Giúp học sinh nhớ lại các điều kiện hai đờng thẳng cắt nhau, song song với nhau trùng nhau và vuông góc víi nhau *Kỹ năng: Giúp học sinh thành thạo đồ thị của hàm số bậc nhất xác định đợ[r]
Trang 1Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013Ngày soạn: 12/11/2012
Tuần 12 - 2Ngày dạy : 14/11/2012
I.mục tiêu :
* Kiến thức: Củng cố định nghĩa hàm số bậc nhất, tớnh chất của hàm số bậc nhất.
- Tiếp tục rốn kỹ năng nhận dạng hàm số bậc nhất, kỹ năng ỏp dụng tính chất để xột xemhàm số đồng biến, nghịch biến trờn R, biểu diễn điểm trờn mặt phẳng tọa độ
* Kĩ năng: Rốn tớnh cẩn thận, tớch chớnh xỏc khoa học.
* Thỏi độ: Cẩn thận, chớnh xỏc, hứng thỳ học tập.
II chuẩn bị :
* GV: Giỏo ỏn, bảng phụ vẽ hệ trục tọa độ, phấn màu, thước, com pa, mỏy tớnh bỏ tỳi
* HS: Chuẩn bị, ụn lại kiến thức đó học, compa, bảng nhúm và bỳt viết, mỏy tớnh bỏ tỳi
III các hoạt động trên lớp
Hoạt động 1 : kiểm tra bài cũ(8 )’
? Hàm số là gì ? Hãy cho một ví dụ về
G: ta đã biết khái niệm hàm số và cách
cho một hàm số Hôm nay ta sẽ nghiên cứu
một hàm số cụ thể đó là hàm số bậc nhất
Vậy hàm số bậc nhất là gì , nó có tính chất
nh thế nào đó là nội dung bài học hôm nay
Hoạt động 2: K/n về h/s bậc nhất(15’)
Để biết thế nào là hàm số bậc nhất ta cùng
xét bài toán sau
G đa bảng phụ có ghi bài toán
Một học sinh đọc ta đề bài toán
G: Vẽ sơ đồ chuyển động nh sgk và hớng
dẫn học sinh
?1 Điền vào chỗ chấm cho đúng
G: yêu cầu học sinh làm ?2
Học sinh khác nhận xét kết quả của bạn
G đa bảng phụ có ghi kết quả bài tập ?2
sgk
Gọi học sinh đọc kết quả
1 Khái niệm hàm số bậc nhất
?1
- Sau 1 giờ ôtô đi đợc 50 km
- Sau t giờ ôtô đi đợc 50t km
- Sau t giờ ôtô cách trung tâm Hà Nội là:
Trang 2Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013
?Em hãy giải thích tại sao đại lợng s là
hàm số của t
G: Trong công thức s = 50 t + 8 Nếu thay
s bởi chữ y, thay t bởi chữ x ta có công
G đa bảng phụ có ghi định nghĩa
Gọi học sinh đọc định nghĩa
G đa bảng phụ có ghi bài tập:
Học sinh làm bài theo nhóm
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
G: Yêu cầu học sinh làm ?3 theo nhóm
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
G: Nhận xét
G: Nh vậy hàm số y = 3x +1 đồng biến
trên R; hàm số y = 3x +1 nghịch biến trên
R Tổng quát hàm số y = ax + b đồng biến
khi nào ? nghịch biến khi nào?
