Kí hiệu là M0 5đ * Đặt vấn đề : 1’ Tiết trước chúng ta đã biết cách tính số trung bình cộng và tìm mốt của dấu hiệu để củng cố lại các kiến thức đó hôm nay chúng ta luyện tập một số dạng[r]
Trang 1Ngày soạn: 02/01/2013 Ngày giảng:
11/01/2013 lớp 7C 10/01/2013 lớp 7DCHƯƠNG 3: THỐNG KÊ
TIẾT 41: THU THẬP SỐ LIỆU THỐNG KÊ, TẦN SỐ
1 Mục tiêu:
a Kiến thức :
- Học sinh được làm quen với các bảng đơn giản về thu thập số liệu thống kêkhi điều tra Biết xác định và diễn tả được dấu hiệu điều tra, hiểu được ý nghĩa củacác cụm từ "số các giá trị của dấu hiệu" và "Số các giá trị khác nhau của dấu hiệu";làm quen với khái niệm tần số của một giá trị
a Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án + Tài liệu tham khảo + Bảng phụ + Phiếu học tập
b Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước bài mới + ôn tập các kiến thức liên quan
3 Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ: ( Lồng ghép vào bài dạy )
* Đặt vấn đề : (1’)
Thống kê là một môn khoa học được sử dụng rộng rãi trong các hoạt độngkinh tế, xã hội Trong chương II chúng ta sẽ được làm quen với Thống kê mô tả,một bộ phận của khoa học thống kê Các số liệu thu thập được khi điều tra sẽ đượcghi lại như thế nào Để tìm hiểu vấn đề này ta vào bài học hôm nay
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1 Thu thập số liệu, bảng số liệu thống kê ban đầu ( 10')
Trang 2Cần điều tra về số cây trồng được của mỗi
lớp trong trường em nào có thể nêu cách
tiến hành điều tra
Lập danh sách 20 lớp và ghi vào đó sốcây trồng được của mỗi lớp
Việc làm như trên của người điều tra là thu
thập số liệu về vấn đề được quan tâm Các
số liệu trên được ghi lại trong 1 bảng số
liệu thống kê lần đầu
Cho biết yêu cầu của ? 1 (Sgk - 5) ? 1 (Sgk - 5)
Cho học sinh hoạt động theo nhóm lập
bảng thống kê ban đầu với chủ đề tự chọn
Nội dung điều tra trong bảng 1 là gì? Số cây trồng của mỗi lớp
2 Dấu hiệu (10')
Trở lại bảng 1 và giới thiệu thuật ngữ: dấu
hiệu, đơn vị điều tra bằng cách cho học
sinh làm ? 2
* Dấu hiệu: Là vấn đề hay hiện tượng
mà người điều tra quan tâm tìm hiểu
Vấn đề hay hiện tượng mà người điều tra
quan tâm tìm hiểu gọi là dấu hiệu (Kí hiệu
bằng chữ cái in hoa X, Y ) Dấu hiệu X ở
bảng 1 là số cây trồng được của mỗi lớp
Còn mỗi lớp là một đơn vị điều tra
* Kí hiệu: X
Trong bảng 1 có bao nhiêu đơn vị điều tra? ? 3 (Sgk - 5)
Có 20 đơn vị điều traMỗi lớp trồng được 1 số cây: Chẳng hạn
lớp 7A trồng được 35 cây, lớp 7D trồng
được 50 cây (bảng 1)
* Giá trị của dấu hiệu: Mỗi đơn vị điều tra có 1 số liệu, số liệu đó là một giá trị của dấu hiệu Số các giá trị của dấu
Trang 3Như vậy ứng với mỗi đơn vị điều tra có
một số liệu, số liệu đó goi là một giá trị
của dấu hiệu Số các giá trị của dấu hiệu
đúng bằng số các đơn vị điều tra (kí hiệu
N)
hiệu bằng số các đơn vị điều tra.
