Nhưng một số thiết bị khác như: động cơ điện, các thiết bị điện tử gia dụng khác việc tỏa nhiệt là vô ích - Biện pháp GDBVMT: Để tiết kiệm điện năng, cần giảm sự tỏa nhiệt hao phí đó bằn[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS HƯNG MỸ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TỔ: TOÁN – LÝ - CN
_ Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Hưng Mỹ, ngày 09 tháng 9 năm 2012
KẾ HOẠCH TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG
VÀ TIẾT KIỆM NĂNG LƯỢNG
TỔ TOÁN – LÝ – CÔNG NGHỆ NĂM HỌC 2012 - 2013
Môi trường là không gian sinh sống của con người và sinh vật, là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất, là nơi chứa đựng và phân hủy các chất thải do con người tạo ra trong cuộc sống và hoạt động sản xuất … Môi trường có vai trò cực kì quan trọng đối với đời sống con người Đó không chỉ là nơi tồn tại, sinh trưởng và phát triển mà còn là nơi lao động và nghĩ ngơi, hưởng thụ
và trau dồi những nét đẹp văn hóa, thẩm mĩ …
Những hiểm họa suy thoái môi trường đang ngày càng đe dọa cuộc sống của loài người Chính vì vậy, bảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của nhân loại và của mỗi quốc gia Một trong những nguyên nhân cơ bản gây suy thoái môi trường là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người.
Giáo dục bảo vệ môi trường là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất, kinh tế nhất và có tính bền vững trong các biện pháp để thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường
và phát triển bền vững đất nước Thông qua giáo dục, từng người và cộng đồng được trang bị kiến thức về môi trường, ý thức bảo vệ môi trường, năng lực phát triển và xử
lí các vấn đề về môi trường.
Trong số các môn học ở trường THCS thì môn Vật lí là một trong những môn học thực nghiệm, nó cung cấp cho học sinh rất nhiều các kiến thức cơ bản về thế giới tự nhiên nói chung và về môi trường xung quanh Vì vậy, để đáp ứng những yêu cầu đặt
ra, cùng với các môn học khác, trong quá trình giảng dạy Vật lí việc lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường là vấn đề không thể thiếu Do đó tổ Toán –
Lý – Công nghệ xây dựng kế hoạch tích hợp giáo dục môi trường trong tiết dạy như sau:
TĐCM
XLCC NĂM HỌC 2010-2011
DHTĐ NĂM HỌC 2010-2011
Trang 2- Tổ có 05 giáo viên trình độ chuyên môn trên chuẩn (ĐHSP) và 01 giáo viên trình
độ chuyên môn đạt chuẩn (CĐSP) và đang theo học đại học
- Đa số giáo viên có tay nghề vững vàng, nhiều năm công tác, có nhiều kinh nghiệm
- Giáo viên cải tiến tốt phương pháp soạn giảng theo phương pháp dạy - học tíchcực; có tinh thần học hỏi nâng cao tay nghề, nhiệt tình trong công tác
- Giáo viên trong tổ biết sử dụng máy vi tính có nhiều thuận lợi trong việc thực hiện
áp dụng công nghệ thông tin vào việc giảng dạy, hồ sơ sổ sách – giáo án
- Giáo viên biết sử dụng đồ dùng dạy học khá thành thạo và đạt hiệu quả
- Đa số giáo viên trong tổ trẻ, khỏe, nhiệt tình sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, chịuhọc hỏi, tinh thần cầu tiến rất cao
- Tinh thần đoàn kết nội bộ tốt, sẵn sàng tương trợ giúp đỡ lẫn nhau
Khó khăn:
- Tay nghề giáo viên chưa đồng đều
- Có ít cơ hội tiếp xúc với trường bạn nên không có nhiều cơ hội trao đổi học hỏikinh nghiệm lẫn nhau
- Còn giáo viên chưa nâng cao được tay nghề nên việc thi học sinh giỏi các cấp chưađạt hiệu quả
- Tổ trưởng mới chưa có kinh nghiệm trong công tác quản lí
II LỊCH TRÌNH THỰC HIỆN KẾ HOẠCH:
CHƯƠNG TRÌNH TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG MÔN VẬT LÝ-
THCS
Tháng
tuần theo Tiết
ppct
Lớp Tên bài Địa chỉ tích hợp (vào nội dung
nào của bài)
Nội dung GDBVMT (kiến thức, kỹ năng có thể tích hợp)
Bài 21:
Một số ứng dụng của sự
nở vì nhiệt
- Sự dãn nở vìnhiệt khi bị ngăncản có thể gây ranhững lực rất lớn
- Biện pháp GDBVMT:
+ Trong xây dựng (đường ray xe lửa,nhà cửa, cầu, ) cần tạo ra khoảng cáchnhất định giữa các phần để các phần đódãn nở
+ Cần có biện pháp bảo vệ cơ thể, giữ
ấm vào mùa đông và làm mát về mùa hè
để tránh bị sốc nhiệt, tránh ăn uống thức
ăn quá nóng hoặc quá lạnh
Bài 22:
Nhiệt kế
- Nhiệt giai
- Có nhiều loạinhiệt kế khácnhau như: Nhiệt
kế rượu, nhiệt kếdầu, nhiệt kế thủyngân,
- Biện pháp GDBVMT:
+ Sử dụng nhiệt kế thủy ngân đo đượcnhiệt độ trong khoảng biến thiên lớn,nhưng thủy ngân là một chất độc hạicho sức khỏe con người và môi trường.+ Trong dạy học tại các trường phổthông nên sử dụng nhiệt kế rượu hoặcnhiệt kế dầu có pha chất màu
+ Trong trường hợp sử dụng nhiệt kếthủy ngân cần tuân thủ nghiêm ngặt cácquy tắc an toàn
28-29 27- 28 Lớp 6 Bài:
23+24
Sự nóngchảy và
sự đông
- Phần lớn cácchất nóng chảyhay đông đặc ởmột nhiệt độ xácđịnh Nhiệt độ
- Do sự nóng lên của trái đất mà băng ởhai cực tan ra làm mực nước biển dângcao (tốc độ dâng mực nước biển trungbình hiện nay là 5cm/10 năm) Mựcnước biển dâng cao có nguy cơ nhấn
Trang 3đặc nóng chảy của
các chất khácnhau thì khácnhau
chìm nhiều khu vực đồng bằng ven biểntrong đó có đồng bằng sông Hồng vàđồng bằng sông Cửu Long của ViệtNam
- Để giảm thiểu tác hại của việc mựcnước biển dâng cao, các nước trên thếgiới (đặc biệt là các nước phát triển) cần
có kế hoạch cắt giảm lượng khí thải gâyhiệu ứng nhà kính (là nguyên nhân gây
ra tình trạng Trái Đất nóng lên)
- Nước có tínhchất đặc biệt:
Khối lượng riêngcủa nước đá(băng) thấp hơnkhối lượng riêngcủa nước ở thểlỏng (ở 40C, nước
có khối lượngriêng lớn nhất)
- Vào mùa đông, ở các xứ lạnh khi lớpnước phía trên mặt đóng băng có khốilượng riêng nhỏ hơn khối lượng riêngcủa lớp nước phía dưới, vì vậy lớp băng
ở phía trên tạo ra một lớp cách nhiệt, cá
và các sinh vật khác vẫn có thể sốngđược ở lớp nước phía dưới lớp băng
- Cần cung cấpnhiệt để chuyểntrạng thái củachất từ thể rắnsang thể lỏng
- Ở các xứ lạnh, vào mùa đông có tuyết.Băng tan thu nhiệt làm cho nhiệt độ môitrường giảm xuống Khi gặp thời tiếtnhư vậy cần có biện pháp giữ ấm cho cơthể
31-32 30-31 Lớp 6
Bài:
26+27
Sự bay hơi và
sự ngưng tụ
- Tốc độ bay hơicủa một chất lỏngphụ thuộc vàonhiệt độ, gió vàdiện tích mặtthoáng của chấtlỏng
- Trong không khí luôn có hơi nước Độ
ẩm của không khí phụ thuộc vào khốilượng nước có trong 1m3 không khí
- Việt Nam là quốc gia có khí hậu nhiệtđới ẩm, gió mùa Độ ẩm không khíthường dao động trong khoảng từ 70%đến 90% Không khí có độ ẩm cao (xấp
