0,25 điểm - Khi nghe tin đột ngột làng Chợ Dầu của ông theo giặc, tâm trạng của ông Hai đã đợc tác giả diễn tả rất cụ thể: nỗi đau đớn trở thành sự ám ảnh nặng nề ngự trị trong tâm can ô[r]
Trang 1Phòng Giáo dục Quận Hoàn Kiếm
Môn thi: Ngữ Văn
Ngày thi: 30/05/2012 Thời gian làm bài: 120 phút
Đề bài Phần I (7 điểm)
Câu 1(5 điểm) Trong văn bản Làng“ ”của Kim Lân có đoạn:
Nh“ ng sao lại nảy ra cái tin nh vậy đợc? Mà thằng Chánh Bệu thì đích là ngời làng không sai rồi Không có lửa làm sao có khói? Ai ngời ta hơi đâu bịa ra những chuyện ấy làm gì Chao ôi! Cực nhục cha, cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao?
Ai ngời ta chứa Ai ngời ta buôn bán mấy Suốt cả cái nớc Việt Nam này ngời ta ghê tởm, ngời ta thù hằn cái giống Việt gian bán nớc… Lại còn bao nhiêu ngời làng, tan tác mỗi
ng-ời một phơng nữa, không biết họ đã rõ cái cơ sự này cha? ”
(SGK Ngữ văn 9, tập một, trang 166)
1 Tâm trạng của nhân vật đợc nói đến trong đoạn trích trên là ai? Cái cơ sự này“ ” trong
đoạn trích là điều gì?
2 Trong đoạn trích trên những câu nghi vấn nào dùng để hỏi? Việc sử dụng liên tiếp các câu nghi vấn có tác dụng gì trong việc diễn tả những cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật?
3 Bằng sự hiểu biết của em về truyện ngắn Làng“ ”, hãy viết một đoạn văn nghị luận khoảng
12 câu theo kiểu tổng - phân - hợp, em hãy phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật khi
vừa biết cái cơ sự này ,“ ” trong đó có sử dụng một câu chứa thành phần tình thái và phép lặp (gạch chân và chú thích rõ)
4 Bài thơ nào em đã học trong chơng trình Ngữ văn 9 cũng thể hiện tình cảm tự hào về quê hơng? (Ghi rõ tên và tác giả bài thơ)
Câu 2 (2 điểm) Viết hồi thứ mời bốn - Hoàng Lê nhất thống chí“ ”, các tác giả Ngô gia văn phái đã tập trung ngợi ca vẻ đẹp của ngời anh hùng Quang Trung
1 Em hãy giải thích nhan đề tác phẩm: Hoàng Lê nhất thống chí “ ”
2 Nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp của vua Quang Trung
Phần II (3 điểm) Trong bài thơ Viếng lăng Bác“ ”, có một nhà thơ đã viết rất hay về Bác:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
“
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Ngày ngày dòng ngời đi trong thơng nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mơi chín mùa xuân.”
1 Tác giả của bài thơ là ai ? Bài thơ đợc sáng tác khi nào ?
2 Tác giả sử dụng phép tu từ nào trong hai câu thơ: Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng“
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.”
Nêu tác dụng của phép tu từ đó
3 Hãy chép hai câu thơ có hình ảnh ẩn dụ mặt trời trong một bài thơ trong chơng trình Ngữ
văn 9 (ghi rõ tên và tác giả bài thơ)
Đáp án và biểu điểm đề thi thử lần 1 vào lớp 10 THPT Phần I (7 điểm)
Câu 1 (5 điểm) Học sinh nêu và giải thích đợc:
1 - Tâm trạng của nhân vật đợc nói đến trong đoạn trích trên là: Ông Hai (0,25 điểm)
- “Cái cơ sự này” trong đoạn trích là: cái tin làng Chợ Dầu theo giặc và nỗi khổ của những
ngời dân bị mang tiếng là dân của làng Việt gian (0,25 điểm)
2 - Câu nghi vấn dùng để hỏi: Nh“ ng sao lại nảy ra cái tin nh vậy đợc? ; Lại còn bao” “
nhiêu ngời làng, tan tác mỗi ngời một phơng nữa, không biết họ đã rõ cái cơ sự này cha?”
(0,5 điểm)
- Tác dụng: Thể hiện tâm trạng băn khoăn, day dứt, dằn vặt, đau khổ… không nguôi của
ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc (0,5 điểm)
3 (3 điểm) Viết đoạn văn.
Trang 2- Đúng cấu trúc, đủ số câu: (0,5 điểm)
- Có câu chứa thành phần tình thái và phép nối liên kết câu (gạch chân và chú thích rõ) (0,5
điểm)
* Nội dung: Các câu trong đoạn phải hớng vào làm rõ: Diễn biến tâm trạng của ông Hai khi
vừa nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc
- Tác giả đã đặt nhân vật ông Hai vào một tình huống gay cấn để bộc lộ sâu sắc tình cảm yêu làng, yêu nớc của ông: một ngời yêu làng, luôn tự hào về làng quê của mình lại bị nhận tin
làng mình đã theo giặc ngay tại nơi đi tản c (0,25 điểm)
- Khi nghe tin đột ngột làng Chợ Dầu của ông theo giặc, tâm trạng của ông Hai đã đợc tác giả
diễn tả rất cụ thể: nỗi đau đớn trở thành sự ám ảnh nặng nề ngự trị trong tâm can ông Hai (1
điểm)
+ Ông Hai sững sờ “cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân … tởng nh đến không thở
đợc”
+ Khi trấn tĩnh đợc phần nào, ông cố cha tin cái tin ấy, nhng những ngời tản c kể rành rọt quá làm ông không thể không tin
- Tâm trí ông Hai chỉ còn cái tin dữ xâm chiếm, nó trở thành một nỗi ám ảnh day dứt không
nguôi (0,5 điểm)
+ Về đén nhà, ông nằm vật ra giờng
+ Ông tủi thân nhìn thấy đàn con với ý nghĩ: chúng cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng cũng bị ngời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ?
-> Nhà văn Kim Lân đã diễn tả hết sức cụ thể nỗi đau đớn tinh thần của ông Hai Nỗi đau ấy
nh thể hiện trớc mắt ngời đọc bằng những nét mặt, bằng cảm giác hết sức sinh động, chân thực: nỗi ám ảnh nặng nề của một ngời ở làng theo giặc trong ông Hai đã biến thành sự sợ hãi thờng xuyện cùng với nỗi đau xót, tủi hổ vô cùng! Chọn nỗi đau đớn, tủi hổ để thể hiện tình yêu quê hơng đất nớc của ngời nông dân là Kim Lân đã chon đợc một điểm nhìn mới để ngợi
ca tình yêu nớc của dân tộc mình (0,25 điểm)
* L
u ý: Giám khảo chỉ cho điểm tối đa trong từng ý nếu học sinh biết lấy dẫn chứng, phân tích, các câu văn có sự liên kết chặt chẽ, diễn đạt lu loát, tránh kể tóm tắt lại diễn biến truyện .
4 Bài thơ: Nói với con“ ”, tác giả: Y Phơng (0,5 điểm)
Câu 2 (2 điểm)
1 Học sinh giải thích đợc:
- Nhan đề: “Hoàng Lê nhất thống chí”viết bằng chữ Hán ghi chép về sự thống nhất của vơng
triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh, trả lại Bắc Hà cho vua Lê (0,75 điểm)
2 Học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp của vua Quang Trung:
- Có hành động mạnh mẽ quyết đoán (0,25 điểm)
- Có trí tuệ sáng suốt và nhạy bén (0,25 điểm)
- Có tầm nhìn xa trông rộng (0,25 điểm)
- Là vị tớng có tài thao lợc hơn ngời (0,25 điểm)
- Hình ảnh vị vua lẫm liệt trong chiến trận (0,25 điểm)
Phần II (3 điểm)
1 (1,5 điểm) Học sinh nêu đợc:
- Tác giả: Viễn Phơng (0,5 điểm)
- Hoàn cảnh sáng tác : Năm 1976, sau khi cuộc kháng chiến chống Mĩ kết thúc thắng lợi, đất nớc thống nhất, lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành, Viễn Phơng ra thăm miền Bắc, vào lăng viếng Bác Hồ Bài thơ “Viếng lăng Bác” đợc sáng tác vào dịp đó và in trong tập
thơ “Nh mây mùa xuân” (1978) (1 điểm)
2 (1 điểm)
- Tác giả sử dụng phép: ẩn dụ (0,5 điểm)
- Tác dụng: ca ngợi sự trờng tồn, vĩnh hằng của hình ảnh Bác (0,5 điểm)
3 (0,5 điểm) Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi “
Mặt trời của mẹ em nằm trên lng ” (0,25 điểm)
- Nhan đề bài thơ: Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ ; tác giả: Nguyễn Khoa Điềm
(0,25 điểm)