sang-kien-phan-thi-dao-hanh-2019-bv-phoi

Bộ phận công tác: Khoa dược – Bệnh viện Phổi Năm 2019, tôi đã đề xuất một sáng kiến có tên là : “Thông tin thuốc và cảnh báo tự động tương tác thuốc công nghệ 4.0” Tóm tắt: Ứng dụng ph

SỞ Y TẾ HÀ TĨNH BỆNH VIỆN PHỔI

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

THÔNG TIN THUỐC VÀ CẢNH BÁO TỰ ĐỘNG TƯƠNG TÁC THUỐC CÔNG NGHỆ 4.O

Tác giả sáng kiến: Phan Thị Đào Hạnh

Cộng tác viên: Phan Trọng Nghĩa

Đơn vị công tác: Bệnh viện Phổi

Hà Tĩnh, tháng 9 năm 2019

SỞ Y TẾ HÀ TĨNH

BỆNH VIỆN PHỔI

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

THÔNG TIN THUỐC VÀ CẢNH BÁO TỰ ĐỘNG TƯƠNG TÁC THUỐC CÔNG NGHỆ 4.O

Tác giả sáng kiến: Phan Thị Đào Hạnh

Cộng tác viên: Phan Trọng Nghĩa

Đơn vị công tác: Bệnh viện Phổi

Hà Tĩnh, tháng 9 năm 2019

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BẢN CAM KẾT

Kính gửi: Sở Y tế Hà Tĩnh

Tên tôi là: Phan Thị Đào Hạnh- thay mặt nhóm sáng kiến

Bộ phận công tác: Khoa dược – Bệnh viện Phổi

Năm 2019, tôi đã đề xuất một sáng kiến có tên là : “Thông tin thuốc và

cảnh báo tự động tương tác thuốc công nghệ 4.0”

Tóm tắt: Ứng dụng phần mềm quản lý bệnh viện của VNPT để cung cấp

thông tin thuốc điện tử và tự động cảnh báo Tương tác được áp dụng để thay thế hoạt động thông tin thuốc và tương tác thuốc theo lối mòn cũ Sáng kiến này được khai báo thêm dựa trên nền tảng phần mềm có sẵn, không tốn thêm chi phí, tăng tiện ích người sử dụng, giúp cho dược sĩ lâm sàng cập nhật thông tin nhanh chóng, tra cứu và cập nhật tương tác thuốc 1 lần nhưng nó có sử dụng lâu dài do dựa vào hoạt chất chứ không tương tác theo tên thuốc, giúp bác sĩ yên tâm khi

kê đơn Phần mềm này lưu trữ thông tin thuốc 1 cách khoa học, ngắn gọn, nhanh chóng, giảm số lượng công văn giấy tờ lưu trữ, bác sĩ cập nhật thông tin chính thống, cơ sở để thanh quyết toán BHYT đúng quy định, sử dụng thuốc an toàn trên bệnh nhân, cơ sở dữ liệu có giá trị, ứng dụng phù hợp với bệnh viện vì chỉ cập nhật những thuốc có trong danh mục sử dụng tại bệnh viện, không lan man bên ngoài Thay đổi hẳn hình thức cung cấp thông tin và tra cứu tương tác thuốc theo lối truyền thống

Tôi xin cam kết đây là sản phẩm của cá nhân tôi, không sao chép của người khác, không cóp nhặt của đề tài nào Sau khi hoàn thiện xong đi vào ứng dụng thực tiễn đến khi báo cáo trước hội đồng ( tháng 9/2019) mới tham khảo các phần mềm còn lại của FPT; Vietel để đưa vào tài liệu tổng quan Nếu phát hiện có sao chép cuả người khác hoặc xảy ra tranh chấp, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

