4.Phát triển năng lực: rèn HS năng lực tự học Lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ở SGK,sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thành cách ghi nhớ k[r]
Trang 1Ngày soạn:27/11/2020
Ngày giảng:
Tiết 46
LUYỆN TẬP XÂY DỰNG BÀI
TỰ SỰ – KỂ CHUYỆN ĐỜI THƯỜNG
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nhân vật và sự việc được kể trong kể chuyện đời thường
- Chủ đề, dàn bài, ngôi kể, lời kể trong kể chuyện đời thường
2 Kĩ năng
Làm bài văn kể một câu chuyện đời thường
GD KNS: Suy nghĩ, thảo luận để câu chuyện phù hợp với mục đích giao tiếp;
giao tiếp, ứng xử: trình bày suy nghĩ, ý tưởng để kể một câu chuyện
3.Thái độ: Giáo dục HS lòng ham mê sáng tác văn học
4.Phát triển năng lực: rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có
liên quan ở SGK,sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chấtlượng ,hình thành cách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của GV theo các
kiến thức đã học), năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích được ngữ liệu ), năng lực sáng tạo ( có hứng thú, chủ động nêu ý kiến), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, khi tạo lập đoạn văn; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự
tin chủ động trong việc chiếm lĩnh kiến thức bài học
GD đạo đức: Qua những ví dụ thực tiễn, giáo dục lòng nhân ái, sự khoan dung,
tình yêu quê hương, yêu người thân => GD giá trị sống: TRÁCH NHIỆM, TÔNTRỌNG, YÊU THƯƠNG, TRUNG THỰC, KHOAN DUNG, ĐOÀN KẾT, HỢPTÁC
? Em hiểu thế nào là truyện đời thường?
Kể những câu chuyện vẫn diễn ra trong cuộc sống thường ngày của chúng ta
Trang 2HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Mục tiêu: Nhận diện được các đề văn tự sự, cách làm bài văn kể chuyện đời
thường rèn năng lực giải quyết vấn đề, Năng lực giao tiếp, Năng lực hợp tác
a Mở bài: Giới thiệu chung về kỉ niệm em định
kể( Kỉ niệm xảy ra bao giờ, ở đâu, với ai, ấntượng của em về kỉ niệm đó)
b Thân bài: Tuỳ kinh nghiệm, vốn sống, cảm
xúc của mỗi em mà lựa chọn sự việc kể;
MB: Những kỉ niệm buồn thường để lại cho con
người những ấn tượng sâu sắc Câu chuyện vềtình bạn của tôi với Vi cũng vậy, nó xảy ra khálâu rồi nhưng tôi còn nhớ như in Hồi ấy tôi và
Vi cùng vào học lớp Bốn
KB: Tình bạn cũng là tình cảm của con người,
phải có vui buồn hờn giận Những kỉ niệm buồnvui thường bồi đắp cho tình bạn thêm sâu sắc.Tuy tôi và Vi ở rất xa nhau nhưng trong trái timcủa hai đứa chúng tôi vẫn luôn có hình ảnh củanhau Chúng tôi sẽ luôn nhớ về nahu, về mộttình bạn đẹp
Trang 3*Đề bài: Kể lại một kỉ niệm sâu sắc nhất.
*Yêu cầu chung
+ Yêu cầu về hình thức: 2đ
Bố cục rõ, mạch lạc, thân bài biết tách đoạn (0,5đ)
Chữ viết trình bày sạch, đẹp ( 0,5đ)
Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, câu, diễn đạt ( 1đ)
+ Yêu cầu về nội dung: 8đ ( đề mở)
Có thể kỉ niệm về một việc làm tốt, một lần mắc lỗi
Có thể kỉ niệm về một chuyến đi chơi xa
- Tình huống xảy ra kỉ niệm (1đ)
- Diễn biến sự việc: Xây dựng được những tình tiết phù hợp; có tínhcao trào
- Hậu quả hay kết quả của kỉ niệm :
+ Nếu là kỉ niệm buồn, hợp lí với lỗi gây ra, nhẹ nhàng mà sâu sắc + Nếu là kỉ niệm vui: Sự tác động, lan tỏa trong đời sống tinh thầncủa mình hoặc của những người xung quanh
Kết bài
- Tác động của kỉ niệm đó đối với tình cảm, cảm xúc của em cho đếnbây giờ
- Bài học rút ra từ sự việc – kỉ niệm sâu sắc đó
* Đánh giá cao những bài làm có lời văn kể hấp dẫn, chuyện có ýnghĩa giáo dục sâu sắc
4 Hướng dẫn tự học
- Bài vừa học:
+ Viết hoàn chỉnh thành bài văn cho đề bài trên Chuẩn bị cho bài viết số 3
+ Đọc lại các truyện ngụ ngôn đã học So sánh sự khác nhau giữa truyện ngụngôn và truyện cổ tích?
- Chuẩn bị bài mới:
+ Chuẩn bị cho bài Treo biển
Tìm hiểu thế nào là truyện cười
Đọc văn bản
Trả lời các câu hỏi trong phần đọc – hiểu
V Rút kinh nghiệm
Trang 4………
………
Ngày soạn: 27/11/2020
Ngày giảng:
Tiết 47 Văn bản:
TREO BIỂN
- Truyện cười -
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức
+ Khái niệm truyện cười
+ Đặc điểm thể loại của truyện cười với nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác
phẩm Treo biển.
+ Cách kể hài hước về người hành động không suy xét, không có chủ kiến trước những ý kiến của người khác
2 Kĩ năng
- Kĩ năng bài học:
+ Đọc – hiểu văn bản truyện cười Treo biển.
+ Phân tích, hiểu ngụ ý của truyện
+ Kể lại câu chuyện
- Kĩ năng sống: nhận thức được vai trò của chủ kiến trong cách cư xử, giao tiếp: lắng nghe ý kiến của người khác
3 thái độ: có thái độ cư xử, nhìn nhận, đánh giá sự việc xảy ra xung quanh, biết
lắng nghe, phân tích
4.Phát triển năng lực: rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có
liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thành cách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của GV theo các kiến thức
đã học), năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích được vẻ đẹp tác phẩm ), năng lực sáng tạo ( có hứng thú, chủ động nêu ý kiến), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc
chiếm lĩnh vẻ đẹp tác phẩm văn chương
GD đạo đức: Giáo dục phẩm chất tự trọng, tự lập, tự tin, có trách nhiệm với bản
thân => GD giá trị sống: TRÁCH NHIỆM, TRUNG THỰC
II Chuẩn bị
- GV: nghiên cứu chuẩn kiến thức, SGK, SGV, giáo án, máy chiếu,
- HS: soạn bài
III Phương pháp
- Phương pháp đọc diễn cảm, đàm thoại, nêu vấn đề, thuyết trình, nhóm, động não,
KT đặt câu hỏi
Trang 5IV Tiến trình giờ dạy và giáo dục
1 Ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (3’)
?Những bài học nào em nhận thức được sau khi học xong chủ đề truyện ngụ ngôn
phê phán những kẻ hiểu biết cạn hẹp mà lại hênh hoang, khuyên nhủ người ta phải
cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình, không được chủ quan , kiêu ngạo
khuyên con người ta khi muốn hiểu biết sự vật, sự việc phải xem xét chúng toàndiện
3 Bài mới
A Hoạt động khởi động
- Mục tiêu: tạo hứng thú, tâm thế cho học sinh; tạo tình huống/vấn đề học tập nhằm huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu tìm hiểu kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập
- Phương pháp: vấn đáp
- Kĩ thuật: Hỏi và trả lời, trình bày một phút, KWL
- Phương tiện: Máy chiếu
- Thời gian: 5p
GV trình chiếu bảng sau – HS thực hiện theo nhóm
? Em đã biết những thể loại truyện dân gian nào
? Em còn muốn biết điều gì về truyện dân gian nữa
K- những điều đã biết W – những điều muốn
? TRUYỆN CƯỜI
- GV chiếu một số truyện cười dân gian và yêu cầu học sinh kể tên thêm nhữngtruyện mà em biết
HS nêu tên truyện
? theo em tiếng cười trong cuộc sống có vai trò gì
HS bộc lộ - GV chuyển bài mới
Tiếng cười là một yếu tố quan trọng không thể thiếu trong cuộc đời mỗi con người Người VN ta rất biết cười dù trong bất kì một tình huống nào.Điều đó được thể
Trang 6hiện rất nhiều trong văn học dân gian.Đặc biệt là trong thể loại truyện cười.Vì vậy rừng cười của dân tộc VN rất phong phú Rừng cười ấy vang lên với các cung bậc khác nhau Có tiếng cười hóm hỉnh hài hước, có tiếng cười sâu cay châm biếm Tiết học hôm nay….
B Hoạt động hình thành kiến thức
- Mục tiêu: trang bị cho học sinh những kiến thức mới liên quan đến tình huống/vấn
đề học tập nêu ra ở hoạt động khởi động.
- Phương pháp: thuyết trình, pháp vấn, gợi mở, phân tích, nêu vấn đề,…
- Kĩ thuật: Hỏi và trả lời, trình bày một phút
- Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập
- Thời gian: 30p
Hđ 1(4):
- Mục tiêu: học sinh hiểu biết cơ bản được về thể
loại
- Phương pháp:, đàm thoại, trực quan, Dạy học
nhóm, phát hiện và giải quyết vấn đề, thuyết trình
- Kĩ thuật: kĩ thuật đặt câu hỏi, Kĩ thuật giao nhiệm
vụ
HS nghiên cứu mục * SGK và giao nhiệm vụ
?) Em hãy lí giải về định nghĩa truyện cười?
- Nhóm 1 cử đại diện trình bày – Hs lắng
nghe,nhận xét – bổ sung
GV trình chiếu chốt khái niệm về nội dung –
nghệ thuật - mục đích của truyện cười và lưu
ý: Truyện cười thường rất ngắn Truyện cười
thiên về mua vui gọi là truyện hài hước Truyện
thiên về ý nghĩa phê phán gọi là truyện châm
biếm
Hđ 2 ( 17’) Đọc- hiểu văn bản
- Mục tiêu: hướng dẫn học sinh đọc và hiểu được
giá trị của văn bản
- Phương pháp:, đàm thoại, trực quan, Dạy học
nhóm, phát hiện và giải quyết vấn đề, PP làm mẫu
- Kĩ thuật: kĩ thuật đặt câu hỏi, Kĩ thuật giao
nhiệm vụ, Kĩ thuật Tóm tắt nội dung tài liệu theo
Trang 7? HS quan sát truyện - Liệt kê các sự việc tiêu biểu
- Đại diện HS nhóm 2 trình bày – Hs quan sát,
lắng nghe – nhận xét, đánh giá – GV nhận xét,
đánh giá - trình chiếu chốt
?) Câu chuyện xoay quanh vấn đề nào
- Treo biển quảng cáo bán hàng
- HS quan sát tấm biển quảng cáo của nhà hàng
+ Ở đây thông báo địa điểm cửa hàng
+ Có bán: thông báo hoạt động của cửa hàng
+ Cá: thông báo loại mặt hàng, sản phẩm được
bán
+ Tươi: thông báo chất lượng hàng
* GV: Bốn yếu tố đó là cần thiết cho một tấm biển
quảng cáo bằng ngôn ngữ, đáp ứng đầy đủ thông tin
cho người mua
?) Đến đây truyện đã gây cười chưa? Vì sao?
- Chưa: vì chưa có yếu tố không bình thường
- Việc treo biển là đúng không có gì đáng cười
? Vậy truyện gây cười khi nào? những ai đã khiến
tạo ra tiếng cười
- Vì ý kiến đóng góp của khách hàng
- Vì chủ kiến của chủ nhà hàng
GV giao nhiệm vụ cho hai nhóm thực hiện
Nhóm 1: ? Trước hết chúng ta sẽ tìm hiểu ý kiến
đóng góp của các vị khách Có mấy ý kiến đóng
góp - đó là những ai
Nhóm 2: có ý kiến cho rằng : Tiếng cười đã được
bật lên khi các vị khách của nhà hàng góp ý song
nó thật sự vang lên sảnh khoái trước hành động
và thái độ của chủ nhà hàng Ý kến của em?
Các nhóm thảo luận – đại diện hai nhóm trình bày –
nhận xét – bổ sung
2 Phân tích
a Nhà hàng treo biểnbán hàng
- Tấm biển của nhà hàng
có những nội dung cầnthiết cho việc quảng cáo
bằng ngôn ngữ: về địa điểm, về hoạt động, loại mặt hàng, chất lượng hàng.
b ý kiến đóng góp củacác vị khách
Trang 8- Các ý kiến này tuy có khác nhau về nội dung
nhưng đề giống nhau ở cách nhìn chỉ quan tâm
đến một thành phần của tấm biển mà không chú ý
đến các thành phần khác
? Cách nhìn nhận sự vật ,vấn đề kiểu này chúng ta
đã được học trong truyện nào
- Tthầy bói xem voi
? Thái độ của họ khi đóng góp ý kiến
- Xem , nhìn tấm biển ,cười bảo… nhìn cái biển
nói…
? Nhận xét của em về thái độ này
- Có thể do thiếu nghiêm túc, góp ý bừa
- Có thể do chân thành nhưng lại thiếu hiểu biết
? có ý kến cho rằng lời góp ý là không chân thành í
kiến của em
- Lần lượt từng người bằng cử chỉ, ngôn ngữ góp ý
cho chủ nhà hàng bỏ bớt dần từng thành phần của
tấm biển Thoạt nghe ý kiến từng người xem
chừng có lí Song không phải Bởi mỗi người góp
ý không nghĩ đến chức năng của yếu tố mà họ
cho là thừa và mối quan hệ của nó Mỗi người chỉ
thấy được sự hiện diện của mình ở cửa hàng và
trực tiếp nhìn, ngửi, quan sát mặt hàng thay cho
việc thông báo gián tiếp vốn là chức năng đặc
điểm của giao tiếp ngôn ngữ Họ không thấy
được tầm quan trọng của những thành phần khác
nhóm 2: Hành động và thái độ của chủ nhà hàng
ntn? Em có nhận xét gì về điều đó
Tiếng cười đã được bật lên khi các vị khách của nhà
hàng góp ý song nó thật sự vang lên sảnh khoái khi
- Trước phản ứng của chủ nhà hàng về những lời
c Chủ kiến của chủ nhàhàng
Trang 91 Bỏ đi chất lượng mặt hàng - đây là thành
phần ó vai trò quan trong nhất trong một biển
quảng cáo
2 Bỏ đi vị trí của nhà hàng – tạm có thể được
3 Bỏ đi hoạt động của nhà hàng biển quảng
cáo lúc này chỉ còn mỗi chữ cá Lúc này
khách hành sẽ không hiểu biển quảng cáo này
treo lên nhắm mục đích gì
4 Bỏ luôn cả biển quảng cáo
? Em cười chủ nhà hàng điều gì – KT động não
- Cái cười được bộc lộ rõ nhất ở cuối truyện cái
biển chỉ còn chữ cá - khi có người góp ý- chủ nhà
hàng cất luôn cái biển đi
? Vậy theo em chủ nhà hàng là người ntn
Hoạt động 3 (5’): Tổng kết Mục tiêu: hướng dẫn học sinh đánh giá và hiểu
giá trị tác phẩm
- Phương pháp:, đàm thoại, Dạy học nhóm,
- Kĩ thuật: Kĩ thuật giao nhiệm vụ, trình bày 1’
- Thảo luận nhóm
N1-2: nghệ thuật đặc sắc của truyện
N3-4: nội dung – bài học
Đại diện nhóm trả lời băng KT trình bày 1’ –
HS nhận xét, bổ sung – GV khái quát
- HS đọc ghi nhớ
Chủ nhà hàng thay đổi biển theo bất kì góp ý nào để rồi cuối cùng cất luôn tấm biển -> hành động không suy xét, không có chủ kiến
4 Tổng kết
a Nội dung-ý nghĩa:
truyện tạo ra tiếng cười hài hước, vui vẻ, phê phán những người hành động thiếu chủ kiến và nêu ra bài học về sự cần thiết phải biết tiếp thu có chọn lọc ý kiến người khác.
b Nghệ thuật: xây dựng tình huống cực đoan, vô lí; sử dụng yếu tố gây cười, kết thúc truyện bất ngờ
c Ghi nhớ:SGK
C HĐ Luyện tập (5p )
- Mục tiêu: hoàn thiện kiến thức vừa chiếm lĩnh
được; rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức mới để
giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập.
- Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm
- Kĩ thuật: Hỏi và trả lời, trình bày một phút, chia
Trang 10? Em sẽ làm gì trước lời góp ý của các vị khách
- HS suy nghĩ, phát biểu- nhận xét ,bổ sung
? Trong cuộc sống em đã từng bao giờ giống như
chủ nhà hàng chưa Hậu quả em gặp phải là gì
?Tìm thành ngữ tương ứng với nội dung của truyện? (thảo luận nhóm bàn 2p)
Mười bốn cũng ư, mười tư cũng gật
Gió chiều nào theo chiều đó
Đứng núi này trông núi nọ
- Kĩ thuật: hỏi và trả lời, trình bày một phút
- Phương tiện: Máy chiếu
- Thời gian: 10p
? Tìm đọc trên sách báo những câu chuyện có nội dung tương tự như trên
(nhiều nơi chặt cây loại này để trồng cây loại khác thi thấy giá cả tăng, đến khi giá hạ thì nông dân bị thiệt hại )
Trang 11Khái niệm số từ và lượng từ:
- Nghĩa khái quát của số từ và lượng từ
- Đặc điểm ngữ pháp của số từ và lượng từ:
+ Khả năng kết hợp của số từ và lượng từ
+ Chức vụ ngữ pháp của số từ và lượng từ
2 Kĩ năng
- Kĩ năng bài học : Nhận diện được số từ và lượng từ Phân biệt số từ với danh từchỉ đơn vị.Vận dụng số từ và lượng từ khi nói, viết
- Kĩ năng sống cần giáo dục : nhận thức, vận dụng trong giao tiếp
3 Thái độ : Biết vận dụng từ loại tiếng Việt trong giao tiếp và cuộc sống, yêu quí
tiếng mẹ đẻ
4.Phát triển năng lực: rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có
liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hìnhthành cách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của GV theo các kiến thức
đã học), năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích được ngữ liệu), năng lực sáng tạo
(có hứng thú, chủ động nêu ý kiến), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, khi tạo lập đoạn văn; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng
Trang 12lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc
chiếm lĩnh kiến thức bài học
- GD đạo đức: Biết yêu quí và trân trọng tiếng Việt Giáo dục phẩm chất yêu gia
đình, quê hương, đất nước Rèn luyện phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ trong côngviệc, có trách nhiệm với bản thân, có tinh thần vượt khó => GD giá trị sống:TRÁCH NHIỆM, TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG, TRUNG THỰC
2- Kiểm tra bài cũ (5’)
? Thế nào là cụm danh từ? Cấu tạo của cụm Danh từ? Cho một ví dụ?
- Phương pháp: vấn đáp, nêu vấn đề
- Kĩ thuật: động não, trình bày một phút
- Thời gian: 2p
Một canh, hai canh lại ba canh
Trằn trọc băn khoăn giấc chẳng thành
Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt