Chuyên đề bóng đá

Các vận động viên nên sẵn sàng cả về mặt sinh lý và tâm lý cho việc tập huấn và toàn bộ việc tập huấn phải được thử nghiệm cho phù hợp với mức độ sẵn sàng của vận động viên.. Đây là nhữn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TDTT TP.HỒ CHÍ MINH

CHUYÊN ĐỀ BÓNG ĐÁ

Giáo viên hướng dẫn: TS Phạm Thái Vinh

Sinh viên thực hiện: Lê Thành Thành

Lớp: Chuyên sâu bóng đá

TP.HCM, Tháng 01-2018

Chuyên đề 1: Ưu khuyết điểm của hai đội hình MW và 4-4-2

Đội hình:”4-4-2”

Điểm mạnh

- Chơi bóng với 2 tiền đạo giúp tuyến tiền vệ và hậu vệ được giảm tải nhiệm vụ hỗ trợ tấn công Thường thì những tiền đạo trong sơ đồ 4-4-2 phải có khả năng “tự làm, tự ăn”, tức là tự mình tạo cơ hội và ghi bàn hoặc bổ sung lẫn nhau để hoàn thiện hàng công Một trong hai tiền đạo nên có kỹ năng không chiến tốt để tận dụng các đường tạt bóng

- Với hai tiền vệ cánh chơi rộng và hai hậu vệ biên, sơ đồ 4-4-2 cho phép những quả tạt hoặc căng ngang vào vòng cấm xuất hiện thường xuyên

Cự li đội hình hợp lý cũng giúp cho 4-4-2 dễ kéo dãn các tuyến của đối phương nếu di chuyển phù hợp

- Nhờ cấu trúc rõ ràng và dễ vận hành, rất nhiều đội bóng ưu tiên 4-4-2, đặc biệt là những đội phải chịu sức ép hay cần lùi sâu phòng ngự

Điểm yếu

- Dễ bị bắt bài và thiếu linh hoạt là 2 vấn đề lớn của 4-4-2 Ngoài ra, các

vị trí tiền vệ phải chịu áp lực rất lớn trong cả nhiệm vụ tấn công lẫn phòng ngự Khi các tiền vệ cánh chơi thiếu kỉ luật phòng ngự, đó sẽ là vấn đề thực sự với các HLV Bên cạnh đó, những vị trí tiền vệ trung tâm khó có thể đảm nhiệm tốt cả 2 vai trò đánh chặn từ xa và kiểm soát thế trận

- Chưa kể, chính hai hành lang cánh có thể trở thành “gót Achilles” để đối phương khoét vào, đặc biệt với các sơ đồ sử dụng những cầu thủ đá cánh đi bóng vào trung lộ tận dụng khoảng trống giữa trung vệ và hậu

vệ biên như 4-3-3 và 4-2-3-1

Sơ đồ khắc chế

- Hiện nay 4-4-2 không còn phổ biến nữa, bởi nó lép vế so với đa số các

sơ đồ chiến thuật khác Tuy nhiên, nếu có được 2 tiền đạo biết hoạt động độc lập và chịu khó pressing liên tục, 4-4-2 cũng có thể gây nên

áp lực cho những hàng thủ 3 hoặc thậm chí 4 người

Đội Hình: MW

Điểm mạnh

- Ngoài 3-2-2-3 thì sơ đồ MW này cũng có thể xếp theo dạng 3-2-5 hoặc 3-4-3 đều được Đa dạng trong cách phân bố vị trí cho cầu thủ

- Điểm mạnh của sơ đồ này là tạo ra được sự cân bằng hơn trong tấn công và phòng ngự Nó giúp cho các đội bóng hạn chế được khả năng của các tiền đạo bên phía đối thủ Cự ly khoảng cách giữa tiền vệ công

và tiền vệ cánh được thu hẹp cũng giúp cho sơ đồ MW dễ dàng hơn trong các pha phản công Ngoài ra, với việc kéo 2 tiền đạo về chơi ở hàng tiền vệ cũng giúp sơ đồ này tăng cường được khả năng kiểm soát bóng so với việc chơi với 5 tiền đạo như trước đây.

