vat lY 9 da tich hop

Kiến thức - Ôn tập sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn - Ôn tập sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện của dây dẫn - Ôn tập điện trở suất của vật liệu làm dây dẫn - Ôn tập s[r]

Trang 1

Ngày soạn: 19 tháng 8 năm 2012

TIẾT 1: SỰ PHỤ THUỘC CỦA CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀO HIỆU ĐIỆN THẾ

GIỮA HAI ĐẦU DÂY DẪN.

I – Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Nêu được cách bố trí và tiến hành được thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc của cường

độ dòng điện vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn

- Nêu được kết luận về sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế giữahai đầu dây dẫn

III – Các bước ti n h nh d y, h c trên l p.ế à ạ ọ ớ

?: Nêu vai trò của am pe kế và vôn kế

trong mạch

?: Các chốt của am pe kế và vôn kế được

mắc như thế nào vào mạch điện ?

GV: Cho các nhóm học sinh mắc mạch

điện theo sơ đồ, kiểm tra và cho đóng

mạch tiến hành làm thí nghiệm điền kết

quả vào bảng

kq

lần đo

Hiệu điệnthế (V)

Cường độdòng điện(A)

sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào

hiệu điện thế hai đầu dây?

GV: Đưa bảng phụ kể sẵn đồ thị 1.2 cho

học sinh nhận xét dạng đồ thị

HS: Dựa vào kết quả thí nghiệm biểu diễn

các giá trị của I và U trên mặt phẳng toạ độ

II - Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu điện thế hai đầu dây.

1-Dạng đồ thị: là đường thẳng đi qua gốc

toạ độ

2 - Kết luận:

Trang 2

và trả lời câu C2.

? Qua hai phần 1 và 2 em có kết luận gì?

HS: Đọc và trả lời câu hỏi C3

Tương tự hs trình bày với giá trị U = 3,5 V

GV: Hướng dẫn và yêu cầu hs tự làm

HS: Điền vào bảng trả lời câu C4

HS cả lớp theo dõi , nhận xét , bổ sung

Cường độ dòng điện trong dây dẫn tỷ lệthuận với hiệu điện thế giữa hai đầu dâydẫn

III – Vận dụng.

C3: a Từ giá trị 2,5 V trên trục hoành kẻđường thẳng song song với trục tung cắt đồthị tại K Tung độ của điểm K chính là giátrị cường độ dòng điện tương ứng

Giá trị đó là: 0,5A

b Tương tự ứng với giá trị U = 3,5 V trêntrục hoành kẻ đường thẳng song song vớitrục tung cắt đồ thị tại N Tung độ củađiểm N chính là giá trị cường độ dòng điệntương ứng

Giá trị đó là: 0,7A

c Từ M trên đồ thị kẻ đường thẳng songsong với trục tung và đường thẳng songsong với trục hoành thì hoành độ của M làgiá trị của hiệu điện thế, tung độ của M làgiá trị cường độ dòng điện tương ứng

C4:kqlần đo

Hiệu điệnthế (V)

Cường độdòng điện(A)

- GV hướng dẫn HS trả lời C5 ( nếu không còn thời gian thì giao việc về nhà)

- Hs đọc phần ghi nhớ và phần có thể em chưa biết

D Dặn dò:

- Làm các bài tập SBT

- Chuẩn bị trước dụng cụ thí nghiệm và tìm hiểu trước nội dung tiết 2:

ĐIỆN TRỞ DÂY DẪN - ĐỊNH LUẬT ÔM.

IV Rút kinh nghiệm sau giờ dạy:

………

Trang 3

TIẾT 2: ĐIỆN TRỞ DÂY DẪN - ĐỊNH LUẬT ÔM.

- Nhận biết được đơn vị điện trở, vận dụng được công thức tính điện trở để giải đượccác bài tập

- Phát biểu và viết hệ thức của định luật ôm

- Vận dụng được công thức của định luật ôm để giải một số bài tập đơn giản

III – Các bước tiến hành dạy học trên lớp:

A – Kiểm tra bài cũ

? Với một vật dãn nhất định cường độ dòng điện qua dây dẫn phụ thuộc như thế nào vàohiệu điện thế hai đầu dây ? đò thị biểu diễn mối quan hệ đó có đặc điểm gì ?

B – Tổ chức cho học sinh tiếp nhận kiến thức mới.

HS: Đọc câu hỏi thắc mắc phần mở bài

Dựa vào bảng số liệu 1 và 2 học sinh tính

tỷ số U/I và rút ra nhận xét

GV: Thông báo khái niệm điện trở, ký hiệu

và đơn vị điện trở

?: Đơn vị hiệu điện thế là gì ?

?: Đơn vị cường độ dòng điện là gì ?

HS: Đọc thông báo ý nghĩa điện trở

?: Phát biểu định luật ôm ?

Trang 4

? Đọc và tóm tắt câu C3?

Trả lời câu C3 ?

? Đọc và tóm tắt câu C4

? Trả lời câu C4

1 – Hệ thức: I = U R.

Trong đó: U là hiệu điện thế (V)

R là điện trở ()

I là cường độ dòng điện (A)

2- Nội dung định luật ôm: (SGK).

III – Vận dụng:

C3: Cho R = 12, I = 0,5A, U = ? Hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây là:

Từ I = U R ⇒U =IR = 12.0,5 = 6 V

C4: U1= U2 = U

R2 = 3R1

So sánh I1và I2

U

R1

;I2=U

R2

⇒ I1

I2

=3 R1

R1

=3⇒ I1=3 I2

Vậy cường độ dòng điện qua dây có điện trở R1 gấp 3 lần cường độ dòng điện qua dây R2

C Củng cố:

? Với một vật dãn nhất định cường độ dòng điện qua dây dẫn phụ thuộc như thế nào vào hiệu điện thế hai đầu dây

? Phát biểu và viết công thức của định luật ôm ?

? Công thức R=U/I dùng để làm gì? Từ công thức tren nếu nói hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn tăng thì điện trở dây dẫn đó tăng bấy nhiêu lần được không? Tại sao?

