Hàm biến phứcIII.. Ứng dụng của lý thuyết thặng dư s Part 3: Hàm biến phức... Chuỗi lũy thừaROC của chuỗi lũy thừa: Một chuỗi phức có dạng với các hệ số a i là hằng số và z0 là một điểm
Trang 1I Hàm biến phức
III Tích phân đường
IV Điểm bất thường, zeros và thặng dư
V Ứng dụng của lý thuyết thặng dư
s
Part 3:
Hàm biến phức
Trang 2Chuỗi phức
1 Định nghĩa
2 Chuỗi lũy thừa
3 Chuỗi Taylor
4 Chuỗi Laurent
Trang 31 Định nghĩa
Ví dụ 2.01: Xét chuỗi:
Chuỗi trên hội tụ về 1/(1 – z) khi |z| < 1, và phân kỳ khi |z| > 1.
Một chuỗi phức tổng quát có dạng:
trong đó f n (z) là một hàm phức theo biến z.
0
( ) ( ) ( ) ( )
n
2 0
1
1
n
n
z
Trang 4Tiêu chuẩn D’Alembert
Ví dụ 2.02: Tìm miền hội tụ (region of converge - ROC):
Đáp án: ROC: Re{z} > 0.
Xét chuỗi phức:
Tìm giới hạn:
L < 1: Chuỗi hội tụ
L > 1: Chuỗi phân kỳ
L = 1: Chưa thể kết luận về tính hội tụ của chuỗi.
0
1
( ) ( ) ( ) ( )
( ) lim
( )
n
n n
n
f z L
f z
2 0
n
Trang 52 Chuỗi lũy thừa
ROC của chuỗi lũy thừa:
Một chuỗi phức có dạng
với các hệ số a i là hằng số và z0 là một điểm cố
định trong mặt phẳng phức, được gọi là một chuỗi lũy
thừa quanh điểm z0
2
0
n n
0
1
lim n n
n
a
z z R with R
a
Trang 6Ví dụ 2.03: Tìm chuỗi lũy thừa biểu diễn hàm 1/(z – 3)
trong 3 miền sau:
a |z| < 3
b |z – 2| < 1
c |z| > 3
Đáp án:
2
0
2 0
0
1
3
3
n
n
n
n
n
n
z
z
2 Chuỗi lũy thừa
Trang 7Ví dụ 2.03 (tt):
Nhận xét: Chúng ta có thể chọn bất kỳ một điểm z0
trong mặt phẳng phức và xác định 1 chuỗi lũy thừa hội
tụ về 1/(z – 3) với miền hội tụ là một hình tròn tâm z0,
bán kính R.
2 Chuỗi lũy thừa
Trang 8Khai triển chuỗi nhị thức:
với
Hai trường hợp đặc biệt thường sử dụng:
2
r
1
k and z
2
0 2
0
1
1 1
1
n n
n n
z
z
2 Chuỗi lũy thừa
Trang 93 Chuỗi Taylor
ROC của chuỗi Taylor:
Một chuỗi lũy thừa có dạng
trong đó f(z) là một hàm phức giải tích bên trong
và trên biên một đường cong kín C, được gọi là khai
triển chuỗi Taylor của f(z) quanh điểm z0
( )
0
1
!
n
n
0
z z R
Trang 10Ví dụ 2.04: Xác định khai triển chuỗi Taylor của hàm
quanh điểm z = j, đến số hạng (z - j)4
Đáp án:
1 ( )
( 2 )
f z
z z j
(1)
(4)
( )
( ) 1; ( ) 0
( ) 24
f z
f j
3 Chuỗi Taylor
Trang 11Ví dụ 2.05: Xác định khai triển chuỗi Maclaurin của
các hàm số sau:
Đáp án:
Một chuỗi Taylor với z0 = 0 được gọi là chuỗi Maclaurin.
0
0
0
.sin ( 1)
n z
n
n n
n
n n
n
n
n
n
3 Chuỗi Taylor
Trang 12 Khai triển chuỗi Taylor có thể được xác định thông
qua phép khai triển chuỗi nhị thức
Example 2.06: Tìm khai triển Maclaurin của các hàm sau
và xác định miền hội tụ (ROC) tương ứng:
Đáp án:
1
z
z
2
1
0
1
3
n
n
a f z
z z
z
3 Chuỗi Taylor
Trang 13Đáp án ví dụ 2.06 (tt):
2 1
0
3
0
0
1
1
n n
n n
n
n
n n
n
z z
z
3 Chuỗi Taylor
Trang 14Ví dụ 2.07: Tìm khai triển Taylor của các hàm sau quanh điểm z0 cho trước và xác định miền hội tụ (ROC) tương ứng:
0 2
0
0
1
1
( 2 )
( 1)(2 )
z z j
z
3 Chuỗi Taylor
Trang 154 Chuỗi Laurent
ROC của chuỗi Laurent:
r1 có thể bằng 0
r2 có thể bằng
Xác định chuỗi Laurent bằng
cách khai triển chuỗi nhị thức
Nếu f(z) giải tích trong hình vành khăn giới hạn bởi
2 đường tròn C1 và C2 có bán kính lần lượt là r1 và r2 (r1 <
r2) và đồng tâm tại z0, khi đó f(z) được biểu diễn bằng
chuỗi Laurent:
0
n
r z z r
Trang 16Chuỗi Laurent của f(z) có thể viết dưới dạng:
Khi đó, tổng thứ nhất ở vế phải được gọi là thành
1
0
4 Chuỗi Laurent
Trang 17Ví dụ 2.08: Tìm khai triển chuỗi Laurent quan điểm (a) z = 0 và (b) z = -1 của hàm phức sau:
Xác định miền hội tụ trong mỗi trường hợp
Đáp án:
2
1 ( )
( 1)
f z
z z
2 2
( 1)
1 1
z z z
z
4 Chuỗi Laurent
Trang 18Đáp án ví dụ 2.08 (tt):
2 2
2
1
1 ( 1)
1
1 2( 1) 3( 1)
1 1
1
z
z z
z
z
4 Chuỗi Laurent
Trang 19Ví dụ 2.09: Xác định khai triển chuỗi (Taylor, Laurent)
của hàm
trong các miền sau:
a 1 < |z| < 3
b |z| > 3
c 0 < |z + 1| < 2
d |z| < 1
1 ( )
( 1)( 3)
f z
4 Chuỗi Laurent