* Kí hiệu: N
Trở lại bảng 1: giới thiệu dãy giá trị của
dấu hiệu X chính là các giá trị ở cột thứ 3
(kể từ bên trái sang)
Dấu hiệu X ở bảng 1 có tất cả bao nhiêu
giá trị Hãy đọc dãy giá trị của dấu hiệu
Dấu hiệu X ở bảng 1 có tất cả 20 giá trị(đọc giá trị X ở cột 3 bảng 1)
Yêu cầu hslàm bài tập 2 (Sgk - 7) Bài tập 2 (Sgk - 7)
Dấu hiệu mà bạn An quan tâm là gì và dấu
hiệu đó có tất cả bao nhiêu giá trị
a Dấu hiệu mà bạn An quan tâm là:
Có bao nhiêu giá trị khác nhau trong dãy
giá trị của dấu hiệu đó
Thời gian cần thiết hàng ngày mà An đi
từ nhà đến trườngDấu hiệu đó có 10 giá trịLên bảng viết các giá trị khác nhau của dấu
3 Tần số của mỗi giá trị (15')
Trở lại bảng 1 và yêu cầu h/s làm ? 5 và ?
6
Có bao nhiêu số khác nhau trong cột số
cây trồng được? Nêu cụ thể các số khác
Có bao nhiêu lớp trồng được 30 cây, 28
cây, 35 cây, 50 cây
Đó là các số 28; 30; 35; 50
? 6
Hướng dẫn học sinh định nghĩa tần số: Số Có 8 lớp trồng được 30 cây
Trang 4lần xuất hiện của 1 giá trị trong dãy giá trị
của dấu hiệu được gọi là tần số của giá trị
đó
+ Giá trị của dấu hiệu kí hiệu là x và tần số
của dấu hiệu kí hiệu n
Có 2 lớp trồng được 28 cây
Có 7 lớp trồng được 35 cây
Có 3 lớp trồng được 50 cây
* Định nghĩa: (Sgk - 5)
Trong dãy giá trị của dấu hiệu ở bảng 1 có
bao nhiêu giá trị khác nhau
Trong dãy giá trị của dấu hiệu ở bảng 1
có 4 giá trị khác nhau
* Kí hiệu:
x - giá trị của dấu hiệu
n - tần số của dấu hiệuHãy viết các giá trị đó cùng tần số của
chúng
? 7 (Sgk - 6)
Các giá trị khác nhau là 28; 30; 35; 50Tần số tương ứng của các giá trị trên lầnlượt là 2; 8; 7; 3
Trong bài tập 2c Hãy tìm tần số của chúng - Tần số tương ứng của các giá trị 17,
18, 19, 20, 21 lần lượt là 1, 3, 3, 2, 1Qua đó ta có thể tìm tần số theo các bước
sau:
+ Quan sát dãy và tìm các số khác nhau
trong dãy viết các số đó theo thứ tự từ nhỏ
đến lớn
+ Tìm tần số của từng số bằng cách đánh
dấu vào số đó trong dãy rồi đếm và ghi lại * Chú ý (Sgk - 7)
c Củng cố, luyện tập (8’)
- Treo bảng phụ nội dung bài tập sau:
- Số học sinh nữ của 12 lớp trong một trường trung học cơ sở được ghi lạitrong bảng sau:
a Dấu hiệu là gì? Số tất cả các giá trị của dấu hiệu
b Nêu các giá trị khác nhau của dấu hiệu và tìm tần số của từng giá trị đó
Giải
a Dấu hiệu: Số học sinh nữ trong mỗi lớp
Trang 5- Số tất cả các giá trị của dấu hiệu là 12.
b Các giá trị khác nhau của dấu hiệu là 14, 16, 17, 18, 19,20, 25
Tần số tương ứng của các giá trị trên lần lượt là: 3, 2, 1, 2, 1,2, 1
a Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án + Tài liệu tham khảo + Đồ dùng dạy học + Bảng phụ
b Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước bài mới + Chuẩn bị một vài bài điều tra + bảng nhóm, bút dạ
Trang 63 Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ: (10')
* Câu hỏi:
Câu hỏi 1 :
+ Dấu hiệu điều tra là gì?
+ Giá trị của dấu hiệu là gì?
+ Thế nào là tần số?
Câu hỏi 2: Cho bảng số liệu thống kê điểm kiểm tra toán của 37 học sinh banđầu dưới đây
Hãy cho biết
+ Dấu hiệu điều tra là gì?
+ Số các giá trị bằng bao nhiêu?
+ Viết các giá trị khác nhau của dấu hiệu? Tìm tần số tương ứng?