G đa bảng phụ có ghi nội dung tổng quát
- Hàm số y = -3x + 1 nghịch biến trên R
?3Lấy x1; x2 thuộc R sao cho x1< x2
Trang 3Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013
đồng biến hay nghịch biến
G : yêu cầu học sinh làm ?4
Học sinh làm bài tập theo nhóm nửa lớp
làm câu a; nửa lớp làm câu b
Gọi một số học sinh đọc ví dụ của mình
y=-Hoạt động 4 Hớng dẫn về nhà(2 )’
*Học bài và làm bài tập: 9; 10 trong sgk tr 48
*Chuẩn bị giờ sau luyện tập
Trang 4Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013Ngày soạn: 18/11/2012
Tuần 13 Ngày dạy : 21/11/2012
I.mục tiêu :
*Về kiến thức : củng cố định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất
*Kỹ năng: Học sinh tiếp tục đợc rèn kỹ năng nhận dạng hàm số bậc nhất Kỹ
năng áp dụng tính chất của hàm số bậc nhất để xét xem hàm số đó có đồng biến haynghịch biến trên R( xét tính biến thiên của hàm số bậc nhất), biểu diễn điểm trên mặtphẳng toạ độ
* Thỏi độ: Cẩn thận, chớnh xỏc, hứng thỳ học tập.
II chuẩn bị :
1 Chuẩn bị của thầy:
- Bảng phụ ghi các bài tập;
- Thớc thẳng, eke; phấn mầu
b, y=-0,5x là (a=-0,5; b=0)
c, y= √2 x- √2 + √3 (a= √2 ;b= - √2 + √3 ) là h/s đ/b
d, y=2x2+3 không là h/s bậc nhất
Hoạt động 2 Luyện tập (35’)
G: đa bảng phụ có ghi bài tập 12 tr 48 sgk:
? Em hiểu khi x = 1 thì y = 2,5 điều đó có ý
nghĩa gì?
Học sinh lên bảng thực hiện
Học sinh khác nhận xét kết quả của bạn
G: đa bảng phụ có ghi bài tập 8 tr 57 SBT:
?Muốn biết hàm số đồng biến hay nghịch
biến ta làm nh thế nào?
Học sinh đứng tại chỗ làm ý a
G: yêu cầu học sinh làm ý b theo nhóm
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
G: Nhận xét
Bài số 12 (sgk/ 48):
Ta có khi x = 1 thì y = 2,5 nên ta thay x =1; y = 2,5 vào hàm số y = ax + 3
b/ x = 0 ⇒ y = 1
Trang 5Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013
?Để tìm giá trị của x khi biết giá trị của y ta
làm nh thế nào?
G: hớng dẫn học sinh làm một phần sau đó
học sinh lên bảng thực hiện tiếp
G: đa bảng phụ có ghi bài tập 13 tr 48 sgk:
? Thế nào làm số bậc nhất?
G: yêu cầu học sinh làm bài tập 13 theo
nhóm
G: kiểm tra hoạt động của các nhóm
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
Học sinh khác nhận xét kết quả của nhóm
bạn
G: nhận xét
G: đa bảng phụ có ghi bài tập 11a tr 48 sgk:
Một học sinh lên bảng thực hiện
G: đa bảng phụ có ghi bài tập 11b tr 48 sgk:
G: yêu cầu học sinh làm ý b theo nhóm
G: kiểm tra hoạt động của các nhóm
Đại diện các nhóm bào cáo kết quả
G: nhận xét và đa ra đáp án
Củng cố
G: khái quát:Trên mặt phẳng toạ độ:
* Tập hợp các điểm có tung độ bằng 0 là trục
Trang 6Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013bằng nhau là đờng thẳng y = x
* Tập hợp các điểm có tung độ và hoành độ
đối nhau là đờng thẳng y = - x
Trang 7Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013Ngày soạn: 24/11/2012
Ngày dạy : 27/11/2012
Tiết 23 : đồ thị của hàm số y = ax + b ( a 0)
1 Kiến thức: Hiểu được ĐTHS y = ax+b a (a0) là một đường thẳng luụn luụn cắt trụctung tại điểm cú cú tung độ là b, song song với đường thẳng y =ax nếu b 0 hoặc trựngvới đường thẳng y = ax nếu b = 0
2 Kĩ năng: Vẽ ĐTHS y = ax + b (a 0 ) bằng cỏch xỏc định hai điểm phõn biệt thuộc
đồ thị hàm số
3 Thỏi độ: Rốn khả năng quan sỏt tớnh cẩn thận, tớnh chớnh xỏc khoa học, cú thỏi độ tốt
trong học tập
II chuẩn bị :
1 Chuẩn bị của thầy:
- Bảng phụ ghi các bài tập; cách vẽ đồ thị hàm số, thớc thẳng, eke
- Bảng phụ kẻ sẵn trục toạ độ Oxy và lới ô vuông
G đa bảng phụ có ghi bài tập ?1 sgk
G đa bảng phụ có vẽ sẵn một sẵn trục toạ độ Oxy
Trang 8Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013
?Muốn chứng minh một tứ giác là hình bình hành
ta chứng minh thoả mãn điều kiện gì?