xỉ 100%) ảnh hưởng đến sản xuất, làmkim loại chóng bị ăn mòn, đồng thờicũng làm cho dịch bệnh dễ phát sinh.Nhưng nếu độ ẩm không khí quá thấp(dưới 60%) cũng ảnh hưởng đến sứckhỏe con người và gia súc, làm nướcbay hơi nhanh gây ra khô hạn, ảnhhưởng đến sản xuất nông nghiệp
- Khi lao động và sinh hoạt, cơ thể sửdụng nguồn năng lượng trong thức ănchuyển thành nguồn năng lượng của cơbắp và giải phóng nhiệt Cơ thể giảiphóng nhiệt bằng cách tiết mồ hôi Mồhôi bay hơi trong không khí mang theonhiệt lượng Độ ẩm không khí quá caokhiến tốc độ bay hơi chậm, ảnh hưởngđến hoạt động của con người
- Ở ruộng lúa thường thả bèo hoa dâu vìngoài chất dinh dưỡng mà bèo cung cấpcho ruộng lúa, bèo còn che phủ mặtruộng hạn chế sự bay hơi nước ở ruộng
- Nước bay hơi - Quanh nhà có nhiều sông, hồ, cây
Trang 4làm giảm nhiệt độmôi trường xungquanh
xanh, vào mùa hè nước bay hơi ta cảmthấy mát mẻ, dễ chịu Vì vậy, cần tăngcường trồng cây xanh và giữ các sông
hồ trong sạch
- Khi nhiệt độxuống thấp thìhơi nước ngưngtụ
- Hơi nước trong không khí ngưng tụtạo thành sương mù, làm giảm tầm nhìn,cây xanh giảm khả năng quang hợp.Cần có biện pháp đảm bảo an toàn giaothông khi có sương mù
Bài 1:
Nhận biết ánh sáng – Nguồn sáng và vật sáng
- Ta nhìn thấymột vật khi cóánh sáng truyền
từ vật đó vào mắtta
- Ở các thành phố lớn, do nhà cao tầngche chắn nên học sinh thường phải họctập và làm việc dưới ánh sang nhân tạo,điều này có hại cho mắt Để làm giảmtác hại này, học sinh cần có kế hoạchhọc tập và vui chơi dã ngoại
Bài 3:
Ứng dụng của địnhluật truyền thẳng ánh sáng
- Bóng tối nằmphía sau vật cản,không nhận đượcánh sáng từnguồn sáng chiếutới
- Trong sinh hoạt và học tập, cần đảmbảo đủ ánh sáng, không có bóng tối Vìvậy, cần lắp đặt nhiều bóng đèn nhỏthay vì một bóng đèn lớn
- Ở các thành phố lớn, do có nhiềunguồn ánh sáng (ánh sáng do đèn cao
áp, do các phương tiện giao thông, cácbiển quảng cáo .) khiến cho môitrường bị ô nhiễm ánh sáng Ô nhiễmánh sáng gây ra các tác hại như: lãngphí năng lượng, ảnh hưởng đến việcquan sát bầu trời ban đêm (tại các đô thịlớn), tâm lý con người, hệ sinh thái vàgây mất an toàn trong giao thông vàsinh hoạt,
- Để giảm thiểu ô nhiễm ánh sáng đô thịcần:
+ Sử dụng nguồn sáng vừa đủ so vớiyêu cầu
+ Tắt đèn khi không cần thiết hoặc sửdụng chế độ hẹn giờ
+ Cải tiến dụng cụ chiếu sáng phù hợp,
có thể tập trung ánh sáng vào nơi cầnthiết
+ Lắp đặt các loại đèn phát ra ánh sángphù hợp với sự cảm nhận của mắt
Ảnh củamột vật tạo bởi gương phẳng
- Gương phẳng làmột phần của mặtphẳng, phản xạđược ánh sáng
- Các mặt hồ trong xanh tạo ra cảnhquan rất đẹp, các dòng sông trong xanhngoài tác dụng đối với nông nghiệp vàsản xuất còn có vai trò quan trọng trongviệc điều hòa khí hậu tạo ra môi trườngtrong lành
- Trong trang trí nội thất, trong gianphòng chật hẹp, có thể bố trí thêm cácgương phẳng lớn trên tường để có cảmgiác phòng rộng hơn
- Các biển báo hiệu giao thông, cácvạch phân chia làn đường thường dùng
Trang 5sơn phản quang để người tham gia giaothông dễ dàng nhìn thấy về ban đêm.
