- Phương thức trần thuật ngôi thứ nhất xưng tôi giúp người kể đi sâu vào tâm tư tình cảm của nhân vật, miêu tả được những diễn biến tâm lí tinh vi phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn nhâ[r]
Trang 21 Hãy lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học:
TT
Tên tác
phẩm-
Đặc sắc về nghệ thuật
01
.
Qua tâm trạng đau xót, tủi hổ của ông Hai ở nơi tản cư khi nghe tin đồn làng mình theo giặc, Truyện thể hiện tình yêu làng quê sâu sắc thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến của người dân
Xây dựng tình huống nhân vật, nghệ thuật miêu tả tâm lí và ngôn ngữ nhân vật
Làng
Stác: 1948
Nhà văn: Nguyễn Kim Lân
( 1920 - 2007 ) Quê: Từ Sơn- Bắc Ninh
Trang 31 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã
học:
TT
Tên tác
phẩm-Năm Stác Tác giả Tóm tắt nội dung Đặc sắc về nghệ thuật
02
.
Cuộc gặp gỡ tình cờ của ông họa sĩ, cô kĩ
sư mới ra trường với người thanh niên làm việc một mình tại trạm khí tượng trên núi cao Sa Pa Qua
đó truyện ca ngợi những ng i ờ lao động thầm lặng, có cách sống đẹp, cống hiến sức mình cho đất nước.
Truyện xây dựng được tình huống hợp lí, cách kể chuyện tự nhiên, có
sự kết hợp giữa
tự sự, trữ tình với bình luận
Lặng
lẽ Sa
Pa
Stác: 1970
Nhà văn: Nguyễn Thành Long
(1925 – 1991 ) Quê: Duy Xuyên - Quảng Nam
Trang 41 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã
học :
TT
Tên tác
phẩm –
Đặc sắc về nghệ thuật
03
.
Câu chuyện éo le
và cảm động về hai cha con: Ông Sáu và bé Thu trong lần ông về thăm nhà và ở khu căn cứ Qua đó truyện ca ngợi tình cha con thắm thiết trong hoàn cảnh chiến tranh
Truyện thành công trong việc miêu tả tâm lí và xây dựng tính cách nhân vật, đặc biệt
là nhân vật
bé Thu.
Chiếc
lược
ngà
Stác: 1966
NV: Nguyễn Quang Sáng
Sinh năm 1932
Quê: Chợ mới- An Giang
Trang 51 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã
học :
TT
Tên tác
Đặc sắc về nghệ thuật
04
.
Bến
quê
Stác:1985
Nhà văn: Nguyễn Minh Châu
( 1930- 1989 )
Quê: Quỳnh Lưu- Nghệ An
Qua những cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ vào lúc cuối đời trên giường bệnh, truyện thức tỉnh ở mọi người sự trân trọng những giá trị
và vẻ đẹp bình dị, gần gũi của cuộc sống, của quê hương
Sự miêu tả tâm lí tinh
tế, nhiều hình ảnh giàu tính biểu
tượng, cách xây dựng tình huống, trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật.
Trang 61 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã
học:
TT
Tên tác
Giá trị nghệ thuật
05
.
Những
ngôi sao
xa xôi
Stác:1971
Nhà văn: Lê Minh Khuê (Sinh năm 1949 ) Quê: Tĩnh Gia- Thanh Hóa
Cuộc sống, chiến đấu của ba cô gái TNXP trên một cao điểm ở tuyến đường trường sơn trong những năm chi Õn
tranh chống Mĩ cứu nước Truyện làm nổi bật tâm hồn trong sáng, giàu mơ mộng, tinh thần
dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của họ.
Truyện sử dụng vai kể
là nhân vật chính, cách
kể chuyện
tự nhiên, ngôn ngữ sinh động và thành công trong miêu
tả tâm lí nhân vật
Trang 71 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học
2 Sắp xếp các truyện ngắn theo các thời kì lịch sử:
Thời kì
kháng chiến
chống TD
Pháp
( 1946- 1954)
Thời kì K/c
Chống Mĩ
( 1964- 1975 )
Sau 1975
Trang 81 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học
2 Sắp xếp các truện ngắn theo các thời kì lịch sử
3 Những phẩm chất chung và những nét tính cách nổi bật của những con người Việt Nam yêu nưíc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp
và chống Mĩ:
Những phẩm
Chất chung:
- Các tác phẩm trên đã phản ánh được một phần nét tiêu biểu của đời sống xã hội và con người Việt Nam,với tư tưởng và tình cảm của
họ trong những thời kì lịch sử có nhiều biến cố lớn lao từ sau CM tháng tám năm 1945 Chủ yếu là 2 cuộc K/c chống Pháp và Mĩ.
Trang 91 Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học
2 Sắp xếp các truện ngắn theo các thời kì lịch sử
3 Những phẩm chất chung và những nét tính cách nổi bật của những con người Việt Nam yêu nưởc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp
và chống Mĩ
* Hình ảnh các thế hệ Việt Nam thuộc nhiều thế hệ được thể hiện
qua những nhân vật:
Ông Hai
Anh thanh niên
Bé Thu
Ông Sáu
Ba cô gái TNXP
Trang 103 Những phẩm chất chung và những nét tính cách nổi bật của những con người Việt Nam yêu nưởc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp
và chống Mĩ
Ông Hai Tình yêu làng thật đặc biệt, nhưng phải đặt trong tình cảm
yêu nước và tinh thần kháng chiến.