Học sinh chứng minh
G: rút ra nhận xét : Nếu A, B, C cùng nằm trên
đờng thẳng (d) thì A’, B’, C’ cùng nằm trên một
đờng thẳng (d’) song song với (d)
G : yêu cầu học sinh làm ?2
Học sinh cả lớp dùng bút chì điền kết quả vào
y = 2x +3 quan hệ với nhau nh thế nào?
G: Dựa vào nhận xét trên và hình vẽ hãy nhận
xét về đồ thị hàm số y=ax+3
? Đờng thẳng y = 2x + 3 cắt trục tung tại điểm
nào?
G: giới thiệu “tổng quát” sgk
Gọi học sinh đọc “tổng quát”
đ/thị y=2x+3 là đ/thị //đ/thị h/s y=2xKL:( sgk)
Chú ý: ta gọi đ/thị y=ax+b (a#0), b
Trang 9hai điểm đặc biệt là giao điểm của đồ
thị với trục tung và giao với trục hoành
Làm thế nào để xác định đợc hai giao
? hàm số đồng biến hay nghịch biến?
?Tìm giao của đò thị với trục tung và
giao của đồ thị với trục hoành?
* Giao của đồ thị với trục tung Cho x = 0 ⇒ y = - 3
⇒ Đồ thị hàm số cắt trục tung tại A(0; -3) Giao của đồ thị với trục hoành
Cho y = 0 ⇒ x = 1,5
⇒ Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại B(1,5;0)
Vậy đồ thị hàm số y = 2x - 3 là đờng thẳngcắt trục tung tại A(0; -3) và cắt trục hoành tạiB(1,5; 0)
Hoạt động 4 : Hớng dẫn về nhà(2 )’
*Học bài và làm bài tập: 15; 16 trong sgk tr 51; Bài14 trong SBT tr 58
*Chuẩn bị giờ sau luyện tập
Trang 10Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013Ngày soạn: 24/11/2012
Ngày dạy : 27/11/2012
I.mục tiêu :
Kiến thức : HS đợc củng cố lại dạng TQ và các bớc vẽ đồ thị của hàm số y = ax + b
Kĩ năng :Tiếp tục rèn luyện kĩ năng biểu diễn điểm trên mặt phẳng toạ độ, tìm toạ độ
và vẽ đồ thị của hàm số y = ax + b (a 0) Đồng thời thông qua đồ thị H/S đợc luyện giảimột số bài toán về tính chu vi, diện tích
Thái độ : Có thái độ nghiêm túc và ý thức tích cực, tính cẩn thận trong học tập
II chuẩn bị :
GV: Bảng phụ ghi các bài tập; vẽ sẵn hệ toạ độ Oxy; thớc thẳng, eke
HS: Ôn lại cách vẽ đồ thị hàm số, giấy vở ô ly, thớc thẳng, eke
y y=x
H B 2 C 1
-2 -1 0 1 2 x
A -2
b, A(-2;-2)Hoạt động 2 : Luyện tập (34’)
G: cùng học sinh chữa tiếp bài 16c
G: vẽ đờng thẳng đi qua B(0;2) song
song với Ox và yêu cầu học sinh lên
bảng xác định toạ độ C?
Hãy tính diện tích tam giác ABC?
? Còn cách tính nào khác ?
H: trả lời(SABC =SAHC -SAHC )
?Tính chu vi tam giác ABC?
G: đa bảng phụ có ghi bài tập 18 tr 52
sgk:
G: yêu cầu học sinh làm bài tập 18 theo
nhóm: nửa lớp làm ý a; nửa lớp làm ý
b
G: kiểm tra hoạt động của các nhóm
Đại diện các nhóm báo cáo kết quả
Bài số 16 (sgk/ 51):
Toạ độ điểm C(2;3)Xét Δ ABC có đáy BC = 2 cmChiều cao tơng ứng AH = 4 cm
AC2 = AH2 + CH2 = 16 + 16 = 32
⇒ AB = √32 cm
PABC = AB + AC + BC = √32 + √20 + 2 12,13 (cm)
y = 3 x - 1
Vẽ đồ thị hàm số y = 3x - 1
b/ Ta có x = - 1; y = 3 thay vào y = ax + 5
⇒ 3 = - a + 5 ⇒ a = 2Hàm số cần tìm là y = 2x + 5
Trang 11Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013Học sinh khác nhận xét kết quả của bạn
G: nhận xét
G: đa bảng phụ có ghi bài tập 16 tr 59
SBT:
? Đồ thị của hàm số y = ax + b là gì?
Học sinh đứng tại chỗ làm bài tập 6 a
Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm
b/ Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm cóhoành độ bằng - 3 khi x = - 3 thì y = 0Thay x = - 3; y = 0 vào công thức hàm số tacó: 0 = (- 3)( a - 1) + a
⇔ 0 = - 3 a + 3 + a ⇔ 0 = - 2a + 3 ⇔ 2a = 3 ⇔ a = 1,5
Vậy với a = 1,5 thì đồ thị hàm số trên cắt trụchoành tại điểm có hoành độ bằng -3
Hoạt động 3 : Hớng dẫn về nhà(2’)Học bài và làm bài tập: 17 ; 19 trong sgk tr 51; 52
Trang 12Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013 Ngày soạn: 24/11/2012
Ngày dạy : 27/11/2012
Tiết 25: đờng thẳng song song và đờng thẳng cắt nhau
I.mục tiêu :
Kiến thức :Học sinh củng cố điều kiện để 2 đờng thẳng y = ax+ b (a 0);
y =a’ x+ b’ (a’ 0) song song , cắt nhau, trùng nhau
Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng nhận biết, xác định các hệ số a; b trong bài toán cụ thể ,
rèn luyện kĩ năng vẽ đồ thị hàm số, xác định tham số
Thái độ : Học sinh chủ động, tích cực
II chuẩn bị :
GV: - Bảng phụ vẽ sẵn đồ thị của ?2; bảng phụ có kẻ sẵn ô vuông
- Thớc thẳng, eke
HS :
- Ôn lại cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b (a0)
- Thớc thẳng, eke
III các hoạt động trên lớp
Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ(8’)
Vẽ đthị h/s y=2x+1
y=2x+2.Hãy nhận xét đ.thị
Học sinh khác nhận xét kết quả của bạn G: nhận xét và cho điểm G: Trên cùng một mặt phẳng toạ độ hai đ-ờng thẳng có những vị trí tơng đối nào G: Với hai đờng thẳng y = ax + b (a0) và y = a’x + b’ ( a’0) khi nào song song; khi nào cắt nhau? Bài học hôm nay sẽ trả lời câu hỏi đó HsLb y y=2x+2 y=2x+1 O x
Hoạt động 2: Đờng thẳng //(9’) ?1: a, HS vẽ y=2x+3 y=2x-2 b, 2 đt // vì cùng // đt y=2x và chúng không trùng nhau GV nêu trờng hợp tổng quát Đọc KL 1, Đthẳng // ?1 y
3
-1,5 1 x
-2
Cho y=ax+b (a#0) và y=a’x+b’ (a’#0) + Khi a=a’; b#b’ thì 2 đt // + a=a’; b=b’ thì 2 đt trùng nhau * KL: (sgk)
Hoạt động 3: Đờng thẳng cắt nhau(9’)
?2: HS : 2 đt cắt nhau
+y=0,5x+2 và y=1,5x+2
+y=0,5x-1 và y=1,5x+2
? Khi nào 2 đt cắt nhau
HS khi a# a’
Đọc KL
? 2 đt y=0,5x+2 và y=x+2 cắt nhau ntn
HS: cắt nhau tại (0;2)
2, Đờng thẳng cắt nhau
?2:
KL (sgk) Chú ý: khi a #a’; b# b’ chúng cắt nhau tại
điểm (0,b) Hoạt động 4: Bài toán áp dụng(9’)
Trang 13Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013Hoạt động nhóm bài toán
đk: m 0; m+10
a, để 2 đt cắt nhau: ⇔ 2mm+1 ⇔
m1Vậy m0;1;-1 thì 2 đt cắt nhau a=a’
b, Để 2 đt // khi và chỉ khi b b’ ⇔
2m=m+1 ⇔ m=1Vậy m =1 (t/m) để 2 đt //
Hoạt động 5: Vận dụng, củng cố(7’)Nhắc lại bài
b, Các cặp đt //
a và e ; c và g; b và dHoạt động 6: Hớng dẫn về nhà(2 )’
*Nắm vững các điều kiện về các hệ số để hai đờng thẳng song song ; trùng nhau; cắt nhau
*Học bài và làm bài tập: 22; 23; 24 trong sgk tr 55
;18; 19 trong SBT tr 59
*Chuẩn bị tiết sau luyện tập
Trang 14Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013Ngày soạn: 24/11/2012
Tuần 14 - 1Ngày dạy : 27/11/2012
I.mục tiêu :
* Kiến thức: Học sinh đợc củng cố điều kiện để hai đờng thẳng
y = ax + b ( a 0) và y = a’x + b’ (a’ 0) cắt nhau; song song ; trùng nhau
*Kỹ năng: Học sinh biết xác định các hệ số a; b trong các bài toán cụ thể rèn kỹ
năng vẽ đồ thị hàm số bậc nhất Xác định đợc giá trị của các tham số đã cho trong cáchàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đờng thẳng cắt nhau ; song song vớinhau; trùng nhau
* Thái độ: Học sinh có ý thức tự giác học tập
II chuẩn bị :
1 Chuẩn bị của thầy:
- Bảng phụ ghi các bài tập; bảng có kẻ sẵn ô vuông; thớc thẳng, eke
Câu 1: Tìm gtrị của m để đthẳng y=mx+3 // với đthẳng y=(4m+1)x-5
Câu 2: Cho 2 đthẳng y=3x+5 và y=3x-10 Hãy chỉ ra một đáp án đúng
A: 2 đthẳng cắt nhau B, 2 đờng thẳng // C: 2 đờng thẳng trùng nhau
Câu 3: Cho hai đờng thẳng y=2x – 4 và y=4x + 1 Hãy chỉ ra đáp án đúng:
A: 2 đờng thẳng trùng nhau B, 2 đờng thẳng // C: 2 đthẳng cắt nhau
a, Để 2 đthị // vì 3 -5 nên m=2m+1 ⇔ m=-1Vậy m=-1 (t/m đk) thì 2 đthị // với nhau
b, Để 2 đthị cắt nhau ta có:
m2m+1 ⇔ m-1Vậy với m-1; 0; -1/2 thì 2 đthẳng cắt nhau
BT 22:(sgk-55)Cho h/s y=ax+3.Tìm a để
a, vì đthị h/s // với y=-2x
⇒ a=-2
b, Thay x=2, y=7 vào h/s ta có
Trang 15Giáo án Đại số Năm học 2012 - 2013
BT 23
Đọc đề và nêu y/c của bài
HS nêu đợc rõ y/c :
a, Tìm b biết đthị cắt Oy tại điểm có tung độ
=-3
b, Đthị đi qua điểm (1;5)
Nêu dạng bài tập này tơng tự bài tập nào đã
? Điều kiện để đồ thị hai hàm số bậc là hai
đ-ờng thẳng song song cắt nhau; trùng nhau
7=a.2+3 ⇔ a=2
BT23: (sgk-55)Cho h/s y=2x+b
a, Đthị cắt trục tung tại điểm có tung
độ là -3 nên b=-3
b, Tơng tự câu b BT 22
BT 25: (sgk-55) y y=- 2
2 3
x+2
M 2 N
1 4/3 x -3 -0,2 2
3
b, M(-1,5;1)N( 2
3 ;1)
Hoạt động 3: Hớng dẫn về nhà(2 )’
*Luyện kỹ năng vẽ đồ thị hàm số bậc nhất
*Ôn tập khái niệm tg α cách tính kh biết tg
*Làm bài tập: 24 26 trong sgk tr 55 ;20; 21; 22 trong SBT tr 60
*Đọc và chuẩn bị bài hệ số góc của đờng thẳng y = ax+b (a0)
Ngày soạn: 24/11/2012
Tuần 14 - 2Ngày dạy : 27/11/2012
Tiết 27 : hệ số góc của đờng thẳng y = ax+b (a0)
I.mục tiêu :Học xong tiết này HS cần phải đạt đợc :
Kiến thức
- Học sinh nắm vững khái niệm góc tạo bởi đờng thẳng y = ax + b và trục Ox vàkhái niệm hệ số góc của đờng thẳng y = ax + b
- Biết cách tính góc hợp bởi đờng thẳng y = ax + b và trục Ox trong trờng hợp hệ
số góc a > 0 theo công thức a = tg Trờng hợp a < 0, tính gián tiếp
Kĩ năng : Rèn kĩ năng vẽ đồ thị hàm số, tính góc tạo bởi đờng thẳng y = ax + b và trục
Ox
Thái độ : Học sinh có ý thức tự giác học tập
II chuẩn bị :
1 Chuẩn bị của thầy:
Bảng phụ kẻ sẵn ô vuông để vẽ đồ thị; Thớc thẳng, eke; phấn màu; máy tính bỏ túi
Trang 16Học sinh khác nhận xét kết quả của bạn
G: nhận xét bổ sung và cho điểm
G: nêu vấn đề: Khi vẽ đờng thẳng y = ax
+ b
( a0) trên mặt phẳng toạ độ Oxy, gọi
giao điểm của đờng thẳng này với Ox là
A thì đờng thẳng tạo với trục Ox bốn góc
phân biệt có đỉnh chung là A Góc tạo bởi
đờng thẳng y = y = ax + b
( a0) với trục Ox là góc nào? và góc đó
có quan hệ nh thế nào với hệ số a ta cùng
nghiên cứu bài học hôm nay
Hoạt động 2: KN hệ số góc của đthẳng(16’)
G: đa hình 10 a sgk rồi nêu khái niệm về
góc tạo bởi đờng thẳng
y = ax + b ( a0) và trục Ox nh sgk
? Với a > 0 thì góc α có độ lớn nh thế
nào?
?G: đa tiếp hình 10 b sgk và yêu cầu học
sinh lên xác đinh góc α trên hình và nêu
a > 0
Nhận xét: với a > 0 thì α nhọn
a < 0
Nhận xét: Với a < 0 thì α tùb/ Hệ số góc