Xe ch¹y theo bÊt cø híng nµo th× cùc Nam cña thanh nam ch©m còng híng vÒ phÝa Nam nªn tay cña h×nh nh©n còng lu«n lu«n chØ vÒ híng Nam.... T×m hiÓu cÊu t¹o cña la bµn.[r]
Trang 1Nam châm điện có đặc điểm gì giống
và khác nam châm vĩnh cửu ?
Từ tr ờng tồn tại ở đâu ?
Ngay tr ớc mặt chúng ta đây có tồn tại từ tr ờng hay không ? Làm thế nào
để nhận biết từ tr ờng ? Biểu diễn từ tr ờng bằng hình vẽ nh thế nào ?
Loa điện và rơ le điện từ có cấu tạo
và hoạt động nh thế nào ?
Trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng ?
Máy phát điện xoay chiều có cấu tạo và hoạt động nh thế nào ?
Loa điện Rơ le điện từ Nam châm vĩnh cửu
Trang 2Tổ Xung Chi là nhà phát minh của Trung Quốc thế kỉ thứ V Ông
đã chế tạo ra xe chỉ nam Đặc điểm của xe này là dù xe có chuyển
động theo h ớng nào thì hình nhân đặt trên xe cũng chỉ tay về h ớng Nam Bí quyết nào đã làm cho hình nhân trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ h ớng Nam?
Nam
Xe chỉ nam
Trang 3Tiết 23 Nam châm vĩnh cửu
I Từ tính của nam châm
1 Thí nghiệm.
C1
Làm thế nào để biết một vật nào đó có phải là nam châm hay không ?
Đ a vật đó lại gần đinh sắt Nếu nó hút đinh sắt thì
Trang 4Bắc
Nam
Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc theo h ớng nào ?
Xoay kim nam châm lệch khỏi h ớng vừa xác
định, buông tay Khi đã
đứng cân bằng trở lại, kim
nam châm có còn chỉ h ớng
nh lúc đầu không?
•Khi đã đứng cân bằng, kim nam châm nằm dọc
•Khi đã đứng cân bằng trở lại, kim nam châm vẫn chỉ h
ớng Nam Bắc– nh cũ.
Trang 52 Kết luận:
Khi để tự do, một cực của nam châm luôn chỉ h ớng Bắc
Nam
Cực Bắc sơn màu đỏ hoặc kí hiệu chữ N (North)
Cực Nam sơn màu xanh hoặc kí hiệu chữ S (Sauth)
Nam châm hút các vật liệu từ: Sắt, thép, niken, coban, gađolini…; không hút đồng, nhôm và các kim loại không
thuộc vật liệu từ
Trang 6S
N
S
N S
Kim nam ch©m
Thanh nam ch©m
Nam ch©m h×nh ch÷ U
H·y quan s¸t mét sè nam ch©m vÜnh cöu cã trong phßng thÝ nghiÖm
C¸c lo¹i nam ch©m trong phßng TN
Trang 7II T ¬ng t¸c gi÷a hai nam ch©m.
1 ThÝ nghiÖm.
C3 § a tõ cùc cña hai nam ch©m l¹i gÇn nhau Quan
s¸t vµ cho nhËn xÐt
N
S
Cùc B¾c cña kim nam ch©m bÞ hót
vÒ phÝa cùc Nam cña thanh nam ch©m
Nam
B¾c
Trang 8S N
N S
§æi ®Çu mét trong hai nam ch©m råi ® a l¹i gÇn nhau Cã hiÖn t îng g× x¶y ra víi c¸c nam ch©m ?
C¸c cùc cïng tªn cña hai nam ch©m ®Èy nhau.
C4
Trang 92 Kết luận: Khi đặt hai nam châm gần nhau thì: Các từ cực
N S
Trang 10Ghi nhí:
lu«n chØ h íng B¾c gäi lµ cùc B¾c (N), cßn cùc lu«n chØ h íng Nam gäi lµ cùc Nam (S)
tªn th× ®Èy nhau, c¸c tõ cùc kh¸c tªn th× hót nhau
(Cïng - §Èy; kh¸c hót)–
N S
Trang 11III Vận dụng
C5
Giải thích thế nào về hiện t ợng hình nhân trên xe của Tổ Xung Chi luôn chỉ h ớng Nam ?
Tổ Xung Chi đã lắp đặt trên xe một thanh nam châm lớn có thể quay tự do Hình nhân đ ợc gắn chặt vào thanh nam châm và tay chỉ về phía cực Nam của thanh nam châm
Xe chạy theo bất cứ h ớng nào thì cực Nam của thanh nam châm cũng h ớng về phía Nam nên tay của hình nhân cũng
Tay
Bắc Nam
Nam
Trang 12T ©y
§
«n g
B¾ c
N am
Labµn
C6
T×m hiÓu cÊu
t¹o cña la
bµn H·y cho
biÕt bé phËn
nµo cña la
bµn cã t¸c
dông chØ h
íng
Bé phËn chØ h íng lµ kim nam ch©m Kim nam ch©m
Trang 13Hãy xác định cửa phòng học lớp ta nằm theo h ớng nào?
?
Đ
ôn g
Bắ c
N am
Cửa ra vào
Tây Nam
Trang 14S
N
S
N S
Kim nam ch©m
Thanh nam ch©m Nam ch©m h×nh ch÷ U
H·y quan s¸t vµ kÓ tªn c¸c cùc tõ cña c¸c nam ch©m vÜnh cöu cã trong phßng thÝ
nghiÖm
B¾c
B¾c
Nam Nam
C7
Trang 15S S N N S N
Hình 21.5
Khi đặt hai nam châm gần nhau thì: Các từ cực cùng tên đẩy nhau, các từ cực khác tên hút nhau =>
Phía gần cực Bắc sẽ là cực Nam, phía xa là cực Bắc.
C8 Xác định các cực từ của
thanh nam châm trên hình
vẽ 21.5
Trang 16Ra thêm
Muốn biết song cửa sổ bằng đồng thật hay chỉ
là song cửa dổm sắt mạ đồng ta làm thế “ ”
nào ?
Cho nam châm lại gần song của sổ Nếu nam châm không
hút song cửa thì chứng tỏ song cửa đó làm bằng đồng
nguyên chất Nếu nam châm hút song của sổ thì chứng tỏ
song cửa đó là dổm , nó chỉ mạ đồng bên ngoài còn bên “ ”
trong là vật liệu từ rẻ tiền
S
N