Ý nghĩa của phương trình hoá học: Cho biết các chất phản ứng và sản phẩm, tỉ lệ số phân tử, số nguyên tử giữa các chất trong phản ứng.. Kỹ năng: Rèn kĩ năng lập PTHH và tính tỉ lệ.[r]
Trang 1GIÁO ÁN CHÀO MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM
Bài 16: PHƯƠNG TRÌNH HĨA HỌC
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Học sinh:
- Phương trình hố học biểu diễn phản ứng hố học
- Các bước lập phương trình hố học
2 Kỹ năng:
- Biết lập phương trình hố học khi biết các chất phản ứng (tham gia) và sản phẩm
- Xác định được ý nghĩa của một số phương trình hố học cụ thể
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức học tập bộ mơn, lịng yêu thích mơn học
- Tính chính xác trong tư duy khoa học.
II Chuẩn bị:
GV: Tranh vẽ hình 2.5 SGK/ 48
HS: Đọc trước bài 16/55,56 và xem lại cách viết phương trình chữ
III Phương pháp giảng dạy:
- Hoạt động 1: Trực quan, vấn đáp, giảng giải, động não.
- Hoạt động 2: Vấn đáp, thảo luận, giảng giải, động não.
IV Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Hãy phát biểu định luật bảo tồn khối lượng?
- Nung hồn tồn 100 kg Canxi cacbonat (CaCO3) Thì thu được 56 kg Canxioxit ( CaO) Hãy tính khối lượng của khí Cacbon điơxit (CO2)
2 Bài mới: Theo định luật bảo tồn khối lượng thì số nguyên tử mỗi nguyên tố trước và sau
phản ứng vẫn giữ nguyên tức là bằng nhau Dựa vào đây và với cơng thức hĩa học ta sẽ lập được phương trình hĩa học để biểu diễn phản ứng hĩa học
LẬP PHƯƠNG TRÌNH HĨA HỌC HĐ1: PHƯƠNG TRÌNH HĨA HỌC
- Dựa vào phương trình chữ của bài tập 3
SGK/ 54 yêu cầu HS viết CTHH của các
chất cĩ trong phương trình phản ứng
(Biết rằng magieoxit là hợp chất gồm 2
nguyên tố: Magie và Oxi )
- GV hướng dẫn hs các bước lập PTHH
+ Em hãy cho biết số nguyên tử oxi ở 2 vế
phương trình là bao nhiêu?
- GV: Theo ĐL BTKL thì số ng/ tử của mỗi
ng/tố trước và sau phản ứng khơng đổi
Vậy ta phải đặt hệ số 2 trước MgO để số
ng/ tử Oxi ở 2 vế bằng nhau.
+ Số nguyên tử Mg ở 2 vế phương trình
lúc này thay đổi như thế nào ?
+ Theo em ta phải làm gì để số nguyên tử
Mg ở 2 vế phương trình bằng nhau?
- GV: hướng dẫn HS viết phương trình hĩa
- Phương trình chữ:
Magie + Oxi Magieoxit
- CTHH của Magieoxit là: MgO
- Sơ đồ của phản ứng: Mg + O2 MgO
- Số ng/tử oxi: Ở vế trái : 2; Ở vế phải : 1
- Số nguyên tử Mg: Ở vế phải : 2; Ở vế trái : 1
- Phải đặt hệ số 2 trước Mg
- Phương trình hĩa học của phản ứng:
Trang 2học, phân biệt hệ số và chỉ số.
-Yêu cầu HS quan sát hình 2.5 SGK/ 48,
lập phương trình hóa học giữa Hiđro và
Oxi theo các bước sau:
+Viết phương trình chữ
+Viết công thức của các chất có trong
phản ứng
+ Cân bằng phương trình
=> Theo em phương trình hóa học là gì ?
2Mg + O2 2MgO
- HS quan sát và viết phương trình theo các bước:
Hiđro + Oxi Nước
H2 + O2 H2O 2H2 + O2 2H2O
Kết luận:PTHH dùng để biểu diễn ngắn gọn phản ứng hóa học, gồm CTHH của các chất phản ứng và sản phẩm với các hệ số thích hợp.
