Kiến thức: - Hiểu được vì sao ở thế kỉ XIII, trong 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông Nguyên quân dân Đại Việt điều giành thắng lợi.. - Ý nghĩa lịch sử của 3 lần kháng chiến chốn
Trang 1Ngày soạn: 16/11/2016
Tuần 14
Tiết 27
Bài 14: BA LẦN CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN
(THẾ KỈ XIII) (tt) IV/ NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ
CỦA BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN – MÔNG
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Hiểu được vì sao ở thế kỉ XIII, trong 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông Nguyên quân dân Đại Việt điều giành thắng lợi
- Ý nghĩa lịch sử của 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông Nguyên
2 Tư tưởng:
- Tự hào về truyền thống đành giặc giữ nước của dân tộc
- Bài học kinh nghiệm lịch sử về tinh thần đoàn kết dân tộc
3 Kĩ năng:
Phân tích, so sánh sự kiện lịch sử qua 3 lần kháng chiến để rút ra nhận định chung
II Chuẩn bị:
GV: - Bản đồ đế quốc Mông Nguyên thế kỉ XIII.
- Tư liệu về nhân vật tiêu biểu trong 3 lần chống Mông Nguyên
HS: Sưu tầm những tư liệu liên quan đến các nhân vật trong 3 lần chống Mông
Nguyên
III Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Trình bày hoàn cảnh, diễn biến quá trình nhà Nguyên Xâm lược Đại Việt.
? Công cuộc chống quân Nguyên xâm lược của nhà Trần trên sông Bạch Đằng diễn ra như thế nào.
3 Bài mới:
GTB : Công cuộc chống XL Mông Nguyên của nàh Trần đã diễn ra trong hoàn cảnh vô
cùng khó khăn nhưng lại giành được thắng lợi vẽ vang.? Vậy vì sao lại có được thắng lợi này Trong tiết học này chúng ta sẽ được tìm hiểu thông qua bài 14: IV “Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của 3 lấn KCCQXL Mông Nguyên”.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
HĐ 1:
? Những nguyên nhân nào - Lần lượt trình bày các
IV Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của
ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên
1 Nguyên nhân thắng lợi:
Trang 2làm cho cả 3 lần kháng
chiến chống quân Nguyên
dân tộc ta đều giành thắng
lợi
? Phân tích từng nguyên
nhân
? Hãy nêu một số dẫn
chứng về tinh thần đoàn kết
dân tộc
? Nêu những việc làm của
nhà Trần chuẩn bị cho ba
lần kháng chiếm
? Trình bày những đóng
góp của Trần Quốc Tuấn
trong cuộc kháng chiến
chống quân Mông –
Nguyên
? Nguyên nhân cơ bản
nhất dẫn đến thắng lợi
trong ba lần kháng chiến
chống quân Mông –
Nguyên?
? Cách đánh sáng tạo của
nhà Trần trong ba lần
kháng chiến.
HĐ 2
- Năm 1257, vua Mông Cổ
đưa 3 vạn quân sang xâm
lược Đại Việt, ở lần thứ hai
lực lượng của chúng lên tới
50 vạn quân và đến năm
1288, Hốt Tất Liệt phải
nguyên nhân trong SGK
- Nhớ lại kiến thức, phân tích
- Trong lần thứ hai, các vị
bô lão thể hiện ý chí của muôn dân quyết đánh (Hội nghị Diên Hồng)
- Quân sỹ thích vào tay hai chữ “Sát thát”.
- Vua Trần thường về các địa phương tìm hiểu cuộc sống của dân
- Giải quyết những bất hoà trong vương triều Trần, tạo nên sự đoàn kết dân tộc.
- Nghĩ ra cách đánh độc đáo, sáng tạo, phù hợp với từng giai đoạn
- Là tác giả của bài “Hịch tướng sỹ ”.
- Nhà Trần có đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo và có những danh tướng tài ba.
- Kế hoạch “vườn không nhà trống ”.
- Tránh chỗ mạnh đánh chỗ yếu của kẻ thù
- Biết phát huy lợi thế của quân ta, buộc địch phải theo.