Bài 7:
Gương cầu lồi
- Vùng nhìn thấycủa gương cầu lồilớn hơn vùngnhìn thấy củagương phẳng cócùng kích thước
- Tại vùng núi cao, đường hẹp và uốnlượn, tại các khúc quanh người tathường đặt các gương cầu lồi nhằm làmcho lái xe dễ dàng quan sát đường vàcác phương tiện khác cũng như người
và các súc vật đi qua Việc làm này đãlàm giảm thiểu số vụ tai nạn giao thông,bảo vệ tính mạng con người và các sinhvật
Bài 8:
Gương cầu lõm
- Gương cầu lõm
có tác dụng biếnmột chùm tiasáng song songthành một chùmtia phản xạ hội tụvào một điểm vàngược lại, biếnđổi một chùm tiatới phân kỳ thíchhợp thành mộtchùm tia phản xạsong song
- Mặt Trời là một nguồn năng lượng Sửdụng năng lượng Mặt Trời là một yêucầu cấp thiết nhằm giảm thiểu việc sửdụng năng lượng hóa thạch (tiết kiệmtài nguyên, bảo vệ môi trường)
- Một cách sử dụng năng lượng MặtTrời đó là: Sử dụng gương cầu lõm cókích thước lớn tập trung ánh sáng MặtTrời vào một điểm (để đun nước, nấuchảy kim loại, )
Bài 10:
Nguồn âm
- Các vật phát ra
âm đều dao động - Để bảo vệ giọng nói của người, ta cầnluyện tập thường xuyên, tránh nói quá
to, không hút thuốc lá
Bài 11:
Độ cao của âm
- Âm phát ra càngcao (càng bổng)khi tần số daođộng càng lớn
Âm phát ra càngthấp (càng trầm)khi tần số daođộng càng nhỏ
- Trước cơn bão thường có hạ âm, hạ
âm làm cho con người khó chịu, cảmgiác buồn nôn, chóng mặt; một số sinhvật nhạy cảm với hạ âm nên có biểuhiện khác thường Vì vậy, người xưadựa vào dấu hiệu này để nhận biết cáccơn bão
- Dơi phát ra siêu âm để săn tìm muỗi,muỗi rất sợ siêu âm do dơi phát ra Vìvậy, có thể chế tạo máy siêu âm bắtchước tần số siêu âm của dơi để đuổimuỗi
Bài 14:
Phản xạ
âm – Tiếng vang
- Các vật mềm,
có bề mặt gồ ghềphản xạ âm kém
Các vật cứng, có
bề mặt nhẵn phản
xạ âm tốt (hấpthụ âm kém)
- Khi thiết kế các rạp hát, cần có biệnpháp để tạo ra độ vọng hợp lý để tăngcường âm, nhưng tiếng vọng kéo dài sẽlàm âm nghe không rõ, gây cảm giáckhó chịu
16 16 Lớp 7 Bài 15:
Chống ônhiễm tiếng ồn
- Ô nhiễm tiếng
ồn xảy ra khitiếng ồn to, kéodài, gây ảnhhưởng xấu đếnsức khỏe và hoạtđộng bình thường
- Tác hại của tiếng ồn:
+ Về sinh lý, nó gây mệt mỏi toàn thân,nhức đầu, choáng váng, ăn không ngon,gầy yếu Ngoài ra người ta còn thấytiếng ồn quá lớn làm suy giảm thị lực.+ Về tâm lý, nó gây khó chịu, lo lắngbực bội, dễ cáu gắt, sợ hãi, ám ảnh, mất
Trang 6của con người tập trung, dễ nhầm lẫn, thiếu chính xác.
