Đồng Rùm đi vào lịch sử chiến tranh như là nơi Mỹ đổ quân xuống miền Đông trong trận càn Junction City (được Việt hóa là Gian-xơn xi-ti) Theo đại tá Phạm Hữu Thắng (Viện LSQS Việt Nam) [r]
Trang 1CĂN CỨ XỨ ỦY NAM BỘ
- Vị trí - Địa điểm: Âp Đồng Rùm, xã Tân Thành, huyện Tân Châu, tỉnh Tây
Ninh
- Cấp bậc - xếp
hạng:
Được Bộ VHTT công nhận là di tích lịch sử văn hóa tại Quyết định số : 61/1999/QĐ-BVHTT ngày 13/9/1999
- Cơ quan quản
lý:
Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch
* Giới thiệu chung:
Khu di tích căn cứ Xứ ủy Nam Bộ còn có tên gọi là X 40 Đồng Rùm Cuối năm 1946, Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh triển khai chiến lược trường kỳ kháng chiến lấy rừng núi lập chiến khu kháng pháp Chi đội 11 Tây Ninh rút ra rừng Đồng Rùm, lập căn cứ ở đây Trong quá trình chiến đấu, chi đội đã phát triển thành Trung đoàn 311 và xây dựng công binh xưởng cung cấp vũ khí cho lực lượng kháng chiến Tây Ninh
Những năm 1950 – 1951, từ Đồng Tháp, Xứ ủy Nam Bộ chuyển về Tây Ninh lập căn cứ tại Đồng Rùm Đặt tên phiên hiệu là X 40 Đồng chí Lê Duẩn, Bí thư Xứ ủy và các đồng chí trong Xứ ủy đã đóng tại đây
Trong giai đoạn 1954 – 1960, Đồng Rùm vẫn là căn cứ Xứ ủy Nam bộ, mặc dù phải phân tán, di chuyển nhiều nơi kể cả Mã Đà, chiến khu Đ, nhưng đến năm 1961, sau khi thành lập
TW Cục (thay thế Xứ ủy) thì nơi đây vẫn là một trong những căn cứ của Đảng để lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đến ngày toàn thắng
Chính vùng đất này là đại bản doanh – cơ quan đầu não của cách mạng miền Nam, Mỹ – ngụy mở nhiều cuộc càn quy mô lớn, hòng tiêu diệt các cơ quan đầu não của cách mạng miền Nam như : TW Cục miền Nam; MTDTGPMNVN; CPCMLTCHMNVN và các Sư đoàn chủ lực (Sư đoàn 5; Sư đoàn 7; Sư đoàn 9) Nhưng chúng đã hoàn toàn thất bại Ngày nay, những căn cứ ấy, những địa danh ấy đã được trân trọng giữ gìn, để các thế hệ mai sau hiểu được một thời vẻ vang – oanh liệt trong chống Mỹ cứu nước ở vùng căn cứ của cán
bộ, chiến sĩ và các đồng chí lãnh đạo của Đảng ở đại bản doanh của cách mạng miền Nam
Di tích căn cứ Dương Minh Châu ngày nay thuộc ấp Phước Tân, xã Phước Ninh, huyện Dương Minh Châu, tỉnh Tây Ninh Trước mặt khu di tích, theo hướng Đông Bắc là hồ Dầu Tiếng
Trang 2Dương Minh Châu là tên một đồng chí Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến tỉnh Tây Ninh, đã anh dũng hy sinh trong trận càn lớn của giặc Pháp vào căn cứ bến Cây Chò (Ninh Điền – Châu Thành) ngày 7/02/1947 Để khắc ghi công ơn và tưởng nhớ đồng chí, tỉnh đã lấy tên Dương Minh Châu đặt tên cho căn cứ
Căn cứ vừa thành lập nhanh chóng trở thành căn cứ lớn của Nam Bộ Thực dân Pháp rắp tâm phá tan thành trì cách mạng ở đây Suốt chín năm kháng chiến chống Pháp, căn cứ Dương Minh Châu vẫn đứng vững Chà Dơ - Lộc Ninh ghi công quân dân ta đã đập tan cuộc càn lớn nhất của thực dân Pháp ở miền Nam với 20 Tiểu đoàn vào căn cứ Sau đồng khởi vũ trang toàn miền Nam, tại căn cứ Dương Minh Châu Mặt trận dân tộc giải phóng tỉnh Tây Ninh được thành lập và làm lễ ra mắt trong bầu không khí thật long trọng, đánh dấu bước ngoặt lịch sử quan trọng