Buộc địch từ thế mạnh chuyển sang thế yếu, ta từ
bị động chuyển sang chủ động
- Lắng nghe
- Các tầng lớp nhân dân đều tham gia đánh giặc
- Chuẩn bị chu đáo về mọi mặt cho mỗi cuộc kháng chiến
- Thắng lợi của ba lần chống quân Mông -Nguyên gắn liền với tinh thần hi sinh của toàn dân
ta, đặc biệt là quân đội Trần
- Nhờ những chiến lược chiến thuật đúng đắn sáng tạo của những người chỉ huy
2 Ý nghĩa lịch sử
Trang 3đình chỉ cưộc xâm lược
Nhật Bản và đưa 30 vạn
quân sang nước ta Với lực
lượng mạnh như vậy,
nhưng cả ba lần quân
Nguyên đều thất bại.
? Những thắng lợi đó của
quân ta trong hoàn cảnh
như vậy có ý nghĩa gì
GV: Mông Cổ bấy giờ là
một đất nước hùng mạnh,
lần đầu xâm lợưc Đại Việt,
chúng chỉ nhằm mục đích
để đánh lên phía Nam
Tống Nhưng đến lần 3,
Vua Nguyên đã phải nói
rằng: "Không được coi
Giao Chỉ là một nước nhỏ
mà khinh thường " Sức
mạnh của Đại Việt được
khẳng định rõ ràng.
? Bài học lịch sử từ 3 lần
chiến thắng quân xâm
lược Mông Nguyên
- Dựa vào SGK để trình bày
- Lắng nghe
- Dùng mưu trí mà đánh giặc
- Lấy đoàn kết toàn dân làm sức mạnh
- Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược Đại Việt của đế chế Nguyên, bảo
vệ độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ
- Góp phần xây đắp truyền thống quân sự Việt Nam
- Để lại bài học lịch sử
vô cùng quý giá
- Ngăn chặn những cuộc xâm lược của quân Nguyên đối với các nước khác
4 Củng cố:
? Nêu những nguyên nhân dẫn đến thắng lợi của 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên.
? Ý nghĩa lịch sử của 3 lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên.
5 Hướng dẫn
- HS học thuộc bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- HS xem trước bài 15: “ I Sự phát triển kinh tế”
IV Rút kinh nghiệm:
_
Tiết 28
Bài 15: SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Giúp HS nắm được: sau kháng chiến, Đại Việt trải qua nhiều khó khăn về kinh
tế-xã hội
- Nhờ những chính sách, biện pháp tích cực của vương triều Trần và tinh thần lao động cần cù củanhân dân, nền kinh tế Đại Việt được phục hồi và phát triển nhanh chóng; văn hóa, khoa học, giáo dục đều đạt thành tựu Đại Việt ngày càng cường thịnh
Trang 42 Tư tưởng
Bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, biết ơn tổ tiên
3 Kĩ năng
Làm quen phương pháp so sánh, đối chiếu các sự kiện
II Chuẩn bị
GV: Tranh ảnh các thành tựu văn hoá thời Trần, Bảng đồ làng nghề dưới thời Trần HS: Sưu tầm tranh ảnh liên quan đến thành tựu kinh tế thời Trần.
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Nêu nguyên nhân thắng lợi của 3 lần kháng chiến chống Mông - Nguyên.
? Thắng lợi của 3 lần KC chống Mông - Nguyên đã đem lại ý nghĩa gì.
3 Bài mới
GTB : Vào thời Lý nền kinh tế văn hóa đạt rất nhiều thành tựu rực rỡ Đến thời Trần mặc
dù bị chiến tranh tàn phá, nhưng những thành tựu đó luôn được giữ gìn và phát triển hơn trước Đó chính là nội dung của bài học hôm nay.? Cụ thể như thế nào trong tiết học này chúng ta sẽ được tìm hiểu thông qua bài 15: I “Sự phát triển về kinh tế”.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
HĐ 1: Tình hình kinh tế
sau chiến tranh
? Nói tới sự phát triển kinh
tế là nói tới những mặt sản
xuất nào
? Sau chiến tranh, nhà Trần
đã thực hiện những chính
sách gì để phát triển nông
nghiệp
- Vì vậy, nền nông nghiệp
thời Trần được phục hồi và
phát triển nhanh chóng
? So với thời Lý ruộng đất
dưới thời Trần có gì khác
? Tại sao ruộng tư dưới
thời Trần lại phát triển
nhanh
- Mặc dù ruộng đất tư hữu
ngày càng nhiều, nhưng
ruộng đất công làng xã vẫn
chiếm phần lớn ruộng đất
trong nước và là nguồn thu
chủ yếu của cả nước.