Hà Tĩnh, ngày tháng năm 2019

TM NHÓM SÁNG KIẾN NGƯỜI CAM KẾT

Phan Thị Đào Hạnh

MỤC LỤC

BÌA

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề 1

2 Lý do chọn sáng kiến 2

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu ……….….… …….3

4 Mục đích sáng kiến……….……… …3

5 Điểm mới trong sáng kiến ……….….4

Phần thứ hai: PHẦN NỘI DUNG 1 Cơ sở lý luận……….……… … ….5

2 Thực trạng vấn đề……… 5

2.1 Thông tin thuốc: ……….5

2.2 Tương tác thuốc……… 7

3 Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề … 8

3.1 Thông tin thuốc: ……… 8

3.2 Tương tác thuốc……… 11

4 Hiệu quả mang lại của sáng kiến ……… 13

5 Khả năng ứng dụng và triển khai sáng kiến 14

6 Ý nghĩa của sáng kiến ……… 14

Phần thứ ba: PHẦN KẾT LUẬN 1 Những bài học kinh nghiệm………… 14

2 Những kiến nghị, đề xuất……… 15

1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

Thông tin thuốc và cảnh báo tự đông tương tác thuốc công nghệ 4.0

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

Như chúng ta đã biết, thuốc đóng vai trò hết sức quan trọng trong công tác chẩn đoán và điều trị bệnh Do đó vấn đề an toàn, hiệu quả của thuốc luôn là vấn

đề hết sức quan trọng, liên quan đến tính mạng đồng thời góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người bệnh, để đạt được điều đó, đòi hỏi bác sĩ cần nắm vững thông tin cần thiết liên quan đến thuốc và tương tác thuốc

Công tác thông tin thuốc trong bệnh viện đóng vai trò quan trọng, là nền tảng và cơ sở vững chắc để bác sĩ căn cứ chỉ định cho bệnh nhân sử dụng thuốc,

là phương tiện chăm sóc sức khỏe của bệnh nhân Người ta thường nói điều trị con bệnh chứ không phải điều trị bệnh, vì mỗi bệnh nhân đều có những đặc điểm khác nhau về giới tính, độ tuổi, cân nặng chiều cao, chức năng sinh lý cơ thể do đó mức độ đáp ứng thuốc cũng khác nhau, nếu thiếu thông tin về thuốc, bác sĩ gần như mù tịt, không dám bắt tay vào kê đơn bởi lẽ cửa sinh tử do thuốc gây ra nhiều khi chỉ cách 1 gang tay Hầu hết khi điều trị, không phải cứ mỗi bệnh mỗi thuốc và một bệnh nhân có thể mắc kèm nhiều bệnh khác nhau đòi hỏi bác sĩ phải phối hợp thuốc, bên cạnh hiệu quả điều trị, đôi khi xảy ra hậu quả đáng tiếc do tương tác thuốc mà nhiều khi bác sĩ không lường trước được, do đó thông tin thuốc và tương tác thuốc luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu

Trong những năm gần đây, Đảng và nhà nước ban hành rất nhiều chính sách liên quan đến chăm lo đời sống sức khỏe của nhân dân và tăng cường quản

lý, kiểm tra công tác khám chữa bệnh trên địa bàn, các bệnh viện ngày càng nâng cao chất lượng khám và điều trị, hướng tới sự hài lòng người bệnh Bộ trưởng Bộ Y tế đã ra nhiều quyết định, thông tư liên quan đến triển khai công nghệ thông tin và Hồ sơ bệnh án điện tử,để làm được điều đó đòi hỏi phải có phần mềm quản lý bệnh viện

2

Hiện tại, các hình thức thông tin thuốc và tương tác thuốc thường hoạt động theo lối mòn cũ : thông báo trong giao ban, công văn, bảng tin, tin nhắn, email kiểm tra hoặc lúc bình bệnh án mà chưa ứng dụng công nghệ thông tin, tự động hóa để bắt kịp với thời đại, tương xứng với các phần mềm quản lý bệnh viện

Xuất phát từ thực tiễn đó, tôi xin đưa ra sáng kiến kinh nghiệm về “Thông tin

thuốc và cảnh báo tự đông tương tác thuốc công nghệ 4.0” dựa trên nền tảng

phần mềm quản lý bệnh viện

2 Lý do chọn sáng kiến:

Như đặt vấn đề đã nêu, Thông tin thuốc và tương tác thuốc hiện tại trong tỉnh chỉ hoạt động 2 hình thức: Truyền thống: giao ban, công văn, bảng tin, Hiện đại: Thành lập nhóm zalo, facebook, gmail….do đó phụ thuộc vào người nghe, người truyền đạt, hướng dẫn bằng công văn giấy rồi cũng có lúc bị mất đi mà chưa có 1 hệ thống lưu trữ thông tin thuốc, tương tác thuốc cảnh báo tự động Ví

dụ như: Bệnh viện Tâm thần sử dụng phần mềm Vietel: chưa có trường Thông tin thuốc và Tương tác thuốc Chỉ triển khai Thông tin thuốc qua mạng Lan nội

bộ Còn Tương tác thuốc lúc cần mới hỏi BV Cẩm Xuyên: hiện đại và truyền thông kết hợp; BV Tỉnh cập nhật thông tin thuốc trên các trang web và phổ biến bằng truyền thống + hiện đại Chưa tích hợp phần mềm của nhà cung cấp FPT