Trang 7- Dấu hiệu điều tra là điểm kiểm tra của học sinh
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Luyện tập (30’)
Cho học sinh làm bài 3 (Sgk - 8) Bài 3 (Sgk - 8)
Hãy quan sát và trả lời các câu hỏi theo
yêu cầu của bài
a Dấu hiệu: là thời gian chạy 50 m của mỗi học sinh
Yêu cầu hs lên bảng giải
Chốt lại: Khi làm bài toán về điều tra các
em cần lưu ý:
b Đối với bảng 5:
+ Số các giá trị là 20 + Số các giá trị khác nhau là 5 Đối với bảng 6:
+ Số các giá trị là 20 + Số các giá trị khác nhau là 4+ Dấu hiệu điều tra là gì và tìm chính xác
dấu hiệu thì kết quả cần tìm khác mới
chính xác
+ Phân biệt đúng giữa khái niệm số các
giá trị và số các giá trị khác nhau
+ Thực hiện đếm giá trị phải cẩn thận
tránh nhầm lẫn
c Đối với bảng 5: Các giá trị khác nhaulà: 8,3; 8,4; 8,5; 8,7; 8,8
+ Tần số tương ứng là: 2; 3; 8 Đối với bảng 5: Các giá trị khác nhaulà: 8,7; 9,0; 9,2; 9,3
Trang 8Đứng tại chỗ trả lời câu a, b b) Có 5 giá trị khác nhau.
101; 102
Tần số lần lượt: 3; 4; 16; 4; 3Treo bảng phụ ghi nội dung bài tập 2
(SBT - 3)
Bài 2 (SBT - 3)
Giảia) Bạn Hương phải thu thập số liệuthống kê và lập bảng
c) Dấu hiệu: mầu mà bạn yêu thíchnhất
Yêu cầu cả lớp nhận xét bài làm của các
Tím nhạt có 3 bạn thích
Tím sẫm có 3 bạn thích
Xanh nước biển có 1 bạn thích
Xanh lá cây có 1 bạn thíchHồng có 4 bạn thích
- Làm lại các bài toán trên
- Tự đưa ra 1 đề toán và giải bài tập đó
- Đọc trước bài 2, bảng tần số các giá trị của dấu hiệu
* Rút kinh nghiệm sau giờ dạy:
- Về kiến thức:
- Về kĩ năng:
Trang 9- Về thái độ:
Ngày soạn: 10/01/2013 Ngày giảng:
18/01/2013 lớp 7C 17/01/2013 lớp 7DTiết 43:
BẢNG "TẦN SỐ" CÁC GIÁ TRỊ CỦA DẤU HIỆU
1 Mục tiêu:
a Kiến thức :
- Học sinh hiểu được bảng ''Tần số'' là một hình thức thu gọn có mục đíchcủa bảng số liệu thống kê ban đầu, nó giúp cho việc sơ bộ nhận xét về giá trị củadấu hiệu được dễ dàng hơn
a Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án + Tài liệu tham khảo + Đồ dùng dạy học + bảng phụ ghi nội dungkiểm tra bài cũ, bảng phụ ghi nội dung bài tập 5, 6 tr11 - Sgk)
b Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước bài mới + ôn tập các kiến thức liên quan
3 Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ: ( 5’ )
* Câu hỏi:
Bảng phụ: Nhiệt độ trung bình của huyện Bình Giang (đơn vị tính là 0C)
a) Dấu hiệu ở đây là gì ? Số các giá trị là bao nhiêu
b) Tìm tần số của các giá trị khác nhau
Trang 10a Dấu hiệu là Nhiệt độ trung bình của huyện Bình Giang.
Số các giá trị là 6
b Các giá trị khác nhau là 21, 22, 23 có các tần số tương ứng là 3, 2, 1
* Đặt vấn đề : (1’)
Giáo viên cho học sinh quan sát bảng 5
Liệu có thể tìm được một cách trình bày gọn hơn, hợp lí hơn để dễ nhận xét hay không ta học bài hôm nay
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1 Lập bảng ''tần số'' (15’)
Yêu cầu học sinh làm ? 1 dưới hình thức
hoạt động nhóm
Hãy vẽ một khung hình chữ nhật gồm hai dòng:
Dòng trên ghi lại các giá trị khác nhau của dấu
hiệu theo thứ tự tăng dần, dòng dưới ghi các giá
trị tần số tương ứng dưới mỗi giá trị đó.
Giátrị(x)
98 99 100 101 102
Tầnsố(n)
nghiệm của dấu hiệu hay bảng tần số
- Bảng tần số gồm 2 dòng:
Dòng 1: ghi các giá trị của dấu hiệu (x)Dòng 2: ghi các tần số tương ứng (n)Bảng tần số có cấu trúc như thế nào?
