=> Những tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận phải hướng tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống thì mới có ý nghĩa.. Ghi nhớ sgk.[r]
Trang 1Giảng 7a Tiết Ngày dạy Sĩ số Vắng Giảng 7b Tiết Ngày dạy Sĩ số Vắng Giảng 7c Tiết Ngày dạy Sĩ số Vắng
Tiết 75 + 76
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Khái niệm văn bản nghị luận
- Nhu cầu nghị luận trong đời sống là rất phổ biến và cần thiết
- Nắm được đặc điểm chung của văn nghị luận
2 Kĩ năng:
- Nhận biết văn nghị luận khi đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu,
kĩ hơn về kiểu văn bản quan trọng này
* Kĩ năng sống:
- Lựa chọn cách lập luận, lấy dẫn chứng khi tạo lập và giao tiếp hiệu quả bằng văn nghị luận
3 Thái độ:
- Giáo dục lòng yêu bộ môn cho hs
II CH UAÅN BÒ:
1 GV: SGK, giáo án, bảng phụ
2 HS: Bài soạn
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra bài cũ.
2 Bài mới:
* Giới thiệu bài
* Tiến trình bài dạy
Hoạt động cuả GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu nhu cầu nghị luận và thế b
I NHU CẦU NGHỊ LUẬN VÀ VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
1 Nhu cầu nghị luận:
- Trong đời sống, khi gặp những vấn đề cần bàn bạc, trao đổi, phát biểu, bình luận, bày tỏ quan điểm ta thường sử dụng văn nghị luận
- Trong đời sống, ta thường gặp văn nghị luận
- Đọi hs đọc mục I.1
- Cho Hs thảo luận theo 4
nhóm( 5’) câu hỏi trong
phần I.1 ( Phát phiếu học
tập cho hs )
- Gọi các nhóm trình bày
- Nhận xét, đánh giá
-Trong đời sống ta thường
- Đọc, theo dõi
- Thảo luận nhóm
- Đại diện các nhóm trình bày
- Các nhóm nhận xét, bổ sung
Trang 2gặp văn nghị luận dưới
những dạng nào?
- Chốt lại: Trong đời
sống, ta thường gặp văn
nghị luận dưới dạng các ý
kiến nêu ra trong cuộc
họp, các bài xã luận, bình
luận, bài phát biểu ý kiến
trên báo chí,
- Khi nào ta cĩ nhu cầu
nghị luận?
Gọi HS đọc văn bản:
Chống nạn thất học.
-Bác Hồ viết bài này để
nhằm mục đích gì ? Cụ
thể Bác kêu gọi nhân
dân làm gì?
- Xác định luận đề?
-Để thực hiện mục đích
ấy, bài viết nêu ra những
ý kiến nào ?
- Những ý kiến ấy được
diễn đạt thành những luận
điểm nào?
- Cho hs hoạt động
nhĩm:4n- 3’
+ Để ý kiến cĩ sức thuyết
phục, bài viết đã nêu lên
những lí lẽ nào ? Hãy liệt
kê những lí lẽ ấy ?
(- Vì sao nhân dân ta
phải biết đọc, biết viết?
- HS trả lời
- Theo dõi
- Suy nghĩ, trình bày
- HS đọc
- Bác nĩi với dân: trong những việc cần làm ngay
là nâng cao dân trí Kêu gọi, thuyết phục nhân dân chống nạn thất học
- HS xác định
- HS tìm hiểu trả lời
- HS phát hiện trình bày
Hoạt động nhĩm, trình bày: Pháp cai trị tiến hành chính sách ngu dân.95% Người Việt Nam mù chữ … Nay dành được độc lập phải nâng cao dân trí
dưới dạng các ý kiến nêu
ra trong cuộc họp, các bài
xã luận, bình luận, bài phát biểu ý kiến trên báo chí,
-Kiểu văn bản nghị luận như:
+ Nêu gương sáng trong học tập và lao động + Những sự kiện xảy ra
cĩ liên quan đến đời sống + Tình trạng vi phạm luật trong xây dựng, sử dụng đất, nhà
2 Thế nào là văn nghị luận:
a Ví dụ: Văn bản: Chống
nạn thất học.
* Luận đề : Chống nạn thất học
* Luận điểm:
+Mọi người VN phải hiểu biết quyền lợi và bổn phận của mình
+Cĩ kiến thức mới cĩ thể tham gia vào cơng việc xây dựng nước nhà
+ Biết đọc, viết, truyền bá chữ quốc ngữ, giúp đồng bào thoát nạn mù chữ
* Lí lẽ:
-Tình trạng thất học, lạc hậu trước CMT8 do Đế quốc gây nên
-Điều kiện trước hết cần phải cĩ là nhân dân phải biết đọc, biết viết mới
Trang 3- Việc chống nạn mù chữ
có thực hiện được hay
không?)
- Bài phát biểu của Bác
nhằm xác lập cho người
đọc, người nghe những tư
tưởng, quan điểm nào?
- Những luận điểm Bác
đưa ra có rõ ràng và
thuyết phục hay không?
-Tác giả cĩ thể thực hiện
mục đích của mình bằng
văn tự sự, miêu tả, biểu
cảm khơng ? Vì sao ?
-Vậy vấn đề này cần phải
thực hiện bằng kiểu văn
bản nào?
- Vậy đặc điểm chung
của văn nghị luận là gì ?
- Theo em mục đích của
- Được ( Người biết chữ dạy cho người không biết Người chưa biết gắng sức học Người giàu có mở lớp học ở tư gia.Phụ nữ cần phải học để theo kịp nam giới )
- Bằng mọi cách phải chống nạn thất học để xây dựng nước nhà, giúp đất nước tiến bộ, phát triển
- Có, rõ ràng và thuyết phục
+ Nhân dân không biết
bị lừa dối, bóc lột
+ Có kiến thức mới có thể xây dựng đất nước
+ Phụ nữ phải học để bình đẳng với nam giới
- Vấn đề này khơng thể thực hiện bằng văn tự sự, miêu tả, biểu cảm Vì những kiểu văn bản này khơng thể diễn đạt được
mục đích của người viết
- Văn nghị luận
- Luận điểm rõ ràng;
Lý lẽ, dẫn chứng thuyết phục
- Nhằm xác lập cho nguời đọc, người nghe
thanh tốn được nạn dốt nát, lạc hậu
-Việc “chống nạn thất học” cĩ thể thực hiện được vì nhân dân ta rất yêu nước và hiếu học
- Tư tưởng, quan điểm : Bằng mọi cách phải gắng sức xây dựng nước nhà
-> Lý lẽ, dẫn chứng thuyết phục
* Khơng dùng văn tự sự, miêu tả, biểu cảm
-> Phải dùng văn nghị luận
Trang 4văn nghị luận là gì?
-Em hiểu thế nào là văn
nghị luận
- Những tư tưởng, quan
điểm trong bài văn nghị
luận phải hướng tới giải
quyết những nào?
- Gọi HS đọc ghi nhớ.
một tư tưởng, quan điểm nào đó
- HS trả lời
- Suy nghĩ, trình bày
- Đọc, theo dõi
Hết tiết 1 chuyển tiết 2
Văn nghị luận: là văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe 1 tư tưởng, quan điểm nào đĩ Muốn thế văn nghị luận phải cĩ luận điểm rõ ràng, cĩ lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục
=> Những tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận phải hướng tới giải quyết những vấn đề đặt
ra trong đời sống thì mới
cĩ ý nghĩa
b Ghi nhớ (sgk)
Hoạt động 2: Luyện tập II LUYỆN TẬP
Bài 1 Cần tạo ra thĩi quen tốt trong đời sống
xã hội.
a Đây là bài văn nghị luận
Vì ngay nhan đề của bài
đã cĩ tính chất nghị luận
b Tác giả đề xuất ý kiến: Tạo nên thĩi quen tốt như dậy sớm, luơn đúng hẹn, luơn đọc sách, bỏ thĩi quen xấu như hay cáu giận, mất trật tự, vứt rác bừa bãi,
-Lĩ lẽ: Thĩi quen xấu dễ nhiễm, tạo thĩi quen tốt rất khĩ Nhưng mỗi người, mỗi gia đình hãy
tự xem xét lại mình để tạo
ra nếp sống đẹp, văn minh
- Gọi hs đọc bt1
Co hs trao đổi thảo luận
nhĩm ( 4n – 5’):Đây cĩ
phải là bài văn nghị luận
khơng ? Vì sao ?Tác giả
đề xuất ý kiến gì ? Những
dịng câu nào thể hiện ý
kiến đĩ ?Để thuyết phục
người đọc, tác giả nêu ra
những lí lẽ và dẫn chứng
nào ?Em cĩ nhận xét gì
về những lí lẽ và dẫn
chứng mà tác giả đưa ra ở
đây ?
-Bài nghị luận này cĩ
nhằm giải quyết vấn đề cĩ
trong thực tế hay khơng ?
- Chốt lại
- HS đọc
- Trao đổi nhĩm, đại diện nhĩm trình bày
- Các nhĩm nhận xét, bổ sung
- HS chép vào vở
Trang 5-Em hãy tìm hiểu bố cục
của bài văn trên ?
- Nhận xét, cho điểm
- Sưu tầm những đoạn
văn, bài văn nghị luận
chép vào vở.( Gợi ý: Văn
bản Một thứ quà ; Mùa
xuân của tôi)
- Gọi hs đọc
- Nhận xét, cho điểm
Gọi HS đọc văn bản: Hai
biển hồ.
-Văn bản em vừa đọc là
văn bản tự sự hay nghị
luận ?
- HS tìm bố cục Trình bày
- Sưu tầm trong các bài đã
học
- Đọc đoạn văn nghị luận sưu tầm
- Đọc, theo dõi
- Là văn bản tự sự để nghị luận
cho XH
-Dẫn chứng: thói quen gạt tàn bừa bãi ra nhà, thói quen vứt rác bừa bãi
c Bài nghị luận giải quyết vấn đề rất thực tế, cho nên mọi người rất tán thành
Bài 2 Bố cục: 3 phần.
-MB: Tác giả nêu thói quen tốt và xấu, nói qua vài nét về thói quen tốt -TB: Tác giả kể ra thói quen xấu cần loại bỏ -KB: Nghị luận về tạo thói quen tốt rất khó, nhiễm thói quen xấu thì
dễ, cần làm gì để tạo nếp sống văn minh
Bài 3
- Yêu cầu: Chép chính xác đoạn văn nghị luận
Bài 4- Hai biển hồ.
-Là văn bản tự sự để nghị luận Hai cái hồ có ý nghĩa tượng trưng, từ đó
mà nghĩ đến 2 cách sống của con người
3 Củng cố:
- Văn nghị luận được viết ra nhằm mục đích gì?
-Văn nghị luận có gì khác so với văn miêu tả, tự sự và biểu cảm?
4 Hướng dẫn VN:
- Phân biệt văn nghị luận và văn tự sự ở những văn bản cụ thể
- Chuẩn bị bài “ Tục ngữ về con người và xã hội”