“Đánh giá hiệu quả triển khai thực hiện 5S tại 17 khoa, phòng của Bệnh viện Phục hồi chức năng Sơn La từ tháng 10 năm 2020 đến tháng 9 năm 2021”.

Đề tài nghiên cứu khoa học “Đánh giá hiệu quả triển khai thực hiện 5S tại 17 khoa, phòng của Bệnh viện Phục hồi chức năng Sơn La từ tháng 10 năm 2020 đến tháng 9 năm 2021”. 1. Mục tiêu chung: Đánh giá hiệu quả triển khai thực hiện 5S tại 17 khoa, phòng của Bệnh viện Phục hồi chức năng Sơn La từ tháng 10 năm 2020 đến tháng 9 năm 2021 2. Mục tiêu cụ thể: 2.1. Mô tả việc áp dụng mô hình 5S tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Sơn La. 2.2. Đánh giá hiệu quả, thuận lợi và khó khăn trong quá trình áp dụng mô hình 5S tại 17 khoa, phòng của Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Sơn La.

TT Nội dung Viết tắt

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3

1 M ỤC TIÊU CHUNG : 3

2 MỤC TIÊU CỤ THỂ: 3

2.1 Mô tả việc áp dụng mô hình 5S tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Sơn La.3

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 SƠ LƯỢC VỀ 5S 4

1.2 T ÌNH HÌNH ÁP DỤNG 5S TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở V IỆT N AM 4

1.2.1 Trên thế giới 4

1.2.2 Tại Việt Nam 5

1.2.2.1 Lý thuyết về quản lý bằng hệ thống 5

1.2.2.2 Tình hình thực hiện hệ thống quản lý chất lượng 5

1.3 V AI TRÒ VÀ NGUYÊN TẮC ÁP DỤNG 5S 7

1.3.1 Vai trò của 5S 7

1.3.2 Nguyên tác áp dụng 5S trong một bệnh viện 7

1.4 NHƯNG LỢI ÍCH VÀ HIỆU QUẢ CỦA VIỆC THỰC HIỆN 5S 8

1.4.1 Lợi ích việc áp dụng 5S 8

1.4.2 Hiệu quả của 5S 9

CHƯƠNG II 10

2.1 Đ ỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 10

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 10

2.3 T HỜI GIAN NGHIÊN CỨU 10

2.4 ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU: TẠI BỆNH VIỆN PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TỈNH SƠN LA 10