- Gọi HS yếu đọc nội dung phần ghi nhớ trong SGK

D Dặn dò:

- Chuẩn bị trước tiết 3: THỰC HÀNH XÁC ĐỊNH ĐIỆN TRỞ VẬT DẪN BẰNG VÔN KẾ VÀ AM PE KẾ.

………

Ngày soạn: 26 tháng 8 năm 2012.

Trang 5

TIẾT 3: THỰC HÀNH XÁC ĐỊNH ĐIỆN TRỞ MỘT DÂY DẪN BẰNG VÔN KẾ

VÀ AM PE KẾ.

- Nêu được cách xác định điện trở từ công thức tính điện trở

- Mô tả được cách bố trí thí nghiệm, tiến hành được thí nghiệm xác định điện trở vật dẫnbằng vôn kế và am pe kế

III - Tổ chức cho học sinh thực hành.

A – Kiểm tra bài cũ:

? Vẽ sơ đồ mạch điện dùng vôn kế và am pe kế để đo điện trở vật dẫn, đánh dấu núm (+)

- Gọi 1 HS trả lời ý b và 1 HS trả lời ý c

của phần báo cáo

GV tiến hành kiểm tra việc chuẩn bị báo

Trang 6

Hoạt động 2: Nội dung thực hành:

GV theo dõi giúp đỡ HS các nhóm mắc

mạch điện

( Lưu ý HS cách mắc vôn kế và Am pe kế)

GV yêu cầu HS tiến hành đo và thực hiện

một cách tích cực

- GV yêu cầu HS hoàn thành báo cáo

- HS các nhóm mắc mạch điện theo sơ đồ

đã vẽ

- HS tiến hành thí nghiệm đo các giá trị

- Ghi các kết quả vào bảng

- Từng cá nhân hoàn thành báo cáo

* Tổng kết:

- GV thu báo cáo thực hành

- Nhận xét kết quả thực hành, tinh thần và thái độ thực hành của học sinh từng nhóm

* Dặn dò:

Chuẩn bị trước Tiết 4: ĐOẠN MẠCH ĐIỆN MẮC NỐI TIẾP

Trang 7

TIẾT 4: ĐOẠN MẠCH ĐIỆN MẮC NỐI TIẾP.

III - Tổ chức tiến hành dạy - học trên lớp.

1- Phát biểu và viết công thức của định luật ôm ? nêu ký hiệu của các đại lượng trongcông thức, đơn vị đo của các đại lượng trong công thức

2- Vẽ sơ đồ mạch điện gồm nguồn điện, hai vật dẫn mắc nối tiếp, 1 khoá điện, nêu kếtluận về cường độ dòng điện qua mỗi đèn và quan hệ giữa hiệu điện thế hai đầu đoạnmạch với hai đầu mỗi vật dẫn

B - Bài mới:

HS: Đọc và trả lời câu C1

? Chứng minh: Rtđ = R1 + R2

HS: Làm thí nghiệm kiểm tra

I - Cường độ dòng điện và hiệu điện thế của đoạn mạch mắc nối tiếp.

2 Công thức tính điện trở tương đương củađoạn mạch mắc nối tiếp

UAB = U1 + U2; I Rtđ = IR1+ IR2.

A

+

-K+

Trang 8

? HS đọc và trả lời câu C4.

? Trong mạch nối tiếp ta có thể đóng ngắt

riêng biệt từng đèn không ?

? Hai điện trở R1 và R2 Mắc như thế nào?

? Rtđ = ?

? Mắc thêm R3 nối tiếp với R1,2 thì Rtđ = ?

? Em có nhận xét gì về điện trở tương

đương của đoạn mạch gồm 3 điện trở mắc

nối tiếp

⇒ Rtđ = R1 + R2

3 Thí nghiệm kiểm tra

III - Vận dụng:

C4: +) Công tắc mở đèn không hoạt động được

vì mạch hở

+) Công tắc đóng, cầu chì đứt đèn không hoạt động được vì mạch hở

+) Công tắc đóng, dây đứt đèn Đ2 không hoạt động được vì mạch hở

C5:

a) Rtđ = R1 + R2 = 20 + 20 = 40 

b) ) Rtđ = R1,2 + R3 = 40 + 20 = 60  Nhận xét: Nếu có ba điện trở mắc nối tiếp thì: Rtđ = R1 + R2 + R3

* Củng cố:

- Viết hệ thức liên hệ về cường độ dòng điện, hiệu điện thế, điện trở tương đương của đoạn mạch mắc nối tiếp?

- GV nhấn mạnh trọng tam bài học và những điểm học sinh cần lưu ý

- Hướng dẫn học sinh trả lời nhanh các câu hỏi trong SBT

* Dặn dò:

- Liên hệ thực tế khi lắp đặt một mạch điện trong thực tế

- Chuẩn bị trước tiết 5: Đoạn mạch điện mắc song song.

………

* Nguồn gốc giáo án: Tự thiết kế

TIẾT 5: BÀI TẬP

Trang 9

- Học sinh biết vận dụng công thức của định luật ôm cho mạch điện và cho đoạn mạchđiện mắc nối tiếp để tính cường độ dòng điện và hiệu điện thế, điện trở của mạch điện vàcho đoạn mạch điện mắc nối tiếp

III - Các bước tiến hành dạy, học trên lớp.

2 - Viết hệ thức liên hệ về cường độ dòng điện, hiệu điện thế, điện trở tương đương củađoạn mạch mắc nối tiếp?

b Do đoạn mạch R1, R2 mắc nối tiếp nên

-R1

R2V

Trang 10

- Giá trị của I sau khi tăng là bao nhiêu ,so

với ban đầu đã tăng bao nhiêu lần ?

-Từ đó U phải là bao nhiêu ?

- Bài tập áp dụng kiến thức nào?

Bài 3

-Yêu cầu học sinh đọc đầu bài?

- Bài tập này cho biết gì Yêu cầu gì?

-Yêu cầu HS lên bảng làm

- Nhận xét bài

-Bài tập áp dụng kiến thức nào?

Bài 4

- Bài tập này cho biết gì? Yêu cầu gì?