HĐ2: CÁC BƯỚC LẬP PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC
- GV đưa ra ví dụ: Đốt cháy phốt pho
trong không khí thu được hợp chất P 2 O 5
(Điphotphopentaoxit) Y/cầu hs thảo luận
lập phương trình hóa học cho ví dụ trên
-Y/cầu các nhóm báo cáo k/quả thảo luận
=> Để lập được PTHH chúng ta phải tiến
hành mấy bước?
GV: Hướng dẫn hs cách lập PTHH với
nhóm nguyên tử
- HS thảo luận, hoàn thành các bước lập PTHH ở
ví dụ trên Yêu cầu nêu được:
+ Viết sơ đồ phản ứng: P + O2 P2O5
+ Cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tố: Thêm hệ số 5 trước O2, hệ số 4 trước P và hệ số 2 trước P2O5
+ Viết phương trình hóa học: 4P + 5O2 2P2O5
- Đại diện nhóm trình bày k.quả, các nhóm khác n.xét, bổ sung
Kết luận: Để lập được PTHH chúng ta phải tiến hành 3 bước:
b1: Viết sơ đồ phản ứng b2: Cân bằng số nguyên tử của mỗi nguyên tố trước và sau phản ứng.
b3: Viết phương trình hóa học.
3 Củng cố: - Hãy lập phương trình hóa học của các phản ứng sau:
a Na + O2 Na2O 4Na + O2 2Na2O
b P2O5 + H2O H3PO4 P2O5 + 3H2O 2H3PO4
c Fe + Cl2 FeCl3 2Fe + 3Cl2 2FeCl3
d SO2 + O2 SO3 2SO2 + O2 2SO3
e Na2SO4 + BaCl2 NaCl + BaSO4 Na2SO4 + BaCl2 2NaCl + BaSO4
f Al2O3 + H2SO4 Al2(SO4)3 + H2O Al2O3 + 3H2SO4 Al2(SO4)3 + 3H2O
- Sơ đồ phản ứng khác với PTHH ở điểm nào? (Sơ đồ phản ứng khác với PTHH là chưa
có hệ số thích hợp tức là chưa cân bằng số nguyên tử Đúng hơn là “thường thì chưa” vì có 1
số trường hợp thì sơ đồ cũng chính là PTHH VD: C + O2 CO2)
4 Dặn dò:
- Học bài và làm các bài tập 1.a,b; 2a; 3a (chỉ làm phần lập PTHH của phản ứng)
- Đọc và soạn trước phần II: Ý nghĩa của phương trình hóa học
Trang 3GIÁO ÁN CHÀO MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM
Bài 16: PHƯƠNG TRÌNH HĨA HỌC (tt)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Học sinh hiểu được:
Ý nghĩa của phương trình hố học: Cho biết các chất phản ứng và sản phẩm, tỉ lệ số
phân tử, số nguyên tử giữa các chất trong phản ứng
2 Kỹ năng:Rèn kĩ năng lập PTHH và tính tỉ lệ
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức học tập bộ mơn, lịng yêu thích mơn học
- Tính chính xác trong tư duy khoa học.
II Chuẩn bị:
GV: Thơng tin bổ sung SGV
HS: Đọc trước phần II: Ý nghĩa của PTHH
III Phương pháp giảng dạy:
- Hoạt động 1: Thảo luận, vấn đáp, giảng giải, động não.
- Hoạt động 2: Vấn đáp, thảo luận, động não.
IV Tiến trình lên lớp:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu các bước lập phương trình hĩa học.
-Yêu cầu HS sửa bài tập 2,3 SGK/ 57,58
2 Bài mới: Khi lập xong PTHH thì phương trình đĩ cho ta biết được điều gì?
HĐ1: Ý NGHĨA CỦA PHƯƠNG TRÌNH HĨA HỌC
- GV hướng dẫn cho hs cách xác định tỉ lệ
của các chất và cách xác định tỉ lệ của từng
cặp chất trong phản ứng
- GV đưa ra PTHH: 2H2 + O2
o
t
yêu cầu HS cho biết tỉ lệ phân tử của các
chất trong phương trình
- Từ PTHH: 4Na + O2 2Na2O hãy xác định
tỉ lệ số ng/tử, p/tử của các chất và của từng
cặp chất trong phản ứng
+ Hãy nhận xét tỉ lệ này ntn với hệ số?
+ Từ VD trên hãy cho biết: Từ PTHH, ta cĩ
thể biết được những điều gì?
