Error t-Statistic Prob.. Error t-Statistic Prob.[r]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
-WωX -
PHẠM HỒNG PHÚC
TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI THỰC
VÀ CÁN CÂN THƯƠNG MẠI CỦA VIỆT NAM
Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang
TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2009
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được luận văn này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ thầy cô và bạn bè Đầu tiên, tôi xin chân thành gởi lời cảm ơn đến cô Ngọc Trang, người đã rất tận tình góp ý, cung cấp nhiều tài liệu tham khảo, động viên tôi trong suốt quá trình hướng dẫn tôi làm luận văn
Tôi cũng hết sức biết ơn em Khang, Duy, Quý, anh Tuấn, thầy Huy Hoàng,… những người đã hết lòng động viên góp ý và cung cấp một số tài liệu bổ ích giúp tôi hoàn thành luận văn Tôi đặc biệt cảm ơn em Khang đã hết sức nhiệt tình giúp tôi hoàn thiện việc xử lý số liệu thống kê, đóng góp rất nhiều ý kiến cho luận văn và cũng xin cảm ơn vì những lời động viên của em
Cuối cùng, cho tôi xin gởi lời cảm ơn đến tất cả các thầy cô đã tận tình truyền đạt những kiến thức nền tảng trong ba năm tôi theo học cao học Lâu lắm rồi con (em) mới có dịp bày tỏ lòng biết ơn của mình đến những người thân trong gia đình: ông bà, cha mẹ, các anh em… những người đã dành những điều kiện tốt nhất giúp con (em) có thể hoàn thành luận văn này
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin có lời cam đoan danh dự rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi
với sự giúp đỡ của cô hướng dẫn và những người mà tôi đã cảm ơn; số liệu thống kê
là trung thực và nội dung, kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được
công bố trong bất cứ công trình nào cho tới thời điểm hiện nay
TP.HCM, ngày 30 tháng 07 năm 2009
Phạm Hồng Phúc
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG I KHUNG LÝ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ VÀ CÁN CÂN THƯƠNG MẠI 5
1.1 Tỷ giá hối đoái 5
1.1.1 Khái niệm tỷ giá hối đoái 5
1.1.2 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa 5
1.1.3 Tỷ giá hối đoái thực 6
1.1.4 Cơ chế tỷ giá 10
1.2 Cán cân thương mại (TB) 14
1.2.1 Khái niệm 14
1.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến cán cân thương mại 15
1.3 Tác động của tỷ giá lên cán cân thương mại 17
1.3.1 Hiệu ứng của phá giá lên cán cân thương mại 17
1.3.2 Hệ số co giãn xuất nhập khẩu và điều kiện Marshall-Lerner 20
1.4 Một số mô hình hồi quy liên quan đến tỷ giá, xuất nhập khẩu và lạm phát 21
1.4.1 Mô hình hồi quy tỷ giá theo chênh lệch lạm phát 21
1.4.2 Mô hình mối liên hệ giữa % thay đổi trong trong xuất khẩu và % thay đổi trong giá trị đồng tiền 21
1.4.3 Mô hình tỷ số xuất khẩu trên nhập khẩu chịu sự tác động của tỷ giá thực 22
CHƯƠNG 2 TÍNH TỶ GIÁ THỰC VÀ ĐO LƯỜNG TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ THỰC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU Ở VIỆT NAM 24
2.1 Tính tỷ giá thực song phương của một số đồng tiền so với USD 24
2.1.1 Tính tỷ giá thực song phương 24
2.1.2 Phân tích mức độ định giá của từng đồng tiền 25
2.2 Tính tỷ giá thực đa phương (REER) 27
2.3 Phân tích và đánh giá kết quả tính REER 31