? Kể tên các nghề thủ công
nghiệp dưới thời Trần?
- Nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp
- Chính sách khuyến khích sản xuất, mở rộng diện tích trồng trọt
- Thời Trần ruộng tư của địa chủ ngày càng nhiều.
- Các vương hầu, quí tộc chiêu tập dân nghèo đi khai hoang, lập điền trang.
- Nhà Trần còn ban thái
ấp cho quí tộc, vương hầu.
- kể tự do
- Ngày càng phát triển
I Sự phát triển kinh tế
1 Tình hình kinh tế sau chiến tranh
a Nông nghiệp
+ Được phục hồi và phát triển
+ Ruộng đất công làng xã chiếm phần lớn diện tích ruộng đất trong nước
b Thủ công nghiệp:
- Gồm nhiều ngành nghề khác nhau
- Các sản phẩm làm ra
Trang 5? Thủ công nghiệp do nhà
nước quản lí như thế nào
- Cho học sinh quan sát
H35, H36 đối chiếu với
H23 rồi nhận xét
- Thời Trần, ngoài các
ngành thủ công truyền
thống còn có 2 ngành thủ
công đặc sắc đó là đóng
thuyền, và chế tạo súng
thần công.
? Thủ công nghiệp trong
nhân dân lúc bấy giờ như
thế nào
? Nhận xét gì về tình hình
thủ công nghiệp thời Trần
- Nông nghiệp và thủ công
nghiệp phát triển mạnh làm
cho thương nghiệp phát
triển
? Điểm mới trong thương
nghiệp là gì
? Nơi nào được xem là nơi
buôn bán tấp nập nhất
* Kết luận: Mặc dù bị chiến
tranh tàn phá nhưng nền
kinh tế dưới thời Trần luôn
được chăm lo phát triển đạt
nhiều kết quả rực rỡ.
HĐ 2: Tình hình xã hội
sau chiến tranh
? Xã hội thời Lý có những
tầng lớp nào?
? Sắp xếp lại thứ tự các
tầng lớp xã hội thời Trần
cho phù hợp với cơ cấu
tổ chức và địa vị xã hội.
(Nông dân, nô tì, thợ thủ
công, vương hầu, quí tộc,
địa chủ)
? So sánh với thời Trần?
mạnh hơn trước.
- Quan sát, so sánh, nhận
xét: Trình độ kỹ thuật thời
Trần tinh xảo hơn
- Phổ biến và phát triển
- Nhận xét: Ngày càng phát triển mạnh, kỹ thuật càng nâng cao.
- Buôn bán tấp lập chợ mọc lên nhiều nơi.
- Thăng Long, Vân Đồn.
- Vua, vương hầu quý tộc, địa chủ quan lại.
- Thợ thủ công và thương nhân.
- Nông dân tá điền
- Nông nô và nô tì
- Vương hầu, quí tộc, địa chủ, nông dân, thợ thủ công, nô tì.
- So sánh: Các tầng lớp xã
hội như nhau nhưng mức
ngày càng nhiều
- Trình độ kỹ thuật càng cao
c Thương nghiệp
- Việc trao đổi buôn bán trong nước với các thương nhân nước ngoài được đẩy mạnh
- Nhiều trung tâm kinh tế được mở ra trong cả nước, tiêu biểu là Thăng Long, Vân Đồn
2 Tình hình xã hội sau
chiến tranh
- Các tầng lớp trong xã hội:
+ Vương hầu, quý tộc + Địa chủ
+ Nông dân + Thợ thủ công, thương nhân
+ Nông nô, nô tì
Trang 6độ tài sản và cách thức bóc lột có khác; Phân hóa sâu sắc hơn: địa chủ ngày càng đông, nông nô và nô
tì ngày càng nhiều - Xã hội ngày càng phânhoá sâu sắc
4 Củng cố ? Trình bày một vài nét về tình hình kinh tế sau chiến tranh ? Phân tích tình hình xã hội thời Trần sau chiến tranh. 5 Dặn dò - HS học thuộc bài, trả lời các câu hỏi trong SGK - HS xem trước bài 15: “II Sự phát triển văn hóa” IV Rút kinh nghiệm
………
Trình ký: 12/11/2016
Huỳnh Thị Thanh Tâm