Bai 3 lop doan the

chất quần chúng ở Đông Dương. Đảng đó phải chỉ có một và là tổ chức cộng sản duy nhất ở Đông Dương“. Hội nghị nhất trí thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và thông qua Chánh cương vắn tắt[r]

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM- NGƯỜI TỔ CHỨC VÀ LÃNH

ĐẠO NHÂN DÂN GIÀNH NHỮNG

THẮNG LỢI VĨ ĐẠI

GV: Vũ Quốc Khánh - Thành uỷ viên, Phó trưởng ban Thường trực

Ban Tuyên giáo Thành uỷ Tel: 0912373750 - Email: vukhanhbtg@gmail.com

•Mục đích, yêu cầu:

- Lịch sử của Đảng là một pho lịch sử bằng vàng Học tập,

nghiên cứu lịch sử Đảng là một phương pháp để nâng cao trình

độ lý luận của cán bộ, đảng viên;

- Thông qua bài học giúp cho các đồng chí học viên nắm được quá trình hình thành, phát triển và những hoạt động của Đảng, nắm được những vấn đề có tính quy luật của cách mạng Việt Nam; khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam; góp phần tổng kết những kinh nghiệm lịch sử phục vụ sự nghiệp

xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc;

- Xây dựng niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, tự hào về Đảng

và con đường cách mạng, góp phần giữ vững, kế thừa và phát huy những truyền thống của Đảng, làm cho Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh.

1 Sự khủng hoảng về đường lối giải phóng dân tộc và phát triển đất nước đầu thế kỷ XX

* Bối cảnh tình hình

• Quốc tế: Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai

đoạn đế quốc chủ nghĩa

- Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 thắng lợi, chủ nghĩa Lênin từ lý luận đã trở thành hiện thực, mở ra một thời đại mới - thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc

Mác Sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (Quốc tế III) vào tháng 3Mác 1919 đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ phong trào cộng sản và công

nhân quốc tế

* Trong nước: Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng tấn công xâm

lược và từng bước thiết lập bộ máy thống trị ở Việt Nam, biến một quốc gia phong kiến thành thuộc địa nửa phong kiến

Về chính trị, Thực dân Pháp thi hành chính sách chuyên chế với bộ máy đàn áp nặng nề, bóp nghẹt tự do, dân chủ, thẳng tay đàn áp, khủng bố, dìm các cuộc đấu tranh của dân ta trong biển máu Chúng tiếp tục thi hành chính sách chia để trị rất thâm độc, chia nước ta làm ba kỳ, mỗi kỳ đặt một chế độ cai trị riêng và nhập ba kỳ đó với nước Lào và Campuchia để lập ra liên bang Đông Dương thuộc Pháp, xóa tên nước ta trên bản đồ thế giới Chúng gây chia rẽ và thù hận giữa Bắc, Trung, Nam, giữa các tôn giáo, các dân tộc, các địa phương, các dòng họ; giữa dân tộc Việt Nam với các dân tộc trên bán đảo Đông Dương

Về kinh tế:

Thực dân Pháp bóc lột tàn bạo nhân dân ta, không phát triển công nghiệp, mà chỉ mở mang một số ngành trực tiếp phục vụ cho bộ máy thống trị, khai thác tài nguyên để cung cấp nguyên liệu cho nền công nghiệp của nước Pháp Chính sách độc quyền kinh tế Pháp đã biến Việt Nam thành thị trường của chính quốc, nơi vơ vét tài nguyên và bóc lột nhân công rẻ mạt Bên cạnh sự bóc lột nhân công

và cướp đoạt tài nguyên, đất đai, thực dân Pháp còn duy trì chế độ phong kiến để bóc lột địa tô, lợi tức và các hình thức thuế khoá rất nặng nề

Về văn hóa – xã hội:

Thực dân Pháp thực hiện chính sách ngu dân, kìm hãm

nhân dân ta trong vòng tăm tối, dốt nát, lạc hậu Chúng tìm mọi cách bưng bít và ngăn chặn ảnh hưởng của nền văn

hóa tiến bộ trên thế giới vào Việt Nam

Sự phân hoá giai cấp, các mâu thuẫn xã hội ngày càng sâu

sắc hơn, xuất hiện 2 mâu thuẫn cơ bản đó là:

+ Toàn thể dân tộc Việt Nam >< Thực dân Pháp

+ Nhân dân Việt Nam (chủ yếu là nông dân >< địa chủ

PK)

Hai mâu thuẫn đó quan hệ chặt chẽ với nhau; song mâu

thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân pháp xâm lược.

2 Các PT đấu tranh của nhân dân ta trước khi Đảng ra đời:

- Phong trào Cần Vương (1885-1896), một phong trào đấu tranh vũ trang do

Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết phát động

- Khởi nghĩa: Bãi Sậy của Nguyễn Thiện Thuật (1883-1892)

- Khởi nghĩa: Hương Khê của Phan Đình Phùng (1885-1895) Cùng thời gian này còn có cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo, kéo dài đến năm 1913

- Phong trào Đông Du của Phan Bội Châu (1906-1908) Chủ trương dựa vào đế quốc Nhật để chống đế quốc Pháp; Ông lập ra Việt Nam Quang phục Hội (1912) với

ý định tập hợp lực lượng rồi kéo quân về nước võ trang bạo động đánh Pháp, giải phóng dân tộc, nhưng rồi cũng không thành công

- Phong trào Đông Du của Phan Châu Trinh chủ trương dùng những cải cách văn hóa, mở mang dân trí, nâng cao dân khí, phát triển kinh tế theo hướng tư bản chủ nghĩa trong khuôn khổ hợp pháp, làm cho dân giàu, nước mạnh, buộc thực dân Pháp

Cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên

Đêm 30 rạng 31/8/1917 cuộc khởi nghĩa do Đội Cấn và Lương Ngọc Quyến lãnh đạo với lá cờ mang dòng chữ “Nam binh phục quốc”, 34 lực lượng nghĩa quân đã làm chủ thị xã Thái Nguyên trong 6 ngày; do chênh lệch lực lượng, trước sự tấn công của quân Pháp, các phòng tuyến và nhiều cứ điểm của nghĩa quân bị phá vỡ Trưa ngày 5/5 Nghĩa quân rút đến vùng núi Tam Đảo; đến tháng 5/1918 thực dân pháp dập tắt được cuộc khởi nghĩa.

Trịnh Văn Đạt (Đội Cấn)

3 Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước Sự ra đời của Đảng CS Việt Nam.

- Ngày 5-6-1911 từ bến nhà Rồng trên một tầu buôn của Pháp mang tên “Đô đốc Latusơtrevin”

người thanh niên yêu nước Việt Nam với cái tên Nguyễn Văn Ba đã rời tổ quốc ra đi tìm con đường cứu nước Người đã qua nhiều quốc gia trên thế giới, nhất là các nước tư bản phát triển như Mỹ, Pháp, Anh Người nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn cách mạng đã có trên thế giới như cách mạng Mỹ, cách mạng Pháp, đồng thời tham gia lao động và đấu tranh trong hàng ngũ giai cấp công nhân và nhân dân lao động Người rút ra kết

luận:“Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ,

nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi” vì quần chúng nhân dân vẫn đói khổ

- Tháng 7/1920 Nguyễn Ái Quốc được đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa” của V I Lênin Bản luận cương đã chỉ cho Người và đồng bào

bị đọa đầy đau khổ của Người con đường để tự giải phóng, con đường để giành độc lập cho tổ quốc, tự do cho đồng bào

Người rút ra kết luận: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc,

không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản ”

- Tháng 12-1920, tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp họp ở Tua (Tours) Nguyễn ái Quốc bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế thứ ba và tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp Sự kiện đó đánh dấu bước ngoặt quyết định trong cuộc đời hoạt động của Người, từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa cộng sản; mở

đường giải quyết đúng đắn về đường lối giải phóng dân tộc của Việt Nam

- Tháng 12-1924, Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu

(Trung Quốc) Tại đây Người cùng các nhà cách mạng Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ, Thái Lan, Inđônêxia, Malaixia,

v.v., thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức

- Tháng 6-1925, Người sáng lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, hạt nhân là Cộng sản đoàn Đây là một bước

chuẩn bị có ý nghĩa quyết định về mặt tổ chức cho sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam Từ năm 1925-1927, Người mở

nhiều lớp huấn luyện chính trị tại Quảng Châu, đào tạo một đội ngũ cán bộ cho cách mạng Việt Nam Người đã viết và cho báo thanh niên xuất bản tác phẩm Đường kách mệnh chỉ

rõ cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới, cần được sự giúp đỡ quốc tế

