm xúc vềcùng một đối tượng trước đây
và buổi tựu trường đầu tiên
Câu 2: Tình thương mẹ và
thái độ căm ghét cực độnhững cổ tục đã đày đoạ mẹmình của cậu bé Hồng khinghe bà cô cố tình bịa chuyệnnói xấu mẹ em
- Niềm vui sướng cực độ củacậu bé Hồng khi được ở tronglòng mẹ
Câu 3: Có thể sắp xếp theo
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 26
Trang 27Câu 3 (nhóm3): Khi tả người,
con vật, phong cảnh,… em sẽ lần
lượt miêu tả theo trình tự nào
Hãy kể một số trình tự thường
gặp mà em biết
Câu 4 (Nhóm 4): Phần Thân bài
của văn bản “Người thầy đạo cao
đức trọng” nêu các sự việc để thể
hiện chủ đề người thầy đạo cao
đức trọng Hãy cho biết cách
sắp xếp nội dung phần Thân bài
của văn bản?
=> Nhận xét, tổng kết
Từ các bài tập trên và bằng
những hiểu biết của mình, hãy
cho biết cách sắp xếp nội dung
phần Thân bài của văn bản?
(Gợi ý: Việc sắp xếp nội dung
phần Thân bài tuỳ thuộc vào
những yếu tố nào? Các ý trong
phần Thân bài thường được sắp
Bài 3: Để chứng minh tính đúng
đắn của câu tục ngữ “Đi một
đường cứu nước
- Những người thường xuyên
HS đọc và trình bày cánhân
Câu 4: Các sự việc nói về
Chu Văn An là người tài cao
- Các sự việc nói về Chu Văn
An là người đạo đức, đượchọc trò kính trọng
b Trình bày ý theo thứ tự thời
gian : về chiều, lúc hoàng hônCác ý trong đoạn trích đượcsắp xếp theo cách diễn giải, ýsau làm rõ bổ sung cho ýtrước
c.Hai luận cứ được sắp xếp
theo tầm quan trọng củachúng đối với luận điểm
Trang 28chịu khó hoà mình vào đời sống
sẽ nắm chắc tình hình, học hỏi
được nhiều điều bổ ích
- Trong thời kì đổi mới, nhờ giao
lưu với nước ngoài, ta học tập
được công nghệ tiên tiến của thế
? Theo em, cách sắp xếp như
trên đã hợp lí chưa? Nếu chưa
hợp lí thì sửa lại như thế nào?
- Nắm khái niệm bố cục văn bản, nội dung của từng phần
- Cách sắp xếp nội dung của phần thân bài
* Bài mới
- Soạn : Tức nước vỡ bờ
- Chuẩn bị: Xây dựng đoạn văn trong văn bản.
………
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 28
Trang 29- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”
- Giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm “Tắt đèn”
- Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện và xâydựng nhân vật
- Giáo viên: giáo án,SGK, SGV, tài liệu tham khảo
- Học sinh: soạn bài trước ở nhà theo gợi ý ở sgk
Xã hội PKTD như một chảo bùn đầy rẫy hôi tanh nhưng phẩm chất của người phụ
nữ nông dân lại như một đóa sen thơm ở nơi đó!
“Giải thưởng Hồ Chí Minh” vềVH-NT, 1996
b Tác phẩm:
- “ Tắt đèn là tiểu thuyết tiêubiểu viết về người phụ nữ nôngdân trước Cách mạng
- Đoạn trích” Tức nước vỡ bờ”
trích trong chương XIII
Hs đọc
1.Tác giả Ngô Tất Tố 1954)
(1893 Quê : Từ Sơn – Bắc Ninh
- Sự nghiệp: Là học giả, nhà báo,nhà văn; được tặng thưởng “Giảithưởng Hồ Chí Minh” về VH-NT,1996
2 Tác phẩm:
- “ Tắt đèn là tiểu thuyết tiêu biểuviết về người phụ nữ nông dântrước Cách mạng
- Đoạn trích” Tức nước vỡ bờ”trích trong chương XIII
II Đọc - Tìm hiểu chung:
1 Đọc
Trang 30- P2: Còn lại: Tức nước vỡ bờ.