- Hãy chọn đáp án đúng

Bài 5(SBT/Tr7).?

-Yêu cầu HS đọc đầu bài

-Yêu cầu lên bảng tóm tắt

-Yêu cầu HS tính và trả lời

Giải Cường độ dòng điện sau khi tăng là :

I2 = 1,5 + 0,5 = 2 (A) Khi đó I đã tăng : 2 : 1,5 =

4

3( lần ) nên U cũng phải tăng lên là :

12

4

3 = 16 (V) Bài 3(SBT)

Nếu I = 0,15A là sai vì đã nhầm là hiệu điện thế giảm đi hai lần Theo đầu bài, hiệu điện thế giảm đi 2V tức là còn 4V Khi đó

cường độ dòng điện là 0,2A

Bài 1.4(SBT)

Đáp án đúng là: D

Bài 5 a)R =15 ; U =6V ADCT định luật Ôm I = U R  I = U R = 0,4A b)Cường độ dòng điện tăng thêm 0,3A tức là I = 0,7A.Khi đó U = I.R = 0,7.15 = 10,5(V) C Củng cố: - GV nhấn mạnh cho học sinh một số phương pháp giải bài tập theo dạng - Ứng dụng để giải các bài tập cùng dạng D Dặn dò: - Làm các bài tập trong SBT - Chuẩn bị trước Tiết 6: Đoạn mạch song song IV Rút kinh nghiệm sau giờ dạy: ………

………

TIẾT 6: ĐOẠN MẠCH ĐIỆN MẮC SONG SONG.

Trang 11

III - Tổ chức tiến hành dạy - học trên lớp.

1- Viết hệ thức liên hệ về cường độ dòng điện, hiệu điện thế, điện trở tương đương củađoạn mạch mắc nối tiếp?

2- Vẽ sơ đồ mạch điện gồm nguồn điện, hai vật dẫn mắc song song, 1 khoá điện, nêu kếtluận về cường độ dòng điện qua mỗi vật dẫn và quan hệ giữa hiệu điện thế hai đầu đoạnmạch với hai đầu mỗi vật dẫn

B - Bài mới:

Từ bài cũ học sinh nhắc lại kiến thức lớp 7

HS: Quan sát sơ đồ mạch điện và trả lời các

câu hỏi:

? R1 và R2 được mắc như thế nào ? nêu vai

trò của am pe kế và vôn kế trong mạch?

-R1R2

V

Trang 12

HS: Đọc vẽ sơ đồ trả lời câu C4.

HS: Đọc vẽ sơ đồ trả lời câu C5

? Nếu có ba điện trở mắc song song thì

điện trở tương đương được tính như thế nào

C4: Đèn và quạt phải được mắc song song

vì hiệu điện thế định mức hai vật nhưnhau và bằng hiệu điệm thế của mạchđiện

-M

V

R1R2

Trang 13

-C Củng cố:

- Viết hệ thức liên hệ về cường độ dòng điện, hiệu điện thế, điện trở tương đương của đoạn mạch mắc song song?

D Dặn dò:

- Chuẩn bị trước tiết 6: Bài tập áp dụng công thức của định luật ôm.

………

TIẾT 7: BÀI TẬP

Trang 14

- Học sinh biết vận dụng công thức của định luật ôm cho mạch điện và cho đoạn mạchđiện mắc song song để tính cường độ dòng điện và hiệu điện thế, điện trở của mạch điện

và cho đoạn mạch điện mắc song song

- Rèn luyện các kĩ năng tư duy: phân tích , tính toán

3 Thái độ:

- Hợp tác nhóm, tính độc lập

II - Chuẩn bị:

- Bảng phụ có ghi sẵn cách giải khác

2 - Viết hệ thức liên hệ về cường độ dòng điện, hiệu điện thế, điện trở tương đương củađoạn mạch mắc song song?

- Tóm tắt nội dung của đầu bài

- Một học sinh lên bảng giải?

a R1 nối tiếp R2 thì Rtđ = 40 Ta thấy R’tđ

lớn hơn mỗi điện trở thành phần?

b R1 song song R2 thì Rtđ = 10,ta thẩy

Trang 15

- Nhận xét bài làm?

- Bài tập áp dụng kiến thức nào?

Bài 3: Cho 2 điện trở R1= R2 = 20.được

mắc vào 2điểm A,B

a Tính điện trở của đoạn mạch AB(RAB)

khi R1mắc nối tiếp với R2 RAB lớn hơn hay

nhỏ hơn mỗi điện trở thành phần?

b Nếu mắc R1 song song với R2 thì điện trở

R’AB của đoạn mạch khi đó là bao nhiêu?

R’AB lớn hơn hay nhỏ hơn mỗi điện trở

thành phần?

c Tính tỉ số '

AB AB

? Lên bảng trình bày cách giải?

R’tđ nhỏ hơn mỗi điện trở thành phần

c '

AB AB

Cường độ dòng điện qua R1 là: I1 = Ia =

- Chuẩn bị trước Tiết 8: Sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào chiều dài dây dẫn.

………

TIẾT 8: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO CHIỀU DÀI DÂY DẪN.

- Nêu được điện trở dây dẫn phụ thuộc vào chiều dài, tiết diện và vật liệu làm dây dẫn

Trang 16

- Biết cách xác định điện trở vật dẫn vào các yếu tố trên.

- Suy luận và kiểm tra bằng thực nghiệm sự phụ thuộc của điện trở vật dẫn vào chiều dàivật dẫn

- Nêu được nếu các dây dẫn cùng tiết diện, cùng chất thì điện trở tỷ lệ thuận với chiềudài

2- Nêu cách xác định điện trở vật dẫn bằng vôn kế và am pe kế

thuộc các yếu tố trên ta làm thế nào?

HS: Trả lời câu hỏi C1

Từng nhóm học sinh mắc mạch điện theo

sơ đồ và đóng mạch ghi kết quả vào bảng

? Qua thí nghiệm em có kết luận gì? Điện

trở dây dẫn phụ thuộc như thế nào vào

chiều dài dây dẫn ?

I - Xác định sự phụ thuộc của điện trở vật dẫn vào một trong những yếu tố khác nhau.

