Một cách viết rất “bạo”chữ “ngửi” Cách diễn đạt vừa gợi hình vừa gợi cảm đem đến cảm nhận về cả vẻ đẹp khí phách và tính cách của người lính Tây Tiến.... Về thanh TÂY TIẾN Quang Dũng[r]
Trang 2Kiểm tra theo trí nhớ:
Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “Đồng chí” của nhà thơ Chính Hữu.
Nêu cảm nhận chung của em về hình ảnh
người lính được khắc họa trong bài thơ ?
Trang 3Quang Dũng
1
q
Trang 4TÂY TIẾN_ Quang Dũng
I- Tìm hiểu chung.
1 Tác giả:
Em hãy nêu những nét chính về tác giả Quang Dũng?
Trang 6- Hoàn cảnh sáng tác:+ Tây Tiến:
là một đơn vị quân đội , sau một thời gian hoạt động ở Lào, trở về Hòa Bình thành lập trung đoàn 52
Bài thơ này
có xuất xứ như thế nào?
Em biết gì về đoàn quân Tây
Tiến?
Bút tích bài thơ “Tây
Tiến”
Trang 8cũ) vào cuối năm 1948, ngay trong
lễ mừng công đơn vị
b, Nhan đề bài thơ:
- Ban đầu: “Nhớ Tây Tiến”
=>Sau tác giả đổi:“Tây Tiến”
Bài thơ Tây Tiến ra
đời trong hoàn cảnh
nào?
Bài thơ này ban đầu có nhan đề là gì?
Bài thơ ban đầu có nhan đề là gì?
Trang 11a, Bốn câu thơ đầu
II- Đọc- hiểu văn bản:
1 Đoạn 1:
Nhớ về thiên nhiên miền Tây và những cuộc hành quân của đoàn binh Tây Tiến.
a, Bốn câu thơ đầu:
Bao trùm là nỗi nhớ
- Câu thơ đầu:
+ 7 chữ, 4 chữ tên riêng (Sông Mã, Tây Tiến)
Nỗi nhớ cô đọng trong hình tượng dòng sông Mã và đoàn quân Tây Tiến
Ấn tượng chung của
em về đoạn thơ mở đầu?
Hai câu thơ mở đầu
có gì đặc biệt?
Qua đó diễn tả cảm xúc gì của tác giả?
Trang 12nào?
Trang 13a, Bốn câu thơ đầu:
- Những địa danh:Sài Khao, Mường
Lát, Pha Luông,Mường Hịch…
Tên những miền đất lạ
Làm tăng cái không khí xa lạ, hoang sơ, mới mẻ của những miền đất lạ mà người lính TT từng đi qua
Gợi ra một Tây Bắc đầy hoang vắng, bí ẩn
Em có nhận xét gì
về những danh từ riêng trong đoạn thơ và tác dụng
của nó?
Trang 14+ Hình ảnh “ đoàn quân mỏi ”
tưởng chừng như bị lấp đi, bị trĩu xuống trong mệt mỏi, trong gian truân.
Trong khổ thơ này có những hình ảnh nào được miêu tả bằng bút pháp hiện thực?
Trang 16- Nỗi nhớ về một miền rừng núi TB hoang sơ, khắc nghiệt nhưng cũng rất huyền ảo,thơ mộng.
Có thể khái quát về bốn câu thơ đầu như thế nào?
Trang 17a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp:
b, Bốn câu thơ tiếp:
- Ấn tượng chung :
+ Thiên nhiên Tây Bắc: hùng vĩ, dữ dội nhưng cũng đầy thơ mộng, huyền ảo
+ Hình ảnh người lính Tây Tiến:
lãng mạn, hào hùng
- Đây là bốn câu thơ tuyệt bút của bài
thơ “Tây Tiến”
Ấn tượng chung của em về hình ảnh thiên nhiên và con người được miêu tả trong
khổ thơ?
Trang 18a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp:
dốc hiểm trở (3 câu thơ đầu)
Khắc họa một thiên nhiên hùng
vĩ, dữ dội- Những gian nan mà người lính Tây Tiến phải vượt qua
Đoạn thơ này khắc họa hình ảnh gì? Qua
Trang 19a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
+ Hình ảnh “súng ngửi trời”:
Nghệ thuật nhân hóa, vừa gián tiếp
tả độ cao của núi, của dốc, vừa phản ánh một cách nói, một cách cảm
nhiều ngộ nghĩnh, đầy chất lính hồn nhiên, trẻ trung và yêu đời
Một cách viết rất “bạo”(chữ “ngửi”)
Cách diễn đạt vừa gợi hình vừa gợi cảm đem đến cảm nhận về cả vẻ đẹp khí phách và tính cách của người
lính Tây Tiến
Hình ảnh “súng ngửi trời” được xây dựng bằng biện pháp NT nào? Nó diễn tả được điều gì?
Trang 20a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
+ Về thanh điệu, nhịp điệu:
Câu thơ nhiều thanh trắc:
“Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm”
Tạo hình ảnh những con đường nhiều đèo dốc quanh co, gập ghềnh, khúc khuỷu.