=> Cả nhà phải trông vào chịDậu
2 Hình ảnh tên cai lệ:
Hs đọc
Hs dựa vào chú thích trả lời
- Nghề : đánh , bắt, trói, đánhđập người
- Hành động: “Sầm sập tiếnvào”, trợn ngược hai mắt, sấnvào, bịch vào ngực, tát vào mặtchị Dậu, nhảy vào trói anh Dậu
- Giọng nói: quát, hầm hè, thét,nham nhảm
- dụng cụ: “tay thước, dâythừng”,
=> Tên tay sai chuyên nghiệp,công cụ của XHTDPK Tàn bạokhông chút tính người
Hs thảo luận trả lời
=> Cả nhà phải trông vào chị Dậu
2.Tuyến nhân vật phản diện: Hình ảnh tên cai lệ và người nhà lí trưởng.
- Cai lệ : tay sai của bộ máy thốngtrị đương thời
- Hành động:
“Sầm sập tiến vào”, trợn ngượchai mắt, sấn vào, bịch vào ngực,tát vào mặt chị Dậu, nhảy vào tróianh Dậu
- Giọng nói:
quát, hầm hè, thét, nham nhảm
- dụng cụ:
“tay thước, dây thừng”,
=> Tên tay sai chuyên nghiệp,công cụ của XHTDPK Tàn bạokhông chút tính người
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 30
Trang 313.Tuyến nhân vật chính diện:
Chị Dậu và anh Dậu
- Khi anh Dậu mới tỉnh:
+“Rón rén bưng cháo chochồng”, +“quạt cho maunguội”,
+ “nhìn chồng ăn có ngonmiệng không”
- Khi Cai lệ và người nhà Lýtrưởng đến thúc sưu:
+ Nghe tiếng quát nạt: “anhDậu lăn đùng ra”
+ “Chị run run… hai ông làmphúc cho cháu khất … xin ôngtrông lại…”
- Khi bị cai lệ đánh vào ngực,tát vào mặt và bắt chồng chị:
+ “chồng tôi đau ốm khôngđược phép hành hạ”
+ “mày trói ngay chồng bà đi,
bà cho mày xem!”
+ Túm lấy cổ hắn (cai lệ) ấn dúi
ra cửa
+ Túm tóc tên người nhà lýtrưởng lẳng ra thềm
=> Dịu dàng, nhẫn nhịn, nhưngkhông yếu đuối; chống trảquyết liệt và chiến thắng
* Giá trị tư tưởng:
- Chỉ có con đường đấu tranh tựgiải phóng
Ca ngợi người phụ nữ nôngthôn giàu tình cảm và tinh thầnkiên cường Cổ động tinh thần
3.Tuyến nhân vật chính diện: Chị Dậu và anh Dậu.
- Khi anh Dậu mới tỉnh:
+“Rón rén bưng cháo cho chồng”,+“quạt cho mau nguội”,
+ “nhìn chồng ăn có ngon miệngkhông”
- Khi Cai lệ và người nhà Lýtrưởng đến thúc sưu:
+ Nghe tiếng quát nạt: “anh Dậulăn đùng ra”
+ “Chị run run… hai ông làmphúc cho cháu khất … xin ôngtrông lại…”
- Khi bị cai lệ đánh vào ngực, tátvào mặt và bắt chồng chị:
+ “chồng tôi đau ốm không đượcphép hành hạ”
+ “mày trói ngay chồng bà đi, bàcho mày xem!”