1 Các yếu tố dây dẫn: chiều dài, tiết diện

2 Thí nghiệm kiểm tra:

3 Kết luận: Điện trở dây dẫn tỷ lệ thuậnvới chiều dài dây dẫn

A

+

-K+

V

Trang 17

Dây dài có điện trở lớn, cường độ dòngđiện qua đèn càng nhỏ thì đèn kém sáng.

C3.Điện trở của dây là: R = U I = 6

C Củng cố:

- Điện trở dây dẫn phụ thuộc như thế nào đối với chiều dài dây dẫn

- Hướng dẫn học sinh trả lời nhanh một số câu hỏi và bài tập trong SGK

D Dặn dò:

- Chuẩn bị trước Tiết 8: Sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện dây dẫn

Trang 18

………

TIẾT 9: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO TIẾT DIỆN DÂY DẪN.

- Nêu được điện trở dây dẫn phụ thuộc vào tiết diện dây dẫn

- Suy luận và kiểm tra bằng thực nghiệm sự phụ thuộc của điện trở vật dẫn vào tiết diện vật dẫn

- Nêu được nếu các dây dẫn cùng chiều dài, cùng chất thì điện trở tỷ lệ nghịch với tiết diện

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện các kĩ năng : Dự đoán,so sánh, phân tích, và các kĩ năng thao tác , bố trí thí nghiệm kiểm tra

3 Thái độ:

- Tính kĩ luật, an toàn điện

II - Chuẩn bị:

-Biến thế nguồn,

- Khoá điện,

- Am pe kế, vôn kế,

- Ba đoạn dây cùng chiều dài, tiết diện, cùng chất

1- Phát biểu và viết công thức của định luật ôm ? nêu ký hiệu của các đại lượng trong công thức, đơn vị đo của các đại lượng trong công thức

2- Các dây cùng chất, cùng tiết diện thì điện trở dây dẫn phụ thuộc như thế nào vào chiều dài dây dẫn?

B - B i m i:à ớ

I - Dự đoán sự phụ thuộc của điện trở

Trang 19

GV: Cho các dây có cùng chiều dài l, cùng

chất, cùng tiết diện và có điện trở là R thì

điện trở tương đương của đoạn mạch gồm

(R// R) và (R// R//R) có điện trở tương

đương là bao nhiêu?

Điện trở tương đương của đoạn mạch là:

R3 = R3

? Nếu chập các dây sát vào nhau tạo thành

dây có tiết diện 2S, 3S các điện trở này có

giá trị R2, R3 em có dự đoán gì về quan hệ

giữa điện trở các dây với tiết diện của dây

Từng nhóm học sinh mắc mạch điện theo

sơ đồ và đóng mạch ghi kết quả vào bảng

? Qua thí nghiệm em có kết luận gì? Điện

trở dây dẫn phụ thuộc như thế nào vào tiết

diện dây dẫn và đường kính dây dẫn ?

HS: đọc, ghi và trả lời câu C3

vật dẫn vào tiết diện dây dẫn.

Điện trở tương đương của đoạn mạch là:

Trang 20

HS: đọc và trả lời câu C4

GV: Gợi ý câu C5

HS: đọc và trả lời câu C6

III - Vận dụng.

C3: Vì điện trở dây dẫn tỷ lệ nghịch với tiết

R1

R2=

S2

S1=

6 mm2

2 mm2=3⇒ R1=3 R2

Vậy điện trở dây thứ hai gấp 3 lần điện trở dây thứ nhất

C4: Vì điện trở dây dẫn tỷ lệ nghịch với tiết diện dây dẫn nên: S2 = 5 S1 ⇒ R1 = 5R2

Điện trở dây thứ hai là: R2 = 5,55 =1,1 Ω

C5: Vì điện trở dây dẫn tỷ lệ thuận với chiều dài dây dẫn nên:

l1 = 2l2 ⇒ R1 = 2R2 (1)

Vì điện trở dây dẫn tỷ lệ nghịch với tiết diện dây dẫn nên: S2 = 5S1 ⇒ R1 = 5R2

(2)

Từ (1) và (2) ta có: R1 = 10R2

⇒ R2 = 500: 10 = 50 Ω

C Củng cố:

- Qua cả hai bài học em có kết luận gì về sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào chiều dài, tiết diện dây dẫn?

D Dặn dò:

- Chuẩn bị trước Tiết 9: Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn

………

Trang 21

Tiết 10: SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO VẬT LIỆU LÀM DÂY DẪN.

- Các dây nối, các dây có cùng chiều dài, cùng tiết diện, làm bằng các chất khác nhau,

- Bảng phụ có ghi điện trở suất của các chất

III – Các bước tiến hành dạy học trên lớp:

1 – Vẽ sơ đồ mạch điện dùng vôn kế và am pe kế để đo điện trở vật dẫn? Viết công thứctính điện trở ?

2 – Nêu kết luận về sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài, tiết diện của dây dẫn ?

B - Bài mới:

? Để xác định điện trở dây dẫn có phụ I – Sự phụ thuộc của điện trở vào vật

Trang 22

thuộc vào chất làm dây dẫn hay không ta

làm thí nghiệm như thế nào ?

GV: Giới thiệu khái niệm điện trở suất

HS: xem bảng điện trở suất của các chất ở

200C

? Điện trở suất của nhôm là bao nhiêu? Của

vônfram là bao nhiêu?

? Nói điện trở suất của vật liệu bạc là

1,6.10-8 có nghĩa là gì ?

GV: Hướng dẫn lập công thức tính điện trở

dây dài l m, tiết diện S m2, điện trở suất là

ρ

? Từ công thức trên ta thấy khi các dây có

cùng chiều dài, cùng tiết diện dây làm bằng

vật liệu có điện trở suất nhỏ hay lớn thì dẫn

điện tốt hơn ?

HS: Đọc, tóm tắt câu C4

GV: Hướng dẫn đổi 1mm = 10-3m

HS: Đọc, tóm tắt câu C6

? Tính tiết diện của dây?

? Tính điện trở của dây theo công thức

nào? Từ đó tính chiều dài theo công thức

Điện trở suất của một chất hay một vật liệu

có trị số bằng điện trở của một dây dẫnhình trụ được làm bằng vật liệu đó cóchiều dài 1m, tiết diện 1m2

Ký hiệu: ρ

Đơn vị: Ω m

2 – Công thức tính điện trở.

R = ρ l

S Trong đó: l là chiều dài dây dẫn

đo bằng m, S là tiết diện dây đơn vị m2,

ρ Là điện trở suất của vật liệu làm dâyđơn vị Ω m, R là điện trở đơn vị 

III – Vận dụng.

C4: l = 4m, d = 1mm, Π = 3,14 R = ?Tiết diện của dây là:

S =

25 3 , 14 10 −10

5,5 10−8 =1,3 10−2 Ω

Trang 23

- Chuẩn bị trướctiết 10: Biến trở- Điện trở dùng trong kĩ thuật.

………

Tiết 11: BIẾN TRỞ - ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KỸ THUẬT.

- Hiểu biến trở là gì, nguyên tắc hoạt động của biến trở

Mắc được biến trở vào mạch để thay đổi cường độ dòng điện trong mạch

- Biến trở con chạy, biến trở than, biến thế nguồn, đèn 6V – 2,5W, điện trở dùng trong

kỹ thuật, điện trở có vòng màu

III - Các bước tiến hành dạy học trên lớp:

1 – Phát biểu và viết công thức của định luật ôm

2 – Nêu kết luận về sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài, tiết diện, vật liệu làm dâydẫn

B – Bài mới:

- Học sinh đọc thắc mắc phần mở bài:

Cho học sinh quan sát biến trở thật và

tranh vẽ

Đọc và trả lời câu hỏi C1, C2, C3,C4

Cho học sinh vẽ ký hiệu biến trở

? Vẽ sơ đồ hình 10.3 thành sơ đồ đơn giản

? Nhìn vào sơ đồ cho biết khi dịch con

Trang 24

chạy về vị trí nào thì điện trở của biến trở

lớn nhất, nhỏ nhất?

? Đẩy con chạy về phía nào thì điện trở lớn

nhất, nhỏ nhất? Vì sao?

? Để đèn sáng hơn ta phải đẩy con chạy về

phía nào ?Tại sao ?

? Hãy đọc giá trị của biến trở nhóm em?

HS: Quan sát điện trở có vòng màu và

hướng dẫn đọc thêm phần có thể em chưa

biết

HS: Đọc và làm câu C10

- Dịch chuyển con chạy làm thay đổichiều dài của dây do đó điện trở của dâythay đổi nên cường độ dòng điện quadây cũng thay đổi

2 – Sử dụng biến trở để thay đổi cường

II – Biến trở dùng trong kỹ thuật.

Lớp than hay lớp kim loại mỏng có điệntrở lớn vì tiết diện nhỏ

III – Vận dụng

C10:R = 20; Dây nicrôm, S = 0,5 mm2=0,6 10-6 m2, d = 2 cm

N = ? Giải Chiều dài của dây là:

l=RS

ρ =

20 0,5 10−61,1 10− 6 =0,9 m

- Học thuộc định luật ôm, Công thức của định luật ôm

- Công thức của định luật ôm cho đoạn mạch mắc nối tiếp, song song

Trang 25

- Công thức tính điện trở theo chiều dài, tiết diện và chất làm dây dẫn.

III - Các bước tiến hành dạy học trên lớp:

1- Viết công thức của định luật ôm cho một đoạn mạch

2- Viết công thức của định luật ôm cho đoạn mạch có các điện trở mắc nối tiếp

3- Viết công thức của định luật ôm cho đoạn mạch có các điện trở mắc song song.4- Viết công thức tính điện trở của dây dẫn theo chiều dài, tiết diện và chất làm dâydẫn

B – Tổ chức cho học sinh luyện tập.

HS: Đọc đề ghi tóm tắt bài 1

? Để tính cường độ dòng điện ta

áp dụng công thức nào? Ta phải

tính đại lượng nào?

? Đại lượng R được tính theo

Bài 1: Cho U = 220V: l = 30m dây niirôm

S = 0,3mm2 = 0,3.10-6 m2.Tính I

Giải

Trang 26

nghĩa là cường độ dòng điện

qua đèn là bao nhiêu?

? Tóm tắt đề?

? Biến trở và đèn được mắc như

thế nào?

? Cường độ dòng điện qua biến

trở bằng bao nhiêu? Vì sao?

? Nêu cách giải khác

? Khi đèn sáng bình thường

hiệu điện thế đặt vào hai đầu

đèn là bao nhiêu? Từ đó ta có

hiệu điện thế đặt vào hai đầu

biến trở là bao nhiêu?

Cường độ dòng điện qua dây là:

b) Rb = 30 , S = 1mm2, ρ = 0,4.10-6 ,m

l = ?

Giải: a) Khi đèn sáng bình thường

Iđ = Ib = 0,6A (do đèn và biến trở mắc nối tiếp)

Điện trở toàn mạch là: R = R1+ R2 = U I

⇒ R=12

0,6=20 Ω. R2 = R – R1 = 20 – 7,5 = 12,5.b) Chiều dài của dây là: Từ công thức:

R= ρ l

S ⇒l=RS

ρ =

30 10−60,4 10−6=75 m

Bài 3:

Nếu coi điện trở đường dây là Rd thì mạch điện gồmcác điện trở mắc như sau: Rd nối tiếp với (R1//R2).Điện trở toàn mạch là: RMN = Rd + R1,2

Do hai đèn mắc song song nên U1 = U2

Cường độ dòng điện trong mạch chính là:

Trang 27

- Viết công thức của định luật ôm cho một đoạn mạch.