BV Đức Thọ + Hồng Lĩnh: Thông tin thuốc hình thức truyền thống, Tương tác thuốc có trong phần mềm Vietel từ 8/2018 tuy nhiên theo tên thuốc biệt dược, không theo hoạt chất, mỗi lần có lại phải cập nhật theo tên thuốc Nếu có nhu cầu xem tương tác thuốc thì cán bộ y tế nhấn vào ô Tương tác thuốc, không có cảnh bảo tự động vì vậy bác sĩ, dược sĩ không mặn mà khi sử dụng… Trước tình hình thực tiễn đó, tôi đã yêu cầu khai báo thêm trường thông tin thuốc và tương tác thuốc trong phần mềm do nhà cung cấp VNPT thực hiện, kiểm tra, thực hành

và đóng góp ý kiến để phần mềm đi vào hoàn thiện Dựa vào bản chất và cơ chế hoạt động đó, có thể triển khai trên hệ thống phần mềm khác như FPT, Vietel… Lợi ích mang lại từ thông tin thuốc điện tử này là lưu trữ thuốc 1 cách

có hệ thống, nhanh, gọn, có thể sử dụng trên bất cứ máy vi tính nào có tài khoản

3

đăng nhập vào phần mềm, giúp cho các bác sĩ nắm bắt được thông tin thuốc có trong bệnh viện như toạ dược, đình chỉ lưu hành thuốc, giới hạn thanh toán BHYT theo quy định Đối với tương tác thuốc, nếu chỉ định 2 thuốc trở lên tương tác nhau phần mềm lập tức xuất hiện cảnh báo có tương tác, mức độ tương tác và hướng xử trí Góp phần hướng tới an toàn và hài lòng người bệnh, thanh quyết toán BHYT đúng quy định…

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

- Sáng kiến được áp dụng trong hoạt động thông tin thuốc và dược lâm sàng, phục vụ kê đơn thuốc và cung cấp thông tin thuốc cho bệnh nhân

− Đối tượng áp dụng: Bác sĩ, điều dưỡng, dược sĩ

− Đối tượng thực hiện khai báo thông tin thuốc, tương tác thuốc: Dược sĩ lâm sàng

− Đối tượng hưởng lợi: Bác sĩ, điều dưỡng, bệnh nhân

− Phạm vi: áp dụng trong hệ thống y tế có kê đơn thuốc và có phần mềm quản lý kê đơn

4 Mục đích sáng kiến

Sáng kiến Thông tin thuốc, cảnh báo tự động tương tác thuốc công nghệ 4.0 đã giải quyết được những khó khăn còn tồn tại như:

- Cập nhật thông tin thuốc: toạ dược, lưu ý khi chỉ định, đình chỉ lưu hành, cảnh báo, điều kiện và tỷ lệ thanh toán bảo hiểm ngay trên phần mềm Mỗi đối tượng bệnh nhân bác sĩ kê đơn nếu có thắc mắc là tra cứu ngay tại chỗ, rất nhanh

và tiện lợi

- Hệ thống lưu trữ thông tin thuốc khoa học, bài bản, không bị mất dữ liệu,

có thể tra cứu ngay trên điện thoại hoặc máy vi tính có kết nối internet và tài khoản đăng nhập

- Nội dung thông tin thuốc đưa ra đúng với yêu cầu và quy định của pháp luật,phản ánh nội dung đúng thực chất theo chỉ đạo từ cấp trên xuống, không tràn lan và nhiễu thông tin như trên mạng

4

- Tương tác thuốc có tính tự động cao, với mỗi bệnh nhân khi kê đơn phát hiện có thuốc tương tác lập tức xuất hiện cảnh báo không cần người đọc phải thao tác gì cả

- Tương tác thuốc trong giới hạn danh mục thuốc có trong bệnh viện, không tràn lan, phùh ợp với mô hình bệnh tật và khả năng trị tại bệnh viện, do đó lưu trữ ít nhưng hiệu quả cao

- Nội dung tương tác thuốc bao gồm cảnh báo cáo tương tác, mức độ tương tác và hướng xử trí