+ Túm lấy cổ hắn (cai lệ) ấn dúi
ra cửa
+ Túm tóc tên người nhà lýtrưởng lẳng ra thềm
=> Dịu dàng, nhẫn nhịn, nhưngkhông yếu đuối; chống trả quyếtliệt và chiến thắng
*Giá trị tư tưởng:
- Chỉ có con đường đấu tranh tựgiải phóng
- Ca ngợi người phụ nữ nông thôngiàu tình cảm và tinh thần kiêncường Cổ động tinh thần đấutranh của nông dân
Trang 32- Ngôn ngữ: Kể, miêu tả, đốithoại: chị Dậu – khi thiết thamềm mỏng khi đanh thép; cai
lệ thi thô lỗ đểu cáng
Hệ thống lại: + Nội dung
+ Giá trị tư tưởng + Giá trị nghệ thuật
5 Dặn dò:
- Phân tích hình ảnh các nhân vật còn lại để thấy được tính cách của họ
- Học nội dung bài
- Chuẩn bị bài” Lão Hạc
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 32
Trang 33- Giáo viên: giáo án
- Học sinh: soạn bài
Đa săp xêp n i dung trong phân thân bài V y khi ta viêt đoạn văn thì ta phai làm ntn? ô â
- Gồm 2 ý+ Ý 1: giới thhiệu thân thế sựnghiệp của Ngô Tất Tố
+ Ý2: giới thiệu nội dungtruyện “Tắt đèn”
- Mỗi ý triển khai thành 1 đoạnvăn
- Dấu hiệu nhận biết:
+ ND: diễn đạt 1 ý
+ HT: căn cứ vào chữ viết thụtvào đầu dòng và dấu chấm câuxuống dòng
Là đơn vị trực tiếp cấu tạo nênvăn bản, biểu đạt 1 ý
1 Văn bản: Ngô Tất Tố và tác phẩm “Tắt Đèn”.
3 Ghi nhớ?
Là đơn vị trực tiếp cấu tạo nên vănbản, biểu đạt 1 ý
Trang 34HOẠT ĐỘNG II II.TỪ NGỮ VÀ CÂU TRONG
: Các câu - thuyếtminh cho đối tượng
2 Câu chủ đề: “Tắt đèn là …
của Ngô Tất Tố.” Vì các câucòn lại diễn giải cho nội dungnày
Vai tro: làm cho bài văn thêm
- Theo trình tự: Xuất thân – sựnghiệp – thành công
2 Câu chủ đề: “Tắt đèn là … của
Ngô Tất Tố.”
- Đặc điểm:
+ Thể hiện nội dung của đoạn
+ Vị trí : đứng đầu đoạn
bổ sung ý cho nhau.
4 Cách trình bày nội dung đoạn văn:
Trang 35HOẠT ĐỘNG III III LUỆN TẬP:
- Nêu yêu cầu của
- Giới thiệu thầy đồ
- lời trách cứ của chủ nhà và sựbiện minh của thầy đồ
2 Bài tập2:
a Trình bày theo kiểu diễn dịch(biết yêu: Bác nông dân, thầygiáo)
b Trình bày theo kiểu songhành: Miêu tả quang cảnh theotrình tự thời gian
c Trình bày theo kiểu songhành: cuộc đời sự nghiệp
3 Bài tập 3:
- Diễn dịch: “lịch sử ….ta” –câu đầu đoạn
- Quy nạp: “lịch sử …ta” – câucuối đoạn
4 Bài tập 4:
Thất bại là tiền đề cho nhữngthành công sau này Người xưamuốn khuyên khi thất bại đừngchớ nản lòng Mà biến nó thànhbài học cho ta trên đường đờitiếp theo Câu tục ngữ đơn giảnnhưng đầy hàm ý sâu xa
1 Bài tập1: Diền đạt bằng hai
- Diễn dịch:– câu đầu đoạn
- Quy nạp: – câu cuối đoạn
Trang 36Tiết 11+12: Viết bài tập làm văn số 1
Giáo án chấm - trả
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 36
Trang 37- Thấy được nghệ thuật viết truyện bậc thầy của nhà văn Nam Cao qua truyện ngắn
“Lão Hạc”
2 K
ĩ năng :
- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phầm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực.