2.5 N ỘI DUNG NGHIÊN CỨU 11

2.6 PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU 11

2.7 P HÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ SỐ LIỆU 11

CHƯƠNG III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 12

3.1 T HÔNG TIN CHUNG VỀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 12

3.2 KẾT QUẢ KHẢO SÁT TRƯỚC KHI TRIỂN KHAI THỰC HIỆN 5S 12

3.2.1 Nội dung S1: Sàng lọc 12

3.2.2 Nội dung S2: Sắp xếp 13

3.2.3 Nội dung S3: Sạch sẽ 14

3.2.4 Nội dung S4: Săn sóc 14

3.2.5 Nội dung S5: Sẵn sàng 14

3.2.6 Xếp loại trước khi thực hiện 5S tại 04 phòng, 13 khoa 15

3.3 K ẾT QUẢ SAU KHI TRIỂN KHAI THỰC HIỆN 5S 15

3.3.1 Nội dung S1: Sàng lọc 15

3.3.4 Nội dung S4: Săn sóc 16

3.3.5 Nội dung S5 Sẵn sàng 17

3.3.6 Kết quả xếp loại sau khi thực hiện 5S 17

3.4 ĐIỀU KIỆN ĐỂ THỰC HIỆN TỐT CHƯƠNG TRÌNH 5S TẠI BỆNH VIỆN 18

3.5 N HỮNG THUẬN LỢI , KHÓ KHĂN TRONG QUÁ TRÌNH TRIỂN KHAI THỰC HIỆN 18

3.5.1 Thuận lợi 18

3.5.2 Khó khăn 18

CHƯƠNG IV BÀN LUẬN 19

4.1.MỤC ĐÍCH ÁP DỤNG MÔ HÌNH 5S 19

4.2 Đ ỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 19

4.3 KẾT QUẢ TRƯỚC VÀ SAU KHI TRIỂN KHAI THỰC HIỆN 5S TẠI BỆNH VIỆN 19

4.3.1 Sàng lọc (S1) 19

4.3.2 Sắp xếp (S2) 19

4.3.3 Sạch sẽ (S3) 19

4.3.4 Săn sóc (S4) 19

4.3.5 Sẵn sàng S5 19

KẾT LUẬN 19

KIẾN NGHỊ 19

1 S Ở Y TẾ 19

2 Đ ỐI VỚI B ỆNH VIỆN P HỤC HỒI CHỨC NĂNG TỈNH S ƠN L A 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập tổ chức thương mại Thế giới(WTO) đòi hỏi các cơ quan, tổ chức, đơn vị nói chung và khối ngành sức khỏe nóiriêng phải luôn nỗ lực cải thiện nâng cao về mọi hoạt động của đơn vị mình để tồntại và hòa trong xu thế phát triển xã hội hiện nay Vì vậy, nhưng năm gần đây việcchấp nhận xây dựng phương pháp quản lý thiết thực mang tính khoa học là mộtquyết định có tầm nhìn chiến lược của các đơn vị, tổ chức

Việc lựa chọn và áp dụng một mô hình, một hệ thống quản lý chất lượng củamột tổ chức phụ thuộc vào các nhu cầu khác nhau với mục tiêu riêng biệt Xuấtphát từ quan điểm nếu làm việc trong một môi trường lành mạnh, sạch đẹp, thoángmát, tiện lợi thì tinh thần sẽ thoải mái, năng suất lao động sẽ cao hơn và sẽ đem lạiniềm tin cho khách hàng nhiều hơn Ngày nay, có rất nhiều công cụ cải tiến năngsuất được áp dụng trong các doanh nghiệp, và trong các đơn vị y tế, các tổ chứcsản xuất trên thế giới cũng như trong nước có hiệu quả cao và mô hình quản lý 5S

là một trong số các công cụ đó Mô hình 5S bao gồm như sau:

- Sàng lọc: Sàng lọc những cái không cần thiết tại nơi làm việc và loại bỏ chúng

- Sắp xếp: Sắp xếp mọi thứ ngăn nắp và đúng chỗ của nó để tiện sử dụng khi cần

- Sạch sẽ: Vệ sinh, quét dọn, lau chùi mọi thứ gây bẩn tại nơi làm việc

- Săn sóc: Đặt ra các tiêu chuẩn cho 3S nói trên và thực hiện liên tục

- Sẵn sàng: Tạo thói quen tự giác, duy trì và tuân thủ nghiêm ngặt các quyđịnh tại nơi làm việc để mọi thứ luôn sẵn sàng

Về lĩnh vực y tế tại Việt Nam nói chung và tại tỉnh Sơn La nói riêng đã cómột số bệnh viện áp dụng 5S vào trong quản lý công việc và trong công tác quản lýtại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Sơn La, qua quá trình giám sát các khoa,phòng cho thấy thiếu gọn gàng, không ngăn nắp tại 17 khoa/phòng làm cho nhânviên y tế tốn rất nhiều thời gian cho việc tìm kiếm những thứ cần thiết Mặt khác,môi trường làm việc của cán bộ y tế cũng ảnh hưởng nhiều đến năng suất, chấtlượng công việc và cùng với tư tưởng ngại đổi mới, tác phong làm việc chủ yếudựa theo thói quen Vấn đề đặt ra là làm cách nào để cải thiện sự bề bộn ở khu vực

của 17 khoa, phòng trong bệnh viện Do đó tập thể Ban Giám đốc, lãnh đạo 17khoa, phòng, viên chức, nhân viên bệnh viện tích cực tìm kiếm một phương thứcquản lý mang tính khoa học được ứng dụng tại bệnh viện, nhằm góp phần cải thiệnmôi trường làm việc của bệnh viện, tạo niềm tin cho mọi người phấn đấu làm việctốt hơn trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, luôn phấn đấu làmhài lòng người bệnh và người nhà người bệnh Do đó chung tôi tiến hành thực hiện

đề tài “Đánh giá hiệu quả triển khai thực hiện 5S tại 17 khoa, phòng của Bệnh viện Phục hồi chức năng Sơn La từ tháng 10 năm 2020 đến tháng 9 năm 2021”

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG I TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Sơ lược về 5S

5S bắt nguồn từ truyền thống Nhật Bản, ở mọi nơi, trong mọi công việc,người Nhật luôn cố gắng khơi dậy ý thức trách nhiệm, tự nguyện, tính tự giác củangười thực hiện các công việc đó Người Nhật luôn tìm cách sao cho người côngnhân thực sự gắn bó với công việc của mình Ví dụ trong khoa,phòng người lãnhđạo khoa, phòng, Điều dưỡng trưởng, kỹ thuật viên trưởng khoa sẽ cố gắng khơidậy trong mỗi viên chức, nhân viên rằng đây là “công việc của tôi”, “chỗ làm việccủa tôi”, “máy móc, trang thiết bị y tế của tôi” Từ đó mỗi viên chức, nhân viên dễdàng chấp nhận chăm sóc máy móc, trang thiết bị y tế được giao phụ trách, chỗlàm việc của mình và cố gắng hoàn thành công việc của mình một cách tốt nhất

