vững và củng cố chính quyền dân chủ nhân dân, giải quyết được giặc đói, giặc dốt, khó khăn về tài chính, chuẩn bị thực lực chống giặc ngoại xâm (tiết sau). 5.[r]
Trang 1Tuần 23 NS: 26/01/2013 Tiết 26 NG: 28/01/2013
Chương IV: VIỆT NAM TỪ SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM
ĐẾN TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN
DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 – 1946) (Tiết 1)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- HS biết được những khó khăn của nước ta sau cách mạng tháng Tám như trong tình thế
‘‘Ngàn cân treo sợi tóc’’
- Biết được sự kiện ngày 6/1/1946 và ý nghĩa của sự kiện này
- Trình bày được những biện pháp giải quyết khó khăn trước mắt và phần nào chuẩn bị cho lâu dài như diệt giặc dốt, giặc đói, giải quyết những khó khăn về tài chính
2 Tư tưởng:
Giáo dục HS lòng yêu nước, tin vào sự lãnh đạo của Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh
3 Kỹ năng: Rèn cho HS biết sử dụng tranh ảnh, phân tích và đánh giá kết quả.
II CHUẨN BỊ :
1 GV: Tranh ảnh về việc xây dựng và bảo vệ chính quyền mới.
2 HS: Tư liệu về cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyền.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Kiểm tra bài cũ:
- Giành chính quyền của nhân dân ta ở Hà Nội và trong cả nước diễn ra như thế nào?
- Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thành công của cách mạng tháng Tám năm 1945?
2 Giới thiệu bài:
Sau cách mạng tháng Tám thắng lợi, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa non trẻ vừa mới ra đời đã gặp muôn vàn khó khăn và thử thách, trong tình trạng “ngàn cân treo sợi tóc” Vậy những khó khăn ấy là gì ? Đảng và chính phủ có chủ trương và sách lược gì để giải quyết ? (vào bài)
3 Bài mới
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động1: Tìm hiểu tình hình nước ta sau
cách mạng tháng Tám.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục I/96 để
tìm hiểu bài học:
H: Sau CMT8, nước ta có những thuận lợi nào?
HS: giành được chính quyền; nhân dân tin tưởng
vào Đảng và Bác Hồ;LX và các lực lượng dân chủ
ủng hộ.
H: Cho biết tình thế nước ta sau cách mạng tháng
Tám?
HS: Quân đội các nước trong phe đồng minh với
danh nghĩa giải giáp quân đội Nhật đã kéo vào
nước ta.
I Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám:
1 Ngoại xâm, nội phản:
- Miền Bắc: hơn 20 vạn quân Tưởng và bọn tay sai
- Miền Nam: quân Anh dọn đường cho Pháp quay trở lại xâm lược
- Các lực lượng phản cách mạng ngóc đầu dậy
Trang 2* GV gọi HS đọc thông tin đoạn in nghiêng/96,
yêu cầu HS trao đổi bàn (1’): Khi quân Anh
-Tưởng kéo vào, chúng gây cho ta những khó khăn
gì? với âm mưu gì?
=>HS rút ra từ đoạn in nghiêng, GV chuẩn xác
H: Tình hình kinh tế nước ta sau cách mạng tháng
Tám?
HS: Kinh tế nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu và bị
chiến tranh tàn phá…
H: Hậu quả của Pháp - Nhật để lại là gì?
HS: Cuối 1944 - đầu 1945, hơn 2 triệu người chết
đói chưa được khắc phục, 9 tỉnh Bắc Bộ vỡ đê và
50 % ruộng không thể cấy cày…
H: Tình hình tài chính gặp những khó khăn gì?
HS trả lời
=>GV bổ sung: Ngân sách nhà nước chỉ còn 1123
đồng tiền rách không sử dụng được
H: Hậu quả về văn hoá giáo dục mà chế độ phong
kiến để lại?
HS: các tệ nạn xã hội tràn lan…
H: Qua đó cho thấy nước ta ở vào tình thế như thế
nào?
HS: Cực kỳ khó khăn.
H: Tại sao nói nước VN DCCH ngay sau khi thành
lập đã ở vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”?
HS: vì cùng 1 lúc phải đương đầu chống lại 3 kẻ
thù là “giặc đói”, giặc dốt” và “giặc ngoại xâm”
=>GV chuyển ý: Sau cách mạng tháng Tám nước
ta gặp muôn vàn khó khăn, vậy Đảng có biện pháp
gì để củng cố chính quyền CM? (mục 2)
Hoạt động 2: Tìm hiểu biện pháp để củng cố và
kiện toàn chính quyền cách mạng.
*GV dẫn dắt: Một nhà nước mạnh phải được xây
dựng toàn diện trên tất cả các mặt, trước hết là xây
dựng chính quyền cách mạng
H: Để xây dựng chính quyền nhà nước, việc đầu
tiên mà nhân dân ta phải làm sau cách mạng tháng
Tám là gì?