Điểm yếu

- W: là 3 hậu vệ và 2 tiền vệ ở khu vực phòng ngự

M: là 2 tiền vệ và 3 tiền đạo ở khu vực tấn công

5 cầu thủ ở khu W chỉ lo kèm người thật chặt, đôi khi mù quáng Với lối chơi này các tiền vệ giữa trước đây là những người được tự do sáng tạo, phát triển tấn công thì giờ đấy chủ yếu trở thành các hậu vệ

- Điểm yếu của sơ đồ WM: các vị trí của từng cầu thủ trong đội hình không mang tính linh hoạt; hậu vệ phải luôn kèm tiền đạo trái của đối phương, hậu vệ trái kèm tiền đạo phải, trung vệ kèm trung phong

Sơ đồ khắc chế

- Kỹ thuật của các cầu thủ cũng đòi hỏi cao hơn trước đó ở sơ đồ WM, khi họ cần giữ bóng tốt, đọc trận đấu và cắt đường chuyền, nhãn quan chiến thuật trong các trận đấu phải rộng hơn để bao quát sân, những đường chuyền cần độ chính xác hơn khi những pha tấn công dựa rất nhiều vào bóng dài Điều quan trọng nhất là việc tuân thủ sơ đồ chiến thuật một cách tuyệt đối

Chuyên đề 2: Trình các nguyên tắc huấn luyện bóng đá Và

từng nguyên tắc cho ví dụ cụ thể.

1 Mức độ sẵn sàng của vận động viên

Điều quan trọng là liệu vận động viên đã sẵn sàng về mặt sinh lý cho việc huấn luyện chưa? Các vận động viên nên sẵn sàng cả về mặt sinh lý và tâm lý cho việc tập huấn và toàn bộ việc tập huấn phải được thử nghiệm cho phù hợp với mức độ sẵn sàng của vận động viên Đây là điểm mà nguyên tắc

cá nhân được áp dụng

Trong việc tính toán mức độ sẵn sàng của các vận động viên nên lưu ý tới tuổi tác của vận động viên và sự trưởng thành về sinh lý của vận động viên đó Đây là những tác nhân có thể ảnh hưởng đến vận động viên, bởi vì tuổi tác và mức độ trưởng thành sẽ giúp xác định mức độ tập huấn như thế nào sẽ có lợi cho vận động đó, trên khía cạnh khả năng vận động và phi vận động, sức bền, sự phát triển thần kinh cơ và trong những cơ quan khác khác Những vận động viên chưa trưởng thành thường ít có lợi từ việc tập huấn hơn, bởi những khác biệt trong sự trưởng thành có thể có nghĩa là sự khác biệt trong khối lượng và sức mạnh cơ bắp

Ví dụ: Ở từng lức U khác nhau thì sẽ có các bài tập khác nhau U23 sẽ tập thể lực nhiều hơn là u16, u20

2 Nguyên tắc phát triển toàn diện

Cơ sở tổng quát của việc phát triển thể chất cung cấp cho ta nền tảng về mức độ chuẩn bị sức khoẻ và năng lực kĩ thuật Cách bắt đầu này là một điều kiện tiên quyết cho việc tập huấn chuyên biệt tiếp theo Việc phát triển toàn diện cần lưu ý đến sự phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các cơ quan trong cơ thể con người và giữa các quá trình sinh lý và tâm lý

Ý tưởng của việc phát triển toàn diện không có nghĩa là các vận động viên phải sử dụng toàn bộ thời gian của mình cho duy nhất mục đích này Thực tế là khi vận động viên trưởng thành và đạt được mức độ vững vàng, chương trình tập huấn cho họ sẽ dần dần trở thành những bài tập tư nhiên

Ví dụ:

3 Nguyên tắc đặc trưng

Mỗi bài tập đều có tính đặc thù, nghĩa là việc tập luyện mỗi bài tập sẽ mang lại kết quả cụ thể Việc huấn luyện sức bền riêng cho môn bóng đá sẽ không làm tăng sức bền riêng cho môn bơi lội, đua xe đạp hay ngay cả chạy

bộ Cũng như các bài tập áp dụng cho huấn luyện sức bền khác với các bài tập áp dụng cho huấn luyện sức mạnh

Việc huấn luyện chuyên biệt đồng nghĩa với việc chuyên môn hoá cho một môn thể thao riêng biệt Việc chuyên môn hoá có thể dẫn đến thay đổi những đặc điểm về kết cấu và sinh lý liên quan đến các yêu cầu cho một môn thể thao cụ thể

Những bài tập chủ yếu áp dụng cho việc huấn luyện bao gồm:

• Tăng cường hệ hô hấp, chức năng tim, chức năng tuần hoàn, lưu lượng máu

• Tăng cường sức bền của hệ cơ, sức bền và sức mạnh

• Tăng độ chắc và dẻo dai của xương, dây chằng, gân và các mô kết nối

Việc áp dụng những bài tập, kết quả của sự chuyên môn hoá, không chỉ liên quan đến những thay đổi sinh lý mà còn thay đổi cả các khía cạnh kĩ thuật, chiến thuật, và tâm lý Thật vậy, việc luyện tập những bài tập đã được chuyên môn hoá trong cùng một môn thể thao trong một khoảng thời gian, cùng với cường độ và khối lượng phù hợp với khả năng của một vận động viên sẽ tạo được những yếu tố cần thiết thoả mãn cho môn bóng đá