Trang 11"dọc" chuyển dòng thành cột - Bảng tần số giúp ta quan sát, nhận xét
về sự phân phối các giá trị của dấu hiệu
và tiện lợi cho việc tính toán sau này
Tại sao phải chuyển bảng "số liệu thống
kê ban đầu" thành bảng "tần số"
Treo bảng phụ phần đóng khung trong
+ Số con của các gia đình trong thôn là từ 0 đến 4
+ Số gia đình có 2 con chiếm tỉ lệ cao nhất
+ Số gia đình có từ 3 con trở lên chỉ chiếm xấp xỉ 23,3%
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: 1’
- Học theo Sgk, chú ý cách lập bảng tần số
- Làm bài tập 7, 8, 9 (Sgk - 11, 12)
- Làm bài tập 5, 6, 7 (SBT - 4)
- Hướng dẫn bài 7 (Sgk - 10) Cách làm tương tự như bài 6
- Giờ sau luyện tập.
* Rút kinh nghiệm sau giờ dạy:
- Về kiến thức:
- Về kĩ năng:
- Về thái độ:
Trang 12Ngày soạn: 10/01/2013 Ngày giảng:
18/01/2013 lớp 7C 17/01/2013 lớp 7DTiết 44: LUYỆN TẬP
a Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án + Tài liệu tham khảo + Đồ dùng dạy học + Bảng phụ
b Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước bài mới + ôn tập các kiến thức liên quan
3 Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ: ( 5’ )
* Câu hỏi: Chữa bài 7 (Sgk - 11)
Trang 13b Dạy nội dung bài mới:
Số lần bắn
N =30Yêu cầu đại diện một nhóm lên trình bày - học sinh lên trình bày
Gọi học sinh lên bảng làm bài Yêu cầu học
sinh xác định dấu hiệu? Số các giá trị là
Yêu cầu học sinh làm bài tập 7 (SBT - 4)
Đưa đề bài lên bảng phụ
Bài tập 7 (SBT - 4)
Cho bảng số liệu
Trang 14Em có nhận xét gì về nội dung yêu cầu của
bài này so với bài vừa làm
Bài toán này là bài toán ngược với bàitoán lập bảng tần số
Bảng số liệu ban đầu này phải có bao nhiêu
giá trị, các giá trị như thế nào?
Bảng số liệu ban đầu này phải có 30 giátrị trong đó có: 4 giá trị 110; 7 giá trị115; 9 giá trị 120; 8 giá trị 125; 2 giá trị130
Yêu cầu hs lên bảng trình bày
Để khảo sát kết quả học toán của lớp 7B,
người ta kiểm tra 10 học sinh của lớp
a Dấu hiệu: Điểm kiểm tra toán
Số các giá trị khác nhau là 5Điểm kiểm tra được ghi lại như sau: 4; 4; 5;
Bảng "Tần số" theo cột dọcĐiểm kiểm tra
Chốt lại: Trong giờ luyện tập hôm nay các
em đã biết:
+ Dựa vào bảng số liệu thống kê tìm dấuhiệu, biết lập bảng "tần số" theo hàngngang cũng như theo cột dọc và từ đó
Trang 15rút ra nhận xét.
+ Dựa vào bảng "tần số" viết lại bảngtần số ban đầu
c Củng cố, luyện tập: (3’)
- Dấu hiệu của tần số là gì ?
- Thế nào là một dấu hiệu ?
Từ bảng này viết lại một bảng số liệu ban đầu
- Đọc trước bài 3: Biểu đồ.
- Chuẩn bị giấy kẻ ô vuông để giờ sau vẽ biểu đồ
* Rút kinh nghiệm sau giờ dạy:
Trang 16nhau chẳng hạn từ tháng này sang tháng khác trong một năm, từ quý này sang quýkhác, từ năm này sang năm khác (nhiệt độ trung bình hàng tháng, hàng năm ở mộtđịa phương, lượng lúa sản xuất hàng năm của một nước…).
