b/ Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở những hiểu biết về nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu và tác phẩm Văn tế Nghĩa sỹ Cần Giuộc trong sách Ngữ văn 11, Tập một, học sinh có thể trình bày theo nhiề[r]
Trang 1Sở Giáo dục và Đào tạo
Yên Bái
Trường PTDTNT - THPT
Miền Tây
Viết bài làm văn số 2: Nghị luận văn học
(Bài viết ở nhà) Môn: Ngữ văn Lớp: 11 Ban cơ bản
I Đề bài
Anh (chị) hãy dựng lại hình tượng nhân vật Lê Hữu Trác qua đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh
II Đáp án - Thang điểm
CÂ
U
a/ Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách làm bài nghị luận văn học phân tích nhân vật trong tác phẩm
văn xuôi, kết cấu bài viết chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi
chính tả, dùng từ và ngữ pháp
b/ Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở những hiểu biết về tác giả Lê Hữu Trác và đoạn trích Vào
phủ chúa Trịnh, học sinh biết cách chọn những chi tiết tiêu biểu để dựng
lên hình tượng nhân vật, nhà văn Lê Hữu Trác Bài viết có thể trình bày
theo nhiều cách khác nhau, song cần làm rõ các ý chính sau:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích
- Nêu vấn đề nghị luận
0.5
- Lê Hữu Trác - nhà văn, nhà thơ Đoạn trích đã thể hiện tài năng viết
văn, làm thơ của tác giả; bài thơ đã khái quát được cảnh giàu sang của
chúa khác hẳn người thường
2.5
- Lê Hữu Trác - bậc túc nho, tính tình thâm trầm, hóm hỉnh, luôn mỉm
một nụ cười kín đáo châm biếm của chúa Trịnh
3.5
- Lê Hữu Trác - một danh y từ tâm và lỗi lạc Trước hết, ông am hiểu y
lí một cách sâu sắc Quan niệm chữa bệnh của ông khác hẳn các danh y
của hai cung, sáu viện Chính quan chánh đường cũng xác nhận điều
này Vì y lí sâu sắc, lại có từ tâm của một bậc lương y, nên tác giả có
mối mâu thuẫn khó xử: nếu chữa cho thế tử Cán khỏi bệnh, sẽ được
chúa Trịnh trọng dụng, nghĩa là bị giữ lại trong cung không được về với
núi rừng nơi ẩn dật, nhưng nếu không hết lòng vì con bệnh thì trái với
đạo đức của bậc lương y Cuối cùng, y đức đã thắng sở thích cá nhân
của bậc trí ẩn
3.0
Trang 2Lưu ý:
- Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức
- Giáo viên cần linh hoạt trong khi chấm, tránh hiện tượng đếm ý cho điểm.
Sở Giáo dục và Đào tạo
Yên Bái
Trường PTDTNT - THPT
Miền Tây
Viết bài làm văn số 2: Nghị luận văn học
(Bài viết ở nhà) Môn: Ngữ văn Lớp: 11 Ban cơ bản
I Đề bài
Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời xưa qua hai bài thơ: Tự tình II của Hồ Xuân Hương và Thương vợ của Trần Tế Xương
II Đáp án - Thang điểm
CÂ
U
a/ Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách làm bài nghị luận văn học phân tích nhân vật trong tác phẩm
văn xuôi, kết cấu bài viết chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi
chính tả, dùng từ và ngữ pháp
b/ Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở những hiểu biết về tác giả Hồ Xuân Hương, Trần Tế Xương
và hai bài thơ, học sinh biết cách chọn những chi tiết tiêu biểu để dựng
lên hình tượng nhân vật người phụ nữ Việt Nam thời xưa Bài viết có
thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, song cần làm rõ các ý chính
sau:
- Giới thiệu hình tượng người phụ nữ trong văn học nói chung
- Cảm hứng về ng phụ nữ trong Tự tình II của Hồ Xuân Hương và
Thương vợ của Trần Tế Xương
0.5
- Số phận bất hạnh dưới chế độ phong kiến bất công, ngang trái
+ Bài “Tự tình II”, người phụ nữ phải sống kiếp vợ lẽ cô đơn, tủi
nhục,bẽ bàng
+ Bài “Thương vợ”, người phụ nữ phải gánh vác mọi việc nặng nhọc
trong gia đình thay cho chồng, vất vả, lam lũ để nuôi chồng, nuôi con
4.5
- Phẩm chất cao quí của người phụ nữ
+ Bài “Tự tình II”: người phụ nữ chỉ oán trách số phận chứ không hề
oán trách người đàn ông, ý thức về vẻ đẹp của bản thân, khao khát hạnh
4.5
Trang 3phúc trọn vẹn
+ Bài “Thương vợ”: yêu thương chồng con, chịu thương chịu khó, giàu
đức hy sinh, chấp nhận hy sinh bản thân mà không hề kêu ca, phàn nàn
-Người phụ nữ xưa phải chịu nhiều bất hạnh và sự hạn chế của ý thức xã
hội
-Nhắc nhở con người phải biết trân trọng hạnh phúc của ngày hôm nay
0.5
Lưu ý:
- Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức
- Giáo viên cần linh hoạt trong khi chấm, tránh hiện tượng đếm ý cho điểm.