Ví dụ: Trong bóng đá thể lực chuyên môn là bền tốc độ, tăng cường các bài tập biến tốc, thay đổi vận tốc đột ngột

4.Nguyên tắc đa dạng

Chế độ tập huấn nặng có thể tiêu tốn nhiều thời gian và sự cố gắng với việc luôn luôn gia tăng cường độ và khối lượng tập luyện Thật vậy, khối lượng tập luyện cao có thể rất đơn điệu và buồn tẻ, và đó là một tình huống nên tránh Có thể là huấn luyện viên nên có kiến thức và một nguồn phương

án tập luyện phong phú để sử dụng theo chu kì

Một cách căn bản, sự đa dạng có thể được áp dụng theo các ý tưởng về khả năng mang lại sự thoải mái (nghỉ ngơi) giữa những buổi luyện tập cũng như việc nghỉ ngơi thích hợp mang lại sự thích nghi Các buổi tập luyện nặng

có thể được thực hiện rải rác và xen kẽ với những buổi tập nhẹThay đổi chu

kì huấn luyện đều đặn sau một vài tuần để tăng sự đa dạng nhằm ngăn ngừa

sự ù lì và duy trì niềm đam mê

Ví dụ như: một buổi tập ngắn sau một buổi tập dài, một buổi tập cường

độ cao với một buổi tập thả lỏng Thật vậy, một lời khuyên hữu ích là khi các buổi tập huấn trở nên nhàm chán và thiếu hấp dẫn, hãy tìm một số điều đột phá

Ví dụ: Trong việc phát triển khả năng bật nhảy của cầu thủ, nên được thực hiện nhiều kiểu tập luyện mô phỏng theo việc bật nhảy, như nhảy cóc hoặc gánh tạ nhảy cóc hơn là buộc vận động viên chỉ tập các bước di chuyển cần trong bóng đá Đây là nơi mà sự sáng tạo và óc tưởng tượng của huấn luyện viên có cơ hội phát huy để ngăn chặn sự nhàm chán và đơn điệu

5 Nguyên tắc xen kẽ nặng - nhẹ

Những vận động đỉnh cao không thực hiện những buổi tập giống nhau hàng ngày Họ thay đổi các buổi luyện tập và làm theo nguyên tắc nặng - nhẹ

Ngày tập luyện nặng là ngày mà tất cả cố gắng được dồn vào buổi tập

Sự tiến bộ đến từ những buổi tập này khi cơ thể bị buộc phải cố gắng nhiều

“ép buộc” ở đây có nghĩa là cường độ mà vận động viên bỏ ra trong buổi tập của họ chứ không phải là lượng thời gian Tuy nhiên, cơ thể phải cố gắng sao cho trong một lượng thời gian nhỏ nhất mà tác dụng có thể xảy ra Lượng thời

gian đó không giống nhau ở những môn thể thao khác nhau và trạng thái của vận động viên Một vđv được huấn luyện có thể có một ngày tập nặng khi nhịp tim của anh ta đạt khoảng 80-85% nhịp tim tối đa trong một khoảng thời gian kéo dài

Ngày tập nhẹ cũng được thiết lập trong chương trình, bởi vì việc ép buộc cơ thể cố gắng nhiều sẽ có một cái giá phải trả, đó là những chấn thương nhỏ có thể xuất hiện trong các cơ và cần có thời gian để hồi phục Đó là lý do tại sao những ngày tập nhẹ được thiết lập trong trong chương trình Chỉ có thể đạt được lợi ích từ những buổi tập nặng nếu các cơ có thời gian để hồi phục

Tại sao các cơ cần phải phục hồi sau những buổi tập nặng, các nhà khoa học ngành y đưa ra 3 lý do:

• Sợi cơ bị tổn thương do những bài tập nặng và, giống như các

mô trong cơ thể, chúng cần thời gian phục hồi tương ứng với khối lượng chấn thương

• Nhiên liệu của cơ, còn gọi là glycogen, bị sử dụng hết Cơ thể cần 10 tiếng trong 10 ngày để bổ sung chúng và

• Kali, một chất khoáng được giải phóng từ các tế bào cơ để kiểm soát nhiệt, cũng bị cạn kiệt Cần 48 giờ để khôi phục lại khả năng cung cấp Kali