- Viết công thức của định luật ôm cho đoạn mạch có các điện trở mắc nối tiếp

- Viết công thức của định luật ôm cho đoạn mạch có các điện trở mắc song song

- Viết công thức tính điện trở của dây dẫn theo chiều dài, tiết diện và chất làm dâydẫn

D Dặn dò:

- Về nhà ôn lại các công thức trên và làm các bài tập trong sách bài tập

Tiết 13: BÀI TẬP - ÔN TẬP

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức

- Ôn tập sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn

- Ôn tập sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện của dây dẫn

- Ôn tập điện trở suất của vật liệu làm dây dẫn

- Ôn tập sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn

- Ôn tập về biến trở: Biến trở là điện trở có thể thay đổi được trị số và có thể sử dụng để điều chỉnh cường độ dòng điện trong mạch và các loại biến trở thường dùng

2 Kĩ năng:

- Tính toán các đại lượng có liên quan tới công thức điện trở

- Tính toán các đại lượng có liên quan tới biến trở

? Nêu sự phụ thuộc của điện trở vào chiều

dài dây dẫn

? Nêu sự phụ thuộc của điện trở vào tiết

diện của dây dẫn

? Nêu điện trở suất của vật liệu làm dây

dẫn

? Nêu sự phụ thuộc của điện trở vào vật

Hoạt động 1(8’): Ôn tập lại kiến thức cũ

HS trả lời các câu hỏi

Trang 28

liệu làm dây dẫn

Bài 1:Mắc một bóng đèn vào 2 cực của 1

viên pin bằng dây dẫn ngắn thì đền sáng

bình thường, nhưng nếu thay bằng dây dẫn

khá dài thì dèn sáng yếu hơn Hãy giải

12với lõi gồm 25 sợi đồng mảnh

Tính điện trở của mỗi sợi dây đồng mảnh

này, cho rằng chúng có tiết diện như nhau

diện S1= 0,3mm2,dây thứ 2 có tiết diện S2=

1,5mm2.so sánh điện trở của 2 dây này

-H/S Đọc đầu bài

- H/S Nêu cách làm

- H/S Lên bảng làm

H/S Khác nhận xét

Bài 4: tra bảng điện trở suất của một số

chất ta thấy con stantan có điện trở suất p=

0,5.10-6 .m

a con số 0,5.10-6 .m cho ta biết điều gì?

b.Tính điện trở của đoạn dây dẫn con

stantan dài l = 3m và có tiết diện đều S =

-Khi dây nối ngắn thì điện trở của dây nốikhông đáng kể, điện trở của mạch bằng điện trở của đèn, cường độ dòng điện qua đèn bằng cường độ dòng điện định mức nên đèn sáng bình thường

-Khi dây nối dài thì điện trở của dây nối

là đáng kể, điện trở của mạch bằng tổng điện trở của đèn, và điện trở của dây nối nên lớn hơn điện trở của đèn, theo định luật ôm, cường độ dòng điện qua đèn và dây nối sẽ giảm, nên đèn sáng yếu hơn bình thường

Bài 2: - gọi điện trở của mõi sợi dây đồng

mảnh, coi dây dẫn bằng đồng có điện trở

12được tạo thành nhờ 25 sợi đồng mảnh mắc song song với nhau.ta có điện trở tương đương

Rtđ = 25

R

suy ra R= 25Rtđ = 25.12 = 300

Bài 3: Điện trở của các dây dẫn cùng

chiều dài và được làm từ cùng một loại vật liệu thì tỉ lệ nghịch với tiết diện của chúng

Ta có: R1= p 1

l

S ; R2= p 2

l S

hay

1 2

R

R =

2 1

S

S mặt khác

2 1

S

S =

1,5 0,3= 5nên

1 2

R

R = 5suy ra R2=

1 5

Trang 29

ta được R= 0,5.10-6 = 1,5.

10-6

Bài 2: Trên 1 biến trở con chạy có ghi 50

-2,5A

a) Con số 50-2,5A cho ta biết điều gì?

b) Tính hiệu điện thế lớn nhất được phép

dặt vào 2 đầu dây cố định của biến trở

c) Biến trở được làm bằng dây dẫn hợp kim

nikêlin có điện trở suất 0,4.106 .m và có

chiều dài 25m.Tính tiết diện của dây dẫn

b) Hiệu điện thế lớn nhất : U = I R = 2,5.50 = 125V

c.Từ công thức R = p

l

S suy ra S=

pl R

=

6

0, 4.10 25 50



= 0,2.10

-6(m2)=0,2mm2

- Gv chốt lại các kiến thức đã học trong bài

- Ôn trước bài tiếp theo

Hoạt động 3(2’): Ra nhiệm vụ về nhà cho

HS

3 Rút kinh nghiệm

Trang 30

Ngày soạn: 7 tháng 10 năm 2012.

Tiết 14: CÔNG SUẤT DÒNG ĐIỆN.

- Nêu được ý nghĩa số W ghi trên dụng cụ

- Vận dụng được công thức P = UI Để tính được một đại lượng khi biết các đại lượngcòn lại

- GV cho học sinh quan sát 2 bóng đèn và

cho đọc số ghi trên bóng đèn

- GV mắc 2 đèn song song vào mạch

(220V) cho HS nhận xét độ sáng của mỗi

đèn

- ? Em nào biết số ghi cho biết điều gì?

- HS trả lời câu C3

- GV thông báo bảng 1.

? Sử dụng dụng cụ điện có công suất như

thế nào để góp phần tiết kiệm điện năng?

- Cho HS làm thí nghiệm theo nhóm.

Mắc mạch điện theo sơ đồ bên

- Thay các đèn có số Vôn và số Oát khác

nhau, điều chỉnh biến trở để vôn kế chỉ

đúng số vôn ghi trên đèn Đọc số chỉ và

điền vào bảng So sánh tích U.I và số W

ghi trên đèn

I – Công suất định mức của các dụng cụđiện

1- Số vôn và số W ghi trên dụng cụ:

Cùng một hiệu điện thế mắc vào mạch, số

W ghi trên dụng cụ càng lớn thì đèn sángcàng mạnh

2 – ý nghĩa số (V) và số (W) ghi trên dụngcụ

- Số vôn ghi trên dụng cụ cho biết hiệuđiện thế định mức của dụng cụ

- Số W ghi trên dụng cụ cho biết hiệucông suất định mức của dụng cụ

II – Công thức tính công suất

1 – Thí nghiệm

Trang 31

Trong đó U là hiệu điện thế đo bằng vôn, I

là cường độ dòng điện đo bằng A, P làcông suất đo bằng W

- Khi đèn sáng bình thường hiệu điện thếđặt vào hai đầu đèn là 220V;75W

Công suất tiêu thụ của đèn là:

tự động ngắt mạch khi có đoản mạch

- U =12 V; I =0,4 A Tính P, RCông suất của đèn tiêu thụ là:

P =U.I=12 0,4 = 4,8 (w)Điện trở của đèn là:

I= U

R ⇔ R= U

I =

12 0,4=30(Ω)

- GV nhấn mạnh những kiến thức trọng tâm của bài học

- Gọi học sinh đọc phần có thể em chưa biết sau bài học

D Dặn dò:

- Về nhà làm các bài tập trong sách bài tập

- Đọc trước bài Điện năng - công của dòng điện

………

Trang 32

Tiết 15: ĐIỆN NĂNG - CÔNG CỦA DÒNG ĐIỆN.

- Nêu được các thí dụ chứng tỏ dòng điện có năng lượng

- Biết được dụng cụ đo điện năng tiêu thụ là công tơ và mỗi số đếm công tơ là

1 công tơ điện

III – Các bước tiến hành dạy học trên lớp.

A Kiểm tra bài cũ:

HS 1: Viết công thức tính công suất

HS 2: Trên bóng đèn có ghi: 220V- 75W Em hiểu như thế nào về các số đo trên?

B Dạy- học bài mới.

- Cho HS quan sát hình 13.1

- Trả lời câu hỏi C1

* Dòng điện thực hiện công cơ học ở các

dụng cụ: máy khoan, máy bơm nước, vv

* Dòng điện cung cấp nhiệt lượng trong

các dụng cụ như mỏ hàn điện, bàn là điện

vv

- GV chốt lại: Dòng điện mang năng lượng

- Cho HS điền vào bảng phụ và trả lời câu

hỏi C2

? Hãy chỉ ra phần năng lượng nào là có ích,

vô ích ?

? Sử dụng phần năng lượng có ích như thế

nào và làm gì để tăng năng lượng có ích từ

đó góp phần tiết kiệm điện năng?

I Điện năng.

1, Dòng điện có năng lượng

Dòng điện có khả năng thực hiện công vàlàm biến đổi nhiệt năng của vật nên ta nóidòng điện mang năng lượng (gọi là điệnnăng)

2, Sự chuyển hoá điện năng thành cácdạng năng lượng khác

Điện năng có thể chuyển hoá thành cácdạng năng lượng khác như cơ năng, nhiệtnăng, hoá năng vv

3, Kết luậnĐiện năng có thể chuyển hoá thành cácdạng năng lượng khác

Hiệu suất: H = A1

A

Trang 33

- GV nêu khái niệm công

? công thức tính công đã học ở lớp 8?

? kết hợp P = UI, chứng minh A = UIt

? đổi 1 kWh ra J?

- GV cho HS quan sát công tơ điện và đưa

bảng số 2 cho HS trả lời câu C6

- HS đọc và trả lời câu C7

- HS đọc và trả lời câu C8

II Công của dòng điện

1, Công của dòng điện

2, Công thức tính công của dòng điện

A = P.tĐối với đoạn mạch điện thì P = U.Inên A = UIt U đo bằng V

I đo bằng A

t đo bằng sthì A đo bằng J1J = 1V.A.s = 1Ws

Ngoài ra công của dòng điện còn đo bằngkWh 1 kWh = 3 600 000 Ws

3, Đo công của dòng điệnDùng công tơ điện

III> Vận dụng

- Vì đèn mắc vào hiệu điện thế bằng hiệuđiện thế định mức U = 220V nên công suấttiêu thụ của đèn bằng công suất định mức P

= 75 W = 0,075kWĐiện năng tiêu thụ trong 4 giờ là:

A = P.t = 0,075.4 = 0,3 (kWh)

- A = 1,5 kWh = 5,4.106JCông suất của bếp là

- Gọi học sinh đọc phần có thể em chưa biết sau bài học

D Dặn dò:

- Về nhà học thuộc phần ghi nhớ và làm bài tập trong sách bài tập

- Chuẩn bị trước tiết 16: Bài tập về công suất và điện năng sử dụng

Trang 34

Tiết 16: BÀI TẬP VỀ CÔNG SUẤT VÀ ĐIỆN NĂNG SỬ DỤNG

- Bảng phụ có kẻ sẵn các công thức công suất và công

III - Tổ chức dạy học trên lớp:

A - Kiểm tra bài cũ:

? Viết công thức tính công của dòng điện, nêu tên các đơn vị công của dòng điện ? Đổi 2kwh ra đơn vị J

B - T ch c cho h c sinh luy n t p ổ ứ ọ ệ ậ

Bài 1:

- học sinh đọc và tóm tắt đề

- Gọi 1 học sinh lên giải

- HS cả lớp thực hiện vào giấy nháp

- Nhận xét, bổ sung

Bài 2:

- học sinh lên vẽ hình và tóm tắt đề bài

- ? đoạn mạch gồm các điện trở mắc như

thế nào

- ? đèn sáng bình thường nên cường độ

dòng điện qua đèn là bao nhiêu ?

- Số chỉ ampekế là bao nhiêu ?

- Tính UB ?

- Tính RB ?

Bài 1:

U = 220V; I = 341mAa) R = ?; b) t = 4h/ng x30ng = 120h

A = ? kWh và J GiảiĐiện trở của đèn là: R= U

Trang 35

AB = Pt = 2,25 600 = 1350 (J)A= UIt = 9.0,75.600 = 4050 (J)

là A = (P1 + P2).t = (100 + 1000).3600 = 3960 000 (J) =1,1kWh

* Củng cố:

- Liên hệ để giải các bài tập cùng dạng trong SBT và tài liệu khác

* Dặn dò:

- Về nhà học thuộc phần ghi nhớ và làm bài tập trong sách bài tập

- Chuẩn bị trước tiết 17: Thực hành xác định công suất của các dụng cụ điện

………

Trang 36

Tiết 17: THỰC HÀNH XÁC ĐỊNH CÔNG SUẤT CỦA CÁC DỤNG CỤ ĐIỆN

Cho mỗi nhóm học sinh:

Biến thế nguồn, Biến trở, đèn 12 V - 15W, quạt điện 2,5V - 3W, các dây nối, mẫu báocáo chuẩn bị sẵn

III - Nội dung thực hành:

1- Xác định công suất tiêu thụ của đèn.