Các nhà quản lý Nhật Bản đã tiếp thu truyền thống này và đẩy nó lên thànhmột phong trào phát triển rộng rãi Sau đó đã đúc kết các kinh nghiệm thực tiễnthành lý luận khoa học và cho ra đời những chương trình năng suất chất lượng mới

đó là 5S 5S là nền tảng cơ bản để thực hiện các hệ thống đảm bảo chất lượng xuấtphát từ quan điểm Nếu làm việc trong môi trường lành mạnh, sạch đẹp, thoángmát, tiện lợi thì tinh thần làm việc sẽ thoải mái năng suất cao hơn và có điều kiện

để việc áp dụng một hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả hơn

1.2 Tình hình áp dụng 5S trên thế giới và ở Việt Nam

1.2.1 Trên thế giới

Xuất phát từ triết lý con người là trung tâm của sự phát triển, mô hình thựchiện 5S đã được áp dụng tại Nhật Bản như một nền tảng để áp dụng thành công hệthống quản lý chất lượng 5S giúp tạo ra môi trường sạch sẽ, tiện lợi cho các đơn

vị, tổ chức tạo điều kiện cho việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng, đem lạiniềm tin cho người làm việc và đối tượng thụ hưởng Ngày nay 5S đã được ápdụng phổ biến tại các nước tiên tiến, tại nhiều tổ chức của các quốc gia khác nhau

và đã đem lại những thành quả cao cho hoạt động cải tiến chất lượng

Cùng với 5S, những thứ không cần thiết sẽ được loại bỏ, những vật dụng cầnthiết được sắp xếp ngăn nắp, gọn gàng, đặt ở vị trí thuận tiện cho người sử dụng,

máy móc thiết bị trở lên sạch sẽ, được bảo dưỡng, bảo quản tốt Các hoạt động 5S

sẽ nâng cao tinh thần của tập thể, khuyến khích sự hòa đồng của mọi người, qua đónhân viên sẽ có thái độ tích cực hơn, có trách nhiệm và ý thức hơn với công việc.Trong lĩnh vực y tế, dựa theo một số nghiên cứu áp dụng phương pháp quản

lý 5S tại bộ phận thuộc khu điều trị trong bệnh viện, các trung tâm chăm sóc sứckhỏe và một số Viện nghiên cứu sức khỏe tại Anh, Mỹ, Nhật bản đã cho kết quảnhư tránh lãng phí về thời gian tìm kiếm vật dụng của cán bộ nhân viên y tế trongcác bước phục vụ, làm bệnh nhân hài lòng hơn, làm tăng hiệu quả trong mọi hoạtđộng đạt từ 75% đến 90% sau thời gian thực hiện từ 3 tháng đến 6 tháng Nghiêncứu ứng dụng theo phương pháp quản lý này ở các nước như Ân Độ, Philippines tỉ

lệ đạt sau can thiệp từ 80% đến 87%

Ngày nay 5S là chương trình nâng cao chất lượng phổ biến ở nhiều nước trênthế giới như Singapo, Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ, Hungari, Ba Lan,Uruqoay, Brazil…

1.2.2 Tại Việt Nam

1.2.2.1 Lý thuyết về quản lý bằng hệ thống

Ngày nay khái niệm Chất lượng và Quản lý chất lượng toàn diện không còn

xa lạ với các đơn vị, tổ chức tại Việt Nam Muốn nâng cao khả năng cạnh tranh cácđơn vị, tổ chức chọn cho mình một định hướng phát triển riêng cũng như trongcách thức quản lý Tuy nhiên, đơn vị tổ chức có định hướng phát triển tốt, đầu tưloại thiết bị máy móc hay công nghệ nào đi nữa, con người vẫn là yếu tố quyếtđịnh đem lại thành công cho đơn vị, tổ chức Qua tổng hợp những hiệu quả từ kếtquả đánh giá theo tiêu chuẩn qui định đã làm cải thiện rõ ràng về năng xuất, chấtlượng và các công cụ quản lý đem lại sự cải thiện rõ ràng về mặt năng suất, chấtlượng và các công cụ quản lý đem lại sự cần thiết tác động trực tiếp đến yếu tố tinhthần con người là trọng tâm nhất hiện nay các cơ quản đơn vị hành chính công lập