- Biết “đọc” các biểu đồ đơn giản
c thái độ:
- Học sinh có thái độ yêu thích môn học
2 Chuẩn bị:
a Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án + Tài liệu tham khảo + Đồ dùng dạy học + Bảng phụ + Một số loạibiểu đồ thực tế
b Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước bài mới + Ôn tập các kiến thức liên quan + Thước thẳng, compa,bút chì
3 Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ: ( 5' )
* Câu hỏi:
- Từ bảng số liệu ban đầu có thể lập được bảng nào? Nêu tác dụng của bảng
đó
* Đáp án:
+ Từ bảng số liệu ban đầu có thể lập được bảng "tần số"
+ Tác dụng của bảng tần số là dễ tính toán và dễ có những nhận xét chung
về sự phân phối các giá trị của dấu hiệu
Đặt vấn đề: (1’)
- Thông qua bảng “tần số” ta hiểu được giá trị của dấu hiệu và tần số tương
ứng Như vậy ngoài cách biểu diễn giá trị và tần số của giá trị bằng bảng “tần số”, liệu còn có cách biểu diễn nào khác?
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1 Biểu đồ đoạn thẳng (15')
Giới thiệu ngoài bảng số liệu thống kê
ban đầu, bảng tần số, người ta còn dùng
biểu đồ để cho một hình ảnh cụ thể về
giá trị của dấu hiệu và tần số
? (Sgk - 13)
hs quan sátTreo bảng phụ ghi nội dung hình 1 (Sgk
- 13)
Trang 17Biểu đồ ghi các đại lượng nào? Biểu đồ ghi các giá trị của x - trục
Yêu cầu học sinh làm ? (Sgk - 13)
Để dựng được biểu đồ ta phải biết được
điều gì
Ta phải lập được bảng tần số
Gọi là biểu đồ đoạn thẳng
Nhìn vào biểu đồ đoạn thẳng ta biết
- Vẽ các điểm có toạ độ đã cho
- Vẽ các đoạn thẳng
Để vẽ được biểu đồ ta phải làm những
gì?
2 Chú ý: (10')
Bên cạnh các biểu đò đoạn thẳng thì
trong các tài liệu thống kê hoặc trong
sách, bào còn gặp loại biểu đồ như hình
2 (Sgk - 14)
Ngoài ra ta có thể dùng biểu đồ hìnhchữ nhật (thay đoạn thẳng bằng hìnhchữ nhật)
Treo bảng phụ hình 2
Các hình chữ nhật có khi được vẽ sát
nhau để nhận xét và so sánh
Giới thiệu cho học sinh đặc điểm của
biểu đồ hình chữ nhật này là biểu diễn
sự thay đổi giá trị của dấu hiệu theo thời
gian (từ năm 1995 đến năm 1998)
Hãy cho biết từng trục biểu diễn cho đại
lượng nào?
+ Trục hoành biểu diễn thời gian từ năm
1995 đến năm 1998
Trang 18Nhận xét về tình hình tăng giảm diện
Như vậy biểu đồ đoạn thẳng (biểu đồ
hình chữ nhật) là hình gồm các đoạn
thẳng (hay các hình chữ nhật) có chiều
cao tỉ lệ thuận với các tần số
+ Năm 1996 rừng bị phá ít nhất so với 4năm Song mức độ phá rừng lại có chiềuhướng gia tăng vào các năm 1997, 1998
- Treo bảng phụ nội dung bài 8 (SBT - 5)
Biểu đồ trên biểu diễn kết quả của học sinh trong một lớp qua một bài kiểm tra Từ biểu đồ đó hãy:
12 10 8 7 6 4 2 1
n
Trang 19a Chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án + Tài liệu tham khảo + Đồ dùng dạy học + Bảng phụ
b Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước bài mới + ôn tập các kiến thức liên quan
3 Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ: (8’)
* Câu hỏi: Nêu các bước vẽ biểu đồ đoạn thẳng ? Chữa bài 11 (Sgk - 14)
* Đáp án:
* Để dựng biểu đồ về đoạn thẳng ta phải xác định:
Trang 20Ta đã biết ý nghĩa của việc vẽ biểu đồ để cho một hình ảnh cụ thể dễ thấy,
dễ nhớ về giá trị của dấu hiệu và tần số Và biết cách dựng biểu đồ đoạn thẳng
từ bảng tần số và ngược lại Hôn nay chúng ta vận dụng các kiến thức đó để nắmvững hơn
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Luyện tập ( 30’)
Đưa đề bài 12 (Sgk - 14) lên bảng phụ
và yêu cầu học sinh đọc và nghiên cứu
đề bài
Bài tập 12: (Sgk - 14)
Bài toán yêu cầu gì?
GiảiCăn cứ vào bảng 16 cả lớp hoạt động
cá nhân hãy thực hiện các yêu cầu của
0
n 17
5 4
2
1 2 3 4 x