HS: ....quan hÖ chÆt chÏ: nhiÒu khi tõ viÖc miªu t¶ bªn hoµn c¶nh, ngo¹i h×nh mµ người viết cho ta thấy được tâm trạng của nhân vật và ngược lại GV: Miêu tả nội tâm có tác dụng ntn đối [r]
Trang 1Ngày giảng:
9A…………
9B…………
Tiết 40 MIÊU Tả NộI TÂM TRONG VĂN BảN Tự Sự
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức
- Nội tâm nhân vật và miêu tả nội tâm nhân vật trong tác phẩm tự sự
- Tác dụng của miêu tả nội tâm và mối quan hệ giữa nội tâm với ngoại hình trong khi kể
2 Kỹ năng
- Phát hiện và phân tích được tác dụng của miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
- Kết hợp kể chuyện với miêu tả nội tâm nhân vật khi làm bài văn tự sự
3.Tư tưởng
Biết yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp
II Chuẩn bị:
Thầy:
HS: Đọc lại văn bản: Kiều ở lầu ngưng Bích, Mã Giám Sinh mua Kiều
III Hoạt động dạy- học
1.ổn định: 9a 9b
2 Kiểm tra bài cũ ( Kết hợp trong giờ)
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội
tâm trong văn bản tự sự
HS: Đọc đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng
Bích
GV: Em hãy chỉ ra những câu thơ miêu tả
ngoại cảnh và những câu miêu tả nội tâm
nhân vật Các câu thơ miêu tả ngoại cảnh
thể hiện điều gì?
HS: - Miêu tả ngoại cảnh:
Vẻ non xa dặm kia
Buồn trông ghế ngồi
cảnh trước lầu Ngưng Bích: cảnh thiên
nhiên cao rộng hoang sơ thiếu vắng sự
sống của con người
Cảnh cánh buồm mất hút dần lúc chiều
hôm, cánh hoa trôi dạt trên sóng nước, bãi
cỏ kéo dài tới tận chân trời, sóng gió biển
dữ dội cảnh tượng hãi hùng
GV: các câu thơ miêu tả nội tâm thể hiện
điều gì?
I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự
1 Ví dụ: (sgk)
2 Nhận xét
- Miêu tả nội tâm:
Tưởng người dưới nguyệt chén
đồng Tấm son gột rửa bao giờ cho phai Xót người tựa cửa hôm mai
Tưởng nhớ cùng chàng Kim uống rượu thề nguyền, thương chàng Kim chờ đợi mỏi mòn
Trang 2HS: trả lời.
GV: qua VD em hiểu thế nào là miêu tả
ngoại cảnh và miêu tả nội tâm?
HS: - M.tả ngoại cảnh là tả những gì có thể
quan sát trực tiếp được
- Miêu tả nội tâm: miêu tả những gì không
quan sát được trực tiếp mà chỉ là sự thấu
hiểu của nhà văn về suy nghĩ tình cảm,
diễn biến tâm trạng của nhân vật
GV: miêu tả bên ngoài có quan hệ ntn với
miêu tả bên trong?
HS: quan hệ chặt chẽ: nhiều khi từ việc
miêu tả bên hoàn cảnh, ngoại hình mà
người viết cho ta thấy được tâm trạng của
nhân vật và ngược lại
GV: Miêu tả nội tâm có tác dụng ntn đối
với việc khắc hoạ nhân vật trong văn bản
tự sự?
HS:
HS: đọc đoạn văn: “ Mặt lão co rúm lại ”
GV: em có nhận xét gì về cách miêu tả nội
tâm nhân vật của Nam Cao ở đoạn văn
này?
HS: sử dụng các động từ: ép, mếu, co và
các tính từ rúm, nhăn, móm mém để miêu
tả bộ dạng của lão Hạc khi nhớ lại việc
bán chó gợi gương mặt cũ kĩ, già nua
khô héo, một tâm hồn đau khổ đến cạn
kiệt nước mắt Qua ngoai hình có thể diễn
tả được thế giới nội tâm
GV: có mấy cách để miêu tả nội tâm?
HS: trả lời, đọc ghi nhớ ( sgk)
Hoạt động 2 Luyện tập
Hoạt động nhóm:
GV: nêu n.vụ, yêu cầu
N1,2 làm bài tập 1:
Kể lại bằng văn xuôi việc Mã Giám Sinh
mua Kiều, chú ý miêu tả nội tâm nàng
Kiều
N3,4: làm bài tập 2: Đóng vai nàng Kiều
kể lại việc báo ân, báo oán, thể hiện tâm
trạng Kiều lúc gặp Hoạn Thư
Thương cha mẹ ân hận vì không
đền đáp phụng dưỡng được cha mẹ
* Miêu tả nội tâm là tái hiện những trăn trở, dằn vặt, những rung động tinh tế trong tình cảm, cảm xúc, tư tưởng của nhân vật
có tác dụng to lớn trong việc khắc hoạ đặc điểm, tính cách nhân vật nhân vật sinh động
II Luyện tập
Bài tập 1: Kể lại bằng văn xuôi việc Mã Giám Sinh mua Kiều, chú ý miêu tả nội tâm nàng Kiều
Bài tập 2
Đóng vai nàng Kiều kể lại
* Khung cảnh của buổi xử án:
Trang 3HS: thảo luận 7’ Đại diện nhóm trình bày
kết quả, nhận xét
GV: chữa
- Công đường gươm giáo ngất trời, bên trong quân vệ đứng hầu, bên ngoài quân cơ đứng sắp hàng, uy nghi tề chỉnh gươm giáo tuốt trần, phía trước súng ống cờ rợp đất
- Trên công đường, ngay giữa trướng hùm, Từ Công sánh vai cùng phu nhân Thuý Kiều ngồi ghế quan toà
- Kiều không ngờ cuộc đời của mình có ngày hôm nay(xúc
động)
Diễn biến buổi xử án: Được Từ Công cho phép, Kiều đích thân tiến hành xét xử ân oán
* Báo ân : Mời Thúc Lang
- Thúc Lang bước ra với vẻ khiếp
sợ, mặt xanh như chàm đổ toàn thân run bắn
- Kiều cất giọng dịu dàng, nhắc lại ân nghĩa xưa ở Lâm Tri, đền
ơn cứu giúp “khỏi cảnh lầu xanh”
- Việc chữ tòng không trọn vẹn
là tại vợ chàng “con người quỷ quái tinh ma”
- Cho người mang lễ gồm: gấm trăm cuốn, bạc nghìn cân tỏ lòng biết ơn
* Báo oán: cho gọi Hoạn Thư
- Kiều cất giọng mỉa mai (dùng cách xưng hô như thời còn làm hoa nô cho nhà họ Hoạn) để chào hỏi
- Kiều buộc tội Hoạn Thư bằng giọng đay nghiến: “Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều” Hoạn Thư hồn xiêu phách lạc, dập đầu dưới trướng kêu ca dãi bày
+ Tôi là phận đàn bà, việc ghen tuông là thường tình
+ Lòng tôi kính yêu phu quân nhưng Chồng chung chưa hễ ai
Trang 4chiều cho ai.
+ Tôi đã để phu nhân ra quan âm các để thoát khỏi bụi trần, không truy đuổi khi phu nhân bỏ trốn
+ Xin nhận mọi tội lỗi gây ra
+ Xin phu nhân có lòng độ lượng như trời bể tha mạng
- Nghe lời giãi bày khôn ngoan của Hoạn Thư, Kiều phân vân giữa thù và nhân nghĩa
- Kiều quyết định tha cho Hoạn Thư
Tiếp sau đó nàng đã thẳng tay trừng trị bọn người bất nhân: Bạc
Hà, Bạc Hạnh, Tú Bà, Mã Giám Sinh, Sở Khanh
4 Củng cố:
GV : Thế nào là miêu tả nội tâm nhân vật? Tác dụng của việc miểu tả nội tâm nhân vậy?
HS: Trả lời
GV: Chốt lại kiến thức cơ bản
5 Hướng dẫn:
Về nhà : Ghi lại tâm trạng của em sau khi để xảy ra một chuyện có lỗi với bạn Chuẩn bị bài: Lục Vân Tiên gặp nạn.( Trả lời câu hỏi phần đọc hiểu văn bản)