=>GV chốt lại: Mặc dù bị chiến tranh tàn phá nhưng nền kinh tế dưới thời Trần luôn được chăm lo và đạt nhiều thành tựu rực rỡ, sự phát triển đó đã kéo theo sự thay đổi về xã hội mục 2?. [r]
Trang 1Tuần 14: NS: 24/11/2012 Tiết 27: NG: /11/2012
(Tiết 1)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: Biết được những nét chính về sự phát triển kinh tế (nông nghiệp, thủ công nghiệp,
thương nghiệp) thời Trần
2 Tư tưởng: Bồi dưỡng cho HS lòng yêu nước, yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc, biết ơn tổ tiên.
3 Kỹ năng: HS biết nhận xét và so sánh sự phát triển giữa thời Lý và Trần.
II CHUẨN BỊ: 1 GV: Tranh ảnh về một số thành tựu văn hoá thời Trần.
2 HS: Tư liệu về một số thành tựu văn hoá thời Trần.
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:
1 Kiểm tra 15’:
Câu 1 (6đ): Vì sao cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên của nhà Trần giành thắng lợi?
Câu 2 (4đ): Nêu ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên?
2 Giới thiệu bài: Nền kinh tế - văn hoá thời Lý đạt những thành tựu rực rỡ, song đến thời Trần – mặc
dù bị chiến tranh tàn phá nhưng những thành tựu đó luôn được giữ gìn và phát triển hơn trước Vậy tình hình kinh tế - xã hội nước ta sau chiến tranh như thế nào? (vào bài)
3 Bài mới
I - SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình kinh tế sau chiến
tranh.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 1/68 đàm thoại:
H: Nói đến sự phát triển kinh tế là nói đến những mặt sản
xuất nào?
HS: Nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp
H: Sau chiến tranh, nhà Trần thực hiện các chính sách gì để
phát triển nông nghiệp?
=>HS trả lời theo SGK /68, GV chuẩn kiến thức và cùng
HS phân tích:
H: Nhà Trần khuyến khích sản xuất bằng cách nào?
HS trả lời
H: Dưới thời nhà Trần, ruộng đất được sử dụng ntn?
HS: Các làng xã chia ruộng cho nông dân cày cấy thu thuế
=>GV bổ sung: Sau kháng chiến, vua Trần lấy đất hoang
và đất công làng xã phong cho người có công lớn
H: Thời Trần, ruộng của địa chủ nhiều là do đâu?
HS: Nhà Trần bán ruộng cho nông dân làm ruộng tư nên số
địa chủ đông (quý tộc có điền trang).
=>GV giảng: Trần Hưng Đạo dựa chủ yếu vào ruộng tư để
lấy lương thực nuôi quân
*GV chia nhóm (2 bàn / nhóm) hướng dẫn HS thảo luận
(2’) theo các câu hỏi:
N1,3: So với thời Lý, ruộng tư ở thời Trần có điểm gì khác?
1 Tình hình kinh tế sau chiến tranh
a Nông nghiệp:
- Khai khẩn đất hoang
- Thành lập làng xã
- Củng cố đê điều
- Lập điền trang
- Ban thái ấp
Trang 2(Ruộng tư có nhiều hình thức của nông dân, quý tộc và địa
chủ nhưng ruộng tư của địa chủ nhiều).
N2,4: Tại sao ruộng tư dưới thời Trần phát triển nhanh và
em có nhận xét gì về tình hình nông nghiệp Đại Việt sau
chiến tranh?
(Vì có chính sách khuyến khích khai hoang, được nhà nước
quan tâm cấp đất -> nông nghiệp phát triển mạnh).
=>Đại diện nhóm HS trình bày và bổ sung, GV chuẩn kiến
thức và chuyển ý: Ruộng đất công làng xã vẫn chiếm phần
lớn ruộng đất cả nước, là nguồn thu nhập chính của nhà
nước và nông nghiệp phát triển đã tạo đà cho thủ CN
H: Cho biết tình hình thủ công nghiệp thời Trần?