5 Điểm mới trong sáng kiến

- Ứng dụng trường thông tin thuốc trong phần mềm quản lý bệnh viện là sáng kiến thay thế thông tin thuốc hoạt động theo phương pháp cũ: thông báo trong giao ban, bảng tin, văn bản, chat nhóm… Sáng kiến này sử dụng trên nền tảng phần mềm đã có sẵn, nay tích hợp thêm trường thông tin Giúp dược sĩ lâm sàng cập nhật thông tin thuốc dưới dạng pdf, jpg, doc…, bác sĩ khi cần có thể ghi tên thuốc sau đó click vào ô xem thông tin thuốc, nội dung sẽ được hiển thị nhanh chóng cho người đọc xem

- Hệ thống lưu trữ khoa học, lâu dài, cập nhật, xoá bỏ lối mòn cũ như lưu văn bản bằng giấy, ghi chép sổ sách, truyền đạt thông tin, lưu trữ toạ dược lúc nào cần lại phải đi tìm Nếu tra cứu trên mạng đôi khi 1 số thông tin thuốc không đúng với toạ dược, bảo hiểm y tế phát hiện có thể bị xuất toán, xảy ra phản ứng trên cơ thể bệnh nhân không có cơ sở pháp lý để bảo vệ bác sĩ và điều dưỡng

- Đối với trường tương tác thuốc trong phần mềm: đây là 1 trường hoàn toàn mới, trước đây chỉ có tra cứu trong sách vở hoặc tra cứu trên mạng, phụ thuộc vào nhu cầu người tra cứu, đôi khi là thuốc bệnh nhân đã sử dụng có xảy

ra tai biến mới đi tìm nguyên nhân Ngược lại trường tương tác thuốc được tích hợp trong phần mềm này có tính tự động cao, phù hợp với danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện Nếu bác sĩ kê đơn thuốc có trong kho thuốc của bệnh viện

đó, khi có tương tác ngay lập tức phần mềm hiển ra cảnh báo trước màn hình để người dùng được biết Như vậy là thay vì nhu cầu xem tương tác ( có thể có hoặc không có trong 1 đơn thuốc) thì nay có nó sẽ cảnh báo luôn nếu có Đây là

1 điểm mới trong tính tự động của phần mềm

5

Phần thứ hai: PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

- Luật Khám bệnh, chữa bệnh ngày 23 tháng 11 năm 2009 ;

- Thông tư 22/2011/TT-BYT quy định về Quy định tổ chức và hoạt động của khoa Dược bệnh viện

- Quyết định số 6858/QĐ-BYT ngày 18 tháng 11 năm 2016 của Bộ Y tế ban hành Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện Việt Nam (phiên bản 2.0);

- Thông tư hướng dẫn sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế có giường bệnh số 23/2011/TT-BYT của Bộ y tế ban hành ngày 10 tháng 06 năm 2011

- Thông tư hướng dẫn hoạt động dược lâm sàng trong bệnh viện của Bộ Y

tế số 31/2012/TT-BYT , ngày 20 tháng 12 năm 2012

- Quyết định số 1895/1997/QĐ-BYT của Bộ Y tế ngày 19/9/1997 về việc ban hành Quy chế bệnh viện

- Thông tư 30/2018/TT-BYT của Bộ Y tế ngày 30 tháng 10 năm 2018 về việc Ban hành danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế

- Thông tư 54/2017/TT-BYT ngày 19/1/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành bộ tiêu chí ứng dụng công nghệ thông tin tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

- Thông tư 46/2018/TT-Byt ngày 28/12/2018 của Bộ trưởng Bộ y tế quy định Hồ sơ bệnh án điện tử

2 Thực trạng vấn đề

2.3 Thông tin thuốc:

2.3.1 Tiếp thu thông tin thuốc từ tổ thông tin:

Quá trình thông tin thuốc từ tổ thông tin thuốc qua nhiều bước:

- Khi có thuốc mới, thuốc thay thế, đình chỉ lưu hành thuốc, công văn giới hạn chỉ định thuốc, phiếu trả lời thông tin thuốc…., tổ thông tin thuốc tiến hành thông báo trên bảng tin, giao ban khoa, giao ban bệnh viện, nhắn tin trên các nhóm lâm sàng zalo/facebook…

6

- Những người tham gia giao ban, điều dưỡng trưởng, trưởng khoa tiếp thu ý kiến sau đó phổ biến trong khoa phòng

- Điều dưỡng trưởng khoa nhận toạ dược/ công văn lưu tại khoa và viết lên bảng tin tại khoa, xoá thông tin cũ

2.1.2 Xử lý,truyền đạt và tiếp thu thông tin thuốc:

- Giao ban khoa lâm sàng trưởng khoa/ điều dưỡng trưởng có trách nhiệm phổ biến 1 lần