- Đến năm 1929, phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi phải có sự của tổ chức đảng Vì vậy, các tổ chức cộng sản lần lượt được thành lập: Ngày 17 - 6 -

1929) Đông Dương cộng sản Đảng được thành lập ở Bắc Kỳ Tháng

8 - 1929 An Nam cộng sản Đảng được thành lập ở nam kỳ Ngày 01

- 01 -1930 Đông Dương cộng sản liên đoàn được thành lập ở Trung Kỳ

- Như vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, ở Việt Nam có ba tổ chức cộng sản ra đời, điều đó chứng tỏ xu thế thành lập đảng cộng sản đã trở thành tất yếu của phong trào dân tộc ở Việt Nam Các tổ chức cộng sản trên đã nhanh chóng xây dựng cơ sở ở nhiều địa phương trong cả nước và trực tiếp tổ chức, lãnh đạo cuộc đấu tranh của

quần chúng Phong trào công nhân kết hợp chặt chẽ với phong trào đấu tranh của nông dân chống sưu cao thuế nặng, chống cướp ruộng đất và phong trào bãi khóa của học sinh, bãi thị của tiểu thương, tạo thành một làn sóng đấu tranh cách mạng dân tộc, dân chủ khắp cả nước

- Ngày 27-10-1929, Quốc tế Cộng sản gửi những người cộng sản

ở Đông Dương tài liệu Về việc thành lập một đảng cộng sản ở Đông Dương, chỉ rõ: "Việc thiếu một Đảng Cộng sản duy nhất trong lúc phong trào quần chúng công nhân và nông dân ngày càng phát triển,

đã trở thành một điều nguy hiểm vô cùng cho tương lai trước mắt của cuộc cách mạng ở Đông Dương" Quốc tế Cộng sản nhấn mạnh:

"Nhiệm vụ quan trọng nhất và cấp bách nhất của tất cả những người cộng sản Đông Dương là thành lập một đảng cách mạng có tính chất giai cấp của giai cấp vô sản, nghĩa là một Đảng Cộng sản có tính

chất quần chúng ở Đông Dương Đảng đó phải chỉ có một và là tổ chức cộng sản duy nhất ở Đông Dương“

- Từ ngày 3 – 7/2/1930, hội nghị hợp nhất 3 tổ chức cộng sản họp tại bán đảo Cửu Long (Hương Cảng trung Quốc) dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc Hội nghị nhất trí thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ vắn tắt của Đảng, Điều lệ tóm tắt của các hội quần chúng…

- Đảng ra đời làm cho CM Việt Nam trở thành một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới Từ đây giai cấp công nhân

và nhân dân lao động Việt Nam tham gia một cách tự giác vào

sự nghiệp đấu tranh CM của nhân dân thế giới

- Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là kết quả của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin tư tưởng cách mạng tiên tiến của thời đại với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam chứng

tỏ giai cấp công nhân nước ta đã trưởng thành và đủ khả năng đảm nhiệm vai trò lãnh đạo cách mạng Việt Nam Thông qua đội tiền phong của mình, giai cấp công nhân có sứ mệnh lãnh đạo toàn thể nhân dân tiến hành cuộc cách mạng giải phóng

dân tộc tới thắng lợi Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

đã chấm dứt cuộc khủng hoảng đường lối cứu nước, là bước ngoặt lịch sử quan trọng trong lịch sử nước ta

1.Đảng lãnh đạo nhân dân giành chính quyền và bảo vệ nền độc lập,

và toàn diện của quần chúng công nông dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, nhằm chống lại bọn đế quốc và phong kiến Cao trào cách mạng đó đã tỏ rõ tinh thần chiến đấu hy sinh oanh liệt và năng lực cách mạng sáng tạo của nhân dân lao động Việt Nam

- Phong trào dân chủ (1936-1939) đề ra chủ trương mới

để lãnh đạo nhân dân thành lập Mặt trận nhân dân rộng

rãi, đấu tranh đòi các quyền dân chủ, dân sinh phù hợp với yêu cầu và nguyện vọng bức thiết của quần chúng, làm

dấy lên trong cả nước một phong trào đấu tranh mạnh mẽ, sôi nổi hướng vào mục tiêu trước mắt là tự do, dân chủ,

cơm áo và hòa bình; đồng thời là cuộc chuẩn bị lực lượng cho giai đoạn cách mạng 1939 - 1945