Sở Giáo dục và đào tạo Yên Bái
Trường PTDTNT - THPT Miền Tây Viết bài làm văn số 3: Nghị luận văn học
Môn: Ngữ văn Lớp: 11 Ban cơ bản Thời gian làm bài: 90 phút
I Đề bài
Phân tích vẻ đẹp hình tượng người nông dân trong bài Văn tế nghĩa sỹ Cần Giuộc
của Nguyễn Đình Chiểu
II Đáp án - Thang điểm
a/ Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm, biết cách phân tích một hình tượng nhân vật Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b/ Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở những hiểu biết về nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu và tác phẩm Văn
tế Nghĩa sỹ Cần Giuộc (trong sách Ngữ văn 11, Tập một), học sinh có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:
- Giới thiệu được tác giả, tác phẩm
- Nêu được vấn đề nghị luận
0.5
- Vẻ đẹp bình dị của người nông dân với những phẩm chất: ngay thẳng, thật thà, chất phác; Cuộc sống lam lũ vất vả mà vẫn nghèo khó (dẫn chứng);
Gắn bó với việc nhà nông đồng áng và hoàn toàn xa lạ với việc chiến trận, binh đao (dẫn chứng)
3.0
Vẻ đẹp của người nông dân trong chiến đấu - vẻ đẹp anh hùng với những phẩm chất:
- Tâm trạng khi có giặc đến lo lắng, sợ hãi và mong mỏi triều đình nhưng
vô vọng (dẫn chứng)
- Thái độ căm ghét kẻ thù sâu sắc (dân chứng)
- Ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc, bảo vệ nền văn hiến lâu đời của đất nước (dân chứng)
- Tinh thần tự nguyện, tự giác cao độ (dẫn chứng)
4.0
Trang 4- Ý chí chiến đấu quả cảm, kiên cường bất khuất (dẫn chứng)
- Kết quả của trận đánh : Bất ngờ, đáng khâm phục (dẫn chứng)
Nghệ thuật:
- Sự kết hợp nhuần nhuyễn chất trữ tình và tính hiện thực có tác dụng tái
hiện không khí hoành tráng mà cũng ngập tràn niềm thương tiếc
- Ngôn ngữ trong sáng, giản dị vừa gần gũi chân thành, vừa đậm sắc thái
Nam Bộ
Xây dựng hình tượng nhân vật mang tính nhất quán, đậm chất sử thi
2.0
Khẳng định một lần nữa giá trị của tác phẩm; vấn đề nghị luận 0.5
Lưu ý:
- Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức
- Giáo viên cần linh hoạt trong khi chấm, tránh hiện tượng đếm ý cho điểm.
Trang 5Sở Giáo dục và đào tạo Yên Bái
Trường PTDTNT - THPT Miền Tây Viết bài làm văn số 3: Nghị luận văn học
Môn: Ngữ văn Lớp: 11 Ban cơ bản Thời gian làm bài: 90 phút
I Đề bài
Nhân cách nhà nho chân chính trong “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” của Cao Bá Quát
II Đáp án - Thang điểm
a/ Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm, biết cách phân tích một hình tượng nhân vật Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b/ Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở những hiểu biết về nhà thơ Cao Bá Quát và tác phẩm Bài ca ngắn đi trên bãi cát (trong sách Ngữ văn 11, Tập một), học sinh có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:
- Giới thiệu khái quát về Cao Bá Quát: một nhà nho tài năng và bản lĩnh,
thể hiện nhân cách một nhà nho chân chính
0.5
Những nét chung về nhân cách một nhà nho chân chính:
- Tư tưởng hành đạo, nhập thể tích cực để trị nước, giúp đời
- Xem thường bổng lộc, danh hoa phú quý
- Trong mọi hoàn cảnh đều giữ được khí tiết của một nhà nho
3.0
Nhân cách nhà nho chân chính trong “Bài ca ngắn đi trên bãi cát”
Chọn con đường hành đạo của người trí thức xưa: học hành khoa cử -làm quan để giúp đời
- Nhận thức được thực tế xã hội: nhà Nguyễn đang đi vào giai đoạn suy sụp với sự bảo thủ, lạc hậu, trì trệ
- Cái nhìn mới về con đường khoa cử- danh lợi:
+ Con đường danh lợi là “cùng đồ”
+ Hình ảnh lữ khách đi trên bãi cát: Bãi cát tượng trưng cho đường đời gian nan; sự bế tắc của con đường tiến thân mà Cao Bá Quát đang đi
+ Thấy được tính chất vô nghĩa của lối học khoa cử
6.0
Trang 6+ Ý thức phải thoát khỏi cơn say danh lợi.
- Niềm khát khao được thay đổi cuộc sống
+ Trăn trở tìm một lối thoát trong hoàn cảnh bế tắc: “tính sao đây?”, “Còn
đứng làm chi trên bãi cát?”
Khẳng định vẻ đẹp nhân cách của nhà nho chân chính Cao Bá Quát 0.5
Lưu ý:
- Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức
- Giáo viên cần linh hoạt trong khi chấm, tránh hiện tượng đếm ý cho điểm.