BÀO CHẾ THUỐC NHỎ MẮT

Phân biệt thuốc nhỏ mắt và thuốc mỡ tra mắt Phân tích ý nghĩa về yêu cầu đẳng trương và biết cách tính toán lượng chất đẳng trương Phân tích được ý nghĩa của pH đối với TNM Hiểu được ý nghĩa vô khuẩn đối với TNM. Nêu các chất bảo quản dùng trong TNM

NHỎ MẮT

Bộ môn Bào chế - CND

NỘI DUNG HỌC TẬP

1. Phân biệt thuốc nhỏ mắt và thuốc mỡ tra mắt

2. Phân tích ý nghĩa về yêu cầu đẳng trương và

biết cách tính toán lượng chất đẳng trương

3. Phân tích được ý nghĩa của pH đối với TNM

4. Hiểu được ý nghĩa vô khuẩn đối với

TNM Nêu các chất bảo quản dùng trong

TNM

GIẢI PHẪU SINH LÝ MẮT

thấm thuốc

CÁC DẠNG THUỐC DÙNG CHO MẮT

Thuốc nhỏ mắt Thuốc mỡ tra mắt Thuốc rửa mắt Màng film đặt vào

mắt

CÁC DẠNG THUỐC DÙNG CHO MẮT

- DD nước, DD dầu hoặc Hỗn dịch vô khuẩn

của 1 hay nhiều HC để nhỏ vào mắt

- Dạng bột khô vô khuẩn  pha hỗn dịch (khi

có yêu cầu)

•Thuốc chảy xuống miệng → vị đắng

7

- Tra vào túi kết mạc hoặc bờ mí mắt

- Tá dược dẻo dính như vaselin, lanolin khan

- Tuyệt đối không được có :

• Tụ cầu vàng: Staphyllococcus aureus

• Trực khuẩn mủ xanh: Pseudomonas aeruginosa

 THUỐC MỠ TRA MẮT

9

- DD nước , vô khuẩn

- Dùng để rửa, ngâm mắt

- Chứa HC có tính sát khuẩn nhẹ, chống xung huyết, không độc hoặc chứa chất đệm, chất đẳng trương hóa, chất dẫn

- Dùng khoảng 5 – 10 ml

- Đóng gói không quá 200 ml

10

 THUỐC RỬA MẮT

-Dạng phóng thích kéo dài

- Chứa hoạt chất nhiều liều

- Kết hợp với polyme

-Chiết suất ~ nước mắt (n=1,33)

Màng film + Nước mắt  Hòa tan

 Phóng thích Tự tiêu

11

 MÀNG FILM ĐẶT VÀO MẮT

DUNG MÔI

 Thông dụng nhất là nước cất vô khuẩn

 Dầu thực vật :

- Phải ở thể lỏng ở nhiệt độ phòng

- Không được gây kích ứng mắt

- Thường dùng dầu thầu dầu → làm dịu mắt

YÊU CẦU KỸ THUẬT

- Tính chất giống nước mắt (tránh kích

ứng)

- Chất lượng tương đương thuốc tiêm

- Các giai đoạn điều chế:

• Pha chế DM, chất dẫn có chất bảo quản

• Hòa tan HC và TD

• Lọc trong hoặc tiệt khuẩn

• Vô chai, đóng kín

CHÍNH XÁC – TINH KHIẾT – TRONG SUỐT

 CHÍNH XÁC

- Hoạt chất: Lưu ý loại ngậm nước kết tinh,

loại khan nước hoặc dễ hút ẩm

- DC pha chế: TNM pha chế và đóng gói thể

tích nhỏ 5 – 30 ml  dụng cụ thích hợp và

chính xác

 TINH KHIẾT

- HC và TD: loại dược dụng hoặc tinh khiết cao

- Dung môi:

+ Nước cất pha tiêm

+ Dầu TV (dầu oliu, dầu đậu phộng): trung tính hóa, không bị ôi khét, tiệt khuẩn ở 135 –