Một ngày tập nhẹ là phương tiện của sự phục hồi nhưng điều đó ko có nghĩa là vận động viên không tập gì cả Vđv vẫn phải tập, nhưng với một cường độ thấp hơn Không có khoảng thời gian nhất định cho sự hồi phục Đa

số các vđv cần khoảng thời gian là 48 tiếng cho sự hồi phục sau khi tập nặng hoặc sau khi thi đấu Thông thường thời gian hồi phục cần có sau khi thi đấu

sẽ dài hơn

Ví dụ:

6 Nguyên tắc quá tải

Do cơ thể con người có thể thích nghi với việc huấn luyện tải trọng tải trọng cần được tăng thêm dần dần Nói cách khác, để cho việc huấn luyện hiệu quả, tải trọng phải vượt quá yêu cầu Nguyên tắc quá tải có thể được tận dụng thông qua:

• Tần suất - có nghĩa rất đơn giản là tăng số buổi tập

• Cường độ - tăng cường tải trọng, như tăng khối lượng tạ nâng, tăng tốc độ chạy, tăng quãng đường chạy

• Thời gian - tăng thời gian tập luyện

Nguyên tắc quá tải (ép tải) này có thể áp dụng cho tất cả các loại huấn luyện sức hịu đựng, sức mạnh và tốc độ Để đạt được sức mạnh, cần tăng khối lượng Để tăng sức bền cần tăng thời gian huấn luyện và cường độ chạy Việc dần dần thay đổi mức độ quá tải giúp cơ thể đối phó với việc những nhu cầu ngày càng tăng đối với toàn bộ cơ thể và hệ cơ Những thay đổi này xuất

hiện bên trong hệ thần kinh, nơi quyết số lượng sợi cơ hoặc các thành phần liên quan đến vận động cần thiết cho những kĩ năng đặc biệt Hệ thống tín hiệu được cải thiện trong việc cung cấp máu và oxy cho các cơ đang hoạt động Quá tải giúp kích thích các cơ sản sinh protein để đáp ứng cho những nhu cầu trong tương lai

Quá trình thực hiện quá tải phải tuân theo nguyên tắc tăng đều và thích nghi Việc thực hiện quá tải nhanh và vội vàng khiến cơ thể không thể thích nghi mà ngược lại còn làm cơ thể kiệt sức Tăng đều sự quá tải nghĩa là liên tục tăng sự quá tải với thời gian phục hồi thích hợp, do cơ thể cần nghỉ ngơi cho sự thích nghi và điều chỉnh diễn ra

7 Nguyên tắc thường xuyên

Hầu hết việc thích nghi trong huấn luyện rất dễ bị đảo ngược Dù bạn là một vận động viên đẳng cấp quốc tế hay chỉ là một người bình thường bơi lội hay chạy để tăng cường sức khoẻ, chỉ tốn 3 đến 4 tuần để cơ thể bạn mất đi tình trạng có được do luyện tập của nó Sẽ không có vấn đề gì nếu bạn tập luyện liên tục cả đời Các nhà khoa học gọi nó là sự nghịch đảo Các nghiên cứu chỉ ra rằng nếu hệ cơ không liên tục cố gắng sẽ nhanh chóng mất đi khả năng sử dụng oxy một cách hiệu quả

Sức mạnh và tốc độ của những vđv này sẽ không bị mất cho tới khi hệ

cơ của họ teo đi vì ít sử dụng Mặc dù quá trình nghịch đảo xảy ra chậm, cầu thủ vẫn có thể chạy với tốc độ cao nhất, nhưng họ sẽ không thể thực hiên được những động tác đi bóng tốc độ cao, hay là soay trở ở phạm vi hẹp Làm thế nào để một vđv biết được cơ thể anh đang trong quá trình bị nghịch đảo

• Hơi thở ngắn hơn khi thực hiện một động tác với nhịp độ giống với nhịp độ lúc trước

• Thoải mái lúc mới bắt đầu, bởi vì các cơ có vấn đề trong việc sửng dụng oxy

• Bị đau cơ, có thể do các sợi cơ bị teo đi Những cơ bị teo trở nên yếu, dễ rách và mất nhiều thời gian hơn để hồi phục

• Bị rách cơ, khiến đau đớn

• Do sư nghịch đảo, việc mất vóc dáng dễ dàng và nhanh hơn việc đạt được vóc dáng cân đối Do đó, điều quan trọng là trong suốt thời gian nghỉ tập huấn hoặc thời gian chuyển tiếp, cầu thủ phải tiếp tục duy trì thể lực thông qua những hoạt động vận động

mà họ yêu thích

Vì vậy tập luyện bóng đá nói riêng và tập thể thao nói chung là sự tập luyện thường xuyên và điều độ