HS: 8.9.1945, chính phủ lâm thời công bố lệnh
tổng tuyển cử trong cả nước.
=>GV chuẩn xác kiến thức, cho HS quan sát ảnh
cử tri đi bỏ phiếu và nhận xét: Mọi người hăng hái,
phấn khởi nhưng rất trật tự
H: Cuộc Tổng tuyển cử thu được kết quả gì?
HS: bầu 33 đại biểu khắp 3 miền vào Quốc hội.
GV nhấn mạnh: Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển
cử 6.1.1946 đánh dấu mốc phát triển đầu tiên trong
b Kinh tế, tài chính:
- Lụt lội, hạn hán
- Bị chiến tranh tàn phá
- Sản xuất đình đốn, nạn đói đe doạ
- Tài chính trống rỗng
c Văn hoá – giáo dục:
- Hơn 90 % dân số mù chữ
- Các tệ nạn xã hội tràn lan
=> Nước Việt Nam đứng trước tình thế
“ngàn cân treo sợi tóc”
II Bước đầu xây dựng chế độ mới
- 6.1.1946, nhân dân cả nước đi bầu cử Quốc hội khóa I
Trang 3tiến trình xây dựng thể chế dân chủ trên đất nước
VN
=>GV chuẩn xác và chuyển ý: Để bảo vệ thành
quả cách mạng, biện pháp trước mắt và lâu dài là
gì? (mục 3)
Hoạt động 3: Tìm hiểu các biện pháp của Đảng
và chính phủ để ổn định đời sống nhân dân.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục III/98 – 99
thảo luận nhóm (3’) (2 bàn /1 nhóm) theo các câu
hỏi sau:
-N1(tổ 1): Chính phủ và chủ tịch HCM có biện
pháp gì để giải quyết nạn đói? Kết quả?
GV tích hợp câu nói của Bác trong thư gửi đồng
bào cả nước ngày 28/9/1945
Cho HS xem hình 42 SGK Liên hệ với điều kiện
sống trong XH hiện nay vẫn còn những cảnh đời
bất hạnh, cuộc sống thiếu thốn thì chúng ta sẵn
sàng sẻ chia
-N2(tổ 2): Những biện pháp của chính phủ để diệt
giặc dốt? Kết quả?
GV tích hợp câu nói của Bác: “Một dân tộc dốt là
một dân tộc yếu” và thành quả đạt được
Cho HS quan sát hình 43 SGK và hỏi: Nhân dân ta
lúc bấy giờ học tập trong điều kiện ntn?
GV giáo dục HS về việc học tập
-N3(tổ 3): Những biện pháp của chính phủ để giải
quyết khó khăn về tài chính? Kết quả?
GV mở rộng thêm về kết quả khuyên góp
=> Đại diện nhóm HS trả lời và các nhóm bổ sung,
GV chuẩn xác
H: Những việc làm trên có ý nghĩa gì?
HS: - Bản chất ưu việt của nhà nước do dân, vì
dân.
- Tinh thần yêu nước, đoàn kết của nhân dân ta.
- Thể hiện tài năng lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ.
- Tạo điều kiện cho ta đối phó với kẻ thù.
GV nhận xét, chốt lại
III Diệt giặc đói, giặc dốt và giải quyết khó khăn về tài chính:
1 Diệt giặc đói:
- Lập “hũ gạo cứu đói”, “ngày đồng tâm”
và tăng gia sản xuất
-> Nạn đói được đẩy lùi
2 Diệt giặc dốt:
- Lập cơ quan bình dân học vụ
- Kêu gọi toàn dân xoá mù
-> Đẩy lùi giặc dốt
3 Giải quyết khó khăn về tài chính:
- Lập “Quỹ độc lập”, “Tuần lễ vàng”
- Lưu hành tiền Việt Nam
-> Tài chính ổn định
4 Củng cố:
*HS trả lời các câu hỏi:
- Tại sao nói nước VNDCCH sau ngày thành lập ở vào tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”?
- Những biện pháp của Đảng để diệt giặc đói, giặc dốt và giải quyết khó khăn về tài chính?
*GV kết luận tiết 1:
Như vậy, sau CM tháng 8, tình hình nước ta rất khó khăn, có những lúc tưởng chừng không vượt qua được Nhưng với nỗ lực cao của Đảng, đứng đầu là Hồ Chủ tịch, chúng ta đã giữ
Trang 4vững và củng cố chính quyền dân chủ nhân dân, giải quyết được giặc đói, giặc dốt, khó khăn về tài chính, chuẩn bị thực lực chống giặc ngoại xâm (tiết sau)
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo các nội dung
- Xem trước bài (phần còn lại mục IV, V, VI)
* Rút kinh nghiệm:
_