- Để chống ônhiễm tiếng ồncần làm giảm độ
to của tiếng ồnphát ra, ngănchặn đườngtruyền âm, làmcho âm truyềntheo hướng khác
- Phòng tránh ô nhiễm tiếng ồn:
+ Trồng cây: Trồng cây xung quanhtrường học, bệnh viện, nơi làm việc,trên đường phố và đường cao tốc làcách hiệu quả để giảm thiểu tiếng ồn.+ Lắp đặt thiết bị giảm âm: Lắp đặt một
số thiết bị giảm âm trong phòng làmviệc như: thảm, rèm, thiết bị cách âm đểgiảm thiểu tiếng ồn từ bên ngoài vào.+ Đề ra nguyên tắc: Lập bảng thông báoquy định về việc gây ồn Cùng nhau xâydựng ý thức giữ trật tự cho mọi người.+ Các phương tiện giao thông cũ, lạchậu gây ra những tiếng ồn rất lớn Vìvậy, cần lắp đặt ống xả và các thiết bịchống ồn trên xe Kiểm tra, đình chỉhoạt động của các phương tiện giaothông đã cũ hoặc lạc hậu
+ Tránh xa các nguồn gây tiếng ồn:Không đứng gần các máy móc, thiết bịgây ồn lớn như máy bay phản lực, cácđộng cơ, máy khoan cắt, rèn kim loại …Khi cần tiếp xúc với các thiết bị đó cần
sử dụng các thiết bị bảo vệ (mũ chốngồn) và tuân thủ các quy tắc an toàn Xâydựng các trường học, bệnh viện, khudân cư xa nguồn gây ra ô nhiễm tiếngồn
+ Học sinh cần thực hiện các nếp sốngvăn minh tại trường học: Bước nhẹ khilên cầu thang, không nói chuyện tronglớp học, không nô đùa, mất trật tự trongtrường học, …
Bài 17:
Sự nhiễm điện do
cọ xát
- Có thể làmnhiễm điện vậtbằng cách cọ xát
- Vào những lúc trời mưa dông, cácđám mây bị cọ xát vào nhau nên nhiễmđiện trái dấu Sự phóng điện giữa cácđám mây (sấm) và giữa đám mây vớimặt đất (sét) vừa có lợi vừa có hại chocuộc sống con người
+ Lợi ích: Giúp điều hòa khí hậu, gây raphản ứng hóa học nhằm tăng thêmlượng ôzôn bổ sung vào khí quyển,…+ Tác hại: Phá hủy nhà cửa và các côngtrình xây dựng, ảnh hưởng đến tínhmạng con người và sinh vật, tạo ra cáckhí độc hại (NO, NO2,…)
- Để giảm tác hại của sét, bảo vệ tínhmạng của người và các công trình xâydựng, cần thiết xây dựng các cột thu lôi
24 23 Lớp 7 Bài 21:
Hai loại điện tích
- Có hai loại điệntích là điện tíchdương và điệntích âm Các vật
- Trong các nhà máy thường xuất hiệnbụi gây hại cho công nhân Bố trí cáctấm kim loại tích điện trong nhà máykhiến bụi bị nhiễm điện và bị hút vào
Trang 7nhiễm điện cùngloại thì đẩy nhau,khác loại thì hútnhau.
tấm kim loại, giữ môi trường trongsạch, bảo vệ sức khỏe công nhân
Bài 22:
Tác dụng nhiệt và tác dụngphát sáng củadòng điện
- Dòng điện điqua một vật dẫnthông thường,đều làm cho vậtdẫn nóng lên
Nếu vật dẫn nónglên đến nhiệt độcao thì phát sáng
- Nguyên nhân gây ra tác dụng nhiệt củadòng điện là do các vật dẫn có điện trở.Tác dụng nhiệt có thể có lợi, có thể cóhại
- Để làm giảm tác dụng nhiệt, cách đơngiản là làm dây dẫn bằng chất có điệntrở suất nhỏ Việc sử dụng nhiều kimloại làm vật liệu dẫn điện dẫn đến việclàm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên.Ngày nay, người ta đang cố gắng sửdụng vật liệu siêu dẫn (có điện trở suấtbằng không) trong đời sống và kĩ thuật
- Điôt phát quang
có khả năng phátsáng khi chodòng điện đi qua,mặc dù điôt chưanóng tới nhiệt độcao