- Phong trào giải phóng dân tộc, khởi nghĩa giành chính quyền (1939-1945) Tháng 11 năm 1939, Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ sáu nhận định:

trong điều kiện lịch sử mới, giải phóng dân tộc là nhiệm

vụ hàng đầu và cấp bách nhất của cách mạng Đông

Dương

Ngày16-8-1945 Đại hội quốc dân cũng họp tại Tân Trào; Hồ Chí

Minh gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước: "Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta Chúng ta không thể chậm trễ Tiến lên! Tiến lên! Dưới lá cờ Việt Minh, đồng bào hãy dũng cảm tiến lên!" Nhờ có sự chuẩn bị lực lượng chu đáo, lại nổ ra đúng

thời cơ nên CM Tháng Tám đã giành được thắng lợi nhanh, gọn,

ít đổ máu Chỉ trong vòng 15 ngày (từ 14 - 28/8) cuộc tổng khởi nghĩa đã thành công

Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời, đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố trước quốc dân và thế giới: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời Dân tộc

ta bước sang kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập tự do, dân chủ nhân dân, tiến lên CNXH.

- Cách mạng Tháng Tám là kết quả và đỉnh cao của 15 năm đấu

tranh của toàn dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng, mà trực tiếp là

phong trào giải phóng dân tộc, là thắng lợi của tư tưởng độc lập tự

do của Hồ Chí Minh và đường lối giải phóng dân tộc đúng đắn,

sáng tạo của Đảng

- Nhân dân Việt Nam đã đập tan xiềng xích nô lệ của chủ nghĩa đế quốc trong gần một thế kỷ trên đất nước ta, chấm dứt sự tồn tại của chế độ quân chủ chuyên chế ngót nghìn năm, lập nên nước Việt

Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước do nhân dân lao động làm chủ Nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành người dân độc lập,

tự do, người làm chủ vận mệnh của mình

- Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, "Chẳng những giai cấp lao động mà nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc

thuộc địa và nửa thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc"

b) Đảng lãnh đạo cuộc đấu tranh bảo vệ chính quyền CM (1945 - 1946)

- Sau Cách mạng Tháng Tám, chính quyền nhân dân vừa mới được

thành lập nước ta phải đối đầu với ba thứ giặc: giặc đói, giặc dốt và giặc

ngoại xâm Nạn đói đầu năm 1945 đã làm chết hơn 2 triệu người ở miền Bắc; trên 95% dân Việt Nam mù chữ Ruộng đất bị bỏ hoang; Công nghiệp đình đốn; Hàng hóa khan hiếm; Tình hình tài chính rất khó khăn, kho bạc chỉ có 1,2 triệu đồng, trong đó quá nửa là tiền rách Đất nước bị bao vây bốn phía, vận mệnh dân tộc như "ngàn cân treo sợi tóc" Gần 20 vạn quân Tưởng và lực lượng tay sai phản động Đằng sau quân Tưởng là đế quốc

Mỹ đang nuôi dã tâm đặt Đông Dương dưới chế độ thuộc địa kiểu mới; trên đất nước ta lúc đó còn có khoảng 6 vạn quân Nhật Ngày 23-9-1945, được quân Anh giúp sức, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc xâm lược nước ta lần thứ hai

- Trước tình hình đó, Đảng ta do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu đã

tỉnh táo và sáng suốt đề ra chủ trương, quyết sách đúng đắn Đối với các thế lực thù địch, chúng ta thực hiện sách lược mềm dẻo, lợi dụng mâu thuẫn, phân hoá chúng, giành thời gian củng cố lực lượng, chuẩn bị kháng chiến

c) Đảng lãnh đạo nhân dân tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1946 - 1954)

Lịch sử đã đặt dân tộc ta trước một thử thách gay go mới, phải đứng lên để bảo vệ nền độc lập của dân tộc Vào lúc 20 giờ

ngày 19-12-1946, tất cả các chiến trường trong cả nước đồng loạt nổ súng Cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ Nhân dân cả nước đã

đứng lên theo lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch: "Hỡi đồng bào toàn quốc! Chúng ta muốn hòa bình, chúng ta phải nhân nhượng Nhưng chúng

ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa! Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ Giờ cứu nước đã đến Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất nước Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hy sinh, thắng lợi nhất định về dân tộc ta”.