GV: Gắn tên tệp với biến tệp là tạo một tham chiếu giữa tệp trên thiết bị nhớ và biến tệp trong chương trình, biến tệp đại diện cho tệp, từ đó các thao tác với tệp trên thiết bị [r]
Trang 1Đề cương dự giờ giảng dạy số 5:
Bài 14&15: KIỂU DỮ LIỆU TỆP & THAO TÁC VỚI TỆP
Sinh viên dạy: Nguyễn Hữu Định
Tiết thứ: 9 Ngày dạy: 21/3/2012
Lớp: 11TN3
Địa điểm: Phòng học 11Tn3
Sinh viên dự giờ: Lê Văn Chín
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
1 Về kiến thức
Học sinh biết được đặc điểm của kiểu tệp Biết được hai loại tệp: có cấu trúc và tệp văn bản
Học sinh biết cách khai báo biến kiểu tệp
Biết sử dụng được các thủ tục xử lí với tệp, biết xử lí đọc/ghi tệp văn bản
2 Về kỹ năng
Khai báo đúng tên tệp
Sử dụng một số hàm và tên chuẩn làm việc với tệp
3 Về thái đô
Có thái độ ham học hỏi, sử dụng máy tính hiệu quả trong học tập và đời sống hàng ngày
Biết giúp đỡ nhau trong học tập và cuộc sống
II DỰ KIẾN PHƯƠNG PHÁP
Thuyết trình, diễn giảng, vấn đáp gợi mở thông qua các hoạt động
Sử dụng phương tiện trực quan (máy tính, máy chiếu – nếu có điều kiện)
III TỔ CHỨC DẠY HỌC VÀ THIẾT BỊ DẠY HỌC
1 Chuẩn bị của giáo viên
Giáo án lên lớp, sách giáo khoa, sách giáo viên
Nếu có điều kiện, chuẩn bị giáo án điện tử và máy chiếu hoặc cho học sinh học tại phòng máy
2 Chuẩn bị của học sinh
Chuẩn bị bài trước lúc đến lớp dựa vào sách giáo khoa, sách bài tập
Chuẩn bị một số câu hỏi thảo luận
IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức (3 phút)
Sĩ số: Có mặt: Vắng mặt:
Ổn định trật tự, tạo tâm lí tốt để bắt đầu tiết học
2 Nôi dung bài mới
Thời
gian Nôi dung Hoạt đông của GV và HS
13
phút
I Tìm hiểu kiểu dữ liệu tệp
GV:
Trong các giờ thực hành
đã học, sau khi chạy một chương trình ta thấy kết quả in lên màn hình, tuy nhiên muốn sử dụng kết quả đó về sau thì không được Để
Trang 21 Vai trò của kiểu tệp:
Lưu trữ dữ liệu với khối lượng dữ liệu lớn, có yêu cầu lưu trữ để xử lí nhiều
lần
Đặc điểm:
Được lưu trữ lâu dài ở bộ nhớ
ngoài Không bị mất khi tắt điện
Lượng lưu trữ dữ liệu lớn
2 Phân loại tệp:
Xét theo cách tổ chức dữ liệu:
Tệp văn bản
Tệp có cấu trúc
Xét theo cách thức truy cập:
Tệp truy cập tuần tự
Tệp truy cập trực tiếp
khắc phục nhược điểm này ta nghiên cứu dữ liệu kiểu tệp
Em hãy cho biết dữ liệu trong các kiểu dữ liệu từ trước đến nay ta sử dụng được lưu trữ ở loại
bộ nhớ nào khi thực hiện chương trình?
HS: được lưu trữ ở bộ nhớ
trong
GV:
Nhận xét
Dẫn dắt vấn đề: Để lưu trữ được dữ liệu, phải lưu trữ ở bộ nhớ ngoài, để làm được điều đó phải sử dụng một kiểu dữ liệu khác
đó là kiểu dữ liệu tệp Vậy dữ liệu kiểu tệp có những đặc điểm gì?
HS: Trả lời.