áp dụng hệ thông quản lý chất lượng có hiệu quả

1.2.2.2 Tình hình thực hiện hệ thống quản lý chất lượng

Hiện nay danh sách các đơn vị, tổ chức trong cả nước khắp các tỉnh thành đãhoạt động đa phần theo hệ thống quản lý chất lượng (HTQLCL) đa dạng theo

những hình thức đã được chuẩn hóa và đánh giá theo tiêu chuẩn chung toàn cầu, từcác doanh nghiệp sản xuất đi đầu trong việc áp dụng quản lý chất lượng đến cácđơn vị sự nghiệp hành chính đã được cấp giấy chứng nhận vận hành có hiệu quả.Bên cạnh đó phương pháp quản lý 5S được xem như một phương thức có thể vậndụng để áp dụng theo từng điều kiện của đơn vị/tổ chức mà trong thực tế chưa có

đủ điều kiện về trang thiết bị đúng theo tiêu chuẩn quốc tế, hiệu quả rõ nhất là cácđơn vị/tổ chức doanh nghiệp sản xuất của nước ta hiện nay

Hiện nay cả nước có khoảng hơn 400 cơ quan hành chính nhà nước đã vàđang xây dựng áp dụng hệ thống quản lý chất lượng có chứng nhận công nhận vàhiện ứng dụng đang được mở rộng

Mỗi địa phương ở khu vực tỉnh/thành có ít nhất 20 doanh nghiệp/tổ chức đãhoạt động với HTQLCL tăng theo cấp số nhân Riêng trong lĩnh vực y tế, từ các bộphận hoạt động trong các khoa/phòng đi tiên phong trong việc áp dụng HTQLCL

đã nâng cao năng suất, chất lượng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh đồng thời đápứng được nhu cầu của nhân viên và nâng tầm cao về uy tín và quảng bá cho cácbệnh viện Ngoài ra các cơ quan hành chính nhà nước cũng đã xây dựng thực hiệnHTQLCL theo tiêu chuẩn quốc tế, dần dần các cơ sở khám chữa bệnh trong toànquốc mặc dù sản phẩm đầu ra là sức khỏe khác hẳn với sản phẩm hàng hóa củadoanh nghiệp sản xuất cũng đã thực hiện theo HTQLCL như ISO, TQM, TPM…được vận dụng vào điều kiện cụ thể của từng địa phương mà các đơn vị/tổ chức làkhách hàng ngày càng hài lòng Bên cạnh đó, hiện nay người lãnh đạo các đơn vị,

tổ chức luôn muốn cải tiến trong công tác quản lý, họ đã tự tin để áp dụng những

mô hình quản lý mới như tác động vào ý thức con người Vì vậy mô hình quản lý5S được đầu tiên đưa vào áp dụng tại các doanh nghiệp/đơn vị sản xuất của nước ta

và hiện nay đang thực hiện thí điểm tại một số đơn vị hành chính sự nghiệp chohiệu quả đáng kể Riêng lĩnh vực y tế trong cả nước nói chung đã có nhiều bệnhviện triển khai thực hiện chương trình 5S nhưng chưa có báo cáo đánh giá hiệu quảtriển khai công tác 5S này Với lĩnh vực y tế tại tỉnh Sơn La năm 2020 đã có một

số bệnh viện triển khai chương trình 5S tại bệnh viện, nhưng chưa có nhiều bệnhviện báo cáo về kết quả triển khai 5S

1.3.2 Nguyên tác áp dụng 5S trong một bệnh viện

Nguyên tắc thực hành 5S thì đơn giản, không đòi hỏi phải dùng các thuậtngữ hay phương thức phức tạp nào trong quá trình thực hiện Thành công trongthực hành, sẽ giúp các bệnh viện đạt được năng suất cao hơn

- Sàng lọc:

+ Phân loại những vật cần dùng và không cần dùng

+ Loại bỏ những vật không cần dùng và xác định “đúng số lượng” đối vớinhững vật cần dùng

+ Tiêu chuẩn hóa và duy trì 3S mọi lúc mọi nơi.

+ Tổ chức cuộc thi giữa các khoa/phòng và có giải thưởng

- Sẵn sàng:

+ Thực hiện (4S đầu tiên) nhiều lần tạo thành thói quen

+ Mọi người tự nguyện, tự giác tuân thủ 5S

+ Phê bình và nghiêm túc phê bình

+ Lãnh đạo phải làm gương

+ Ban hành các quy định, phương pháp để đảm bảo 5S

1.4 Nhưng lợi ích và hiệu quả của việc thực hiện 5S

1.4.1 Lợi ích việc áp dụng 5S

Đầu tiên được hãng xe hơi Toyota của Nhật Ban đưa vào áp dụng 5S trongcông ty, đã có hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh Ngày nay 5S đượctriển khai ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam học tập và áp dụngtrong nhiều lĩnh vực khác nhau

Trong lĩnh vực y tế trên thế giới, các nước tiên tiến đã nghiên cứu áp dụngtại các bộ phận thường xuyên trực tiếp xúc với khách hàng là bệnh nhân và thânnhân người bệnh và một số nước trong khu vực Châu Á đã cho hiệu quả đáng kể

Đối với các bệnh viện khi triển khai, người ta có thể thấy rõ kết quả khi thựchiện mô hình thực hành 5S thành công sẽ đem lại sự thay đổi lớn về môi trườnglàm việc và hiệu quả làm việc Những thứ không cần thiết sẽ được loại bỏ khỏi nơilàm việc, những vật dụng cần thiết được sắp xếp ngăn nắp, gọn gàng, đặt ở những

vị trí thuận tiện cho người sử dụng Trang thiết bị y tế trở lên sạch sẽ được bảoquản, bảo dưỡng thường xuyên Thông qua các hoạt động 5S sẽ nâng cao tinh thầntập thể, khuyến khích sự hòa đồng của mọi người, qua đó người làm việc sẽ có thái

độ tích cực hơn, có trách nhiệm và có ý thức hơn trong công việc

- Thực hiện tốt 5S sẽ đóng góp cho các yếu tố PQCDM:

+ Cải tiến năng suất (P - Productivity)

+ Nâng cao chất lượng (Q - Quality)

+ Giảm chi phí (C - Cost)

+ Giao hàng đúng hẹn (D - Delivery)

+ Đảm bảo an toàn (M - Morale).

Khi thực hiện thành công 5S trong bệnh viện, 5S sẽ đưa lại sự thay đổi kỳdiệu Những thứ không cần thiết sẽ được loại bỏ khỏi nơi làm việc, những vật dụngcần thiết sẽ được sắp xếp ngăn nắp, gọn gàng, đặt ở những vị trí thuận tiện chongười sử dụng, trang thiết bị y tế, máy móc trở nên sạch sẽ, được chăm sóc, đượcbảo quản

1.4.2 Hiệu quả của 5S

Việc thực hiện chương trình 5S là những triển khai ý thức về sự hoạt độngtiêu chuẩn hoá tại bệnh viện Nếu triển khai tốt 5S, chương trình có thể đem lại chobệnh viện những lợi ích sau:

Một là: Nơi làm viêc trở nên sạch sẽ: Mọi người trong bệnh viện đều ý thứcđược những việc mình phải làm, thực hiện toàn tâm cho việc tổ chức sắp xếp cáckhoa, phòng, nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp, khoa học…

Hai là: Tăng cường phát huy sáng kiến cải tiến: Khi nơi làm việc trở nênsạch sẽ thì các hoạt động ở các phòng làm việc, phòng bệnh, phòng cấp cứu…trởnên an toàn và dễ dàng thực hiện công việc khám, cấp cứu bệnh nhân Những kếtquả trực quan này sẽ thúc đẩy phát huy nhiều sáng kiến

Ba là: Mọi người trở nên có kỷ luật hơn

Bốn là: Các điều kiện hỗ trợ luôn sẵn sàng cho công việc

Năm là: Chỗ làm việc trở nên thuận tiện và an toàn hơn

Sáu là: Cán bộ, viên chức tự hào về nơi làm việc sạch sẽ và ngăn nắp củamình: Nền văn hoá trong bệnh viện trở nên vững mạnh khi cán bộ viên chức tự hào

về nơi làm việc ngăn nắp sạch sẽ của mình và có tinh thần hăng say làm việc hơn

Bảy là: Đem lại nhiều cơ hội thu hút bệnh nhân hơn: Chất lượng khám chữabệnh được thực hiện trong một môi trường sạch sẽ thì sẽ có chất lượng tốt hơn.Trong một bệnh viện nơi mà 5S được thực hiện nghiêm chỉnh, số tai biến trong quátrình chăm sóc và điều trị sẽ thấp đi tương đối nhiều hơn so với một bệnh viện tổchức kém Chất lượng khám chữa bệnh do đó sẽ cao hơn Khi chất lượng khám chữabệnh cao, sẽ làm tăng thu hút bệnh nhân đến khám và điều trị và như vậy sẽ làmtăng lợi nhuận và làm tăng mức thu nhập của mỗi cá nhân trong bệnh viện