- Sử dụng điôt trong thắp sáng sẽ gópphần làm giảm tác dụng nhiệt của dòngđiện, nâng cao hiệu suất sử dụng điện
Bài 23:
Tácdụng từ,tác dụnghóa học
và tácdụngsinh lýcủadòngđiện
- Dòng điện cótác dụng từ
- Dòng điện gây ra xung quanh nó một
từ trường Các đường dây cao áp có thểgây ra những điện từ trường mạnh,những người dân sống gần đường dâyđiện cao thế có thể chịu ảnh hưởng củatrường điện từ này Dưới tác dụng củatrường điện từ mạnh, các vật đặt trong
đó có thể bị nhiễm điện do hưởng ứng,
sự nhiễm điện do hưởng ứng đó có thểkhiến cho tuần hoàn máu của người bịảnh hưởng, căng thẳng, mệt mỏi
- Để giảm thiểu tác hại này, cần xâydựng các lưới điện cao áp xa khu dân
cư
- Dòng điện cótác dụng hóa học - Dòng điện gây ra các phản ứng điệnphân Việt Nam là đất nước có khí hậu
nóng ẩm, do những yếu tố tự nhiên, việc
sử dụng các nguồn nhiên liệu hóa thạch(than đá, dầu mỏ, khí đốt,…) và hoạtđộng sản xuất công nghiệp cũng tạo ranhiều khí độc hại (CO2, CO, NO, NO2,
SO2, H2S,…) Các khí này hòa tan tronghơi nước tạo ra môi trường điện li Môitrường điện li này sẽ khiến cho kim loại
bị ăn mòn (ăn mòn hóa học)
- Để giảm thiểu tác hại này cần bao bọckim loại bằng chất chống ăn mòn hóahọc và giảm thiểu các khí độc hại trên
- Dòng điện cótác dụng sinh lý
- Dòng điện gây ra tác dụng sinh lý.+ Dòng điện có cường độ 1mA đi qua
cơ thể người gây ra cảm giác tê, co cơ
Trang 8bắp (điện giật) Dòng điện càng mạnhcàng nguy hiểm cho sức khỏe và tínhmạng con người Dòng điện mạnh ảnhhưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh,tim ngừng đập, ngạt thở, nếu dòng điệnmạnh có thể gây tử vong.
+ Dòng điện có cường độ nhỏ được sửdụng để chữa bệnh (điện châm) Trongcách này, các điện cực được nối với cáchuyệt, các dòng điện làm các huyệtđược kích thích hoạt động Việt nam lànước có nền y học châm cứu tiên tiếntrên thế giới
- Biện pháp an toàn: Cần tránh bị điệngiật bằng cách sử dụng các chất cáchđiện để cách li dòng điện với cơ thể vàtuân thủ các quy tắc an toàn điện
Bài 29:
An toànkhi sửdụngđiện
- Phải thực hiệncác quy tắc antoàn khi sử dụngđiện
- Quá trình đóng ngắt mạch điện cao ápluôn kèm theo các tia lửa điện, sự tiếpxúc điện không tốt cũng có thể làm phátsinh các tia lửa điện Tia lửa điện có tácdụng làm nhiễu sóng điện từ ảnh hưởngđến thông tin liên lạc hoặc gây ra cácphản ứng hóa học (tạo ra các khí độcnhư: NO, NO2, CO2,…) Vì vậy, cầnđảm bảo sự tiếp xúc điện thật tốt trongquá trình vận hành và sử dụng các thiết
bị điện Tia lửa điện truyền đến các vậtliệu xốp, dễ cháy có thể gây ra hỏa
điện giật
Lực masát
Lực ma sát trượtsinh ra khi mộtvật trượt trên bềmặt của vật khác
Lực ma sát có thể
có hại hoặc cóích
- Kiến thức môi trường:
+ Trong quá trình lưu thông đường bộ,
ma sát giữa bánh xe và mặt đường, giữacác bộ phận cơ khí với nhau, ma sátgiữa phanh và vành bánh xe làm phátsinh các bụi cao su, bụi khí và bụi kimloại Các bụi khí này gây ra tác hại tolớn đối với môi trường; ảnh hưởng đến
sự hô hấp của cơ thể người, sự sống củasinh vật và sự quang hợp của cây xanh.+ Nếu đường nhiều bùn đất, xe đi trênđường có thể bị trượt dễ gây ra tai nạn,đặc biệt khi trời mưa và lốp xe bị mòn