2.3.1 Phân tích kết quả tính REER 31
2.3.2 Đánh giá tỷ giá thực đa phương 33
2.4 Mô hình hồi quy xuất nhập khẩu theo tỷ giá 34
2.4.1 Tác động của tỷ giá VND/USD đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu 34
2.4.2 Tác động của tỷ giá thực đối với tỷ số xuất khẩu trên nhập khẩu 37
2.4.3 Dự báo tỷ giá vào cuối năm 2009, năm 2010 42
CHƯƠNG 3 BIẾN ĐỘNG TỶ GIÁ VÀ NHẬN ĐỊNH VỀ CƠ CHẾ TỶ GIÁ CỦA VIỆT NAM 47 3.1 Mục tiêu của chính sách tỷ giá 47
3.2 REER là thước đo tổng hợp vị thế cạnh tranh thương mại quốc tế không hoàn hảo 48
3.2.1 Các hạn chế về mặt kỹ thuật của REER 49
Trang 53.2.2 Sự mơ hồ trong việc áp dụng REER 49
3.3 Biến động tỷ giá thời gian qua 50
3.4 Cơ chế tỷ giá từ sau khủng hoảng tài chính châu Á 54
3.4.1 Cơ chế tỷ giá 54
3.4.2 Tranh luận xung quanh vấn đề tỷ giá thực và chính sách điều hành tỷ giá của NHNN 56
3.4.3 Nhận định về các biện pháp quản lý tỷ giá của NHNN 58
CHƯƠNG 4 GỢI Ý CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ NHẰM MỤC TIÊU DUY TRÌ KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA HÀNG HÓA VIỆT NAM 62
4.1 Chính sách tỷ giá đáp ứng ngang giá sức mua so với rổ tiền tệ 62
4.1.1 Neo tiền đồng vào một rổ ngoại tệ 62
4.1.2 Sử dụng REER như là dụng cụ để đo lường mức độ định giá của tỷ giá hiện tại 63
4.1.3 Bề rộng của dải băng tỷ giá 65
4.2 Điều hành tỷ giá nhằm mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa đồng thời cung cấp môi trường ổn định cho phát triển kinh tế 66
4.2.1 Điều chỉnh tăng tỷ giá trong thời gian sắp tới 66
4.1.2 Không tiến hành phá giá mạnh đồng nội tệ 67
4.1.3 Vấn đề lựa chọn mức tỷ giá cho năm 2009 và năm 2010 69
4.2.4 Giảm bớt vai trò của tỷ giá trong việc duy trì khả năng cạnh tranh của hàng hóa 73 4.2.5 Các biện pháp khác 74
4.3 Tiếp tục lựa chọn cơ chế tỷ giá thả nổi có kiểm soát nhưng tăng dần “nồng độ” thả nổi và thúc đẩy sự phát triển của thị trường ngoại hối 75
4.3.1 Những lý do cho việc kiểm soát tỷ giá 75
4.3.2 Sự cần thiết của việc kết hợp giữa thả nổi và quản lý tỷ giá ở Việt Nam giai đoạn hiện nay 76
4.3.3 Thả nổi tỷ giá hơn nữa 77
4.3.4 Hoàn thiện cơ chế quản lý và thúc đẩy thị trường ngoại hối phát triển 82
KẾT LUẬN 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO 88
PHỤ LỤC 1: DỮ LIỆU THỐNG KÊ 90
PHỤ LỤC 2: BẢNG TÍNH TỶ GIÁ THỰC VÀ KẾT QUẢ HỒI QUY 95
Trang 6131
Căn cứ vào mức ý nghĩa thống kê t tác giả đã loại biến GDPvn (prob=0,977)
do không có ý nghĩa ra khỏi mô hình Như vậy mô hình hồi quy giới hạn được xem
xét tiếp theo sẽ là:
Mô hình giới hạn:
Ln(EXM)t = β 0 + β 1lnGDPw t + β 3lnREER t + εt (2.4b)
Bảng 2.7b: Kết quả mô hình hồi quy giới hạn
Dependent Variable: LNEXM
Method: Least Squares
Date: 06/14/08 Time: 12:20
Sample: 2000:1 2008:4
Included observations: 36
Ln(EXM)t = 16,9825 - 4,7362GDPwt + 1,0777REER t (2.4b)
R2 = 0,3132
Bảng 2.9: Kết quả hồi quy REER theo chênh lệch lạm phát
Dependent Variable: REER
Method: Least Squares
Date: 03/31/09 Time: 18:11
Sample: 1999:1 2008:4
Included observations: 40
Trang 7132
Sau khi hồi quy chuỗi dữ liệu từ năm 1999 đến 2008 theo quý (40 quan sát), kết quả
và mô hình hồi quy như sau:
REER = 20,0267 + 1,3375Pw - 0,4712Pvn (2.5)
(1,6433) (9,0111) (-12,3801)
R2 = 0,8098