to long

-> Sức mạnh của toàn dân tộc có thể nuốt chửng được đội quân hùng hậu, tinh nhuệ vào bậc nhất thế giới.. Sức mạnh có thể làm lu mờ thiên nhiên, lay chuyển vũ trụ càn khôn.[r]

Tiết 37: Đọc văn

TỎ LÒNG

( Thuật hoài )

Phạm Ngũ Lão

-I Tiểu dẫn

1 Tác giả

- Phạm Ngũ Lão (1255-1320)

là danh tướng thời Trần

- Ông là người “văn võ toàn

tài”, có công lớn trong cuộc

2 Tác phẩm

a Hoµn c¶nh s¸ng t¸c

Bài thơ ra đời trong không khí quyết chiến quyết thắng giặc Mông-Nguyên của quân đội nhà Trần

III Đọc – hiểu khái quát

Nguyªn t¸c:

Hào khí Đơng A:

Tâm hồn, khí phách dân tộc thời Trần

+ Tư tưởng độc lập tự cường, tự hào dân tộc

+ Ý chí quyết chiến, quyết thắng kẻ thù xâm lược

Đây cịn là lối chơi chữ:

Chữ “ Đơng ” + bộ A = chữõ “ Trần ”

Hào khí Đơng A: Hào khí thời Trần

-> Đề tài quen thuộc của VHTĐ : “nói chí”

II Đọc – hiểu khái quát

1 Đọc

( 2 phần)

III Đọc – hiểu chi tiết

1.Hai câu đầu: Hình tượng con người và quân đội thời Trần

-“Hoành sóc”

(cầm ngang ngọn giáo) Tư thế hiên ngang, vững chãi, sẵn sàng chiến đấu

Câu 1: Hình tượng người tráng sĩ

- Không gian:“giang sơn”(non sông, đất nước) rộng lớn

- Thời gian:“kháp kỉ thu”(mấy mùa thu)Dài lâu, không hạn định

 Lớn lao, kì vĩ, sánh cùng trời đất

=> Làm nổi bật hình ảnh người tráng sĩ, tôn thêm vẻ đẹp lớn lao,

kì vĩ Người tráng sĩ xuất hiện lấn át cả không gian Người trai đời

Trần ấy mang tầm vóc kì vĩ, hoành tráng như bước ra từ những

trang sử thi hào hùng

Câu 2: Hình tượng quân đội thời Trần

- Hình ảnh: “tam quân”(ba quân) Tượng trưng: quân đội-dân tộc

thời Trần

- BP so sánh, phóng đại:

+ Tì hổ (như hổ báo)  Cụ thể hóa sức mạnh thể chất của

toàn dân tộc: Vô địch, phi thường.

+ Khí thôn ngưu Khí thế nuốt trôi trâu

Khí thế át sao Ngưu

-> Sức mạnh của toàn dân tộc có thể nuốt chửng được đội quân

hùng hậu, tinh nhuệ vào bậc nhất thế giới Sức mạnh có thể làm lu

mờ thiên nhiên, lay chuyển vũ trụ càn khôn

-> Thể hiện sự ngợi ca, niềm tự hào về sức mạnh dân tộc

Một số hình ảnh về quân đôi thời Trần

Giặc Mông-Nguyên xâm lược

Trận Vân Đồn của Trần Khánh Dư, quân ta thắng lớn

Trận Tây Kết-Hưng Đạo Vương chém đầu Toa Đô

Trận Vạn Kiếp-Hưng Đạo Vương cùng các tướng đại thắng

Trận biên giới-Phạm Ngũ Lão cùng các tướng phục kích Thoát Hoan

Trận trên sông Bạch Đằng 1288

Kháng chiến thắng lợi

Tiểu kết:

Hai câu thơ vừa cho ta chiêm ngưỡng vẻ đẹp của người trai đời Trần Đồng thời tái hiện lại bóng dáng của một thời đại hào

hùng

2.Hai câu cuối: Nỗi lòng tác giả

Câu 3: Cái “chí” của người anh hùng

- “Công danh”

Lập công: Làm nên sự nghiệp Lập danh: Để lại tiếng thơm

 Lý tưởng sống chung của người trai thời phong kiến.

- “Nợ”  Ý thức về nghĩa vụ, trách nhiệm công dân với đất

nước trong hoàn cảnh giặc xâm lăng

Cái “chí” thể hiện ở lí tưởng sống đẹp đẽ: Quyết tâm

thực hiện, hoàn thành trách nhiệm đối với đất nước.

Câu 4

Nỗi “thẹn”

Vì tự thấy kém cỏi so với Vũ hầu về tài thao lược

Vì chưa báo đáp được ơn vua, nợ nước

Cái “tâm” thể hiện ở hoài bão cao cả: mong có được tài cao, chí lớn đóng góp cho đất nước 

Cái “tâm” của con người có nhân cách lớn.

Giọng thơ trầm lắngHai câu thơ là lời bày tỏ niềm trăn trở về khát vọng lập công danh để thỏa “chí nam nhi” và cũng là khát vọng được đem tài trí “tận trung báo quốc”-

Lẽ sống lớn của con người thời đại Đông A

Tiểu kết