- Biện pháp GDBVMT:
+ Để giảm thiểu tác hại này cần giảm số
Trang 9phương tiện giao thông trên đường vàcấm các loại phương tiện đã cũ nát,không đảm bảo chất lượng Các phươngtiện tham gia giao thông cần đảm bảocác tiêu chuẩn về khí thải và an toàn đối
với môi trường
+ Cần thường xuyên kiểm tra chấtlượng xe và vệ sinh mặt đường sạch sẽ
Áp suất
- Áp lực gây ra ápsuất trên bề mặt
bị ép
- Áp suất do các vụ nổ gây ra có thể làmnứt, đổ vỡ các công trình xây dựng vàảnh hưởng đến môi trường sinh thái vàsức khỏe con người Việc sử dụng chất
nổ trong khai thác đá sẽ tạo ra các chấtkhí thải độc hại ảnh hưởng đến môitrường, ngoài ra còn gây ra các vụ sập,sạt lở đá ảnh hưởng đến tính mạng công
nhân
- Biện pháp an toàn: Những người thợkhai thác đá cần được đảm bảo nhữngđiều kiện về an toàn lao động (khẩutrang, mũ cách âm, cách li các khu vực
mất an toàn,…)
Bài 8:
Áp suấtchấtlỏng –Bìnhthôngnhau
- Chất lỏng gây ra
áp suất theo mọiphương
- Sử dụng chất nổ để đánh cá sẽ gây ramột áp suất rất lớn, áp suất này truyềntheo mọi phương gây ra sự tác động của
áp suất rất lớn lên các sinh vật sốngtrong đó Dưới tác dụng của áp suấtnày, hầu hết các sinh vật bị chết Việcđánh bắt cá bằng chất nổ gây ra tácdụng hủy diệt sinh vật, ô nhiễm môi
trường sinh thái
- Biện pháp:
+ Tuyên truyền để ngư dân không sửdụng chất nổ để đánh bắt cá+ Có biện pháp ngăn chặn hành vi đánh
bắt cá này
Bài 9:
Áp suất khí quyển
- Trái Đất và mọivật trên Trái Đấtđều chịu tác dụngcủa áp suất khíquyển theo mọiphương
- Khi lên cao áp suất khí quyển giảm Ở
áp suất thấp, lượng ôxi trong máu giảm,ảnh hưởng đến sự sống của con người
và động vật Khi xuống các hầm sâu, ápsuất khí quyển tăng, áp suất tăng gây racác áp lực chèn lên các phế nang củaphổi và màng nhĩ, ảnh hưởng đến sứckhỏe con người
- Biện pháp: Để bảo vệ sức khỏe cầntránh thay đổi áp suất đột ngột, tạinhững nơi áp suất quá cao hoặc quáthấp cần mang theo bình ôxi
12 12 Lớp 8 Bài 10:
Lực đẩyÁc-si-mét
- Mọi vật nhúngtrong chất lỏng bịchất lỏng đẩythẳng đứng từdưới lên với lực
có độ lớn bằng
- Các tàu thủy lưu thông trên biển, trênsông là phương tiện vận chuyển hànhkhách và hàng hóa chủ yếu giữa cácquốc gia Nhưng động cơ của chúngthải ra rất nhiều khí gây hiệu ứng nhà
kính
Trang 10trọng lượng củaphần chất lỏng
mà vật chiếmchỗ
- Biện pháp GDBVMT: Tại các khu dulịch nên sử dụng tàu thủy dùng nguồnnăng lượng sạch (năng lượng gió) hoặckết hợp giữa lực đẩy của động cơ và lựcđẩy của gió để đạt hiệu quả cao nhất
14 14 Lớp 8 Bài 12:
Sự nổi
- Vật nổi lên khitrọng lượng củavật nhỏ hơn lựcđẩy Ác-si-mét
- Đối với các chất lỏng không hòa tantrong nước, chất nào có khối lượngriêng nhỏ hơn nước thì nổi trên mặtnước Các hoạt động khai thác và vậnchuyển dầu có thể làm rò rỉ dầu lửa Vìdầu nhẹ hơn nước nên nổi lên trên mặtnước Lớp dầu này ngăn cản việc hòatan ôxi vào nước vì vậy sinh vật không
lấy được ôxi sẽ bị chết
- Hàng ngày, sinh hoạt của con người vàcác hoạt động sản xuất thải ra môitrường lượng khí thải rất lớn (các khíthải NO, NO2, CO2, SO, SO2, H2S, …)đều nặng hơn không khí vì vậy chúng