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp của các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự
để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực
3 Thái độ :
Thấy được lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao (thể hiện chủ yếu qua nhân vật ông giáo) ; thương cảm đến xót xa và thật sự trân trọng đối với người nông dân nghèo khổ
B CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: giáo án
2 Học sinh: soạn bài
HOẠT ĐỘNG I I Giới thiêu tác giả - tác phẩm
+ Sau CMT8: Phục vụ khángchiến và hy sinh trên đường đi
1.Tác giả
- Nam Cao, tên thật là Trần HữuTri (1915 -1951); quê ở Lí Nhân– Hà Nam
- Sự nghiệp:
+ Trước CMT8: Nhà văn Hiệnthực xuất sắc, chủ yếu viết vềngười nông dân
+ Sau CMT8: Phục vụ khángchiến và hy sinh trên đường đi
Trang 38+ Các tác phẩm chính: ChíPhèo, Trăng sáng, Đời thừa …
b Tác phẩm:
“Lão Hạc” là tác phẩm xuấtsắc viết về người nông dântrước Cách mạng T8 (1943)
Hs đọc
Các từ khó: SGK 5,6 ,9,11,15,21,24,30,31, …
+ Các tác phẩm chính: ChíPhèo, Trăng sáng, Đời thừa
2 Tác phẩm:
-“Lão Hạc” là tác phẩm xuất sắcviết về người nông dân trướcCách mạng T8 (1943)
.II Đọc - tìm hiểu chung:
1 Đọc:
2.Tìm hiểu chú thích
3 Bố cục: 3 phần
- P1: Phần chữ nhỏ: Mở đầu câuchuyện và nội dung lần nóichuyện thứ 1
- P2: Hôm sau đáng buồn:Cuộc nói chuyện lần 2
- P3: Suy nghĩ của tác giả
- Con khó lấy vợ nên bỏ đi làm
ở đồn điền cao su
- Có cậu Vàng làm người bạn,người tri kỉ, là kỉ vật của contrai
-> Sống cô đơn, nghèo
-> Là điển hình cho nỗi khổ của
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 38
Trang 39- Con chó lão Hạc
nuôi được gọi là cậu
Vàng Em hiểu cách
gọi đó là ntn?
- Tại sao lão Hạc lại
yêu quí C.V đến vậy?
- Hãy tìm các đ/v miêu
tả sự gắn bó, gần gũi
của lão Hạc với cậu
Vàng?
- Nguyên nhân nào
khiến lão H bán cậu
- Cậu Vàng đ/v ông:
+ Nó là người bạn thân, là thànhviên của gia đình
+ Là kỉ vật của người con trai.+ Là sợi dây liên hệ vô hình vớingười con
hu
=> Tâm trạng day dứt, đau đớn, ân hận trước việc làm của mình.
Trang 40- Đối với con, lão làm
c Đối với con:
- Chờ tin con từng ngày
- Luôn cảm thấy có lỗi vớicon
- Cố làm để giành dụm mảnhvườn cho con
=> Tình thương sâu sắc, hysinh vô bờ bến
Hs làm bài
Tiết 14; Mục đích, êu câu
c Cái chết của lão Hạc.
- Trước khi chết:
+ Gửi ông giáo: Văn tự mảnhvườn, 30 đồng để lo hậu sựphòng khi bất trắc
+ Không chơi với ông giáo
+ Hỏi Binh Tư xin bả để thuốcchó rồi ăn thịt
- Khi chết: “ vật vã”, “tóc rũ
rượi”, “quần áo xộc xệch”,
“hai mắt long lên sòng sọc
Lão tru tréo, bọt mép sùi ra”
c Đối với con:
- Chờ tin con
- Luôn cảm thấy có lỗi
- Giành dụm mảnh vườn chocon
=> Tình thương sâu sắc, hy sinh
+ Gửi ông giáo: lo hậu sự
+ Không chơi với ông giáo
+ Xin bả chó
- Cái chết: “ vật vã”, “tóc rũ
rượi”, “quần áo xộc xệch”, “haimắt long lên sòng sọc Lão trutréo, bọt mép sùi ra”
=> Cái chết đau đớn.
=> Cái chết tự nguyện, xuất
Giáo án Ngữ văn 8 Năm học: 2016-2017 40