- Ai có nhu cầu thông tin thuốc sẽ xem lại bảng tin hoặc công văn/ toạ dược lưu tại khoa

- Ghi nhớ thông tin thuốc và ứng dụng trong quá trình kê đơn và sử dụng thuốc cho bệnh nhân

2.1.3 Tra cứu bất kỳ thông tin thuốc nằm trong danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện:

- Kiểm tra bảng tin khoa, bảng tin bệnh viện, nếu không có thì:

- Tìm kiếm trong sổ lưu công văn/ toạ dược, xem lại các tin nhắn trên nhóm làm việc như zalo, facebook, gmail khoa….nếu không có:

- Gọi điện thoại hỏi cán bộ thường trực trong tổ thông tin thuốc

- Tham khảo tài liệu trên mạng internet

2.1.4 Lưu trữ thông tin thuốc tại tổ thông tin:

- Ghi vào sổ nhật ký ngày tháng năm phát hành thông tin thuốc

- Lưu tất cả các công văn/toạ dược có liên quan trong năm đó

- Các công văn của năm cũ đóng sổ nộp vào lưu trữ bệnh viện

- Khi cần tìm lại thì phải lục tất cả các công văn, xem trích yếu từng công văn và tra cứu trong sổ nhật ký để tìm lại

Trong điều kiện nhân lực thiếu, kiêm nhiệm nhiều công việc mà số lượng văn bản lưu trữ lại nhiều, tốn kém thời gian, công sức không cần thiết, trong khi hiệu quả công việc mang lại không cao Việc truyền đạt thông tin còn phụ thuộc vào trí nhớ người truyền đạt thông tin Hệ thống lưu trữ sổ sách thủ công, nhiều khi lấy ra xem xong quên để lại chỗ cũ nên mất rất nhiều, phụ thuộc người xem

7

Giao ban khoa mặc dù có phổ biến nhưng không phải lúc nào số lượng nhân viên cũng tham gia đầy đủ, đôi lúc nghỉ sinh nghỉ phép nghỉ trực… đến lúc cần lại phản ánh chưa được nghe…

Xuất phát từ thực tế trên, tôi tiến hành xây dựng một giải pháp khai báo thêm trường thông tin thuốc có sẵn trên phầm mềm quản lý bệnh viện khoa học hơn nhằm giúp quá trình nhập thông tin thuốc nhanh chóng, dễ dàng, chính xác, đồng thời đảm bảo tổng hợp đầy đủ thông tin cần thiết để thanh toán BHYT đúng quy định, vừa ứng dụng thực tiễn để cán bộ y tế tra cứu tìm kiếm dễ dàng, nhanh chóng, không phụ thuộc vào máy tính của cá nhân nào( khi hỏng máy, mất điện, mấy máy…) miễn có kết nối mạng internet là có thể truy cập để tra cứu phù hợp với danh mục thuốc trong bệnh viện Đồng bộ việc lưu trữ và tra cứu thông tin

2.4 Tương tác thuốc

Hoạt động kiểm tra tương tác thuốc trong bệnh viện như sau:

- Khi nghi ngờ trong đơn thuốc có tương tác, bác sĩ liên hệ với dược lâm sàng nhờ tra cứu thông tin thuốc

- Khi bệnh nhân có tai biến, hiệu quả điều trị không như mong muốn, bệnh càng ngày càng nặng, bác sĩ nhờ dược lâm sàng kiểm tra xem tình trạng bệnh lý

và đơn thuốc có vấn đề gì không

- Bình bệnh án, dược lâm sàng kiểm tra mọi vấn đề liên quan đến đơn thuốc trong đó bao gồm kiểm tra tương tác thuốc, thông báo trong buổi bình bệnh án

để bác sĩ rút kinh nghiệm

- Dược lâm sàng kiểm tra bệnh án tại các khoa, nghi ngờ hoặc phát hiện lập tức tra cứu và thông báo cho bác sĩ được biết và đề xuất phương án xử lý

- Phần mềm tra cứu gồm: sách: tương tác thuốc; tra cứu offline như drug interaction fact; ; mims interative; online như drugs.com ; medscape.com; drugdigest.org; helathatoz.com… hầu hết là trang web nước ngoài nên ngoài phần tra cứu người cán bộ y tế cần biết tiếng anh, đây là trở ngại lớn và làm cho người thực hiện trở nên không mặn mà với việc tra cứu