Tạo cảm giác như nghe thấy tiếng thở mệt nhọc của những người lính sau chặng
đường vượt dốc đầy vất vả
Trang 21a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
- Câu thơ: “Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống”
+ Ngắt nhịp 4/3, 2 vế tiểu đối -> Câu thơ như bị bẻ đôi đột ngột
Tạo sự đối lập, tương phản
+ “ngàn thước”- con số ước phỏng, hai chiều đối lập: lên- xuống
->Cực tả độ dài, độ cao khôn cùng của đèo dốc.
=> Diễn tả sự hùng vĩ, hiểm trở của núi rừng Tây Bắc và nỗi gian nan, vất vả cùng bản lĩnh kiên cường của người lính Tây Tiến
Câu thơ
này hay ở
điểm gì?
Cách viết này diễn tả được điều gì?
Trang 22a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
- Câu thơ: “Nhà ai Pha Luông mưa
xa khơi”
-> Toàn thanh bằng
Gợi tả không gian mênh mông của cánh đồng Lào Pha Luông chìm trong màn mưa trắng xóa
Gợi hình ảnh người lính đang dừng chân trên đỉnh dốc cao
Gợi cảm giác bâng khuâng, niềm vui và sự ấm áp sau một chặng đường đèo dốc đầy gian nan
Câu thơ này
có gì đặc biệt? Qua đó gợi tả được điều gi?
Trang 23a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
* Tiểu kết:
- Bút pháp : hiện thực + lãng mạn
- Bức tranh thiên nhiên Tây Bắc: hùng
vĩ, dữ dội nhưng cũng đầy thơ mộng, trữ tình
- Hình ảnh người lính Tây Tiến: trẻ trung, hồn nhiên, lạc quan yêu đời, nghị lực kiên cường và khí phách hiên ngang
Em hãy nêu nhận xét chung về bốn câu thơ
trên?
Trang 24a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
c, Sáu câu thơ cuối
c, Sáu câu thơ cuối:
Tiếp tục tái hiện những chặng đường hành quân đầy gian khổ hi sinh nhưng
ấm áp nghĩa tình quân dân.
• Hình ảnh người lính:
dầu dãi trong gian khổ hi sinh nhưng cũng hết sức thanh thản
Gợi những gian khổ, hi sinh.
-> Cách nói giảm, nói tránh
Sự thanh thản của người lính
Những câu thơ cuối đoạn này có nội dung gì?
Hình ảnh người lính Tây Tiến hiện lên trong nỗi nhớ của nhà thơ như thế nào? Qua các chi tiết nghệ thuật
nào?
Trang 25a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
c, Sáu câu thơ cuối
- Hai câu thơ:
“Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời”
Có 2 cách hiểu:
+ Giấc ngủ trong phút giây thanh thản trên bước đường hành quân để vơi đi nhưng khó khăn, gian khổ
+ Giấc ngủ ngàn thu, vĩnh viễn
- Cách viết: “Gục lên súng mũ bỏ quên đời”
Người lính như vẫn đang trong đội hình chiến đấu
Em hiểu như thế nào về hai câu thơ trên?
Cách viết”Gục lên súng mũ bỏ quên đời” nói lên điều gì?
Trang 26a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
c, Sáu câu thơ cuối
• Thiên nhiên Tây Bắc:
mở ra cả chiều không gian và thời gian, tiếp tục bổ sung những hình ảnh hoang vu, bí hiểm, như thử thách đối với người lính.
- Thời điểm: chiều chiều, đêm đêm
Thời điểm cảnh núi rừng bộc lộ rõ nhất
sự hoang vu, bí hiểm, chứa đựng những
đe dọa khủng khiếp đối với con người.
Cảnh thiên nhiên Tây Bắc tiếp tục được miêu tả như thế nào?
Theo em, thời điểm
chiều chiều,
ý nghĩa như thế nào?
Trang 27a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
c, Sáu câu thơ cuối
Trang 28a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
c, Sáu câu thơ cuối
- Hai câu thơ cuối đoạn:
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”
Hình ảnh thực, cảnh thực
+ Nỗi nhớ Tây Tiến gắn liền với tình
quân dân đầm ấm, thiết tha
+ Câu thơ “Nhớ ôi khói” giàu chất tạo hình
+ Hai chữ“mùa em” là một sáng tạo ngôn từ đột xuất, bạo lạ
Hãy nêu cảm nhận của em
về hai câu thơ cuối đoạn?
Trang 29a, Bốn câu thơ đầu:
b, Bốn câu thơ tiếp
c, Sáu câu thơ cuối
về đoạn 1 của bài thơ?
Trang 30* Củng cố:
- Đọc thuộc lòng đoạn 1 của bài thơ ?
- Ấn tượng của em về hình ảnh người lính Tây Tiến xuất hiện trong đoạn thơ?
Trang 31Trân trọng cảm ơn các thầy,
cô giáo và các em học sinh!