có xu hướng chuyển xuống lớp khôngkhí sát mặt đất Các chất khí này ảnhhưởng trầm trọng đến môi trường và
sức khỏe con người
- Biện pháp GDBVMT:
+ Nơi tập trung đông người, trong cácnhà máy công nghiệp cần có biện pháplưu thông không khí (sử dụng các quạtgió, xây dựng nhà xưởng đảm bảothông thoáng, xây dựng các ống khói,
…)
+ Hạn chế khí thải độc hại.+ Có biện pháp an toàn trong vậnchuyển dầu lửa, đồng thời có biện phápứng cứu kịp thời khi gặp sự cố tràn dầu
Bài 13:
Công cơhọc
- Công cơ họcphụ thuộc hai yếutố: Lực tác dụng
và quãng đường
di chuyển
- Khi có lực tác dụng vào vật nhưng vậtkhông di chuyển thì không có công cơhọc, nhưng con người và máy móc vẫntiêu tốn năng lượng Trong giao thôngvận tải, các đường gồ ghề làm cácphương tiện di chuyển khó khăn, máymóc cần tiêu tốn nhiều năng lượng hơn.Tại các đô thị lớn, mật độ giao thôngđông nên thường xảy ra tắc đường Khitắc đường các phương tiện giao thôngvẫn nổ máy tiêu tốn năng lượng vô íchđồng thời xả ra môi trường nhiều chấtđộc hại
- Giải pháp: Cải thiện chất lượng đườnggiao thông và thực hiện các giải phápđồng bộ nhằm giảm ách tắc giao thông,bảo vệ môi trường và tiết kiệm nănglượng
20 21 Lớp 8 Bài 16:
Cơ năng
- Khi một vật cókhả năng sinh
- Khi tham gia giao thông, phương tiệntham gia có vận tốc lớn (có động năng
Trang 11công, ta nói vật
có cơ năng
- Khi một vậtchuyển động, vật
có động năng
Vận tốc và khốilượng của vậtcàng lớn thì độngnăng của vật càng
lớn
lớn) sẽ khiến cho việc xử lý sự cố gặpkhó khăn, nếu xảy ra tai nạn sẽ gây ranhững hậu quả nghiêm trọng
- Các vật rơi từ trên cao xuống bề mặtTrái Đất có động năng lớn nên rất nguyhiểm đến tính mạng con người và các
- Sống và làm việc lâu trong các phòngkhông có đối lưu không khí sẽ cảm thấyrất oi bức, khó chịu
- Biện pháp GDBVMT:
+ Tại nhà máy, nhà ở, nơi làm việc cần
có biện pháp để không khí lưu thông dễdàng (bằng các ống khói)
+ Khi xây dựng nhà ở cần chú ý đếnmật độ nhà và hành lang giữa cácphòng, các dãy nhà đảm bảo không khíđược lưu thông
Lớp 8
- Bức xạ nhiệt là
sự truyền nhiệtbằng các tia nhiệt
đi thẳng Bức xạnhiệt có thể xảy
ra cả ở trongchân không
- Nhiệt truyền từ Mặt Trời qua các cửakính làm nóng không khí trong nhà vàcác vật trong phòng
ấm cho nhà
+ Các nước xứ nóng không nên làm nhà
có nhiều cửa kính vì chúng ngăn các tianhiệt bức xạ từ trong nhà truyền trở lạimôi trường Đối với các nhà kính, đểlàm mát cần sử dụng điều hòa, điều nàylàm tăng chi phí sử dụng năng lượng.Nên trồng nhiều cây xanh quanh nhà
32 31 Lớp 8 Bài 26:
Năng suất tỏa nhiệt của nhiên liệu
- Công thức tínhnhiệt lượng củanhiên liệu bị đốtcháy Q = m.q
- Các loại nhiên liệu đang được sử dụngnhiều nhất hiện nay: than đá, dầu mỏ,khí đốt Các nguồn năng lượng nàykhông vô tận mà có hạn
- Việc khai thác dầu mỏ có thể gây ranhững xáo trộn về cấu tạo địa chất, ảnhhưởng nghiêm trọng đến môi trường (ônhiễm đất, sạt lở, ô nhiễm khói bụi củanhà sản xuất than, ô nhiễm đất, nướckhông khí do dầu tràn và rò rỉ khí gas)
- Dù sử dụng các biện pháp an toànnhưng các vụ tai nạn mỏ, cháy nổ nhàmáy lọc dầu, nổ khí gas vẫn xảy ra