ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN BÁO CÁO THỰC VẬT DƯỢC THÀNH VIÊN THỰC HIỆN Nguyễn Diệu Thanh Tuyền Nguyễn Thị Ánh Tuyết Lê Thị Như Uyên Phạm Phương U
Trang 1ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN
BÁO CÁO THỰC VẬT DƯỢC
THÀNH VIÊN THỰC HIỆN
Nguyễn Diệu Thanh Tuyền
Nguyễn Thị Ánh Tuyết
Lê Thị Như Uyên
Phạm Phương Uyên
Phạm Thu Uyên
Trang 2
ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN
HỌ LẠC TIÊN (Passifloraceae)
THÀNH VIÊN THỰC HIỆN
Nguyễn Diệu Thanh Tuyền: phần Thân
Nguyễn Thị Ánh Tuyết: phần Lá
Lê Thị Như Uyên: phần Hoa-Quả
Phạm Phương Uyên: phần Hoa-Quả
Phạm Thu Uyên: phần Một số cây trong họ Lạc Tiên
Trang 3
I/ THÂN
Thân leo, leo nhờ tua cuốn ở nách lá do
cành biến đổi
Thân cây mềm, có nhiều lông màu trắng
Rễ chùm
Tiết diện thân có hình tròn hay đa giác
Trang 4II/ LÁ
Lá đơn, mềm, mọc so le,
hình tim, có lá kèm
- 8 cm
Mép lá lượn sóng và xẻ hơi
sâu thành 3 thùy hoặc 5 thùy
cắt sâu ( ở lạc tiên cảnh
Passiflora coerulea )
=> Lá chẻ chân vịt
Đáy lá hình tim
Mép lá có lông mịn
Cuống lá dài 7 - 8 cm
Gân lá chân vịt
Đầu tua cuốn thành lò xo
Trang 5III/ HOA:
Hoa mọc riêng lẻ ở nách lá hay tụ thành cụm hoa ít hoa
Hoa đều, lưỡng tính, mẫu 5 (lớp ngọc lan)
Cuống hoa: hình trụ, tiết diện tròn,màu xanh, cuống có thể có lông.
Lá bắc: hình lá hay hình sợi có thể tạo thành một tổng bao (nhãn lồng), có tiết ra
các chất dính kèm theo enzyme tiêu hóa,bẫy các côn trùng để bảo vệ hoa và quả của cây
Đài hoa 5 cánh, đều, rời, hình bầu dục, có 1 gai nhỏ mềm ở đầu đài hoa.
Tràng hoa có 5 cánh hoa, đều, rời Cánh hoa hình bầu dục Đài và tràng xen kẽ.
Có nhiều tràng phụ hình sợi, bên trong có các lông nhỏ mịn màu tím
Đế hoa hình chén nhỏ, đế hoa kéo dài thành cuống nhị nhụy
Ở giữa hoa, có một cuống nhị nhuỵ hình trụ
Bộ nhị: có 5 nhị, đều, màu vàng, đính trên đế hoa, vị trí nhị đối diện với cánh hoa,
xếp vòng (có thể 1 hoặc nhiều vòng)
Bộ nhuỵ: 1 vòi nhụy, 3 đầu nhụy, đầu nhụy có rãnh chẻ ở giữa.
Cuống hoa
Lá bắc
Đài hoa
Tràng hoa
Nhị hoa Nhụy hoa
Trang 6Bầu có 3-5 lá noãn dính nhau thành bầu trên, 1 ô, nhiều noãn, đính noãn
bên, đĩa mật bao quanh gốc bầu
Hạt phấn màu vàng, bao phấn hình bầu dục , 2 ô, cách mở bằng đường nứt dọc,
chỉ nhị đính ở giữa bao phấn
Hạt phấn hình cầu (ở cây Lạc tiên)
Trang 7IV/ QUẢ:
Quả mọng, hạt có nội nhũ và áo hạt
Quả nhãn lồng được bao bọc bởi tổng bao lá bắc tồn tại (trông giống như cái đèn lồng) lá bắc màu xanh, có mùi và có tuyến dính
Quả hình cầu đến bầu dục, màu tím sậm hay vàng chanh, tự rụng khi chín
Trang 8 Hạt có lớp áo
Trang 9V/ MỘT SỐ CÂY TRONG HỌ LẠC TIÊN:
1 Chùm bao (Nhãn lồng, Lạc tiên) (Passiflora foetida L.): Làm thuốc an thần, chữa
mất ngủ, tim hồi hộp Hiện vẫn chưa thấy tài liệu nghiên cứu cụ thể về tác dụng dược lý
Trang 102 Dưa gang tây (Passiflora quadrangularis L.):Hạt được dùng làm thuốc trị sán
Theo tài liệu nước ngoài, rễ dưa gang tây với liều nhỏ có tác dụng diệt giun sán, liều lớn gây độc Rễ tươi có tác dụng gây ngủ, gây mê mạnh và có độc Lá cũng độc vì chứa acid cyanhydric
Trang 113 Mắc mát (Passiflora incarnata L.): Được coi là một vị thuốc an thần, chữa suy
nhược thần kinh, mất ngủ, động kinh, chống co thất, hồi hộp H.Leclere (Pháp) còn cho rằng có tác dụng hạ huyết áp, giảm co bóp mạch của cơ trơn ruột và tử cung
Trang 124 Chanh dây (Passiflora edulis Sims.): cây thu hoạch trái dùng trong ngành thực
phẩm
Trang 135 Lạc tiên cảnh (Passiflora coerulea L.): làm dịu thần kinh
6 Lạc tiên hoa đỏ (Passiflora vitifolia)
7 Lạc tiên hoa vàng (Passiflora lutea)