Căn cứ Dương Minh Châu như một cái gai đâm vào mắt kẻ thù, địch quyết tâm "Bình định",
"Tiêu diệt", còn ta quyết tâm bảo vệ vững chắc vùng “Đất thánh Vì vậy, nơi đây là nơi tranh chấp quyết liệt giữa ta và địch trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước Mỗi mảnh đất, mỗi con đường trên vùng đất anh hùng này đều in dấu những chiến công hào hùng của hàng vạn đồng bào, cán bộ chiến sĩ đã xả thân vì nền độc lập tự do của Tổ quốc Các thế hệ mai sau sẽ không bao giờ quên chiếc nôi đã đùm bọc, bảo vệ cách mạng, nó đã góp phần tạo nên những trang lịch sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam anh hùng
Theo Báo Tây Ninh
Đồng Rùm đi vào lịch sử chiến tranh như là nơi Mỹ đổ quân xuống miền Đông trong trận càn Junction City (được Việt hóa là Gian-xơn xi-ti) Theo đại tá Phạm Hữu Thắng (Viện LSQS Việt Nam) thì “Trong cuộc hành quân này, quân Mỹ đã huy động tới 31 tiểu đoàn bộ binh, 8 tiểu đoàn tăng thiết giáp, 17 tiểu đoàn pháo (256 khẩu), 9 phi đoàn máy bay phản lực chiến đấu, 5 tiểu đoàn máy bay trực thăng vũ trang, 3 phi đoàn máy bay vận tải, 22 máy bay trinh sát cùng một lữ đoàn thủy quân lục chiến và 8 đại đội biệt kích ngụy, với quân số khoảng 45.000 tên và hơn 1000 xe tăng, xe thiết giáp.” Cũng theo tác giả này: “Trận tập kích Đồng Rùm là trận đánh lớn nhất của chiến dịch phản công đánh bại cuộc hành quân Gian-xơn Xi-ty” và “tiêu diệt được
cơ bản cụm quân địch ở Đồng Rùm, góp phần đánh bại âm mưu tạo bàn đạp tiến công căn cứ Dương Minh Châu của địch.” (trích báo Quân đội Nhân dân, ngày 6/4/2008)
Bây giờ hai chữ Đồng Rùm chỉ tồn tại trên tấm bảng ghi chứng tích lịch sử cắm ven rừng Xứ này người ta đã quen gọi là Suối Dây, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh Ngay cả ký ức thời
“kinh tế mới” cũng đã nhạt nhòa Tại sao không cứ gọi nơi đây là Đồng Rùm? Tại cái tên nghe ghê quá chăng Chắc hồi xưa bom đạn nổ rùm rùm nên kêu là Đồng Rùm? Nhưng một người già giải thích: Đồng này ngày xưa có nhiều cây rùm đuôn (còn kêu chùm đuôn) nên gọi là
Trang 3Đồng Rùm Không biết phải không Nhưng tôi nhìn những cái tên khác trên bản đồ vùng này thấy hay lắm: Lò Gò, Chàng Riệc, Suối Bà Chiêm, Suối Tà Ôn… Những cái tên còn ít nhiều gợi lại ký ức rừng miền đông
Đồng Rùm là một địa điểm thuộc huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh Đồng Rùm nằm giữa một trảng bằng phẳng, giữa hơi trũng, hình bầu dục, dài 750m, rộng 400m Đây là cứ điểm quan trọng của quân đội Việt Nam Cộng Hoà trong chiến tranh Tại đây vào ngày 21/3/1967, diễn
ra trận tập kích của sư đoàn bộ binh 9 Quân giải phóng miền Nam Việt Nam vào lữ đoàn bộ binh 3 (sư đoàn 4 Mỹ) ở Đồng Rùm Đây là trận then chốt, có ý nghĩa quyết định, đánh bại đợt hai cuộc hành quân Gianxơn Xiti của Mỹ (22/5-15/4/196)