Gv: thường người ta chỉ quan tâm đến tỉ lệ
của từng cặp chất
- HS chú ý theo dõi
- Hs thảo luận nêu được: Trong phương trình phản ứng: 2H2 + O2 t o 2H2O thì
Tỉ lệ số p/tử H2 : số p/tử O2 : số p/tử H2O = 2:1:2 +Tỉ lệ số ng/tử Na : số p/tử O2 : số p/tử Na2O = 4:1:2
+ Cứ 4 ng/tử Na tác dụng với 1 ph/tử O2
+ Cứ 4 ng/tử Na phản ứng tạo ra được 2 p/tử
Na2O + Tỉ lệ này bằng với tỉ lệ của hệ số trong phương trình
Kết luận: Phương trình hĩa học cho biết tỉ lệ về
số nguyên tử, số phân tử giữa các chất cũng như từng cặp chất trong phản ứng.
HĐ2: LUYỆN TẬP
- GV yêu cầu hs thảo luận hồn thành các
bài tập sgk
Bài tập 2b: Xác định tỉ lệ số n/tử, p/tử trong
PTHH sau:
- 4Na + O2 2Na2O
- HS lần lượt thảo luận để hồn thành các bài tập Yêu cầu nêu được:
Bài tập 2b:
+Tỉ lệ số ng/tử Na : số p/tử O2 : số p/tử Na2O = 4:1:2
Trang 4- P2O5 + 3H2O 2H3PO4
Bài tập 3/58: Lập PTHH và cho biết tỉ lệ số
ng/tử, phân tử của các chất trong các phản
ứng sau:
a HgO Hg + O2
b Fe(OH)3 Fe2O3 + H2O
Bài tập 4/58:Cho sơ đồ của phản ứng sau:
Na2CO3 + CaCl2 CaCO3 + NaCl
a Lập PTHH của phản ứng
b Cho biết tỉ lệ của 4 cặp chất (tùy chọn)
Bài tập 5/58: (đề bài sgk)
Bài tập 6/58:
Bài tập 7/58: Gv hướng dẫn cho hs cách xác
định CTHH chưa biết Tùy theo phương
trình phản ứng mà ta dựa vào chất tham gia
hay sản phẩm để xác định VD: từ phương
trình a Q.sát CuO thấy có những NTHH
nào? Từ đó hãy cho biết xem chất t/gia còn
thiếu chất gì?
a ?Cu + ? 2CuO
b Zn + ?HCl ZnCl2 + H2
c CaO + ?HNO3 Ca(NO3)2 + ?
+Tỉ lệ số p/tử P2O5 : số p/tử H2O : số p/tử H3PO4= 1:3:2
Bài tập 3/58
a 2HgO 2Hg + O2
tỉ lệ số p/tử HgO : số ng/tử Hg: số phân tử O2 = 2:2:1
b 2Fe(OH)3 Fe2O3 + 3 H2O
tỉ lệ số p/tử Fe(OH)3 : số p/tử Fe2O3: số phân tử
H2O = 2:1:3
Bài tập 4:
a Na2CO3 + CaCl2 CaCO3 + 2NaCl
b -Cứ 1 p/tử Na2CO3 t/dụng với 1p/tử CaCl2
-Cứ 1 p/tử Na2CO3 phản ứng tạo ra 1 p/tử CaCO3
Bài tập 5:
a PTHH của phản ứng (cũng là sơ đồ)
Mg + H2SO4 MgSO4 + H2
b Đều là tỉ lệ 1 : 1
Bài tập 6: PTHH của phản ứng : 4P + 5O2 2P2O5
Tỉ lệ số ng/tử P: số p/tử O2: số p/tử P2O5 = 4 :5 :2
Bài tập 7 : Hs lắng nghe, suy nghĩ, thảo luận
chọn hệ số và CTHH thích hợp điền vào chỗ
«?» trong các PTHH Y/cầu điền được:
a 2Cu + O2 2CuO
b Zn + 2HCl ZnCl2 + H2
c CaO + 2HNO3 Ca(NO3)2 + H2O
3 Củng cố: Cho hs đọc thông tin phần kết luận sgk
4 Dặn dò:
- Học bài và làm lại các bài tập sgk
- Ôn lại kiến thức ở chương 2
- Xem trước bài luyện tập 3
Long Hòa, ngày 30/10/2012
Kí duyệt của tổ trưởng
Trần Hồng Nhi