1400C/1 giờ

CHÍNH XÁC – TINH KHIẾT – TRONG SUỐT

 YÊU CẦU CHUNG

 TNM dùng nhiều lần: phải vô khuẩn

suốt thời gian sử dụng  dùng chất bảo quản

 Hỗ trợ suy giảm hoạt tính lysozyme

 Đảm bảo nồng độ trị liệu

 TNM dùng 1 lần : quy trình pha chế phải vô

khuẩn, không dùng chất bảo quản

18

ĐỘ VÔ KHUẨN

70oC/60 phút trong 3 ngày (Tyndall)

o Lọc vô khuẩn, siêu lọc ( < 0,2 μm)

• TNM dùng nhiều lần: chất bảo quản

HẤP TIỆT TRÙNG

LỌC TIỆT KHUẨN

CHẤT BẢO QUẢN (SÁT KHUẨN)

• Diệt khuẩn nhanh

• Phổ kháng khuẩn/nấm rộng, diệt được

Pseudomonas

• Không độc, không gây kích ứng, dị ứng

• Tan trong DM (nước)

- Phổ rộng, bao gồm Pseudomonas

aeruginosa

- Không kích ứng , dùng lâu gây dị ứng

- Chỉ bền trong môi trường kiềm

- Dùng lâu có thể tạo cặn Hg trên mắt

• Nitrat Phenyl Mercuric

• Borat Phenyl Mercuric

• Na Merthiolat

THỦY NGÂN HỮU CƠ

- Hiệu lực với Pseudomonas aeruginosa

- Không kích ứng , dị ứng

- Không bền : OH- , to cao

• Clobutanol :

– dạng khan nước  tan trong DM dầu

– dạng ngậm nước  tan trong DM nước

– Tương kỵ : Ag+, Sulphamid, OH- , nhiệt độ cao

ALCOL VÀ DẪN CHẤT

• Phenyl Etylic :

– Rất tan trong dầu

– Tác dụng chậm Pseudomonas aeruginosa – Tương kỵ : AgNO3, Hg Cl2

• Benzylic :

– Tan trong Dầu  TNM dung môi Dầu

ALCOL VÀ DẪN CHẤT

- Chất diện hoạt  tăng hấp thu

- Không độc & kích ứng, không bay hơi, bền

– Tương kỵ: Fluorescein, Sulfamid, Borat,

Cacbonat, Nitrat, Salicylat

AMONI BẬC 4

- Dễ tổng hợp, bền nhiệt, không độc  Dược phẩm,

Mỹ phẩm, Thực phẩm.

- R dài : tác dụng tăng, độ tan/ nước giảm

- Thường dùng Nipagin M + Nipagin P phối hợp theo

tỷ lệ 0,15 : 0,03 %

PARABEN (NIPA-ESTE)

R Tên thương mại Tên gọi tắt

-CH3-C2H5-C3H7

Nipagin M Metyl paraben Nipagin A Etyl paraben Nipagin P (Nipasol) Propyl paraben

• Clohexidin acetat: diệt khuẩn Gram (+)

• Clorocresol: diệt khuẩn, diệt nấm

• Polymycin sulfat 1000 UI/ml: kháng sinh

CÁC CHẤT KHÁC

Một số lưu ý chất về sát khuẩn thường dùng

• Dễ tạo bọt, không nên khuấy nhiều

• Dùng cho thuốc nhỏ mắt dạng dầu

• Diệt khuẩn tốt hơn diệt nấm

 Ổn định hoạt chất, kéo dài tuổi thọ thuốc

 Giúp hoạt chất dễ hấp thu

 Cân nhắc để chọn pH tối ưu

hóa thường dùng:

NaCl, KCl, NaNO 3

ĐẲNG TRƯƠNG HÓA

ǀ- 0,52ǀ

ǀ- Δ t 1 ǀ ǀ- Δ t 2 ǀ 0,52 – ǀΔ t 1 ǀ – ǀΔ t 2 ǀ

ĐẲNG TRƯƠNG HÓA

∆t1dd = 0,2x (-0,083) + 1x (-0,09) = -0,106oCLượng NaCl cần để đẳng trương 100ml dung dịch TNM là

x = = 0,71gLượng NaCl để đẳng trương 200ml TNM là

0,71 x 200/100 = 1,42g

ĐẲNG TRƯƠNG HÓA

ĐƯƠNG LƯỢNG NaCl: lượng NaCl khi hòa vào cùng một thể tích DM tạo độ hạ băng điểm (hay Pthẩm thấu) = 1g hoạt chất

• Chất điện ly càng mạnh  ĐL càng cao

• C% càng đậm đặc  ĐL càng giảm

• Chất không điện ly : ĐL không đổi theo C%

ĐẲNG TRƯƠNG HÓA

Ví dụ: tính lượng NaCl cần để đẳng trương TNM sau

Homatropin HCl 2 gNước cất vđ 200 ml

Biết ĐL NaCl Homatropin HCl 1% = 0,17

Lượng NaCl cần để ĐTH 200 ml nước cất:

200 x 0,9 /100 = 1,8 g NaCl

2 g Homatropin  2 x 0,17 = 0,34 g NaCl

Lượng NaCl cần để ĐTH 200 ml dd TNM :

1,8 – 0,34 = 1,46 g NaCl

 Số ml nước dư

 Số g NaCl cần để

đẳng trương hóa

Nước cất pha tiêm vđ 100 ml

Tra bảng trị số Sprowls Kẽm sulfat = 16,7

Cocain.HCl = 17,7

Nước cất pha tiêm vđ 100 ml

Tra bảng trị số Sprowls Kẽm sulfat = 16,7

Cocain.HCl = 17,7

Acid boric = 58,3

E : đương lượng NaCl của hoạt chất

v : 111,1 ml nước cất cần để hòa tan 1g NaCl thành dung dịch đẳng trương

CHẤT LÀM TĂNG ĐỘ NHỚT

− Giúp kéo dài tác dụng của thuốc

− Làm bóng, giữ ẩm cho mắt khô

− Làm bền hỗn dịch thuốc nhỏ mắt

− Khó lọc qua màng

− Không dùng cho TNM phẫu thuật

CHẤT LÀM TĂNG ĐỘ NHỚT

• Một số chất : Methyl cellulose, HPMC, PVP, CMC, PEG, Alcol poly vinylic, Alcol Propylic

PVP + Sulfamid, Kháng sinh

MC + chất bảo quản Nipaeste, Nitrat phenyl Hg

PEG + các chất trên

CHẤT CHỐNG OXY HÓA

• Dùng khi DC dễ bị oxy hóa: Adrenalin, Physostigmin

• Một số chất chống oxy hóa thông dụng:

• Ngoài ra, sục khí N2 vào dung dịch thuốc trước

CHẤT DIỆN HOẠT

• Tăng độ tan của hoạt chất ít tan

• Tăng khả năng hấp thu thuốc

• Giúp phân tán đồng nhất dược chất

trong hỗn dịch thuốc nhỏ mắt

• Thường dùng Tween 20, Tween 80,

Belzalkonium clorid: 0,01 - 0,02%

CHẤT BQDUNG MÔI

• Thủy tinh trung tính, sạch, khô

• Vô khuẩn, không tương kỵ với thuốc

YÊU CẦU CHẤT LƯỢNG THUỐC NHỎ MẮT

BẢO QUẢN VÀ NHÃN THUỐC NHỎ MẮT

• Bảo quản trong chai lọ kín nơi khô

thoáng, tránh ánh sáng

• Nhãn TNM ghi theo quy chế

• Ghi tên chất sát khuẩn trên CP

• TNM nhiều liều: ghi rõ thời hạn sử dụng

(không quá 4 tuần)

CÁM ƠN SỰ CHÚ Ý

THEO DÕI CỦA

CÁC BẠN