Anh thanh niên
Bé Thu
Ông Sáu
Yêu thích và hiểu ý nghĩa công việc thầm lặng, một mình trên núi cao, có những suy nghĩ và tình cảm tốt đẹp, trong sáng về công việc và đối với mọi người.
Tính cách cứng cỏi, bướng bỉnh nhưng tình cảm nồng nàn, thắm thiết với người cha.
Tình cha con sâu nặng, tha thiết trong hoàn cảnh éo le và
xa cách của chiến tranh
Ba cô gái TNXP
Tinh thần dũng cảm, không sợ hy sinh khi làm nhiệm
vụ hết sức nguy hiểm, tình cảm trong sáng, lạc quan, hồn nhiên trong hoàn cảnh chiến đấu ác liệt.
Trang 114 Một vài đặc điểm nghệ thuật của các truyện đã học trong chương trình lớp 9.
* Vài đặc điểm nghệ thuật của các truyện đã học:
- Trần thuật ở ngôi thứ nhất ( nhân vật xưng hô “ Tôi ” ) có các truyện “ Chiếc lược ngà ”, “ Cố hương ” , “ Rô- bin xơn ngoài đảo hoang ”, “
Những ngôi sao xa xôi ”, “ Những đứa trẻ ”.
- Trần thuật ngôi thứ ba: trần thuật chủ yếu theo cái nhìn và giọng điệu của một nhân vật, thường là nhân vật chính ( tuy không xuất hiện trực tiếp nhân vật kể chuyện xưng tôi ) Các truyên như: Làng, Lặng lẽ Sa Pa, Bến quê, Con chó Bấc, Bố của Xi-mông.
Phương thức trần thuật.
Trang 124 Một vài đặc điểm N.thuật của các truyện đã học trong chương trình lớp 9 Tác dụng của phương thức trần thuật.
Ví dụ “ Mỗi lần nhìn thấy cây lược ngà nhỏ ấy là mỗi lần tôi băn
khoăn và ngậm ngùi Trong cuộc đời kháng chiến của tôi, tôi chứng kiến không biết bao nhiêu cuộc chia tay, nhưng chưa bao giờ tôi bị xúc động như lần ấy ”
- Phương thức trần thuật ngôi thứ nhất xưng tôi giúp người kể đi sâu vào tâm tư tình cảm của nhân vật, miêu tả được những diễn biến tâm lí tinh vi phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật Song nó cũng trong việc miêu tả bao quát các đối tượng khách quan, khó có cái nhìn nhiều chiều,
dễ gây sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.
Trang 134 Một vài đặc điểm N.thuật của các truyện đã học trong chương trình L9 Tác dụng của phương thức trần thuật.
Ví dụ Khi kể về phút chia tay của ba người trong lặng lẽ Sa Pa thì cả
ba nhân vật đều trở thành đối tượng miêu tả một cách khách quan: Anh thanh niên vừa vào, kêu lên: “Ồ ! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này ! ”… Cô kĩ sư mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn
và quay vội đi… Bỗng nhà họa sĩ già quay lại chụp lấy tay người thanh niên lắc mạnh: “ Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại…”
- Phương thức trần thuật ngôi thứ nhất xưng tôi giúp người kể đi sâu vào tâm tư tình cảm của nhân vật, miêu tả được những diễn biến tâm lí tinh vi phức tạp đang diễn ra trong tâm hồn nhân vật Song nó cũng trong việc miêu tả bao quát các đối tượng khách quan, khó có cái nhìn nhiều chiều,
dễ gây sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.
- Truyện kể ở ngôi thứ ba người kể dường như thấy hết, biết hết và biết tất cả mọi việc, mọi người, mọi tâm tư tình cảm của nhân vật… có khi
miêu tả lạnh lùng, khách quan , tạo ra cái nhìn nhiều chiều, tránh được
sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.
Trang 145 Tình huống truyện đặc sắc.
Ở truyện làng - Tác giả đặt ông Hai vào tình huống gay cấn để làm bộc lộ
sâu sắc tình cảm yêu làng, yêu nước của ông Tình huống
ấy là cái tin làng ông theo giặc….
Ở truyện
chiếc lược ngà
- Tình huống hai cha con gặp nhau trong 8 năm xa cách nhưng bé thu không nhận cha, đến lúc em nhận cha và biểu lộ tình cảm thì anh Sáu phải ra đi.
ở Bến quê
- Đặt nhân vật Nhĩ trong một hoàn cảnh đặc biệt lúc trẻ có điều kiện đi khắp nơi trên thế giới mà không cảm nhận được vẻ đẹp của quê hương và tình yêu của gia đình Khi cuối đời bị căn bệnh hiểm nghèo Nhĩ mới nhận ra điều đó nhưng không bao giờ anh làm được