- Các nhóm học sinh mắc

mạch điện như sơ đồ:

- GV: Kiểm tra (chú ý cho

học sinh để biến trở ở vị trí

điện trở lớn nhất) khi đã

mắc đúng cho đóng mạch

- HS các nhóm điều chỉnh

con chạy của biến trở để vôn

kế chỉ các giá trị ghi trong

bảng, đồng thời đọc và ghi

cường độ dòng điện tương

ứng

- HS tính công suất tiêu thụ

của đèn trong từng trường

hợp

- HS: Rút ra nhận xét công

suất tiêu thụ của đèn khi

hiệu điện thế tăng, giảm

Giá trị đoLần đo

Hiệu điệnthế

Cường độdòng điện

Công suấtcủa bóngđèn

Trang 37

2 - Xác định công suất tiêu thụ của quạt điện.

- Các nhóm học sinh mắc

mạch điện như sơ đồ:

- GV: Kiểm tra (chú ý cho

học sinh để biến trở ở vị trí

điện trở lớn nhất) khi đã

mắc đúng cho đóng mạch

- HS điều chỉnh con chạy

của biến trở để vôn kế chỉ

các giá trị ghi trong bảng,

đồng thời đọc và ghi cường

độ dòng điện tương ứng

- HS tính công suất tiêu thụ

của quạt trong từng trường

hợp

- HS: Rút ra nhận xét công

suất tiêu thụ của quạt khi

hiệu điện thế tăng, giảm,

mức độ quay của quạt

3 - Kết thúc thực hành:

- Các nhóm thu dọn đồ dùng thí nghiệm

- HS hoàn thành báo cáo thí nghiệm của từng cá nhân

- Giáo viên nhận xét giờ thực hành và thu báo cáo thí nghiệm

*

Dặn dò:

Chuẩn bị trước tiết 18: Định luật Jun - Len xơ

………

K

VM

Giá trị đo

Lần đo

Hiệu điệnthế

Cường độdòng điện

Công suấtcủa quạt

1 U1 = 1V I1 = P1 =

2 U2 = 2V I2 = P2 =

3 U3 =2,5V I3 = P3 =

Trang 38

Tiết 18: ĐỊNH LUẬT JUN - LEN XƠ.

- Nêu được tác dụng nhiệt của dòng điện,

- Phát biểu được định luật Jun - Len xơ

- Vận dụng vào giải các bài tập

III - Tổ chức hoạt động dạy học:

Viết công thức tính công của dòng điện trong đoạn mạch, nêu tên của các đại lượngtrong công thức và đơn vị đo của các đại lượng đó

B - Bài mới.

HS: Đọc thắc mắc phần mở bài

? Kể tên một số dụng cụ biến đổi một

phần điện năng thành nhiệt năng và một

phần thành quang năng?

? Kể tên một số dụng cụ biến đổi một

phần điện năng thành nhiệt năng và một

phần thành cơ năng?

? Kể tên một số dụng cụ biến đổi điện

năng hoàn toàn thành nhiệt năng?

? So sánh điện trở suất của hợp kim với

điện trở suất của đồng và nhôm

? Từ công thức tính công A = UIt Nếu vật

dẫn mà dòng điện chạy qua chỉ có tác

dụng nhiệt thì nhiệt lượng Q so với công

A như thế nào? Vậy Q = ?

? Từ công thức Q = UIt chứng minh

Q = I2Rt

HS: Đọc bài tập trên bảng phụ

? Tính điện năng của dòng điện

I - Trường hợp điện năng biến đổi thành nhiệt năng.

1- Một phần điện năng biến đổi thành nhiệtnăng

2- Toàn bộ điện năng biến đổi thành nhiệtnăng

- Ví dụ: Bàn là điện, bếp điện, mỏ hàn điện

- Cấu tạo: dây đốt nóng làm bằng hợp kim

Trang 39

? Tính nhiệt lượng Q của cả bình và nước

thu vào

? Nhận xét kết quả (bỏ qua sai số)

? Qua công thức trên em rút ra kết luận

đèn làm bằng chất có điện trở suất lớn nên

có điện trở lớn do đó nhiệt lượng toả ra lớndây nối làm bằng chất có điện trở suất nhỏnên điện trở nhỏ, nhiệt lượng toả ra ít nêndây hầu như không nóng

Câu C5: Nhiệt lượng thu vào của nước để từ

- Học thuộc phần ghi nhớ và làm bài tập SBT

- Chuẩn bị trước trước tiết 19 – trang 47SGK vật lí 9

Trang 40

Tiết 19: BÀI TẬP VẬN DỤNG ĐỊNH LUẬT JUN - LEN XƠ.

III - Tổ chức dạy học trên lớp

? Phát biểu và viết công thức của định luật Jun- Lenxơ trong trường hợp Q tính ra J vàcal

do dây dẫn toả nhiệt và bằng:

Q = I2Rt = 80 (2,5)2 20 60 = 6 00 000 (J)Nhiệt lượng có ích là nhiệt lượng thu vàocủa nước:

Q = Cm(t2 - t1) = 4200 1,5 75 = 472 500 (J)Hiệu suất H = Qci

Qtp=

472500

600000=78 , 75 %c) Điện năng bếp tiêu thụ trong 30 ngày là

b) Nhiệt lượng do ấm toả ra khi đó ?

- Nhiệt lượng cần cung để nước sôi chính lànhiệt lượng có ích: Q1 = Cm(t2-t1) = 4200 2.(100-20)

= 672 000 (J)

- Nhiệt lượng toàn bộ cũng chính là nhiệt lượng

do dòng điện qua dây dẫn sinh ra

Định dạng
Số trang	140
Dung lượng	1,17 MB