HS: trả lời theo các nghề thủ công do nhà nước và trong
nhân dân
=>GV chuẩn kiến thức và hướng dẫn HS quan sát hình 35,
36 /69 và 23 /45, sau đó chia nhóm (2 bàn / nhóm) yêu cầu
HS thảo luận (3’): Em có so sánh và nhận xét gì?
=>Đại diện nhóm HS trả lời và bổ sung, GV nhận xét và
chốt lại: Trình độ và kĩ thuật thời Trần tinh xảo hơn.
H: Những người thợ thủ công phát triển ngành nghề ntn?
HS: Họ lập làng nghề và phường nghề.
=>GV giảng: Thời Trần ngoài nghề thủ công truyền thống ,
phổ biến có 2 ngành thủ công đặc sắc (đóng thuyền và chế
tạo các loại súng lớn)
H: Nhận xét về tình hình thủ công nghiệp thời Trần?
HS: Ngày càng phát triển.
=>GV chuyển ý: Nông nghiệp và thủ công nghiệp đã tạo
đà cho sự phát triển của thương nghiệp
H: Cho biết tình hình thương nghiệp dưới thời Trần?
HS: Xuất hiện các thương nhân tập trung ở các đô thị và
thương cảng “trên sông san sát thuyền bè” …
H: Em hãy liên hệ sự phát triển kinh tế với công cuộc xây
dựng đất nước hiện nay của nhân dân ta?
HS liên hệ thực tế
=>GV chốt lại: Mặc dù bị chiến tranh tàn phá nhưng nền
kinh tế dưới thời Trần luôn được chăm lo và đạt nhiều
thành tựu rực rỡ, sự phát triển đó đã kéo theo sự thay đổi về
xã hội (mục 2).
Hoạt động 2: Tìm hiểu tình hình xã hội sau chiến tranh.
*GV gợi ý để HS nhắc lại các tầng lợp trong xã hội thời Lý,
sau đó yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 2 /70 đàm thoại
theo các câu hỏi:
H: Xã hội thời Trần có những tầng lớp nào?
HS: Vua, vương hầu, quý tộc, địa chủ, quan lại, thợ thủ
công, nông dân tá điền, nông nô và nô tì.
=>GV hướng dẫn để HS phân tích đời sống của từng tầng
lớp và chia ra tầng lớp thống trị và bị trị
*HS trao đổi bàn (2’): So sánh xã hội thời Lý và Trần về
các tầng lớp xã hội?
HS: Các tầng lớp như nhau nhưng mức độ tài sản và cách
bóc lột khác nhau
=>Phục hồi và phát triển
b Thủ công nghiệp: rất phát triển.
- Do nhà nước quản lý
- Gồm nhiều ngành nghề
=>Các sản phẩm làm ra ngày càng nhiều với trình độ kĩ thuật cao
c Thương nghiệp:
- Việc buôn bán được đẩy mạnh
-Trung tâm kinh tế lớn (Thăng Long, Vân Đồn)
2 Tình hình xã hội sau chiến tranh
* Xã hội phân hoá sâu sắc:
- Tầng lớp thống trị: vua, vương hầu, quý tộc và địa chủ
- Tầng lớp bị trị: nông dân, thợ thủ công, thương nhân, nô tì
Trang 3=>GV chuẩn kiến thức và chốt lại: Xã hội phân hoá càng
sâu sắc, cụ thể địa chủ ngày càng đông và nông nô nô tì
ngày càng nhiều …
4 Củng cố:
*HS trả lời câu hỏi:
- Trình bày vài nét về tình hình kinh tế thời Trần sau chiến tranh?
- Xã hội thời Trần sau chiến tranh phân hoá như thế nào?
*GV kết luận: Kinh tế phát triển đã kéo theo sự thay đổi về mặt xã hội.
Vậy văn hoá thời Trần đạt những thành tựu gì? (tiết sau)
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo nội dung bài học
- Đọc trước mục II – bài 15
* Rút kinh nghiệm:
THỐNG KÊ CHẤT LƯỢNG BÀI KIỂM TRA 15 PHÚT
7A1
7A5