GV:
Vậy dữ liệu kiểu tệp có
mấy loại và thao tác như thế nào? Chúng ta qua tìm hiểu mục 2
Giới thiệu cho HS biết được hai cách phân loại tệp
Khác với mảng, số lượng phần tử của tệp không cần xác định trước
Thời
gian Nôi dung Hoạt đông của GV và HS
22
phút
II Thao tác với tệp
1 Khai báo:
Cú pháp: var <tên biến tệp>: text;
Ví dụ:
var tep1, tep2: text;
2 Thao tác với tệp:
a Gắn tên tệp
Cú pháp: assign(<biến tệp>, <tên
tệp>);
Ví dụ:
assign(tep1, ‘DULIEU.DAT’);
GV: theo em để làm việc với
kiểu dữ liệu tệp cần có những thao tác nào?
HS: Khai báo biến tệp, mở tệp,
đọc/ghi dữ liệu, đóng tệp
GV: Giải thích cú pháp, yêu cầu
học sinh cho ví dụ
HS: đưa ra ví dụ minh họa.
GV:
Gắn tên tệp với biến tệp
là tạo một tham chiếu giữa tệp trên thiết bị nhớ và biến tệp trong chương trình, biến tệp đại diện cho tệp, từ đó các thao tác với tệp trên thiết bị nhớ thông qua biến tệp
Nêu cú pháp gắn tên tệp
Trang 3assign(tep2, ‘C:\INP.DAT’);
b Mở tệp
Mở tệp đã có (để đọc dữ liệu)
reset(<biến tệp>);
Ví dụ: reset(tep1);
Mở tệp mới (để ghi dữ liệu):
rewrite(<biến tệp>);
Ví dụ: rewrite(tep1);
c Đọc/ghi tệp văn bản
read(<biến tệp>, <danh
sách biến>);
hoặc:
readln(<biến tệp>, <danh
sách biến>);
Ví dụ:
read( tepA, A, B, C);
hoặc:
readln( tepA, A, B,C);
write(<biến tệp>, <danh
sách kết quả>);
hoặc:
writeln(<biến tệp>, <danh
sách kết quả>);
Ví dụ:
write( tepB,‘A= ‘, A,‘B=’, B);
hoặc:
writeln( tepB,‘A=‘,A,’B=’,B);
Một số hàm chuẩn thường dùng
trong khi đọc/ghi tệp văn bản:
Hàm eof(<biến tệp>): Trả
về giá trị true nếu con trỏ
tệp đang chỉ tới cuối tệp
Hàm eoln(<biến tệp>): Trả
về giá trị true nếu con trỏ
tệp đang chỉ tới cuối dòng
d Đóng tệp
close(<biến tệp>);
Ví dụ: close(tep1);
Yêu cầu học sinh cho ví dụ
HS: Đưa ra ví dụ minh họa.
GV: Để đọc/ghi dữ liệu trên tệp,
trước tiên ta phải mở tệp:
Đưa ra cú pháp mở tệp
Yêu cầu HS cho ví dụ
HS: Đưa ra ví dụ theo yêu cầu
của giáo viên
GV:
Giải thích cú pháp đọc, ghi tệp văn bản
Giải thích cụ thể ý nghĩa
của câu lệnh Read/Readln và
Write/Writeln Để học sinh hiểu
rõ bản chất
Yêu cầu học sinh cho ví dụ
HS: Trả lời.
GV: Một số hàm chuẩn thường
dùng trong khi đọc/ghi tệp văn bản:
Hàm eof(<biến tệp>):
Trả về giá trị true nếu con trỏ tệp đang chỉ tới cuối tệp
Hàm eoln(<biến tệp>):
Trả về giá trị true nếu con trỏ tệp đang chỉ tới cuối dòng
Khi kết thúc thao tác với tệp ta phải làm thế nào?
Giới thiệu cú pháp đóng tệp
Trang 4 Yêu cầu học sinh cho ví dụ
HS: Trả lời.
GV:
Lưu ý: Khi không làm việc với tệp, ta phải dùng lệnh đóng tệp nhằm tránh trường hợp mất dữ liêu hoặc dữ liệu bị thay đổi so với ban đầu
V CỦNG CỐ, DẶN DÒ (2 phút)
1 Củng cố:
Nhắc lại các thao tác trên tệp văn bản
Củng cố kiến thức bằng hình 16-SGK trang 86
2 Dặn dò:
Đọc và nghiên cứu các ví dụ ở bài 16: Ví dụ làm việc với tệp
VI RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
………
………
………
………
Phú Lộc, ngày 18 tháng 3 năm 2012 Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực tập: